Six poèmes de Kostas Vassilakos traduits en français par Paraskévie V. Molari, enseignante, traductrice, chercheur
Le poète grec Kostas Vassilakos fit sa première apparition dans les Lettres Néohelléniques en 2012 avec «Débris de pensée» («Skepsis Thravsmata»), recueil reçu avec enthousiasme par le public et la critique littéraire. «Débris de pensée» est la fin d’ un parcours de vie, l’aboutissement d’une marche, l’accouchement attendu et preparé du vers où viennent chercher refuge les souvenirs du passé. Suivit «Traversant» («Peri-Diavenontas»), livre qui dévoila aussi son talent de prosateur. «Paroles Évadées» («Loguia Drapetes») fut le titre du deuxième recueil poétique de Vassilakos paru à Athènes chez “Αnemos” (2015). Avec “Paroles évadées”, Vassilakos revient à la magie du vers offrant de nouveau une poésie pure, regie par une ambiance des fois réaliste des fois onirique et placée toujours au centre de l’existence humaine.
Suivent, en traduction française, (forme bilingue), six nouveaux poèmes de Vassilakos pas encore edités.
« Χορεύαμε »
Χορεύαμε με θέα την πανσέληνο.
Με κρατούσες σφιχτά από την ανάσα,
κι εγώ ψιθυριστά άγγιζα το κορμί σου.
-Το νου σου στα βήματα, σου είπα,
μη χαθούν οι στροφές
και ξεμείνουμε στην έκλειψη της αγάπης.
Εσένα σου αρέσει το διάφανο τ΄ ουρανού, κι εμένα το ασημί της θάλασσας.
-Το νου σου στα βήματα .
« Οn dansait »
On dansais sous la lune
Tu me serrais fort par le souffle
Et moi je touchais à mi-voix ton corps
- Attention aux pas, te dis-je
ne pas perdre la cadence
et être à court d’amour.
Toi, tu aimes le transparent du ciel,
Et moi, l’argent de la mer.
-Attention aux pas.
*****
« Στιγμές ζωής »
– «Θα μ’ αγαπάς για πάντα»; ρώτησες.
Κι εγώ, κρέμασα το βλέμμα
στο σεληνόφως της καρδιάς.
Είδα πουλιά να ερωτεύονται.
Είδα αστέρια να χορεύουν.
Είδα φιλιά να πνίγονται.
– «Τώρα, σ’ αγαπώ και μεθούν οι
θάλασσες», σου είπα.
– «Αύριο,
ίσως καρφωθούν οι Κυριακές μου».
Η ζωή είναι στιγμές.
« Instants de vie »
“M’aimeras-tu à vie?”, as-tu demandé
Et moi,j’ai suspendu le regard
Sur le clair de lune du coeur.
J’ai vu des oiseaux tomber amoureux.
J’ai vu des baisers se noyer.
- “Maintenant je t’aime
- Et les mers s’enivrent” te dis-je
- -“Demain, ce sont mes dimanches
Qui seraient cloués.”
La vie, c’est des instants.
*****
« Πιασμένοι από το χέρι »
Το σκοτάδι της ορφανής ψυχής ,
μας σκεπάζει αδέλφια.
Τώρα,
ξανά μαζί, πιασμένοι από το χέρι,
να βγούμε στις μεγάλες πλατείες του κόσμου, κάτω από τα αστέρια, που, κρεμασμένα από τους εξώστες του σύμπαντος, μας χειροκροτούν.
Εκεί,
να χορέψουμε το τραγούδι της καρδιάς, να κλέψουμε μια χαραμάδα ήλιο
και να την κάνουμε γιορτή.
« Μain dans la main »
L’obscurité de notre âme orphelin
Nous couvre chers frères.
Maintenant,
De nouveau ensemble,main dans la main,
Sortis dans les grandes places du monde,
Sous les étoiles qui nous applaudissent
Pendus des balcons de l’univers.
Là,
Dansant la chanson du coeur
Volant une fente de soleil
Pour en faire une fête.
*****
« Ξεχασμένα γράμματα »
Αυτά τα ξύλινα βαγόνια,
που περνούν αδιάφορα
στις ράγες των ματιών,
είναι φορτωμένα με άδηλες σιωπές
κι ανείπωτες λέξεις.
Είναι καρφωμένα με αδικημένες ώρες
και φοβισμένη προσμονή.
Σταματήστε τα
σε κάθε αποβάθρα του νου.
Όλο και κάποια ξεχασμένα γράμματα
θα ξεπηδήσουν.
ΑΓΑΠΗ, ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, θα φωνάξουν .
Μην τ΄ αφήσετε να φτάσουν
στον τερματικό σταθμό
και μεταλλαχθούν σε αριθμούς χαραγμένους στο μπράτσο της ζωής
θα καταλήξουν στον αποτεφρωτή ψυχών.
« Lettres oubliées »
Ces wagons en bois
glissent indifférents sur les rails des yeux,
chargés de silences incertaines
et de mots non prononcés.
Cloués par des heures lesées
Et une atttente apeurée.
Arretez-les à chaque quai de l’esprit.
Quelques lettres oubliées en rebondiront.
AMOUR, JUSTICE, LIBERTE, crieront-ils .
Ne les laissez pas atteindre la gare terminale
ils seraient transformés en chiffres
gravés sur le bras de la vie
ils aboutiraient à l’incinerateur d’âmes.
*****
« Έτσι είναι η αγάπη »
Πέφτουν τα φύλλα της καρδιάς καταμεσής της Άνοιξης,
-Κι εσύ, νιώθεις βαρυχειμωνιά
-Κι εγώ, σου λέω «μη λυπάσαι»,
Ήταν μ’ ανθούς γεμάτη το φθινόπωρο
Κι ήλιους λουσμένη το χειμώνα.
Έτσι είναι η αγάπη.
Τρελαίνει τις εποχές
“L’amour c’est comme ca”
Chute des fleurs du coeur
En plein printemps,
-Et toi, tu te sens la lourdeur de l’hiver
-Et moi, te dis-je “N’en sois pas attristé”.
Il était plein de fleurs en automne
Et baigné de soleils en hiver.
L’ amour c’est comme ca.
Il affole les époques.
*****
« Αυτές οι πέτρες »
Αυτές οι πέτρες οι πολυκαιρισμένες
Με το ασβεστωμένο παράπονο.
Αυτές οι πέτρες με τις σχισμές
Από τις οπλές και τα ξίφη της ιστορίας.
Αυτές οι πέτρες με τα σημάδια
Περιμένουν.
Να εναποθέσουμε σε μια αμυχή
Έναν σπόρο γνώσης
με δυο σταγόνες αμφισβήτηση .
Για να αντέξουν το βάρος
των αιώνων που έρχονται.
« Ces pierres »
Ces pierres delabrées
A la plainte chaulée.
Ces pierres aux fentes
Ouvertes par les sabots
et les epées de l’histoire.
Ces pierres aux traces
ELLES ATTENDENT
Que nous posions sur une éraflure
Une graine de connaissance
avec deux gouttes de contestation.
En vue qu’elles puissent supporter
Le fardeau des siècles qui suivent.
*****
«Ασκητική» του Νίκου Καζαντζάκη στο Θέατρο Τζένη Καρέζη
με τη Θάλεια Αργυρίου στη θέση της Κατερίνας Διδασκάλου, σε επιτυχημένη σκηνοθεσία πάντα του Πάνου Αγγελόπουλου και μουσική του διεθνούς και παγκόσμιου Δημήτρη Παπαδημητρίου
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Είδα και ξαναείδα την επιτυχημένη παράσταση. Εν μέσω Κρίσεως, ο πνευματικός ταγός Νίκος Καζαντζάκης μας οδηγεί προς το Αιώνιον Πυρ των προσωκρατικών, την ανέσπερη Ανατολή, για να ξεμουδιάσουν οι ψυχές μας και να αποφορτισθούμε από κάθε ανασφάλεια, αφού κονταροχτυπηθούμε νοητικώς με το Φάσμα του Θανάτου στα μαρμαρένια αλώνια του Διγενή προκειμένου να δοξάσουμε τη Ζωή και να παλέψουμε για τα πανανθρώπινα ελληνικά ιδανικά της Δημοκρατίας, της Ελευθερίας, της Δικαιοσύνης, της Ισότητας, της Αδελφοσύνης, χωρίς να περιμένουμε κανέναν Γκοντό. Οι προφήτες και οι μεσσίες δίνουν και παίρνουν σε μεταβατικές περιόδους της Ιστορίας, όμως ο πνευματικός άνθρωπος, ο εναργής, οφείλει να παρακάμψει Σειρήνες, Λαιστρυγόνες και Κύκλωπες, και να σταθεί όρθιος, μαχητής, ανεξάντλητος, με μόνο μέτρο του τον Άνθρωπο και γνώμονα το Άγραφο Δίκαιο. Όλα τα άλλα είναι κουρνιαχτός και «προφάσεις εν αμαρτίαις».
Αυτές και άλλες παρόμοιες σκέψεις γεννιούνται στο μυαλό του συνδημιουργού θεατή όσο παρακολουθεί αυτή την καλοστημένη τελετουργία, σε μουσική του πανάξιου Δημήτρη Παπαδημητρίου, σκηνοθεσία του σεμνού και διακριτικού Πάνου Αγγελόπουλου, που υπηρετεί το κείμενο με δέος και δεν το βαραίνει με σκηνοθετισμούς και περιττά ψιμμύθια. Τα πανηγυριώτικα στολίδια δεν έχουν θέση στην άψογη σκηνοθεσία του. Η αφαιρετικότητα και το πάθος χαρίζουν στο λόγο του πνευματικού φάρου τον πρωταγωνιστικό ρόλο.
Μαζί με τον Νικήτα Τσακίρογλου, τον αγέραστο τιτάνα της υποκριτικής τέχνης (στα ίχνη πια του Μάνου Κατράκη), η τραγική Θάλεια Αργυρίου, να επιδεικνύει μια τέτοια δεξιοτεχνία που να νομίζεις ότι μιλάει κάτω από μάσκα, σβήνοντας τελείως το εγώ της εις όφελος του κοινού παραστασιακού Καλού.
Περισσότερο αρχετυπική και λιγότερο μεσογειακά πληθωρική από την Κατερίνα Διδασκάλου την οποία αντικατέστησε έδωσε μια λάμψη Έλλης Λαμπέτη στη σκηνή του Θεάτρου Καρέζη (με την οποία εξάλλου συγγένευε χάρη στον χαριτωμένο συριγμό των εκφερομένων από αυτήν «σίγμα»). Η Κατερίνα Διδασκάλου, στον ίδιο ρόλο, έμοιαζε περισσότερο συμπαγής, περισσότερο πληθωρική, περισσότερο ευτυχισμένη που είναι ζωντανή. Η Θάλεια Αργυρίου είναι ένα ποιητικό ον που μπορεί να ερμηνεύσει από αρχαία τραγωδία μέχρι Σαπφώ με εκείνη την αποστεωμένη απλότητα του ψάλτη, που υμνεί τον Κύριο. Σπουδαία ηθοποιός και δασκάλα ήθους, έδωσε στην παράσταση μία επιπλέον εσωτερικότητα, έτσι που προβλήθηκε ο λόγος σε περισσότερες διαστάσεις.
Όλοι τους ήταν υπέροχοι. Ειδικά η Ομάδα Χορού από το «Θέατρο της Ημέρας».
Κωνσταντίνος Μπούρας
info από τον επίσημο διαδικτυακό τόπο του Θεάτρου Τζένη Καρέζη
http://www.theatrotzenikarezi.com/alphasigmakappaetatauiotakappaeta.html
Από 16 Οκτωβρίου 2015
Α Σ Κ Η Τ ΙΚΗ του Ν. ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ
(Φιλοσοφικό έργο σε θεατρική μορφή)
με τον Νικήτα Τσακίρογλου & την Θάλεια Αργυρίου.
Η επιτυχημένη θεατρική παράσταση , συνεχίζει για 5η χρονιά την πορεία της, σε σκηνοθεσία Πάνου Αγγελόπουλου και μουσική του Δημήτρη Παπαδημητρίου.
Ας ενωθούμε, ας πιαστούμε σφιχτά, ας σμίξουμε τις καρδιές μας, ας δημιουργήσουμε έναν εγκέφαλο και μιαν καρδιά στη Γης, ας δώσουμε ένα νόημα ανθρώπινο στον υπερανθρώπινον αγώνα!
Ν.ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ
Η τολμηρή απόπειρα παρουσίασης του φιλοσοφικού έργου, σε δραματική μορφή, κάνει τον θεατή να αποκτήσει μια πρωτόγνωρη, πιο ουσιώδη επικοινωνία με τις μεγάλες αγωνίες και τα ιδανικά του Νίκου Καζαντζάκη.
Ο λόγος της ”ΑΣΚΗΤΙΚΗΣ” μας οδηγεί σε άγνωστα μονοπάτια της ανθρώπινης εμπειρίας αποκαλύπτοντας, ταυτόχρονα, πολλές μεταφυσικές αλήθειες. Μας διαπαιδαγωγεί στον αγώνα της ζωής και μας διδάσκει ότι μέσα από τις δυσκολίες και τις αιματηρές μάχες, ο άνθρωπος, αν δεν φοβηθεί να αντιμετωπίσει τη φθορά του αλλά και το εσωτερικό του μεγαλείο, θα μπορέσει να απαντήσει στα μεγάλα ερωτηματικά της ζωής και να βρει τη λύτρωση.
Το έργο του Νίκου Καζαντζάκη έχει σημειώσει ευρεία διάδοση ,έχει βρει βαθιά απήχηση στις ψυχές των ανθρώπων, από διάφορες εθνικότητες και ανόμοιες πολιτικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις. Eπιβλήθηκε και καταξιώθηκε στα χρόνια μας, απέκτησε παγκόσμια φήμη και κέρδισε να παραμείνει κλασικό στη ροή των αιώνων.
Η δραματοποίηση φιλοσοφικών έργων, θέτουν μόνο μεγάλα ερωτήματα και δίνουν ερεθίσματα στους θεατές, να διεισδύσουν πιο βαθειά και πιο αληθινά στο κείμενο. Μέσα από αυτό το φιλοσοφικό έργο, εκείνο που αναζητάς ,είναι το φως και μέσα από την αναζήτηση αυτή βρίσκεις με ελεύθερη βούληση, το βασικό σου στόχο, την απόλυτη ελευθερία.
Πάνος Αγγελόπουλος
Πολιτιστικός οργανισμός
SOUND & PICTURE THEATRE PRODUCTION
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Α Σ Κ Η ΤΙ Κ Η του Ν. Καζαντζάκη.
Πρωταγωνιστούν :
Νικήτας Τσακίρογλου
Θάλεια Αργυρίου
Σοφία Κομηνέα, Δημήτρης Γρηγοριάδης,
Λευτέρης Βλάχος, Nίτσα Μαμουζέλου.
Oμάδα χορού από το «θέατρο της Ημέρας»
Θεατρική προσαρμογή – Σκηνοθεσία: Πάνος Αγγελόπουλος
Μουσική: Δημήτρης Παπαδημητρίου
Σκηνικά – Κοστούμια: Mάιρα Βαζαίου
Σύμβουλος κίνησης: Έρση Πήττα
Διεύθυνση Παραγωγής: Γιώργος Κολιοβέτας
Διεύθυνση Δημ. Σχέσεων: Μαρία Καλίτση
Video: Νίκος Μυλωνάς
Με την υποστήριξη των εκδόσεων ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ
Θέατρο Τζένη Καρέζη –Ακαδημίας 3 , Αθήνα Τ: 210 3636144
Παρασκευή & Σάββατο : 9:15
Κυριακή: 8:15
Διάρκεια: 1 ώρα και 40 λεπτά
ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΟΔΟΣ: 18 ευρώ
ΠΡΟΠΩΛΗΣΗ: 15 ευρώ |
ΕΙΔΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ: 12 ευρώ
«Το τέρας κι εγώ» των Σταμάτη Μαλέλη-Σωτήρη Τσόγκα-Γιάννη Ζέρβα, αντί του «ο Βασιλιάς κι εγώ», στο πάντα επίμονο στις ποιοτικές στοχεύσεις του «Θέατρου Πρόβα»
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Η κατάθλιψη είναι ένα ανυπέρβλητο ταμπού, όπως όλες οι ασθένειες της ψυχής, συχνότερες κι επικινδυνότερες κι από την πλέον θανατηφόρα γρίππη. «Όλοι βλέπουν οράματα, κανείς ωστόσο δεν τ’ ομολογεί» γράφει ο νομπελίστας μας Γιώργος Σεφέρης.
Οι Έλληνες ανάμεσα σε μικρασιατικές καταστροφές, εμφυλίους, χούντα και πολέμους, όσοι δεν μετανάστευσαν, δεν ζήτησαν πολιτικό άσυλο ή δεν κατέφυγαν ως πρόσφυγες σε άλλα λιγότερο αγχωτικά κι εύκρατα κλίματα, επιδόθηκαν μετά μανίας στο κυνήγι της καριέρας και της λεγομένης «επιτυχίας» άνευ όρων και πάση θυσία. Ειδικά η περίφημη «γενιά του Πολυτεχνείου» που ξεπούλησε κάθε ιερό και όσιο αυτού του πανάρχαιου πολιτισμού. Μέχρι και τους τόνους από την πλουσιότερη γλώσσα του κόσμου κατήργησε κι απέμεινε η γλώσσα μας γυμνή, ξεβράκωτη, σαν φουστανελάς με φράγκο και σκωτσέζικη φουστίτσα. Συγγνώμη αν γίνομαι κάπως εριστικός κι ίσως επιθετικότερος απ’ ό,τι προβλέπει η φύσις μου κι επιβάλλει η ανατροφή μου, αλλά κάποιος πρέπει να τα πει, κάποιος πρέπει να μιλάει, με κίνδυνο να γίνει γραφικός. Δεν πειράζει. Εγώ θα επιμείνω. Αδέσμευτος, ανένταχτος, μοναχικός, αλλά όχι μονήρης, αφού έχω δεκάδες πιστούς φίλους που με ακολουθούν στις δονκιχωτικές πνευματικές μου εξορμήσεις.
«Οι άνθρωποι που πετυχαίνουν αποτυγχάνοντας» είναι ο τίτλος ενός δοκιμίου του Φρόϋντ, που φαίνεται ότι ελάχιστοι το έχουν διαβάσει, αφού κανένας εκτός από μένα, δεν παραπέμπει σε αυτό. Τέλος πάντων. «Είναι χολέρα όποιος κυνηγάει καριέρα» γράφουν σε τοίχο των Εξαρχείων ανώνυμοι διαμαρτυρόμενοι. Κι αλλού «μητέρα και πατέρα δεν θέλουμε πτυχία, δεν θέλουμε λεφτά, τον κόσμο που μας δώσατε τον κάνατε σκατά» (έτσι, για να μη φοβόμαστε ΚΑΙ τις λέξεις). «Θέλει αρετήν και τόλμην η Ελευθερία». «Όποιος ελεύθερα συλλογάται συλλογάται καλά». Κι όποιος δεν φοβάται το Θάνατο, λέω εγώ, ο γενναίος που «έχει περάσει δια πυρός και σιδήρου», γίνεται ο φρυκτωρός, ο φαροφύλακας εκείνος που θα μεταλαμπαδεύσει το Φως από τον Κολοσσό της Ρόδου, το Ηλιακό άγαλμα της Ελευθερίας, στις σύγχρονες, ταραγμένες και σκοτεινές κοινωνίες μας.
Στο πολυκυκλοφορημένο έργο «Το τέρας κι εγώ» του Σταμάτη Μαλέλη (όπως διασκευάστηκε από τους Σωτήρη Τσόγκα και Γιάννη Ζέρβα) το πρότυπο και απόλυτο της κοινωνικής και οικονομικής ανόδου συμβολοποιείται στο πρόσωπο του δημοσιογράφου, που από αριστερός ιδεολόγος και φτωχαδάκι μετατρέπεται σε απαστράπτουσα περσόνα της show-biz έτσι που όλοι οι πρώην εξόριστοι αριστεροί γονείς θα ήθελαν τα παιδιά τους να του μοιάσουν. Τι σχιζοφρένεια κι αυτή: να επιθυμούμε κατά βάθος αυτό που φτύνουμε και κάνουμε (στα λόγια) ότι το μισούμε! Αλλιώς πώς βρέθηκαν τόσα καγιέν και τόσες βίλες με πισίνα σε μεγαλοαστικά προάστια και τόπους αναψυχής, ανθρώπων που έβλεπαν την Εκάλη με το κυάλι κι έβριζαν τους αστούς και τους λεφτάδες; Όχι, πείτε μου εσείς, γιατί εγώ δεν καταλαβαίνω. Και δεν σκοπεύω να τρελαθώ αναλύοντας τα οξύμωρα, τα ανακόλουθα κι αντιφατικά της συμπεριφοράς και των επιλογών του Έλληνα μικροαστού, που ούτε χωρικός είναι ούτε βιομήχανος, αρχοντοχωριάτης όμως, δήθεν και κουλτουριάρης γίνεται μια χαρά, εκεί που η λέξη «διανοούμενος» αντιπροσωπεύει μια μικρή ομάδα εχεφρόνων ανθρώπων (μετρημένων στα δάχτυλα των δύο χειρών – έστω!).
Το έργο που ανεβαίνει στο θέατρο «Πρόβα» με τον επιτυχημένα ειρωνικό τίτλο «Το Τέρας κι Εγώ» (και το Τέρας και το Εγώ αρχίζουν με κεφαλαία), καταδεικνύει αυτό ακριβώς το έρεβος της ανικανοποίητης παιδικής ψυχής του Έλληνα, που θέλει όλα τα παιχνίδια, όλα τα γλυκά στη βιτρίνα, που βιάζεται να επιδειχθεί και να καταδείξει τη λάμψη του, να τρίψει την άνοδό του στα μούτρα των λιγότερο προνομιούχων, ευνοημένων από την τύχη, ή απλώς λιγότερο καπάτσων… για να μελαγχολήσει αμέσως μετά και να θυμηθεί τα νεανικά του όνειρα και τους αγώνες για Δικαιοσύνη, Ισονομία, Ισότητα, Ελευθερία, Δημοκρατία (εξαιρώντας φυσικά τον εαυτό του από τον Κανόνα κι ως άλλος νιτσεϊκός υπεράνθρωπος συγχωρεί στους ιδίους του – και στην συμμορία, βεβαίως – παν κακούργημα, «εκούσιόν τε και ακούσιον»). Κι όπως λέει το τραγούδι του ανυπέρβλητου για την κοινωνική ορθοκρισία του Μάνου Χατζηδάκι (από το “Sweet Movie”) «Κι ό,τι αρπάξουν δεν θα μείνει γιατί ευθύς μελαγχολούν».
Μάλιστα. Αυτά. Τόσο συνοπτικά. Τόσο σαφή κι ευτράπελα.
Στην παράσταση του θεάτρου «Πρόβα» απουσιάζει το χιούμορ, ως αντίστιξη της καταθλιπτικής εμμονής του αρχι-δημοσιογράφου στα χρεοκοπημένα προ πολλού ιδεώδη του. Οι καταθλιπτικοί (όταν είναι «επιτυχημένοι» και διάσημοι) είναι συνήθως εξωστρεφείς, ευπροσήγοροι, δημοφιλείς άνθρωποι, η χαρά της παρέας, η ανεξάντλητη πηγή ανεκδότων κι έξαλλης χαράς. Γελούν τρανταχτά, ειδικά πριν και μετά από μια κρίση πανικού προκειμένου να ανασάνουν, να γεμίσει ο πνεύμονάς τους οξυγόνο και να απαλλαγούν από τα τοξικά μονοξείδια και διοξείδια του άνθρακα. Οι κοινωνικώς αναγνωρισμένοι, χωρίς να είναι απαραίτητα κι αναγνωρίσιμοι καταθλιπτικοί, φαίνονται το αντίθετο απ’ ό,τι νιώθουν. Κι αυτή ακριβώς είναι η τραγικότητά τους. Εξ ου κι ο όρος μανιοκαταθλιπτικός ή διπολική διαταραχή. Δεν είναι ποτέ μόνο στον πάτο, στα κάτω τους. Η καμπύλη της διάθεσής τους υπάρχουν βουνά και κοιλάδες.
Σε αυτό ακριβώς σκόνταψε τόσο η διασκευή, όσο και η άρτια κατά τα άλλα παράσταση του θεάτρου «Πρόβα», η βασισμένη στις υπέροχες, εξαντλητικές, ακαταμάχητες ερμηνείες των παλαίμαχων κι έμπειρων ηθοποιών που ξέρουν να εμπνέουν και τους νέους.
Κατ’ αρχήν η Μαίρη Ραζή, στο ρόλο της ψυχιάτρου, η μόνη που έδωσε ψήγματα χιούμορ και φιλοσοφημένης ελαφράδας στο κατά τα άλλα ζοφερό σκηνικό της ψυχικής νόσου. Σε αυτή την ελάφρυνση του ζόφου βοηθούσαν και οι αντικριστά κρεμασμένοι πίνακες του σκηνικού.
Ο Σωτήρης Τσόγκας, σκηνοθέτης σπουδαγμένος αλλά κι εμπειρικός, ηθοποιός εξπρεσιονιστής αλλά κι αφαιρετικά συνεσταλμένος, θεατρικά στυλιζαρισμένος αλλά και ρεαλιστικά κινηματογραφικός, έδωσε την αθέατη πλευρά της κατάθλιψης αποποινικοποιώντας την κι εντάσσοντάς την στις κοινές επαγγελματικές νόσους, οι οποίες θα έπρεπε να αποζημιώνονται ίσως και ως εργατικά ατυχήματα ή αναπηρίες (υπό όρους, βεβαίως, για να μην γίνει κατάχρηση, ως συνήθως γίνεται στην πολύπαθη χώρα μας).
Ο Κυριάκος Ντούμος κράτησε σεμνά τον βοηθητικό ρόλο του επιστήθιου φίλου του πάσχοντος. Μονοδιάστατος, αναγκαστικώς.
Περιγραφική στο ρόλο της η Νάντια Αντωνίου, έδωσε μια χαμογελαστή, ανθρώπινη διάσταση, όσο κι αν είχε μια μικρή δυσκολία στο τι να κάνει τα χέρια της. Κατά τα άλλα, χαριτωμένη και διακριτική.
Η μουσική του Νίκου Χαριζάνου τόνιζε τη σκοτεινιά της πρωταγωνιστικής ψυχής.
Τα video-art του Παναγιώτη Τσάγκα αρκούντως (και ορθώς) τηλεοπτικά. Στα video της παράστασης εμφανίζονται οι: Σταμάτης Μαλέλης, Μαίρη Ραζή, Σωτήρης Τσόγκας, Πολύκαρπος Πολυκάρπου , Γιούλη Πεζοπούλου, Κοραλία Τσόγκα, Ειρήνη Αντωνίου, Βανέσσα Αραπάκη. Εκφωνούν ο Μέμος Μπεγνής και οι μαθητές της Δραματικής Σχολής «Πρόβα» Πάνος Παναγιωτόπουλος και Κωνσταντίνος Παντελιάς.
Από τον σκηνοθέτη Σωτήρη Τσόγκα μετά από δεκάδες επιτυχείς και σεμνές σκηνοθεσίες, περίμενα μια χορογραφική σχεδόν διακύμανση του παραστασιακού ρυθμού, περίμενα την εικονογράφηση οραμάτων κι ασθματικών αναπνοών, εναλλασσομένων κι αλληλοσυμπλεκομένων τοπίων και εικόνων σε φρενιτικούς ρυθμούς έτσι ώστε να δικαιολογούνται οι κρίσεις πανικού του προσώπου που εκλήθη κι ανέλαβε να ενσαρκώσει. Επαναλαμβάνω ότι οι καταθλιπτικοί με κρίσεις πανικού, που είναι επιτυχημένοι και καταξιωμένοι στη δουλειά τους, δεν φορούν ποτέ μονίμως τη μάσκα του υποτονικού.
Παρά τις όποιες κριτικές επισημάνσεις μου, η παράσταση «Το Τέρας κι Εγώ» στο Θέατρο Πρόβα είναι από τα must της φετινής φθίνουσας χειμερινής θεατρικής περιόδου.
Παρασέρνει το θεατή να κοιτάξει μέσα του, να δει και να κατανοήσει καλύτερα συμπεριφορές γύρω του, στον χώρο εργασίας, στα μέσα μαζικής μεταφοράς, στην πολυκατοικία, στη λαϊκή, στα σούπερ-μάρκετ… Έστω κι ως απόπειρα δειλής κοινωνικής αυτοκριτικής αυτογνωσίας, αξίζει να δείτε αυτή την πολλά υποσχόμενη παράσταση του Θεάτρου Πρόβα με γίγαντες της υποκριτικής τέχνης, τη Μαίρη Ραζή και τον Χρήστο Τσόγκα, συνοδοιπόρους και μαθητές τους.
Κωνσταντίνος Μπούρας
info:
Θέατρο Πρόβα
Αχαρνών και Ηπείρου 39, 104 39 Αθήνα
Τηλ. 210 8818326
www.prova.gr
e-mail: info@prova.gr
FAX: 210 8814151
«Νύχτα στην Εθνική» το στυλιζαρισμένο κινηματογραφικό θεατρικό «Κόκκινο και μαύρο» της Λείας Βιτάλη
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Η Λεία Βιτάλη έχει αναπτύξει με τα χρόνια μια διακριτή, προσωπική θεατρική ιδιόλεκτο. Κινηματογραφικά στοιχεία νουάρ, λαϊκή θεματολογία (κινούμενη μεταξύ λούμπεν και μικροαστισμού), σουρεαλιστικά στοιχεία αναμεμειγμένα με μαγικό ρεαλισμό και γκροτέσκο, αφαιρετικότητα και στυλιζάρισμα σε βαθμό μπρεχτικής αποστασιοποίησης και το αποτρόπαιο στοιχείο των «τερατειών» της αισχύλειας τραγωδίας, συναπαρτίζουν ένα σκηνικό σύμπαν απολύτως καινοφανές και πρωτότυπο. Η αριστοκρατία του φιλολαϊκού, που δεν εκπίπτει ποτέ στον λαϊκισμό, προσιδιάζει τη σκηνική γλώσσα της Λείας Βιτάλη με την ποιητική προσέγγιση των δραματικών προσώπων από τον Γιώργο Χρονά. Μόνον αυτοί οι δύο έσκυψαν βαθιά μέσα στη «νύχτα» και στο «περιθώριο» και το φώτισαν λίγο αιρετικά για τα μικροαστικά και μεσοαστικά στερεότυπά μας (μήτε εξιδανικεύοντας μήτε ωραιοποιώντας) με μια σκληρότητα που αγγίζει τα όρια του κυνισμού, αλλά δεν τα προσπερνάει χάρη στη φιλάνθρωπη ματιά του ποιητή και της συγγραφέως.
Η Λεία Βιτάλη είναι άνιση, όπως οι χαρισματικοί άνθρωποι που δεν αντιγράφουν κανέναν. Αλλού το χάνει κι αλλού το βρίσκει. Αλλού βιάζεται κι αλλού πλατειάζει. Στο συγκεκριμένο έργο της «Νύχτα στην Εθνική», που μοιάζει παραδόξως πρωτόλειο (απαιτεί τέχνη και μαεστρία για να επιτύχεις κάτι τέτοιο), η δράση μοιάζει σχεδόν σχηματική κι αυτοσχεδιαστική σε πολλά σημεία (άλλο κατόρθωμα αυτό, σκηνοθετικό αυτή τη φορά, δια χειρός της ίδιας της συγγραφέως που υπογράφει και τα κοστούμια). Ίσως αν είχε εμπιστευτεί σε άλλον τη σκηνοθεσία να βλέπαμε μια άλλη ρυθμολογία στο αποτέλεσμα. Εδώ είχαμε να κάνουμε με γύρισμα κινηματογραφικών σκηνών, με αμέλεια στη λεπτομέρεια (χυμένα σκηνικά αντικείμενα στο πάτωμα που δεν προλαβαίνει να τα περιμαζέψει κανείς – το περίφημο κόκκινο κουτί με τα λεφτά που βγαίνει από την καταπακτή ξεχνιέται αμέσως μετά σε ένα εμφανές σημείο κ.λπ.). Σε τέτοιου είδους έργα όμως, όπου τονίζεται και δίνεται έμφαση στο ανθρώπινο θηρίο που κρύβουμε μέσα μας, οι λεπτομέρειες κάνουν τη διαφορά.
Ερασιτεχνικό το σκηνοθετικό αποτέλεσμα, σχολικό σχεδόν – ή μάλλον φοιτητικό, για να είμαστε επιεικείς. Έλλειψη βάθους κι εσωτερικότητας στα πρόσωπα. Απουσία εσωτερικής ζωής. Επιδερμική γραφικότητα στα όρια των comics. Ούτως ή άλλως η επιλεγείσα αισθητική από την σκηνοθετούσα καταξιωμένη θεατρική συγγραφή προσιδίαζε στα αγγλοσαξωνικού τύπου κόμικς. Καλό αυτό, φτάνει να είχε υποστηριχθεί δεόντως.
Εν ολίγοις, το αποτέλεσμα θύμιζε τηλεοπτική προχειρότητα (ίσως η τηλεθέαση μολύνει την αισθητική των θεατρανθρώπων), γι’ αυτό ο Κάρολος Κουν αρνιόταν να δει τηλεόραση, απαγόρευε στους ηθοποιούς του να παίζουν στον κινηματογράφο και δεν έβλεπε σχεδόν ποτέ παραστάσεις άλλων σκηνοθετών.
Τέλος πάντων, ζούμε σε μια Ελλάδα της Κρίσης, όπου ο κοινωνικός ιστός έχει προ πολλού διαρραγεί, συμπαρομαρτούντος του μεταμοντέρνου και της οικονομικής ένδοιας, που οδηγεί αναγκαστικά σε περικοπές, εκπτώσεις, συγκεντρωτισμούς και άλλα απεχθή φαινόμενα.
Από αυτή την άποψη, το θέμα που επέλεξε να διαπραγματευτεί η Λεία Βιτάλη στο επίκαιρο έργο της «Νύχτα στην Εθνική» είναι καυτό, επιδέχεται πολλών ερμηνευτικών προσεγγίσεων και διεγείρει το θυμικό των Ελλήνων, ανασύροντας από το συλλογικό ασυνείδητο την Καταστροφή της Σμύρνης, τον Εμφύλιο, την αναγκαστική προσφυγιά, την οικονομική μετανάστευση, την αυτοεξορία στα χρόνια της Χούντας. Είναι ένα θέμα αβανταδόρικο και σωστά προσεγγισμένο από την έμπειρη θεατρική συγγραφέα. Όμως από αυτό το σημείο και μετά, τα γρήγορα κι εναλλασσόμενα στιγμιότυπα, η απουσία ρυθμού, οι αισθητικές και υφολογικές διακυμάνσεις, η παλινδρόμηση του κειμένου μεταξύ σκληρού ρεαλισμού και μεταφυσικής ποιητικότητας, δείχνουν μια θολούρα που αποκαρδιώνει τον θεατή και το οδηγεί σε κάποιου είδους σύγχυση, που δεν είναι όμως αγχολυτική και κατευναστική. Το αντίθετο. Ίσως αυτό να ήταν η πρόθεση της συγγραφέως: να προκαλέσει την πολιτική αντίδραση του συνδημιουργού θεατή. Από αυτή την άποψη, παρά τις όποιες κριτικές επιφυλάξεις και επισημάνσεις μου, το πείραμα είναι επιτυχημένο.
Ίδωμεν. Και εις τα μεταγενέστερα Βιτάλεια θεάματα, αν αυτή η προβληματική αισθητική εγκαταλειφθεί ή λεπτουργηθεί.
Κωνσταντίνος Μπούρας
Info:
Θέατρο Μεταξουργείο, Ακαδήμου 14-16, Αθήνα, μετρό Μεταξουργείο,πίσω από το ΙΚΑ της Πειραιώς
Τηλ: 2105234382 email: diadromi@otenet.gr
website: www.metaxourgeio.com
Από 1 Φεβρουαρίου 2016
Δευτέρα – Τρίτη στις 21.00
Τιμές εισιτηρίων: Γενική είσοδος 15 ευρώ. Φοιτητικό και Ανέργων 10 ευρώ
Προπώληση 12 ευρώ
Προσφορά: Για προπώληση εισιτηρίων από το θέατρο, πριν την πρεμιέρα, οι 8 πρώτες παραστάσεις στα 10 (γενική είσοδος) και 5 ευρώ (ειδικές ομάδες)
Σκηνοθεσία: ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ
Σκηνικός χώρος: ΝΙΚΟΛΑΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΓΚΕΣΚΕΡ
Επιμέλεια φωτισμών: ΜΕΛΙΝΑ ΜΑΣΧΑ
Κοστούμια: Λ.ΒΙΤΑΛΗ
Βίντεο: ΝΙΚΟΛΑΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΓΚΕΣΚΕΡ
Βοηθός σκηνοθέτη: ΤΙΝΑ ΒΑΡΒΑΡΕΣΣΟΥ
Βοηθός σκηνογράφου: ΦΟΥΛΗ ΜΙΤΣΙΑΛΗ
Ερμηνεύουν:
ΜΑΙΡΗ ΝΑΝΟΥ, ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΤΣΑΚΟΥΤΣΑΣ, ΝΤΟΜΕΝΙΚΑ ΡΕΓΚΟΥ
Τραγουδά ζωντανά η Ντομένικα Ρέγκου και παίζουν: ακορντεόν ο Χάρης Σταυρακάκης και τουμπερλέκι η Καίτη Αναστασιάδου.
Ακατάλληλο για θεατές κάτω των 15 ετών.
"Μία Αγία Εν Αναμονή", θεσσαλονικιά παράσταση φιλοξενούμενη στο Life and Art Theater
από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Ένα καθηλωτικό σύγχρονο δράμα που δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από άλλα εισαγόμενα. Η αγριότητα του τέρατος, της Σκιάς που εμφωλεύει στη βασανισμένη, την ετερόκλητη, την αντιφατική ανθρώπινη φύση γεννά βία κι η βία άλλη βία, μέχρι που να διαλυθεί αυτή η μπάλα από αίμα και φωτιά και να αναπαυθούν τα κρανία των θυμάτων. Τόση σκοτεινιά λοιπόν κουβαλάμε μέσα μας; Τόσο έρεβος; Οι “τερατείες” του Αισχύλου γι’ αυτό βρίσκουν το αντίστοιχό τους και προκαλούν έλεον και φόβον εντός μας; Γι’ αυτό παρακολουθούμε θρίλερ και ταινίες με βρικόλακες; Γι’ αυτό γίνονται δημοφιλείς (τουλάχιστον κινηματογραφικώς και τηλεοπτικώς) οι serial-killers, οι καννίβαλοι κι άλλα είδη, “εδώδιμα κι αποικιακά”. Η διαιώνιση της βίας έγκειται στην επιθυμία του θύματος να δει και τους άλλους να πάσχουν από τις ίδιες αιτίες και να περνούν αυτά τα βάσανα. Ένας σαδομαζοχισμός παμπολιτιστικός και πανανθρώπινος. Θέλει πολλά κότσια κι αυτογνωσία βαθιά για να υπερβείς τα ζωώδη ένστικτα και να συγκαταλεχθείς μετά των δικαίων “οίτινες θα κληρονομήσουσι την γην”. Θέλει εσωτερική εργασία, ανιδιοτέλεια, υπέρβαση του εγώ, πάταξη του ναρκισσισμού, ανακατανομή των δυνάμεων από την έξω σπατάλη στην έσωθεν χαρά, στον δημιουργικό ενθουσιασμό, που κατανικάει τις δυνάμεις του Σκότους, πατάσσει, την κατάθλιψη (αιτία όλων των ασθενειών) και ωθεί το άτομο να ευγνωμονεί το Σύμπαν που είναι ακόμα ζωντανό, αυτάρκες, ελεύθερο, ωραίο και ισχυρό για να παλέψει για την Αλήθεια, την Ελευθερία, την Ισότητα, την Ισονομία, την Δικαιοσύνη, τη δίκαιη έλλογη κατανομή των πόρων της Γαίας, την αναγνώριση των δικαιωμάτων, των καθηκόντων και των ελευθεριών, για όλους τους άνθρωπους και τα έλλογα όντα επί γης.
Στο έργο “Μία Αγία Εν Αναμονή”, ο μύθος της “αγίας πόρνης” επεξεργάζεται μέσα από ένα κείμενο που βρίθει βιωμένων καταστάσεων, αν όχι και βιωμάτων, διαμεσολαβημένων ή πρωτογενών, τόσο που να μοιάζει περισσότερο ως μαρτυρία-εξομολόγηση-ντοκουμέντο, παρά ως δραματουργική επεξεργασία ενός ξένου σ’ εμάς και αδιάφορου αφηγήματος.
Ερασιτεχνικός θίασος (με εμψυχωτή τον Άγγελο Κάλφα), ομάδα συμπαγής και συνεκτική, μεγάλων προσδοκιών κι όχι ευκαταφρόνητων επιτευγμάτων. Ως κριτικός διακρίνω τις δραματουργικές ραφές ανάμεσα στο στο βιβλίο του Λάκη Φουρουκλά «Αγγελική, το ημερολόγιο μιας πόρνης» και στα κείμενα της Άννας Κουρουπού, διακρίνω τις αυτοσχεδιαστικές υπερβάσεις των μερακλήδων ηθοποιών που βάζουν πολύ από την ψυχή και τα βιώματά τους στις “ερμηνείες” (κάτι που δεν θα έκαναν ίσως οι μέτριοι επαγγελματίες ηθοποιοί υπακούοντας ίσως στο περίφημο παράδοξο του Ντιντερό ή στο ένστικτο της αυτοσυντήρησής τους, που δεν θα τους επέτρεπε να χαλαστούν για μια παραστασούλα – εδώ, αντιθέτως, μερικές ηθοποιοί παίζουν σα να είναι το τελευταίο σημαντικό πράγμα που κάνουν πάνω στη γη, πριν η ψυχή τους γίνει αερόστατο, αετός και πετάξει στον ουρανό της Καθαράς Δευτέρας). Το λέω αυτό γιατί έχω δει πολύ θέατρο, φανατικά, συστηματικά, μεθοδευμένα, επιστημονικώς, ερευνητικώς, με “στοχοπροσήλωση”. Τη συγκεκριμένη μέρα, αυτή ήταν η τρίτη (!!!) παράσταση που παρακολουθούσα σημειώνοντας στο μυαλό μου, που το αφήνω πάντα να καταγράφει ως tabula rasa (ως άγραφη λευκή πλάκα), χωρίς να έχω διαβάσει τίποτα από πριν, ούτε καν τον τίτλο του έργου ή το συγγραφέα. Έτσι μπαίνω στη θέση του μέσου επαρκούς θεατή κι αφήνομαι να σχηματίσω το “είδωλο” της παράστασης στο συνδημιουργικό μυαλό μου.
Ε, ναι λοιπόν, αυτή η παράσταση δεν είναι από τις συνηθισμένες. Είναι από αυτές που θα ξεχωρίσω να θυμάμαι στα γεράματα. Από τις τελευταίες που θα επιλέξω προκειμένου να αντισταθώ στη Λήθη. Γιατί είναι σημαντική, συγκλονιστική, συνταρακτική, “αληθινή”, χωρίς να είναι κι απαραιτήτως ωραία. Ποιος είδε το Σκοτάδι και το θεώρησε “καλόν” κι ωραίον; Ποιος μπορεί να αποκομίσει αισθητική ηδονή από τα κατακάθια της πανανθρώπινης συλλογικής ψυχής; Όχι πάντως εγώ. Καταλαβαίνω όμως και συνταράσσομαι και σέβομαι το γεγονός ότι άλλοι, λιγότερο προνομιούχοι κατάφεραν να επιβιώσουν και να μεγαλώσουν με τον καλύτερο τρόπο τα παιδιά τους (ακόμα κι αν εκείνα δεν το εκτιμούν, όπως η άσπλαχνη κόρη στο “Επάγγελμα της Κυρίας Γουώρεν” του Τζ. Μπ. Σω). Εδώ η κόρη είναι συμπαθής, βιώνει την ενσυναίσθηση χωρίς να γίνεται εμπαθής απέναντι στην ίδια την ταλαίπωρη τη μάνα της. Αυτή η ανθρωπιστική, σχεδόν θεολογική διάσταση της συχώρεσης προ του επερχόμενου θανάτου γίνεται δυο φορές αλυσιδωτά μέσα στο ίδιο έργο. Η μάνα συγχωρεί τη δική της μάνα που την εκπόρνευσε μέσα σε ένα γάμο χωρίς αγάπη και με τη σειρά της ζητάει συχώρεση από τη δική της κορούλα. Όλα ωραία και καλά. Χριστιανικά, βουδιστικά κι έχει ο Θεός. Το μήνυμα ελήφθη. Κι η κεντρική ιδέα του όλου θεάματος είναι πολιτικώς ορθή κι αποδεκτή, ακόμα κι αν μιλάει για το “περιθώριο”. Ποιος όμως δεν είναι πια περιθώριο σε αυτόν τον αχταρμά που βουλιάξαμε απαξάπαντες; Όλοι στο ίδιο καζάνι βράζουμε…
Αυτό που βγάζει αυτή την παράσταση από την κοινοτοπία και το αναμενόμενο είναι το πάθος των ερασιτεχνών ηθοποιών που τα δίνουν όλα και το “παίρνουν πολύ προσωπικά” όλο αυτό.
Ειδοποιός διαφορά σημαντική από άλλες προσπάθειες. Όλοι θέλουν να φανούν, αλλά υπηρετώντας την ουσία και την αλήθεια του ρόλου τους. Μάθημα για πολλούς δήθεν επαγγελματίες ηθοποιούς αυτό. Και για πολλούς μεγαλοσχήμονες σκηνοθέτες επίσης.
Κωνσταντίνος Μπούρας
www.konstantinosbouras.gr
info από το Δελτίο Τύπου:
«Μια Αγία Εν Αναμονή»
Στις 5 & 6 Μαρτίου στο Life n’ Art Theater
Μετά τις παραστάσεις στην Θεσσαλονίκη, το έργο «Μια Αγία Εν Αναμονή» ανοίγει την αυλαία του και στην Αθήνα με τον ερασιτεχνικό θίασο του Άγγελου Κάλφα.
Βασισμένο στο βιβλίο του Λάκη Φουρουκλά «Αγγελική, το ημερολόγιο μιας πόρνης» και σε κείμενα της Άννας Κουρουπού, το «Μια Αγία Εν Αναμονή» έρχεται να διδάξει την αξία της ελευθερίας, την ανάγκη για επιβίωση και την προσπάθεια του ανθρώπου να αναπτυχθεί βασανίζοντας πολλές φορές το ίδιο του σώμα και πολύ περισσότερο το μυαλό του. Στο ημίφως της πορνείας, γίνεται ο καλύτερος παραλληλισμός με το σήμερα, με τους ανθρώπου που πωλούν σώμα και πνεύμα προσπαθώντας να εξασφαλίσουν ένα καλύτερο αύριο, βασισμένο σε ένα σήμερα με τις αθλιότερες συνθήκες.
Λίγα λόγια για το έργο
Γδαρμένα σώματα. Πληγές. Κομματιασμένη ψυχή. Η Αγγελική , σιωπηλός μάρτυρας να αντέχει και να υπομένει μέχρι να μπορέσει να ξεφύγει, όχι για να σώσει την δικιά της ζωή αλλά, για να μπορέσει το δικό της παιδί να δεχτεί όλη την αγάπη και την στοργή που εκείνη στερήθηκε από την δικιά της μάνα και που η έλλειψη των αισθημάτων αυτών την καταδίκασε στο μέλλον που ακολούθησε. Ένα μέλλον που ο βιασμός της ψυχής της ήταν πιο επώδυνος από εκείνον της σάρκας και η απόφαση να ακολουθήσει μια ζωή πορνείας πιο εύκολη από το να καταδικάσει την κόρη της. Ένα έργο εξομολόγηση για την ζωή μιας γυναίκας που η ζωή της επεφύλασσε ένα καθημερινό Γολγοθά .Μια Αγία έκπτωτη, μα με το τεράστιο έργο της χαραγμένο για πάντα στον νου.
Η παράσταση είναι κατάλληλη, με απαραίτητη τη γονική συναίνεση
Συντελεστές
Σκηνοθεσία/Διασκευή/Θεατρική μεταφορά: Άγγελος Κάλφας
Παίζουν: Ειρήνη Αδαμάκου, Άγγελος Κάλφας, Δέσποινα Καραγιάννη, Μαρία Καρδιόλακα, Ευαγγελία Μανιάτη, Μέλλω Νταβράνη, Χρύσα Τσιακίρη.
Ενδυματολόγος- Σχεδιασμός κοστουμιών: Γιώτα Κανελλίδου
Χορογραφίες- Κίνηση: Μαριλένα Μαραγκού
Σκηνογραφία: Άγγελος Κάλφας
Μουσική επιμέλεια: Χρύσα Τσιακίρη – Άγγελος Κάλφας
Φωτογραφίες- Σχεδιασμός αφίσας/teaser: Κωνσταντίνος Κωστούδας
Σχεδιασμός φωτισμών/ Ηχοληψία: Παναγιώτης Δόβας , Train studio
Teaser: https://www.youtube.com/watch?v=Vz_d_8qNVmU&feature=youtu.be
Παραστάσεις: 5 & 6 Μαρτίου στις 21.00
Κρατήσεις: 210-5789337
Εισιτήρια: Γενική είσοδος 10 ευρώ
Διάρκεια: 90’
L.A. (Life n‘ Art) Theater
Κωνσταντινουπόλεως 82, Μετρό Κεραμεικός
Email: info@latheater.gr – url: www.latheater.gr
«Μάσκες», κοινωνική κριτική από την ψυχολόγο Ρίτα Γαβριηλίδου, στο θέατρο “Life 'n' Art"
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Πρωτότυπο θεατρικό έργο με κοινωνιολογικές και ψυχαναλυτικές προεκτάσεις από την πλευρά της κοινωνικής παρατήρησης που ενέχει ίχνη κριτικής μεν, δεν βάζει όμως βαθιά τον …δάκτυλον «επί τον τύπον των ήλων», αφού όλ’ αυτά κινούνται μεταξύ του γκλαμουράτου «ουάου» και της βαρύθυμης κυκλοθυμικής ερεβώδους κατήφειας (τόσο συχνής, αλλά ουχί απαραιτήτως και συγγνωστής εις τους χρήστας τοξικών ουσιών). Ενδιάμεσο δεν υπάρχει. Το πρώτο μέρος …χάι, το δεύτερο ερεβώδης σκοτεινιά και το τρίτο η νυχτιά πριν το χάραμα, που ποτέ δεν θα έρθει, γιατί το έργο εκεί τελειώνει. Οι ηθοποιοί της ομάδας “Let’s Act” έδωσαν τα ρέστα τους, τα έδωσαν όλα. Αυτοσχεδίασαν, όσο τους επέτρεψε το κείμενο, λειτούργησαν ως παρέα, ως σύνολο, χωρίς ατομικές εξάρσεις και βεντετισμούς. Χωρίς να κλέβει κανείς την παράσταση του άλλου. Όντας αξιαγάπητοι, τους λατρέψαμε, παρά τις δραματουργικές ανεπάρκειες του εμψυχουμένου κειμένου. Είμαι σίγουρος ότι θα δώσει πολλά αυτή η ομαδούλα ταλαντούχων και συνετών καλλιτεχνών σε ένα θέατρο πάνω στις γραμμές της Κωνσταντινουπόλεως (τόσο ρομαντικό σκηνικό για πριν και …μετά την παράσταση). Το Γκάζι, ο Βοτανικός, ο Κολωνός, ο Κεραμεικός, έγιναν από αρχαία προάστια, σε downtown εσμός, εκεί που χτυπάει ο παλμός της πόλεως. Τόσα πολλά θέατρα κι όλα γεμάτα. Μπράβο μας. Αν μέσα στην Κρίση, καταφέραμε να βρούμε τζάμπα ενέργεια από το Σύμπαν, τότε είμαστε άξιοι απόγονοι του …Βίλχεμ Ράιχ, ενδεχομένως και του Ηράκλειτου – για να μην πω «του Πυθαγόρα».
Εν κατακλείδι, νεανικό θέαμα, μεσαίων προδιαγραφών αλλά αξιαγάπητο. Μην το χάσετε.
Φιλικά και με εκτίμηση σε κάθε τίμια προσπάθεια, ειδικά από νέους ανθρώπους σε καιρό Κρίσεως,
Κωνσταντίνος Μπούρας
www.konstantinosbouras.gr
Info από το Δελτίο Τύπου:
«Μάσκες»
από την ομάδα Let’s Act
στο Life n’ Art Theater
Πρεμιέρα Κυριακή 10 Ιανουαρίου, στις 19:00
Το Life n’ Art Theater υποδέχεται επί σκηνής του τη θεατρική ομάδα Let’s Act με την παράσταση «Μάσκες», από την Κυριακή 10 Ιανουαρίου, και κάθε Κυριακή στις 19.00. Η Let’s Act είναι μια νεοσύστατη ομάδα, αποτελούμενη από άτομα με τις ίδιες καλλιτεχνικές ανησυχίες. Κάνει το ξεκίνημα της στο χώρο του θεάτρου με το έργο «Μάσκες», ένα βαθιά αληθινό κείμενο βασισμένο στην καθημερινότητα, δια χειρός Ρίτας Γαβριηλίδου.
Το έργο
Έξι άτομα με διαφορετικό παρελθόν και διαφορετικό προορισμό αποφασίζουν να συγκατοικήσουν.
Έξι διαφορετικές προσωπικότητες θα αποκαλύψουν τον πραγματικό τους χαρακτήρα, μέσα από μια σειρά γεγονότων.
Σε μια μικρογραφία της κοινωνίας μας, στην οποία κυριαρχεί το ψέμα και το «δήθεν», η σύγκρουση με την αλήθεια μοιάζει αναπόφευκτη. Τι γίνεται, λοιπόν, όταν η αλήθεια έρθει αντιμέτωπη και, τελικά, σε σύγκρουση με το ψέμα;
Συντελεστές
Κείμενο: Ρίτα Γαβριηλίδου
Σκηνοθεσία: Πηγή Μπουκουβάλα
Παίζουν με αλφαβητική σειρά: Δασκαλάκη Άντα, Ματσούκα Χαρά, Μπουκουβάλα Πηγή, Παπαγεωργίου Κατερίνα, Στάμου Φάνης, Richelieu Διονύσης
Make-up artist: Δώρα Πάτσο
Μουσική επιμέλεια: Dj Piko , Μαίρη Αθανασοπούλου
Σκηνικά: Ειρήνη Μπάλλα
Ενδυματολόγος: Μήτση Σιούτα
Φωτογραφία: Μανουέλα Σκούπερ
Υπεύθυνη Δημοσίων Σχέσεων: Νάντια Κιμουλάκη
Παραστάσεις: κάθε Κυριακή στις 19.00
Διάρκεια: 75 λεπτά
L.A. (Life n‘ Art) Theater
Κωνσταντινουπόλεως 82, Γκάζι (Μετρό Κεραμεικός)
Πρεμιέρα: Κυριακή 10 Ιανουαρίου 2016, στις 19:00
Κρατήσεις: 210-5789337
Εισιτήρια: 12€ γενική είσοδος, 8€ για φοιτητές & άνεργους
Email: info@latheater.gr – url: www.latheater.gr
Ο ΕΡΑΣΤΗΣ του Χάρολντ Πίντερ στο Θέατρο «OLVIO»
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Ένα έργο που βασίζεται στο αρχέγονο παιχνίδι της αλλαγής ρόλων. Η μάσκα ή το προσωπείο, στη βάση των καρναβαλικών εκδηλώσεων, αλλά και των αρχαιότερων γονιμολατρικών εορτών και των διονυσιακών οργίων, διασφάλιζαν την επιβίωση της κοινότητος, για της ευγονικής διαιωνίσεως του είδους κι έδιναν τροφή στο Τυχαίο και στο Απρόβλεπτο να διαβρώσει την Αναγκαιότητα από την κιβδηλότητα του γονίδιου ορθώς διαφυλαγμένο. Η θεσμοθετημένη τελετουργική μοιχεία, όπως και η εκτονωτικά τελετουργική κι ειρηνοποιός ομοφυλοφιλία, εξασφάλιζαν σε περιόδους συρράξεων, αναταραχώ και πολέμων τη σύσφιξη των κοινοτικών ή ακόμα και οικογενειακών δεσμών. Ακριβώς όπως η αιμομειξία των φαραώ και πολλών γαλαζοαίματων οικογενειών εξασφάλιζε τα στενά οικογενειακά συμφέροντα και διασφάλιζε στην μη κατασπατάληση της «προίκας» σε αλλότριες ομάδες και ομαδοποιήσεις, εκτός εάν μέσω αυτού του «γάμου» επιτυγχάνονται συμμαχίες κι αναδιανομές εξουσίας και εισοδήματος δια της κοινοπραξίας μεταξύ κατόχων πλουτοπαραγωγικών πηγών (εις βάρος του πλανήτη και της ποιότητας ζωής μας, βεβαίως)… Αυτό είναι και το διονυσιακό υπόβαθρο κάτω από το καρναβαλικό παιχνίδι, τη σύμβαση, στην οποία επιδίδονται ανελλιπώς οι βαριεστημένοι σύζυγοι, οι καταδικασμένοι να ζουν στην άκρη του πουθενά, σε ένα κωλοχώρι που δεν επιτρέπει ούτε στο γαλατά να μπει στο άβατο του σπιτιού χωρίς την παρουσία του συζύγου… Για να διασκεδάσουν την πλήξη και την ανία τους και για να ανανεώσουν την σεξουαλική ορμή τους, δίνοντας διέξοδο σε μια καταπιεσμένη λίμπιντο, που βρίσκει διέξοδο στο ποτό, στην κατάθλιψη, στην εργασιομανία και σε εθισμούς παντός είδους. Η φαντασιωτική ανάγκη του σύγχρονου δυτικού ανθρώπου να υπερβεί τα όρια και να διαπεράσει νοητικά τα κάγκελα της φυλακής του έχει φτάσει σε τόσο επικίνδυνα σημεία, που απειλεί όχι μόνον την ευταξία αλλά και αυτά τα παραδεδεγμένα οριοθέσια του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού μας. Σε έναν κόσμο πολιτισμικής κρίσης αξιών, με τους θεούς απόντες, ωσεί νεκρούς, οι ταλαίπωροι άνθρωποι αντί να «περιμένουν τον Γκοντό» επιδίδονται σε μικρές και μεγάλες δραματοποιήσεις του παραδοσιακού, μεταμφιεσμένου ως καινοφανούς όπως-όπως με όποια υλικά βρουν…
Στην παράσταση του θεάτρου «Όλβιο» οι ηθοποιοί κινήθηκαν ανάμεσα στη μίμηση του αγγλοσαξωνικού φλέγματος και στη μεσογειακή καρναβαλική πληθωρικότητα. Άξιος ο μισθός τους. Έκρυψαν τις εκπλήξεις του κειμένου με ευφάνταστο τρόπο, αξιώθηκαν του χειροκροτήματος και της αποδοχής των θεατών, έλαμψαν σε μιαν απόλυτη ιερουργική σιγή που διακοπτόταν από τα δαγκωμένα γέλια του κοινού, αυτοσαρκαστικά, ειρωνικά, αυτά που εγώ ονομάζω «γελάκια της αυτομάτου αυτογνωσίας».
Άπαντες οι συντελεστές αξιομνημόνευτοι κι ένας εξ αυτών …αθάνατος:
Συγγραφέας: Χάρολντ Πίντερ
Μετάφραση: Ερρίκος Μπελιές
Σκηνοθεσία: Γιώργος Χαρατζάς και Κορίνα Χρυσάιδου
Σκηνικά-κοστούμια-φωτισμοί: Θωμάς Οικονομάκος
Βίντεο: Σπύρος Διαμάντης
Μουσική επιμέλεια: X-Αct Art
Παίζουν: Κορίνα Χρυσάιδου και Γιώργος Χαρατζάς
Δείτε το ως τυπικόν αγγλοσαξωνικόν τέιον με τσάι του βουνού, μολόχα και φλισκούνι… Οποία παρομοίωσις. Απορώ με τον εαυτόν μου. Απορώ. Πρώτα τα γράφω και μετά τα σκέφτομαι (αλλά ποτέ στο πόδι, όπως με κατηγορούν οι άσπονδοι εχθροί μου, που θέλουν τρεις μέρες για να σιάξουν μία πρόταση. Αγαπητοί μου, εγώ βλέπω δύο παραστάσεις στην καθισιά και δεν κοιμάμαι αν δεν έχω διαβάσει δύο τουλάχιστον βιβλία …άλλων – όχι δικά μου… κι όλα αυτά από το 1974, συνεχώς κι αδιαλείπτως… κι ατάλαντος να ήμουνα, θα μάθαινα να …γράφω – αυτά, για την ώρα, κλείνει η παρένθεσις, που πάει να γίνει αγκύλη).
Κωνσταντίνος Μπούρας
www.konstantinosbouras.gr
Six poèmes de Christos Papoutsis
traduits en français par Paraskevi Molari, enseignante, traductrice, chercheur , MA Paul Valéry Montpellier III
Christos Papoutsis est né à Athènes. Il a fait des études en Médecine ( Université d ΄ Athènes ) et s ΄ est specialisé en tant que médecin généraliste, métier qu ΄ il continue à exercer. Il a participé avec des poèmes au Congrés International de ΄Union Mondiale des Ecrivains Médecins. Ses poèmes ont été publiés dans des revues telles que «Kastalia» et «Mandragoras» ainsi que dans nombre de sites électroniques de poésie. Jusqu ΄ à présent, il a publié deux recueils de poèmes : « Μετά το τέλος τ ’ουρανού »( «Jusqu ΄ à la fin du ciel », 2013, éditions ΄΄Anemos ΄΄, Athènes ) et «Λήθη, η αυτοκράτειρα του κόσμου» (« Oubli, l’ impératrice du monde », 2014, éditions ΄΄Anemos ΄΄, Athènes ). Aujourd ΄ hui, nous présentons, pour la première fois, six poèmes de lui, ( trois de chaque recueil ) traduits en français, espérant avoir bientôt la joie de continuer à le traduire en français.
Recueil intitulé « Après la fin du ciel »
Μετά το τέλος τ’ ουρανού
Στα χρώματα της ανατολής,
μιά πορεία μοναχική
στον ουρανό,τον αιώνιο.
Στα χρώματα του δειλινού,
συνοδοιπορία
στον ουρανό,τον αιώνιο.
Πέταξαν δίπλα, δίχως νήματα.
Και όταν τελείωσε ο ουρανός,
γιατί αιώνιος δεν είναι,
έγιναν Ένα.
Μέσα στο αδιάσπαστο Όλον.
Πιο κοντά,
απ’ όσο φέρνει ο έρωτας.
Πιο κοντά,
απ’ όσο φέρνει η αγάπη.
Après la fin du ciel
Sous les couleurs de l ΄ aube
Marche solitaire
Vers le ciel éternel.
Sous les couleurs du ciel,
Compagnon de route
Vers le ciel éternel.
Vol parallèle
Depourvus de fil.
Et, dès la fin du ciel,
Car éternel ne l ΄ est pas,
ils se sont unis.
Dans le Tout indissoluble.
Plus près
De ce que l ΄ eros parvient à porter.
Plus près de ce que l΄amour parvient à porter.
*****
Ο άνθρωπος της καταιγίδας
Άνθρωπος υπεράνω υποψίας
κι όμως…
Χωρίς καχυποψία,
έπαρση, ειρωνία.
Άνθρωπος τρυφερός.
Χωρίς επιθετικότητα,
ανταγωνιστικότητα, υπεροψία.
Άνθρωπος γρανιτένιος.
Δεν κατέχει,
δεν φοβάται,
δεν μολύνεται.
Άνθρωπος γαλήνιος.
Μοναχικός.
Άνθρωπος της καταιγίδας.
L’homme de l ΄orage
Ηomme
au delà de tout soupçon
et pourtant…
sans méfiance
sans arrogance
ni ironie.
Homme tendre,
point agressif
pas concurrentiel
hautain non plus.
Homme graniteux.
Il ne possède pas,
ne craint pas
ne se souille pas.
Homme serein,
Solitaire.
Homme de l ΄ orage.
*****
Χωρίς λόγια
Αλληλέγγυα βλέμματα.
Εποχή της σιωπηλής κραυγής.
Επανάσταση συναισθημάτων.
Υπεύθυνα βλέμματα.
Εποχή του συνειδητού ονείρου.
Επανάσταση χωρίς απόγνωση.
Ειλικρινή βλέμματα.
Εποχή της ενθύμησης.
Επανάσταση χωρίς υποσχέσεις.
Τα όπλα και τα λάβαρα
απουσιάζουν.
Sans paroles
Regards solidaires
Temps de cri silencieux
Révolte de sentiments
Regards responsables
Temps du rêve conscient
Révolte sans désespoir
Regards sincères
Temps de remémoration.
Révolte sans promesses
Sans armes ni étendars.
*****
Recueil intitulé « Oubli, impératrice du monde »
Κόκκινη άσφαλτος
Καταδύεται στην άσφαλτο.
Κόκκινη λίμνη.
Του άρεσαν οι ήσυχες λίμνες,
του έπαιρναν τις σκέψεις στο βυθό τους.
Μα τα ασθενοφόρα, τα ουρλιαχτά,τα μοιρολόγια;
Τι γυρεύουν στη λίμνη του;
Βλέπει.
Απαξίωση.
Εγκατάλειψη.
Ουρλιάζει δίχως φωνή,
χειρονομεί χωρίς τα χέρια.
«Φύγετε!
Αφήστε τη λίμνη να πάρει τις σκέψεις μου.
Δεν τις αντέχω τις σκέψεις μου».
Μια κόκκινη λίμνη στην άσφαλτο.
Βitume rouge
Plongé dans la bitume.
Lac rouge.
Il aimait le calme des lacs,
qui emmenaient ses pensées
dans leur fond.
Les ambulances pourtant
Les hurlements, les chants funèbres
À quoi bon dans son lac ?
Il regarde.
Dédain.
Délaissement.
Il hurle sans voix,
gesticule sans les mains.
« Partez !
Laissez le lac emporter mes pensees.
Je ne les supporte pas ».
Un lac rouge sur la bitume.
*****
Ποιά η χρησιμότητα του ποιήματος;
Γράφω ένα ποίημα
για τον έρωτα
για τον πόνο
για τη ζωή
για τον θάνατο.
Μετά, έρχονται
ο έρωτας
ο πόνος
η ζωή
ο θάνατος.
Μου τσαλακώνουν τα χαρτιά,
τα πετούν ως άχρηστα.
Γράφω ένα ποίημα.
Ποιόν ωφελεί
ένας απελπισμένος χορός
ερωτευμένων λέξεων;
La poésie, à quoi bon ?
J ΄ écris un poème
sur l ΄ amour
sur la douleur
sur la vie
sur la mort.
Puis, arrivent
l ΄amour
la douleur
la vie
la mort.
Ils froisssent mes papiers
Les jettent à la poubelle.
J ΄écris un poème.
À quoi bon
Une danse désesperée
de mots epris ?
*****
Άδεια κούπα
Εάν ήμουν ζωγράφος,
θα ζωγράφιζα τη λαχτάρα του σπόρου
να φυτρώσει,να βγάλει φύλλα και καρπούς.
Εάν ήμουν μουσικός,
θα υμνούσα το όνειρο της σταγόνας
να γίνει σύννεφο.
Εάν ήμουν ποιητής,
θα ζωγράφιζα με λέξεις
τη μουσική των ονείρων.
Δεν είμαι
ποιητής, ζωγράφος,μουσικός.
Ένας ζητιάνος είμαι.
Μη δώσετε!
Πάρτε απ’ την κούπα μου!
Πρέπει ν’αδειάσει.
Το απαιτεί
ο δρόμος προς το Φως.
Coupe vide
Peintre,
Je peindrais le désir ardant de la graine
pour la voir pousser
donner des feuilles et de fruits.
Musicien, je louerais le rêve de la goutte
pour la rendre nuage.
Poète ,
je peindrais avec des mots
la musique des rêves.
Je ne suis
ni poète, ni peintre, ni musicien.
Je suis un mendiant.
Plus d ΄ aumône pour moi !
Prenez ma coupe de mendiant !
Elle doit être vidée.
C ΄ est le chemin vers la Lumière
qui l ΄ exige.
*****
Ένα ποίημα αντίδοτο φθόνου κι απαξιώσεως, στην ιερά Ελευσίνα εμπνευσμένο
από την υπό επεξεργασίαν ποιητική συλλογή του Κωνσταντίνου Μπούρα “Τρία Άλφα μία Ήττα κι ένα Ωμέγα”
Ελευσίνα – Καλλίχορον φρέαρ
Στην επίμονη καταξιωμένη αρχαιολόγο και φίλη Καλλιόπη Παπακώστα
Στην διακεκριμένη, ποιήτρια, πανεπιστημιακό και Δασκάλα ήθους Ζωή Σαμαρά[1]
[1] Απαντώντας στην ηλεκτρονική αποστολή αυτού του ποιήματος, μου έγραψε: «Η πίκρα και η οργή είναι κακοί σύμβουλοι. Η δημοκρατία δεν λειτουργεί σωστά στην τέχνη και στην επιστήμη. Πάντα ευχαριστώ όσους με φθονούν περισσότερο από όσους με θαυμάζουν, γιατί ξέρω ότι ο φθόνος είναι η μεγαλύτερη αναγνώριση της αξίας μας».
Γιατί πλήθυνε η μικρότητα απέναντί μας
Κι οι μικροπρέπειες βροχή.
Με τον Ανδρόνικο, με τον Ευριπίδη, τον Αισχύλο,
Τον Καρυωτάκη, τον Καζαντζάκη, το Ρίτσο,
Με το Σικελιανό, τον Μεγάλο Αλεξανδρινό,
Την Πολυδούρη, τη Σαπφώ…
Όλους όσους επέτυχαν αποτυγχάνοντας
Να μπουν στα ράφια της Αθανασίας
Ενώ η Ζωή τούς πότισε φαρμάκι…
Εδώ στο ιερόν Τελεστήριον της Ελευσίνας,
Στο Καλλίχορον Φρέαρ
Θα προσευχηθώ
Για την ανάσταση των ζωντανών
Και των αποθαμένων τη δίκαιη Σιγή,
Στη Λήθη να βουλιάξουν
Οι ταριχευμένοι σκορπιοί
Και τα φρικτά μισάνθρωπα ερπετά
Να σταματήσουν πια να συνάζουν
Δηλητήριο στο δόντι το κακοφορμισμένο.
Τόσο μεγάλη χώρα
Με τόσους πολλούς μικροπρεπείς ανθρώπους.
Μόχθησαν οι άλλοι να δημιουργήσουν πολιτισμό
Με το αίμα της ψυχής τους
Για να βρεθούν οι μικρονοϊκοί, οι μικροπρεπείς,
Οι συκοφάντες, οι ανεπάγγελτοι, οι ατάλαντοι
Που πασχίζουν – δίνοντας «γην και ύδωρ» αφειδώς –
Να σπιλώσουν τους άξιους, ν’ αποκεφαλίσουν
Κάθε στάχυ που προεξέχει… Και μετά παραπονιέστε
Για την Κρίση. Μα εσείς είστε υπεύθυνοι, καλοί μου
Άνθρωποι, εσείς που δεν ανέχεστε τις αξίες
Δίπλα σας, γιατί κονταίνει ο ίσκιος σας
Κι ο φαλλός σας φαίνεται τόσον ανεπαρκής
Την ώρα που ανεβαίνει ο Φαέθων
Ολόλαμπρος στον Ουρανό
Οδηγώντας το άρμα του Ήλιου το πυρρό
Κι ο Ίκαρος ετοιμάζεται για την μοιραία τπήση
Μόνο και μόνο για να μην σας ξαναδεί.
Έλληνες, Έλληνες, ανώτεροι του Πολιτισμού
Γενείτε
Κι όχι κατώτεροι κι από τις μικροπρέπειές σας.
Ανόητοι, δεν ξέρετε πως Άλλος φροντίζει
Για την κατανομή της Δόξης της Αληθούς
Πολλά χρόνια μετά τον θάνατό μας.
Κι εσείς πασχίζετε να αρπάξετε
Όσα προλαβαίνετε από το κλειδαμπαρωμένο
Θησαυροφυλάκιο του πόθου,
Είστε έτοιμοι (σαν από καιρό) να ληστεύσετε
Και το ταμείον
Διότι ορθώς γνωρίζετε
Ότι μετά την απομάκρυνσιν
Εκ του Πρώτου Νεκροταφείου
Ουδέν λάθος αναγνωρίζεται…
Μόνον που η Δόξα χαρίζεται
Στους αληθείς, στους τίμιους,
Στους δικαούχους μία σκελίδα
έστω…
Ακόμα και τα παιδιά γελάνε
με τους στίχους σας
και τα εγγόνια
σάς απαξιώνουν.
Τι θέλετε λοιπόν
Και μας ποζάρετε
Δήθεν γυμνοί
Ενώ φοράτε την πανοπλία
Τού φοβισμένου κατάσαρκα.
Να μας τρομοκρατήσετε;
Δεν μπορείτε. Η ανηθικότητα
Προδίδει έλλειψη Γνώσης
Και σοφίας το έλλειμα
Γίνεται τρόμος και διαγ(κ)ωνισμός.
Συνέρχεσθε; Συνευρίσκεσθε; Συναπαρτίζετε;
Εδώ ο κόσμος χάνεται
Κι οι εταιρείες βαυκαλίζονται
Για ένα ξεροκόμματο
Ματαιοδοξίας,
Ένα γλυμμένο κόκκαλο έστω,
Ακόμα κι αν είναι από τα αποφάγια
Του εχθρού μας
Του πλέον μισητού.
Τόση λιμοκτονία λοιπόν
Εσωτερική;
Για να μην πω «πνευματική»
Καθ’ ότι δεν ταιριάζει
Το Υψηλό να λερώνετε
Με τα απόνερά σας.
Ήθος, Ανάτασις, Υπέρβασις, Τέλος.
Ελευσίνα, 6/3/2016
«Όσα η καρδιά μου στην καταιγίδα»,
επιτέλους ποιοτικό ποιητικό θέατρο και πάλι στο Θέατρο Τέχνης χάρη στην ομάδα «Bijoux de Kant»
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Πήξαμε τα τελευταία χρόνια, της λεγόμενης Κρίσης (τους, απόλυτα προδεδιαγραμμένης κι ελεγχόμενης ως προκύπτει)… πήξαμε από ένα αναίτιο κι ανερμάτιστο θέατρο σκληρότητας, βωμολοχίας, απαξίωσης κάθε ηθικού αναστήματος, απώλειας του μέτρου, καταστροφικής μανίας αποδόμησης των πάντων [και ειδικά αυτών που δεν κοπιάσαμε εμείς να χτίσουμε – το σύνδρομο του Ηρόστρατου]. Νοσταλγήσαμε τις παλιές καλές μέρες του Θεάτρου Τέχνης, όπου το άγρυπνο, καλοπροαίρετο αλλά και διεισδυτικό μάτι του μεγάλου Δασκάλου Καρόλου Κουν δεν επέτρεπε να διεισδύσει η φτήνια, η μικροπρέπεια, ο καταστροφικός ναρκισσισμός, ο αποβλακωτικός αυνανισμός και άλλα …αρχαία δαιμόνια.
Στο «Θέατρο Τέχνης» απολαύσαμε τον μαγικό ρεαλισμό και το ποιητικό θέατρο μακριά από βερμπαλισμούς κι ευκολίες παντός είδους. Είχα χρόνια λοιπόν να δω μια παράσταση που θα επικροτούσε απόλυτα ο μακάριος πλέον ιδρυτής του, μέχρι που απόλαυσα το έργο του Νίκου Δήμου, που διασκεύασε την «Πρώτη Αγάπη» του Κονδυλάκη (1919) υπό τον επίκαιρο τίτλο «Όσα η καρδιά στην καταιγίδα». Και βιώνουμε απαξάπαντες συναισθηματικές καταιγίδες ασύλληπτης αγριότητας, τόσο που η «Τρικυμία» του Σαίξπηρ να μοιάζει απλώς ανέκδοτο.
Το θέμα της ανεξέλεγκτης (από τη Λογική) έγερσης της λίμπιντο στους εφήβους είναι ένα πρωτογενές δραματικό υλικό πρώτης τάξεως, αφού οδηγεί συνήθως σε καταστροφές ασύλληπτες κι επαναστάσεις κοσμογονικές. Ο έφηβος αμφισβητώντας το στενό οικογενειακό του περιβάλλον, αμφισβητεί κατ’ αρχήν το Υπερεγώ και δι’ αυτού τη «σάπια» κοινωνία, με τις συμβάσεις, τους κανόνες και την απ-αλλοτριωτική της οδοστρωτήρια επιπλαστότητα… Και σα να μην έφταναν οι ορμονικές αλλαγές που αναστώνουν την ιερά ενέργεια της κουνταλίνι στο αμάθητο χλωρό κλαρί, έρχεται κι ο πρώτος έρωτας κι αποτελειώνει την πυρκαγιά καταστρέφοντας τα πάντα στο πέρασμά του, με πρώτους και καλύτερους όσους στέκονται εμπόδιο στην καταστροφική μανία της.
Η χήρα μάνα με τον μοναχογιό που τον λατρεύει σαν Χριστό είναι ένα γνωστό μοτίβο τόσο στη νεοελληνική δραματουργία όσο και στη Λογοτεχνία των χωρών που βρέχονται από τη Μεσόγειο. Φαίνεται ότι αυτή η αρχετυπική μορφή της Μητέρας Θεότητας έλκει την καταγωγή της από την ανθρωποφάγο Θεά Κάλι, προγιαγιά της Αφροδίτης. Αυτός κι αν είναι ρόλος.
Δεν είναι τυχαίο που μια έμπειρη συνταξιούχα τραγουδίστρια γύρισε στο θέατρο για να ερμηνεύσει αυτόν το αβανταδόρικο ρόλο (παράλληλο με το ρόλο της Μάνας από τον «Ματωμένο Γάμο», της Κυρίας Άλβινγκ από τους «Βρικόλακες»…). Κι εδώ έγκειται η δραματουργική ευφυία του Άκη Δήμου. Έφτιαξε με γερά και στέρεα υλικά ένα πρώτης τάξεως θεατρικό έργο, συνυφαίνοντας θεματικές, μοτίβα, στερεότυπα, αρχέτυπα και προκατασκευασμένες ιδέες από την παρακαταθήκη των συγγραφέων που προηγήθηκαν. Εξ άλλου αυτό δεν έκαναν όλοι, από τον Όμηρο, τον Ευριπίδη μέχρι και τον Καβάφη (για να μην κάνουμε αναφορές σε σύγχρονους δευτεροκλασάτους λογοκλόπους, οίτινες δεν ημπορούν να αρθούν εις το ύψος των αυθεντικών δημιουργών);
Άπαντες οι συντελεστές λιτοί, εκφραστικά αφαιρετικοί, αρμονικά ενταγμένοι στο σκηνοθετικό όραμα, πειθαρχημένα «εγώ», τίποτα να μην ξεφεύγει από αυτά που δεν πρέπει να υπερφωτιστούν ή να υπερτονιστούν. Μόνον ό,τι φαίνεται είναι το (καλό) θέατρο και τα υπόλοιπα τα συμπληρώνει το μυαλό του θεατή (κατά το δοκούν και κατά περίπτωσιν).
Το σκηνικό, ένα συναρμολογούμενο ορθογώνιο παραλληλόγραμμο αλώνι, με τρεις διακριτούς τόπους και ποιητικά ατμοσφαιρικούς φωτισμούς. Η μουσική παραδοσιακά φωνητική. Τα κοστούμια μακράν του διαχρονικού έρεπον προς την ηθογραφίαν.
Δεν θα ξεχωρίσω κανέναν από τους συντελεστές γιατί θα ήταν άδικο. Ούτε καν τον σκηνοθέτη. Το ποιητικό θέατρο είναι «ενός ανδρός αρχή»: του συγγραφέα. Όλοι οι άλλοι είναι στρατιώτες, λοχίες, λοχαγοί (το πολύ). Και με το συμπάθιο.
Ως πεσόντες στον καλόν αγώνα της Ανάστασης της Τέχνης σε έναν τόπο βραχώδη και σε τρικυμισμένους εφιαλτικούς καιρούς, αναφέρω απλώς τα ονόματά τους:
ΚΕΙΜΕΝΟ: Άκης Δήμου
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Γιάννης Σκουρλέτης
ΜΟΥΣΙΚΗ: Κώστας Δαλακούρας
ΒΟΗΘΟΣ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΣ: Ηλέκτρα Ελληνικιώτη
ΣΚΗΝΙΚΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ: Ανδρέας Κασάπης
ΚΟΣΤΟΥΜΙΑ: Δήμητρα Λιάκουρα
ΦΩΤΙΣΜΟΙ: Χριστίνα Θανάσουλα
ARTWORK: Κωνσταντίνος Σκουρλέτης
ΒΙΝΤΕΟ: Βασίλης Κεκάτος – Artώ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Μυρτώ Αποστολίδου
ΚΡΗΤΙΚΕΣ ΛΥΡΕΣ: Παντελής Σταυρακάκης
ΠΑΙΖΟΥΝ: Τάνια Τσανακλίδου, Λένα Δροσάκη, Γιάννης Παπαδόπουλος, Νικόλας Αγγελής.
Info από την επίσημη ιστοσελίδα του Θεάτρου Τέχνης:
http://www.theatro-technis.gr/osa-kardia-mou-stin-kategida/
~ μια παραλλαγή στο θέμα της ‘Πρώτης Αγάπης’ του Ιωάννη Κονδυλάκη ~
Η ομάδα bijoux de kant παρουσιάζει στη σκηνή της Φρυνίχου του Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν το νέο έργο του Άκη Δήμου «Όσα η καρδιά μου στην καταιγίδα», εμπνευσμένο από την εμβληματική νουβέλα του Ιωάννη Κονδυλάκη «Πρώτη Αγάπη» (1919). Μια παράσταση που σηματοδοτεί την πρώτη συνεργασία της Τάνιας Τσανακλίδου με την bijoux de kant και την επιστροφή της στο Θέατρο Τέχνης ύστερα από 40 χρόνια.
***
Ο θεός έδωσε πολλά στον άνθρωπο,
μα ο άνθρωπος ήθελε κάτι απ’ τον άνθρωπο.
Αντόνιο Πόρτσια, Φωνές, μετ. Ε. Χ .Γονατάς
Λίγα λόγια για την παράσταση
Ένα αγόρι μεγαλώνει σ’ ένα ορεινό χωριό της Κρήτης, καθώς ο 19ος αιώνας τελειώνει. Ψηλά στο βουνό, μα με το βλέμμα στραμμένο στη θάλασσα, αναμετριέται με την αποκάλυψη των επιθυμιών του. Διχάζεται, ταλαντεύεται, τρομάζει, αντιστέκεται και ενδίδει ακολουθώντας το εκκρεμές της καρδιάς και τις γραμμές του ιδρώτα στην παλάμη του. Ανατριχιάζοντας και τρέμοντας, μετρώντας μυστικά και φιλιά, τάζοντας όλα του τα χάδια στις ενοχές του για να σωπάσουν: έτσι πάει. Ο έξω κόσμος υποχωρεί σιγά σιγά, για να κερδίσει ο άλλος κόσμος, ο κόσμος των θεών και των διαταγών τους, του λαχανιάσματος και των αναφιλητών, των ονείρων και των ματαιώσεών τους, της αμαρτίας και της εξιλέωσης, των αισθημάτων και των αισθήσεων. Μια πάμφωτη Κόλαση χτίζεται με τα υλικά ενός χαμένου Παράδεισου – χώματα τα πιο πολλά,
για μια στιγμή ανθισμένα, μετά άγονα. Ένας λαβύρινθος σαν κήπος κρεμαστός που αιωρείται πάνω από τ’ ανθρώπινα κι ένας Μινώταυρος που τα περιγελάει. Όπως και να την πεις, η ιστορία του Γιωργή σε περιγράφει.
Με όχημα την «Πρώτη Αγάπη» του Ιωάννη Κονδυλάκη και με στοίχημα την ποιητική διαχρονία της γλώσσας ως ακριβού και αναντικατάστατου αγωγού του αισθήματος, το «Όσα η καρδιά μου στην καταιγίδα» παρακολουθεί βήμα βήμα τη μεταμόρφωση ενός θαύματος σε εφιάλτη, το πάθος να τρέχει ξέφρενο μέχρι το χείλος της απόγνωσης και τον έρωτα να πέφτει σ’ έναν βαθύ γκρεμό για να βυθιστεί εκεί όπου κανένα πειρατικό δεν θα τον ψάξει.
Μια παραλλαγή σε μια εμβληματική νουβέλα της ελληνικής λογοτεχνίας και, ταυτόχρονα, μια συμφωνία για τέσσερα πρόσωπα ενορχηστρωμένη από το φάντασμα της αδύνατης Αγάπης. Ίσως γιατί «όποιος δεν γεμίζει τον κόσμο του με φαντάσματα, μένει μονάχος». Και γιατί οι λυγμοί είναι η καλύτερη μουσική για τους άδοξους έρωτες. –
Σημείωμα Σκηνοθέτη
Ο Γιωργής βρέχεται από μια θάλασσα κι ανεβαίνει ένα βουνό για να στεγνώσει. Αυτή ήταν η εικόνα που καρφώθηκε στην καρδιά μου, διαβάζοντας την «Πρώτη αγάπη». Αυτήν την εικόνα ακολούθησε πιστά κι ο λόγος του Άκη Δήμου, που ανέλαβε να συνομιλήσει με τον Ιωάννη Κονδυλάκη, παραδίδοντας ένα νέο έργο, το «Όσα η καρδιά μου στην καταιγίδα». Η σκηνοθεσία ακολουθεί την υγρή γραμμή της επιθυμίας, το αδύναμο φωτάκι που μεταμορφώνεται μέρα με τη μέρα, λέξη τη λέξη σε μαύρο ήλιο. Σκηνοθετώ ακραία καιρικά φαινόμενα σ’ αυτή την παράσταση. Σκηνοθετώ απόκρημνα τοπία και επιθυμίες, ένα βήμα πρίν τον γκρεμό. Γνώριμοι τόποι για την bijoux de kant που συχνάζει σε βυθούς και γυμνά βράχια. | Γιάννης Σκουρλέτης
ΚΕΙΜΕΝΟ: Άκης Δήμου
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Γιάννης Σκουρλέτης
ΜΟΥΣΙΚΗ: Κώστας Δαλακούρας
ΒΟΗΘΟΣ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΣ: Ηλέκτρα Ελληνικιώτη
ΣΚΗΝΙΚΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ: Ανδρέας Κασάπης
ΚΟΣΤΟΥΜΙΑ: Δήμητρα Λιάκουρα
ΦΩΤΙΣΜΟΙ: Χριστίνα Θανάσουλα
ARTWORK: Κωνσταντίνος Σκουρλέτης
ΒΙΝΤΕΟ: Βασίλης Κεκάτος – Artώ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Μυρτώ Αποστολίδου
ΚΡΗΤΙΚΕΣ ΛΥΡΕΣ: Παντελής Σταυρακάκης
ΠΑΙΖΟΥΝ: Τάνια Τσανακλίδου, Λένα Δροσάκη, Γιάννης Παπαδόπουλος, Νικόλας Αγγελής.
bijoux de kant
Η bijoux de kant δημιουργήθηκε τον Δεκέμβριο του 2010 από τον Εικαστικό Γιάννη Σκουρλέτη, τον Μουσικό – Συνθέτη Κώστα Δαλακούρα και τον Κοινωνιολόγο Άρη Ασπρούλη. Έκτοτε στην ομάδα έχουν προστεθεί η Σκηνοθέτης – Ηθοποιός Ηλέκτρα Ελληνικιώτη, ο Επιμελητής – Εικαστικός Αλέξιος Παπαζαχαρίας, η Ποιήτρια Γλυκερία Μπασδέκη και ο Εικαστικός Κωνσταντίνος Σκουρλέτης. Παρότι το θέατρο αποτέλεσε το εφαλτήριο για τη δημιουργία της ομάδας, η bijoux de kant επιδιώκει να ξεπεράσει τους περιορισμούς που ορίζει η έννοια της θεατρικής ομάδας και να διαμορφώσει μια ερευνητική πλατφόρμα που φέρνει σε επαφή διαφορετικά πεδία, εντός και εκτός της σφαίρας της δημιουργικής έκφρασης. Το θέατρο και η performance, η σύγχρονη μουσική και τα νέα τεχνολογικά μέσα, η Ιστορία της Λογοτεχνίας και η Θεωρία της Τέχνης, το εικαστικό ιδίωμα και οι υποκριτικές τεχνικές είναι μερικά από τα στοιχεία, τα οποία η bijoux de kant επιχειρεί να συνδέσει έτσι ώστε να δημιουργηθεί ένα οικουμενικό και διαχρονικό αποτύπωμα, που απευθύνεται σε ένα ευρύ κοινωνικό σώμα και ξεπερνά τα όρια της κυρίαρχης κουλτούρας, ενισχύοντας τη θέση της καλλιτεχνικής πράξης ως κριτική στάση.
Επίσημη ιστοσελίδα: http://bijouxdekant.tumblr.com
Άκης Δήμου
Ο Άκης Δήμου γεννήθηκε στην Αμαλιάδα. Αποφοίτησε από τη Νομική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης. Στην ίδια Σχολή, ολοκλήρωσε στη συνέχεια το μεταπτυχιακό του, με αντικείμενο το Ποινικό Δίκαιο και την Εγκληματολογία. Πρωτοπαρουσιάστηκε στο θέατρο το 1995 με τον μονόλογο «…και Ιουλιέττα». Από τότε και μέχρι σήμερα έχουν ανέβει, σε κρατικές και ιδιωτικές σκηνές, 24 έργα του, 4 από τα οποία αποτελούν μεταγραφές μυθιστορημάτων των Αλέξανδρου Δουμά (Η κυρία με τις καμέλιες), Κωνσταντίνου Χρηστομάνου (Η κερένια κούκλα), Μαρίας Ιορδανίδου (Λωξάντρα) και Μένη Κουμανταρέα (Η κυρία Κούλα). To 2012, σε συνεργασία με τον Γιώργο Κιμούλη, διασκεύασε το έργο των Theo Van Gogh και Theodor Holman Η συνέντευξη. Έργα του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά και πορτογαλικά και έχουν παρουσιαστεί στην Αγγλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και το Βέλγιο. Το σύνολο των μέχρι τώρα έργων του κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αιγόκερως. Από το 2008 διδάσκει Δραματολογία στην Ανώτερη Δραματική Σχολή «Ανδρέας Βουτσινάς». Ζει στη Θεσσαλονίκη.
Ιωάννης Κονδυλάκης
Ο Ιωάννης Κονδυλάκης γεννήθηκε στη Βιάννο της Κρήτης το 1861, αλλά η Κρητική Επανάσταση οδήγησε την οικογένειά του να εγκατασταθεί στον Πειραιά από το 1866 και για μια τριετία. Το δημοτικό σχολείο το τελείωσε στο χωριό του, ενώ τα εφηβικά του χρόνια τα πέρασε στα Χανιά. Το 1877 εγκαταλείπει τα γυμνασιακά θρανία για να πάρει μέρος στις επαναστατικές κινήσεις της Μεγαλονήσου, ενώ το 1884 -σε ηλικία 23 ετών- αποφοίτησε από τη Βαρβάκειο Σχολή Αθηνών. Την ίδια χρονιά πρωτοεμφανίστηκε στη λογοτεχνία με το διήγημα «Η Κρήσσα ορφανή» που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Εστία». Φοίτησε στην Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, χωρίς να πάρει πτυχίο, ενώ έγραφε στην «Εφημερίδα» του Δημητρίου Κορομηλά. Από το 1885 υπηρέτησε ως δάσκαλος στην Κρήτη, θέση την οποία γρήγορα εγκατέλειψε για να ασχοληθεί με τη δημοσιογραφία. Το 1889 εγκαταστάθηκε οριστικά στην Αθήνα. Συνεργάστηκε με τις εφημερίδες Άστυ, Σκριπ και Εστία, χρησιμοποιώντας πολλά ψευδώνυμα. Θεωρείται ο «Πατέρας του χρονογραφήματος». Για είκοσι χρόνια έγραφε το καθημερινό χρονογράφημα της εφημερίδας Εμπρός. Τα χρονογραφήματά του -συνολικά περισσότερα από 6.000- διακρίνονται για το κομψό προσωπικό ύφος τους, το χιούμορ και την οξύτητα της παρατήρησης. Ως λογοτέχνης παρουσιάζεται αρχικά με ηθογραφικά διηγήματα, γραμμένα στην καθαρεύουσα. Ήταν ένας εκ των ιδρυτών και πρώτος πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ. Μετέφρασε Λουκιανό, Προυστ, Φλωμπέρ, Μπαλζάκ, Μπωντλαίρ και Μολιέρο. Το 1920 προσβλήθηκε από ημιπληγία. Πέθανε στο Πανάνειο Νοσοκομείο του Ηρακλείου στις 25 Ιουλίου 1920 σε ηλικία 59 ετών. Στο έργο του υπάρχουν πλήθος ιστορικές απηχήσεις από τις ποικίλες και δραματικές ιστορικές τύχες της Κρήτης εκείνα τα χρόνια, ιδιαίτερα την περίοδο από το 1866 έως και το 1898, όπως και ειδήσεις για την κοινωνική, την πολιτική και την πολιτιστική ζωή του νησιού, πολύτιμες για το ψυχογράφημα του «Κρητικού». Η καθαρεύουσα του Κονδυλάκη ήταν διανθισμένη με το χιούμορ που πάντα τον συνόδευε και κάνει ακόμη και σήμερα ευχάριστη την ανάγνωση των έργων του. Με τα έργα του «Πατούχας» (1892) και «Πρώτη αγάπη» (1919), αναπτύσσει τις ψυχογραφικές και ψυχολογικές του ικανότητες, εισάγοντας στην ελληνική λογοτεχνία στοιχεία φροϋδικά, πολύ πριν ακόμη γίνει γνωστή η θεωρία του Φρόυντ στην Ελλάδα. Η «Πρώτη αγάπη» είναι το μόνο έργο του στη δημοτική γλώσσα.
Πρεμιέρα 14 Ιανουαρίου 2016
Παραστάσεις
14 Ιανουαρίου έως 28 Φεβρουαρίου
Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο στις 21.15 & Κυριακή στις 19.00
Τιμές εισιτηρίων:
Πέμπτη: 10 € γενική είσοδος
Παρασκευή 15€ | 10€ (μειωμένο ) | 5€ (άνεργοι)
Σάββατο 18 € | 12€ (μειωμένο) | 5€ (άνεργοι)
Κυριακή 16 € | 12€ (μειωμένο ) | 5€ (άνεργοι)
Φρυνίχου 14, Πλάκα (χάρτης)
τηλέφωνα ταμείου: 2103222464 & 2103236732
Link προπώλησης: www.viva.gr
