«Νύχτα στην Εθνική» το στυλιζαρισμένο κινηματογραφικό θεατρικό «Κόκκινο και μαύρο» της Λείας Βιτάλη
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Η Λεία Βιτάλη έχει αναπτύξει με τα χρόνια μια διακριτή, προσωπική θεατρική ιδιόλεκτο. Κινηματογραφικά στοιχεία νουάρ, λαϊκή θεματολογία (κινούμενη μεταξύ λούμπεν και μικροαστισμού), σουρεαλιστικά στοιχεία αναμεμειγμένα με μαγικό ρεαλισμό και γκροτέσκο, αφαιρετικότητα και στυλιζάρισμα σε βαθμό μπρεχτικής αποστασιοποίησης και το αποτρόπαιο στοιχείο των «τερατειών» της αισχύλειας τραγωδίας, συναπαρτίζουν ένα σκηνικό σύμπαν απολύτως καινοφανές και πρωτότυπο. Η αριστοκρατία του φιλολαϊκού, που δεν εκπίπτει ποτέ στον λαϊκισμό, προσιδιάζει τη σκηνική γλώσσα της Λείας Βιτάλη με την ποιητική προσέγγιση των δραματικών προσώπων από τον Γιώργο Χρονά. Μόνον αυτοί οι δύο έσκυψαν βαθιά μέσα στη «νύχτα» και στο «περιθώριο» και το φώτισαν λίγο αιρετικά για τα μικροαστικά και μεσοαστικά στερεότυπά μας (μήτε εξιδανικεύοντας μήτε ωραιοποιώντας) με μια σκληρότητα που αγγίζει τα όρια του κυνισμού, αλλά δεν τα προσπερνάει χάρη στη φιλάνθρωπη ματιά του ποιητή και της συγγραφέως.
Η Λεία Βιτάλη είναι άνιση, όπως οι χαρισματικοί άνθρωποι που δεν αντιγράφουν κανέναν. Αλλού το χάνει κι αλλού το βρίσκει. Αλλού βιάζεται κι αλλού πλατειάζει. Στο συγκεκριμένο έργο της «Νύχτα στην Εθνική», που μοιάζει παραδόξως πρωτόλειο (απαιτεί τέχνη και μαεστρία για να επιτύχεις κάτι τέτοιο), η δράση μοιάζει σχεδόν σχηματική κι αυτοσχεδιαστική σε πολλά σημεία (άλλο κατόρθωμα αυτό, σκηνοθετικό αυτή τη φορά, δια χειρός της ίδιας της συγγραφέως που υπογράφει και τα κοστούμια). Ίσως αν είχε εμπιστευτεί σε άλλον τη σκηνοθεσία να βλέπαμε μια άλλη ρυθμολογία στο αποτέλεσμα. Εδώ είχαμε να κάνουμε με γύρισμα κινηματογραφικών σκηνών, με αμέλεια στη λεπτομέρεια (χυμένα σκηνικά αντικείμενα στο πάτωμα που δεν προλαβαίνει να τα περιμαζέψει κανείς – το περίφημο κόκκινο κουτί με τα λεφτά που βγαίνει από την καταπακτή ξεχνιέται αμέσως μετά σε ένα εμφανές σημείο κ.λπ.). Σε τέτοιου είδους έργα όμως, όπου τονίζεται και δίνεται έμφαση στο ανθρώπινο θηρίο που κρύβουμε μέσα μας, οι λεπτομέρειες κάνουν τη διαφορά.
Ερασιτεχνικό το σκηνοθετικό αποτέλεσμα, σχολικό σχεδόν – ή μάλλον φοιτητικό, για να είμαστε επιεικείς. Έλλειψη βάθους κι εσωτερικότητας στα πρόσωπα. Απουσία εσωτερικής ζωής. Επιδερμική γραφικότητα στα όρια των comics. Ούτως ή άλλως η επιλεγείσα αισθητική από την σκηνοθετούσα καταξιωμένη θεατρική συγγραφή προσιδίαζε στα αγγλοσαξωνικού τύπου κόμικς. Καλό αυτό, φτάνει να είχε υποστηριχθεί δεόντως.
Εν ολίγοις, το αποτέλεσμα θύμιζε τηλεοπτική προχειρότητα (ίσως η τηλεθέαση μολύνει την αισθητική των θεατρανθρώπων), γι’ αυτό ο Κάρολος Κουν αρνιόταν να δει τηλεόραση, απαγόρευε στους ηθοποιούς του να παίζουν στον κινηματογράφο και δεν έβλεπε σχεδόν ποτέ παραστάσεις άλλων σκηνοθετών.
Τέλος πάντων, ζούμε σε μια Ελλάδα της Κρίσης, όπου ο κοινωνικός ιστός έχει προ πολλού διαρραγεί, συμπαρομαρτούντος του μεταμοντέρνου και της οικονομικής ένδοιας, που οδηγεί αναγκαστικά σε περικοπές, εκπτώσεις, συγκεντρωτισμούς και άλλα απεχθή φαινόμενα.
Από αυτή την άποψη, το θέμα που επέλεξε να διαπραγματευτεί η Λεία Βιτάλη στο επίκαιρο έργο της «Νύχτα στην Εθνική» είναι καυτό, επιδέχεται πολλών ερμηνευτικών προσεγγίσεων και διεγείρει το θυμικό των Ελλήνων, ανασύροντας από το συλλογικό ασυνείδητο την Καταστροφή της Σμύρνης, τον Εμφύλιο, την αναγκαστική προσφυγιά, την οικονομική μετανάστευση, την αυτοεξορία στα χρόνια της Χούντας. Είναι ένα θέμα αβανταδόρικο και σωστά προσεγγισμένο από την έμπειρη θεατρική συγγραφέα. Όμως από αυτό το σημείο και μετά, τα γρήγορα κι εναλλασσόμενα στιγμιότυπα, η απουσία ρυθμού, οι αισθητικές και υφολογικές διακυμάνσεις, η παλινδρόμηση του κειμένου μεταξύ σκληρού ρεαλισμού και μεταφυσικής ποιητικότητας, δείχνουν μια θολούρα που αποκαρδιώνει τον θεατή και το οδηγεί σε κάποιου είδους σύγχυση, που δεν είναι όμως αγχολυτική και κατευναστική. Το αντίθετο. Ίσως αυτό να ήταν η πρόθεση της συγγραφέως: να προκαλέσει την πολιτική αντίδραση του συνδημιουργού θεατή. Από αυτή την άποψη, παρά τις όποιες κριτικές επιφυλάξεις και επισημάνσεις μου, το πείραμα είναι επιτυχημένο.
Ίδωμεν. Και εις τα μεταγενέστερα Βιτάλεια θεάματα, αν αυτή η προβληματική αισθητική εγκαταλειφθεί ή λεπτουργηθεί.
Κωνσταντίνος Μπούρας
Info:
Θέατρο Μεταξουργείο, Ακαδήμου 14-16, Αθήνα, μετρό Μεταξουργείο,πίσω από το ΙΚΑ της Πειραιώς
Τηλ: 2105234382 email: diadromi@otenet.gr
website: www.metaxourgeio.com
Από 1 Φεβρουαρίου 2016
Δευτέρα – Τρίτη στις 21.00
Τιμές εισιτηρίων: Γενική είσοδος 15 ευρώ. Φοιτητικό και Ανέργων 10 ευρώ
Προπώληση 12 ευρώ
Προσφορά: Για προπώληση εισιτηρίων από το θέατρο, πριν την πρεμιέρα, οι 8 πρώτες παραστάσεις στα 10 (γενική είσοδος) και 5 ευρώ (ειδικές ομάδες)
Σκηνοθεσία: ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ
Σκηνικός χώρος: ΝΙΚΟΛΑΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΓΚΕΣΚΕΡ
Επιμέλεια φωτισμών: ΜΕΛΙΝΑ ΜΑΣΧΑ
Κοστούμια: Λ.ΒΙΤΑΛΗ
Βίντεο: ΝΙΚΟΛΑΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΓΚΕΣΚΕΡ
Βοηθός σκηνοθέτη: ΤΙΝΑ ΒΑΡΒΑΡΕΣΣΟΥ
Βοηθός σκηνογράφου: ΦΟΥΛΗ ΜΙΤΣΙΑΛΗ
Ερμηνεύουν:
ΜΑΙΡΗ ΝΑΝΟΥ, ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΤΣΑΚΟΥΤΣΑΣ, ΝΤΟΜΕΝΙΚΑ ΡΕΓΚΟΥ
Τραγουδά ζωντανά η Ντομένικα Ρέγκου και παίζουν: ακορντεόν ο Χάρης Σταυρακάκης και τουμπερλέκι η Καίτη Αναστασιάδου.
Ακατάλληλο για θεατές κάτω των 15 ετών.
"Μία Αγία Εν Αναμονή", θεσσαλονικιά παράσταση φιλοξενούμενη στο Life and Art Theater
από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Ένα καθηλωτικό σύγχρονο δράμα που δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από άλλα εισαγόμενα. Η αγριότητα του τέρατος, της Σκιάς που εμφωλεύει στη βασανισμένη, την ετερόκλητη, την αντιφατική ανθρώπινη φύση γεννά βία κι η βία άλλη βία, μέχρι που να διαλυθεί αυτή η μπάλα από αίμα και φωτιά και να αναπαυθούν τα κρανία των θυμάτων. Τόση σκοτεινιά λοιπόν κουβαλάμε μέσα μας; Τόσο έρεβος; Οι “τερατείες” του Αισχύλου γι’ αυτό βρίσκουν το αντίστοιχό τους και προκαλούν έλεον και φόβον εντός μας; Γι’ αυτό παρακολουθούμε θρίλερ και ταινίες με βρικόλακες; Γι’ αυτό γίνονται δημοφιλείς (τουλάχιστον κινηματογραφικώς και τηλεοπτικώς) οι serial-killers, οι καννίβαλοι κι άλλα είδη, “εδώδιμα κι αποικιακά”. Η διαιώνιση της βίας έγκειται στην επιθυμία του θύματος να δει και τους άλλους να πάσχουν από τις ίδιες αιτίες και να περνούν αυτά τα βάσανα. Ένας σαδομαζοχισμός παμπολιτιστικός και πανανθρώπινος. Θέλει πολλά κότσια κι αυτογνωσία βαθιά για να υπερβείς τα ζωώδη ένστικτα και να συγκαταλεχθείς μετά των δικαίων “οίτινες θα κληρονομήσουσι την γην”. Θέλει εσωτερική εργασία, ανιδιοτέλεια, υπέρβαση του εγώ, πάταξη του ναρκισσισμού, ανακατανομή των δυνάμεων από την έξω σπατάλη στην έσωθεν χαρά, στον δημιουργικό ενθουσιασμό, που κατανικάει τις δυνάμεις του Σκότους, πατάσσει, την κατάθλιψη (αιτία όλων των ασθενειών) και ωθεί το άτομο να ευγνωμονεί το Σύμπαν που είναι ακόμα ζωντανό, αυτάρκες, ελεύθερο, ωραίο και ισχυρό για να παλέψει για την Αλήθεια, την Ελευθερία, την Ισότητα, την Ισονομία, την Δικαιοσύνη, τη δίκαιη έλλογη κατανομή των πόρων της Γαίας, την αναγνώριση των δικαιωμάτων, των καθηκόντων και των ελευθεριών, για όλους τους άνθρωπους και τα έλλογα όντα επί γης.
Στο έργο “Μία Αγία Εν Αναμονή”, ο μύθος της “αγίας πόρνης” επεξεργάζεται μέσα από ένα κείμενο που βρίθει βιωμένων καταστάσεων, αν όχι και βιωμάτων, διαμεσολαβημένων ή πρωτογενών, τόσο που να μοιάζει περισσότερο ως μαρτυρία-εξομολόγηση-ντοκουμέντο, παρά ως δραματουργική επεξεργασία ενός ξένου σ’ εμάς και αδιάφορου αφηγήματος.
Ερασιτεχνικός θίασος (με εμψυχωτή τον Άγγελο Κάλφα), ομάδα συμπαγής και συνεκτική, μεγάλων προσδοκιών κι όχι ευκαταφρόνητων επιτευγμάτων. Ως κριτικός διακρίνω τις δραματουργικές ραφές ανάμεσα στο στο βιβλίο του Λάκη Φουρουκλά «Αγγελική, το ημερολόγιο μιας πόρνης» και στα κείμενα της Άννας Κουρουπού, διακρίνω τις αυτοσχεδιαστικές υπερβάσεις των μερακλήδων ηθοποιών που βάζουν πολύ από την ψυχή και τα βιώματά τους στις “ερμηνείες” (κάτι που δεν θα έκαναν ίσως οι μέτριοι επαγγελματίες ηθοποιοί υπακούοντας ίσως στο περίφημο παράδοξο του Ντιντερό ή στο ένστικτο της αυτοσυντήρησής τους, που δεν θα τους επέτρεπε να χαλαστούν για μια παραστασούλα – εδώ, αντιθέτως, μερικές ηθοποιοί παίζουν σα να είναι το τελευταίο σημαντικό πράγμα που κάνουν πάνω στη γη, πριν η ψυχή τους γίνει αερόστατο, αετός και πετάξει στον ουρανό της Καθαράς Δευτέρας). Το λέω αυτό γιατί έχω δει πολύ θέατρο, φανατικά, συστηματικά, μεθοδευμένα, επιστημονικώς, ερευνητικώς, με “στοχοπροσήλωση”. Τη συγκεκριμένη μέρα, αυτή ήταν η τρίτη (!!!) παράσταση που παρακολουθούσα σημειώνοντας στο μυαλό μου, που το αφήνω πάντα να καταγράφει ως tabula rasa (ως άγραφη λευκή πλάκα), χωρίς να έχω διαβάσει τίποτα από πριν, ούτε καν τον τίτλο του έργου ή το συγγραφέα. Έτσι μπαίνω στη θέση του μέσου επαρκούς θεατή κι αφήνομαι να σχηματίσω το “είδωλο” της παράστασης στο συνδημιουργικό μυαλό μου.
Ε, ναι λοιπόν, αυτή η παράσταση δεν είναι από τις συνηθισμένες. Είναι από αυτές που θα ξεχωρίσω να θυμάμαι στα γεράματα. Από τις τελευταίες που θα επιλέξω προκειμένου να αντισταθώ στη Λήθη. Γιατί είναι σημαντική, συγκλονιστική, συνταρακτική, “αληθινή”, χωρίς να είναι κι απαραιτήτως ωραία. Ποιος είδε το Σκοτάδι και το θεώρησε “καλόν” κι ωραίον; Ποιος μπορεί να αποκομίσει αισθητική ηδονή από τα κατακάθια της πανανθρώπινης συλλογικής ψυχής; Όχι πάντως εγώ. Καταλαβαίνω όμως και συνταράσσομαι και σέβομαι το γεγονός ότι άλλοι, λιγότερο προνομιούχοι κατάφεραν να επιβιώσουν και να μεγαλώσουν με τον καλύτερο τρόπο τα παιδιά τους (ακόμα κι αν εκείνα δεν το εκτιμούν, όπως η άσπλαχνη κόρη στο “Επάγγελμα της Κυρίας Γουώρεν” του Τζ. Μπ. Σω). Εδώ η κόρη είναι συμπαθής, βιώνει την ενσυναίσθηση χωρίς να γίνεται εμπαθής απέναντι στην ίδια την ταλαίπωρη τη μάνα της. Αυτή η ανθρωπιστική, σχεδόν θεολογική διάσταση της συχώρεσης προ του επερχόμενου θανάτου γίνεται δυο φορές αλυσιδωτά μέσα στο ίδιο έργο. Η μάνα συγχωρεί τη δική της μάνα που την εκπόρνευσε μέσα σε ένα γάμο χωρίς αγάπη και με τη σειρά της ζητάει συχώρεση από τη δική της κορούλα. Όλα ωραία και καλά. Χριστιανικά, βουδιστικά κι έχει ο Θεός. Το μήνυμα ελήφθη. Κι η κεντρική ιδέα του όλου θεάματος είναι πολιτικώς ορθή κι αποδεκτή, ακόμα κι αν μιλάει για το “περιθώριο”. Ποιος όμως δεν είναι πια περιθώριο σε αυτόν τον αχταρμά που βουλιάξαμε απαξάπαντες; Όλοι στο ίδιο καζάνι βράζουμε…
Αυτό που βγάζει αυτή την παράσταση από την κοινοτοπία και το αναμενόμενο είναι το πάθος των ερασιτεχνών ηθοποιών που τα δίνουν όλα και το “παίρνουν πολύ προσωπικά” όλο αυτό.
Ειδοποιός διαφορά σημαντική από άλλες προσπάθειες. Όλοι θέλουν να φανούν, αλλά υπηρετώντας την ουσία και την αλήθεια του ρόλου τους. Μάθημα για πολλούς δήθεν επαγγελματίες ηθοποιούς αυτό. Και για πολλούς μεγαλοσχήμονες σκηνοθέτες επίσης.
Κωνσταντίνος Μπούρας
www.konstantinosbouras.gr
info από το Δελτίο Τύπου:
«Μια Αγία Εν Αναμονή»
Στις 5 & 6 Μαρτίου στο Life n’ Art Theater
Μετά τις παραστάσεις στην Θεσσαλονίκη, το έργο «Μια Αγία Εν Αναμονή» ανοίγει την αυλαία του και στην Αθήνα με τον ερασιτεχνικό θίασο του Άγγελου Κάλφα.
Βασισμένο στο βιβλίο του Λάκη Φουρουκλά «Αγγελική, το ημερολόγιο μιας πόρνης» και σε κείμενα της Άννας Κουρουπού, το «Μια Αγία Εν Αναμονή» έρχεται να διδάξει την αξία της ελευθερίας, την ανάγκη για επιβίωση και την προσπάθεια του ανθρώπου να αναπτυχθεί βασανίζοντας πολλές φορές το ίδιο του σώμα και πολύ περισσότερο το μυαλό του. Στο ημίφως της πορνείας, γίνεται ο καλύτερος παραλληλισμός με το σήμερα, με τους ανθρώπου που πωλούν σώμα και πνεύμα προσπαθώντας να εξασφαλίσουν ένα καλύτερο αύριο, βασισμένο σε ένα σήμερα με τις αθλιότερες συνθήκες.
Λίγα λόγια για το έργο
Γδαρμένα σώματα. Πληγές. Κομματιασμένη ψυχή. Η Αγγελική , σιωπηλός μάρτυρας να αντέχει και να υπομένει μέχρι να μπορέσει να ξεφύγει, όχι για να σώσει την δικιά της ζωή αλλά, για να μπορέσει το δικό της παιδί να δεχτεί όλη την αγάπη και την στοργή που εκείνη στερήθηκε από την δικιά της μάνα και που η έλλειψη των αισθημάτων αυτών την καταδίκασε στο μέλλον που ακολούθησε. Ένα μέλλον που ο βιασμός της ψυχής της ήταν πιο επώδυνος από εκείνον της σάρκας και η απόφαση να ακολουθήσει μια ζωή πορνείας πιο εύκολη από το να καταδικάσει την κόρη της. Ένα έργο εξομολόγηση για την ζωή μιας γυναίκας που η ζωή της επεφύλασσε ένα καθημερινό Γολγοθά .Μια Αγία έκπτωτη, μα με το τεράστιο έργο της χαραγμένο για πάντα στον νου.
Η παράσταση είναι κατάλληλη, με απαραίτητη τη γονική συναίνεση
Συντελεστές
Σκηνοθεσία/Διασκευή/Θεατρική μεταφορά: Άγγελος Κάλφας
Παίζουν: Ειρήνη Αδαμάκου, Άγγελος Κάλφας, Δέσποινα Καραγιάννη, Μαρία Καρδιόλακα, Ευαγγελία Μανιάτη, Μέλλω Νταβράνη, Χρύσα Τσιακίρη.
Ενδυματολόγος- Σχεδιασμός κοστουμιών: Γιώτα Κανελλίδου
Χορογραφίες- Κίνηση: Μαριλένα Μαραγκού
Σκηνογραφία: Άγγελος Κάλφας
Μουσική επιμέλεια: Χρύσα Τσιακίρη – Άγγελος Κάλφας
Φωτογραφίες- Σχεδιασμός αφίσας/teaser: Κωνσταντίνος Κωστούδας
Σχεδιασμός φωτισμών/ Ηχοληψία: Παναγιώτης Δόβας , Train studio
Teaser: https://www.youtube.com/watch?v=Vz_d_8qNVmU&feature=youtu.be
Παραστάσεις: 5 & 6 Μαρτίου στις 21.00
Κρατήσεις: 210-5789337
Εισιτήρια: Γενική είσοδος 10 ευρώ
Διάρκεια: 90’
L.A. (Life n‘ Art) Theater
Κωνσταντινουπόλεως 82, Μετρό Κεραμεικός
Email: info@latheater.gr – url: www.latheater.gr
«Μάσκες», κοινωνική κριτική από την ψυχολόγο Ρίτα Γαβριηλίδου, στο θέατρο “Life 'n' Art"
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Πρωτότυπο θεατρικό έργο με κοινωνιολογικές και ψυχαναλυτικές προεκτάσεις από την πλευρά της κοινωνικής παρατήρησης που ενέχει ίχνη κριτικής μεν, δεν βάζει όμως βαθιά τον …δάκτυλον «επί τον τύπον των ήλων», αφού όλ’ αυτά κινούνται μεταξύ του γκλαμουράτου «ουάου» και της βαρύθυμης κυκλοθυμικής ερεβώδους κατήφειας (τόσο συχνής, αλλά ουχί απαραιτήτως και συγγνωστής εις τους χρήστας τοξικών ουσιών). Ενδιάμεσο δεν υπάρχει. Το πρώτο μέρος …χάι, το δεύτερο ερεβώδης σκοτεινιά και το τρίτο η νυχτιά πριν το χάραμα, που ποτέ δεν θα έρθει, γιατί το έργο εκεί τελειώνει. Οι ηθοποιοί της ομάδας “Let’s Act” έδωσαν τα ρέστα τους, τα έδωσαν όλα. Αυτοσχεδίασαν, όσο τους επέτρεψε το κείμενο, λειτούργησαν ως παρέα, ως σύνολο, χωρίς ατομικές εξάρσεις και βεντετισμούς. Χωρίς να κλέβει κανείς την παράσταση του άλλου. Όντας αξιαγάπητοι, τους λατρέψαμε, παρά τις δραματουργικές ανεπάρκειες του εμψυχουμένου κειμένου. Είμαι σίγουρος ότι θα δώσει πολλά αυτή η ομαδούλα ταλαντούχων και συνετών καλλιτεχνών σε ένα θέατρο πάνω στις γραμμές της Κωνσταντινουπόλεως (τόσο ρομαντικό σκηνικό για πριν και …μετά την παράσταση). Το Γκάζι, ο Βοτανικός, ο Κολωνός, ο Κεραμεικός, έγιναν από αρχαία προάστια, σε downtown εσμός, εκεί που χτυπάει ο παλμός της πόλεως. Τόσα πολλά θέατρα κι όλα γεμάτα. Μπράβο μας. Αν μέσα στην Κρίση, καταφέραμε να βρούμε τζάμπα ενέργεια από το Σύμπαν, τότε είμαστε άξιοι απόγονοι του …Βίλχεμ Ράιχ, ενδεχομένως και του Ηράκλειτου – για να μην πω «του Πυθαγόρα».
Εν κατακλείδι, νεανικό θέαμα, μεσαίων προδιαγραφών αλλά αξιαγάπητο. Μην το χάσετε.
Φιλικά και με εκτίμηση σε κάθε τίμια προσπάθεια, ειδικά από νέους ανθρώπους σε καιρό Κρίσεως,
Κωνσταντίνος Μπούρας
www.konstantinosbouras.gr
Info από το Δελτίο Τύπου:
«Μάσκες»
από την ομάδα Let’s Act
στο Life n’ Art Theater
Πρεμιέρα Κυριακή 10 Ιανουαρίου, στις 19:00
Το Life n’ Art Theater υποδέχεται επί σκηνής του τη θεατρική ομάδα Let’s Act με την παράσταση «Μάσκες», από την Κυριακή 10 Ιανουαρίου, και κάθε Κυριακή στις 19.00. Η Let’s Act είναι μια νεοσύστατη ομάδα, αποτελούμενη από άτομα με τις ίδιες καλλιτεχνικές ανησυχίες. Κάνει το ξεκίνημα της στο χώρο του θεάτρου με το έργο «Μάσκες», ένα βαθιά αληθινό κείμενο βασισμένο στην καθημερινότητα, δια χειρός Ρίτας Γαβριηλίδου.
Το έργο
Έξι άτομα με διαφορετικό παρελθόν και διαφορετικό προορισμό αποφασίζουν να συγκατοικήσουν.
Έξι διαφορετικές προσωπικότητες θα αποκαλύψουν τον πραγματικό τους χαρακτήρα, μέσα από μια σειρά γεγονότων.
Σε μια μικρογραφία της κοινωνίας μας, στην οποία κυριαρχεί το ψέμα και το «δήθεν», η σύγκρουση με την αλήθεια μοιάζει αναπόφευκτη. Τι γίνεται, λοιπόν, όταν η αλήθεια έρθει αντιμέτωπη και, τελικά, σε σύγκρουση με το ψέμα;
Συντελεστές
Κείμενο: Ρίτα Γαβριηλίδου
Σκηνοθεσία: Πηγή Μπουκουβάλα
Παίζουν με αλφαβητική σειρά: Δασκαλάκη Άντα, Ματσούκα Χαρά, Μπουκουβάλα Πηγή, Παπαγεωργίου Κατερίνα, Στάμου Φάνης, Richelieu Διονύσης
Make-up artist: Δώρα Πάτσο
Μουσική επιμέλεια: Dj Piko , Μαίρη Αθανασοπούλου
Σκηνικά: Ειρήνη Μπάλλα
Ενδυματολόγος: Μήτση Σιούτα
Φωτογραφία: Μανουέλα Σκούπερ
Υπεύθυνη Δημοσίων Σχέσεων: Νάντια Κιμουλάκη
Παραστάσεις: κάθε Κυριακή στις 19.00
Διάρκεια: 75 λεπτά
L.A. (Life n‘ Art) Theater
Κωνσταντινουπόλεως 82, Γκάζι (Μετρό Κεραμεικός)
Πρεμιέρα: Κυριακή 10 Ιανουαρίου 2016, στις 19:00
Κρατήσεις: 210-5789337
Εισιτήρια: 12€ γενική είσοδος, 8€ για φοιτητές & άνεργους
Email: info@latheater.gr – url: www.latheater.gr
Ο ΕΡΑΣΤΗΣ του Χάρολντ Πίντερ στο Θέατρο «OLVIO»
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Ένα έργο που βασίζεται στο αρχέγονο παιχνίδι της αλλαγής ρόλων. Η μάσκα ή το προσωπείο, στη βάση των καρναβαλικών εκδηλώσεων, αλλά και των αρχαιότερων γονιμολατρικών εορτών και των διονυσιακών οργίων, διασφάλιζαν την επιβίωση της κοινότητος, για της ευγονικής διαιωνίσεως του είδους κι έδιναν τροφή στο Τυχαίο και στο Απρόβλεπτο να διαβρώσει την Αναγκαιότητα από την κιβδηλότητα του γονίδιου ορθώς διαφυλαγμένο. Η θεσμοθετημένη τελετουργική μοιχεία, όπως και η εκτονωτικά τελετουργική κι ειρηνοποιός ομοφυλοφιλία, εξασφάλιζαν σε περιόδους συρράξεων, αναταραχώ και πολέμων τη σύσφιξη των κοινοτικών ή ακόμα και οικογενειακών δεσμών. Ακριβώς όπως η αιμομειξία των φαραώ και πολλών γαλαζοαίματων οικογενειών εξασφάλιζε τα στενά οικογενειακά συμφέροντα και διασφάλιζε στην μη κατασπατάληση της «προίκας» σε αλλότριες ομάδες και ομαδοποιήσεις, εκτός εάν μέσω αυτού του «γάμου» επιτυγχάνονται συμμαχίες κι αναδιανομές εξουσίας και εισοδήματος δια της κοινοπραξίας μεταξύ κατόχων πλουτοπαραγωγικών πηγών (εις βάρος του πλανήτη και της ποιότητας ζωής μας, βεβαίως)… Αυτό είναι και το διονυσιακό υπόβαθρο κάτω από το καρναβαλικό παιχνίδι, τη σύμβαση, στην οποία επιδίδονται ανελλιπώς οι βαριεστημένοι σύζυγοι, οι καταδικασμένοι να ζουν στην άκρη του πουθενά, σε ένα κωλοχώρι που δεν επιτρέπει ούτε στο γαλατά να μπει στο άβατο του σπιτιού χωρίς την παρουσία του συζύγου… Για να διασκεδάσουν την πλήξη και την ανία τους και για να ανανεώσουν την σεξουαλική ορμή τους, δίνοντας διέξοδο σε μια καταπιεσμένη λίμπιντο, που βρίσκει διέξοδο στο ποτό, στην κατάθλιψη, στην εργασιομανία και σε εθισμούς παντός είδους. Η φαντασιωτική ανάγκη του σύγχρονου δυτικού ανθρώπου να υπερβεί τα όρια και να διαπεράσει νοητικά τα κάγκελα της φυλακής του έχει φτάσει σε τόσο επικίνδυνα σημεία, που απειλεί όχι μόνον την ευταξία αλλά και αυτά τα παραδεδεγμένα οριοθέσια του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού μας. Σε έναν κόσμο πολιτισμικής κρίσης αξιών, με τους θεούς απόντες, ωσεί νεκρούς, οι ταλαίπωροι άνθρωποι αντί να «περιμένουν τον Γκοντό» επιδίδονται σε μικρές και μεγάλες δραματοποιήσεις του παραδοσιακού, μεταμφιεσμένου ως καινοφανούς όπως-όπως με όποια υλικά βρουν…
Στην παράσταση του θεάτρου «Όλβιο» οι ηθοποιοί κινήθηκαν ανάμεσα στη μίμηση του αγγλοσαξωνικού φλέγματος και στη μεσογειακή καρναβαλική πληθωρικότητα. Άξιος ο μισθός τους. Έκρυψαν τις εκπλήξεις του κειμένου με ευφάνταστο τρόπο, αξιώθηκαν του χειροκροτήματος και της αποδοχής των θεατών, έλαμψαν σε μιαν απόλυτη ιερουργική σιγή που διακοπτόταν από τα δαγκωμένα γέλια του κοινού, αυτοσαρκαστικά, ειρωνικά, αυτά που εγώ ονομάζω «γελάκια της αυτομάτου αυτογνωσίας».
Άπαντες οι συντελεστές αξιομνημόνευτοι κι ένας εξ αυτών …αθάνατος:
Συγγραφέας: Χάρολντ Πίντερ
Μετάφραση: Ερρίκος Μπελιές
Σκηνοθεσία: Γιώργος Χαρατζάς και Κορίνα Χρυσάιδου
Σκηνικά-κοστούμια-φωτισμοί: Θωμάς Οικονομάκος
Βίντεο: Σπύρος Διαμάντης
Μουσική επιμέλεια: X-Αct Art
Παίζουν: Κορίνα Χρυσάιδου και Γιώργος Χαρατζάς
Δείτε το ως τυπικόν αγγλοσαξωνικόν τέιον με τσάι του βουνού, μολόχα και φλισκούνι… Οποία παρομοίωσις. Απορώ με τον εαυτόν μου. Απορώ. Πρώτα τα γράφω και μετά τα σκέφτομαι (αλλά ποτέ στο πόδι, όπως με κατηγορούν οι άσπονδοι εχθροί μου, που θέλουν τρεις μέρες για να σιάξουν μία πρόταση. Αγαπητοί μου, εγώ βλέπω δύο παραστάσεις στην καθισιά και δεν κοιμάμαι αν δεν έχω διαβάσει δύο τουλάχιστον βιβλία …άλλων – όχι δικά μου… κι όλα αυτά από το 1974, συνεχώς κι αδιαλείπτως… κι ατάλαντος να ήμουνα, θα μάθαινα να …γράφω – αυτά, για την ώρα, κλείνει η παρένθεσις, που πάει να γίνει αγκύλη).
Κωνσταντίνος Μπούρας
www.konstantinosbouras.gr
Six poèmes de Christos Papoutsis
traduits en français par Paraskevi Molari, enseignante, traductrice, chercheur , MA Paul Valéry Montpellier III
Christos Papoutsis est né à Athènes. Il a fait des études en Médecine ( Université d ΄ Athènes ) et s ΄ est specialisé en tant que médecin généraliste, métier qu ΄ il continue à exercer. Il a participé avec des poèmes au Congrés International de ΄Union Mondiale des Ecrivains Médecins. Ses poèmes ont été publiés dans des revues telles que «Kastalia» et «Mandragoras» ainsi que dans nombre de sites électroniques de poésie. Jusqu ΄ à présent, il a publié deux recueils de poèmes : « Μετά το τέλος τ ’ουρανού »( «Jusqu ΄ à la fin du ciel », 2013, éditions ΄΄Anemos ΄΄, Athènes ) et «Λήθη, η αυτοκράτειρα του κόσμου» (« Oubli, l’ impératrice du monde », 2014, éditions ΄΄Anemos ΄΄, Athènes ). Aujourd ΄ hui, nous présentons, pour la première fois, six poèmes de lui, ( trois de chaque recueil ) traduits en français, espérant avoir bientôt la joie de continuer à le traduire en français.
Recueil intitulé « Après la fin du ciel »
Μετά το τέλος τ’ ουρανού
Στα χρώματα της ανατολής,
μιά πορεία μοναχική
στον ουρανό,τον αιώνιο.
Στα χρώματα του δειλινού,
συνοδοιπορία
στον ουρανό,τον αιώνιο.
Πέταξαν δίπλα, δίχως νήματα.
Και όταν τελείωσε ο ουρανός,
γιατί αιώνιος δεν είναι,
έγιναν Ένα.
Μέσα στο αδιάσπαστο Όλον.
Πιο κοντά,
απ’ όσο φέρνει ο έρωτας.
Πιο κοντά,
απ’ όσο φέρνει η αγάπη.
Après la fin du ciel
Sous les couleurs de l ΄ aube
Marche solitaire
Vers le ciel éternel.
Sous les couleurs du ciel,
Compagnon de route
Vers le ciel éternel.
Vol parallèle
Depourvus de fil.
Et, dès la fin du ciel,
Car éternel ne l ΄ est pas,
ils se sont unis.
Dans le Tout indissoluble.
Plus près
De ce que l ΄ eros parvient à porter.
Plus près de ce que l΄amour parvient à porter.
*****
Ο άνθρωπος της καταιγίδας
Άνθρωπος υπεράνω υποψίας
κι όμως…
Χωρίς καχυποψία,
έπαρση, ειρωνία.
Άνθρωπος τρυφερός.
Χωρίς επιθετικότητα,
ανταγωνιστικότητα, υπεροψία.
Άνθρωπος γρανιτένιος.
Δεν κατέχει,
δεν φοβάται,
δεν μολύνεται.
Άνθρωπος γαλήνιος.
Μοναχικός.
Άνθρωπος της καταιγίδας.
L’homme de l ΄orage
Ηomme
au delà de tout soupçon
et pourtant…
sans méfiance
sans arrogance
ni ironie.
Homme tendre,
point agressif
pas concurrentiel
hautain non plus.
Homme graniteux.
Il ne possède pas,
ne craint pas
ne se souille pas.
Homme serein,
Solitaire.
Homme de l ΄ orage.
*****
Χωρίς λόγια
Αλληλέγγυα βλέμματα.
Εποχή της σιωπηλής κραυγής.
Επανάσταση συναισθημάτων.
Υπεύθυνα βλέμματα.
Εποχή του συνειδητού ονείρου.
Επανάσταση χωρίς απόγνωση.
Ειλικρινή βλέμματα.
Εποχή της ενθύμησης.
Επανάσταση χωρίς υποσχέσεις.
Τα όπλα και τα λάβαρα
απουσιάζουν.
Sans paroles
Regards solidaires
Temps de cri silencieux
Révolte de sentiments
Regards responsables
Temps du rêve conscient
Révolte sans désespoir
Regards sincères
Temps de remémoration.
Révolte sans promesses
Sans armes ni étendars.
*****
Recueil intitulé « Oubli, impératrice du monde »
Κόκκινη άσφαλτος
Καταδύεται στην άσφαλτο.
Κόκκινη λίμνη.
Του άρεσαν οι ήσυχες λίμνες,
του έπαιρναν τις σκέψεις στο βυθό τους.
Μα τα ασθενοφόρα, τα ουρλιαχτά,τα μοιρολόγια;
Τι γυρεύουν στη λίμνη του;
Βλέπει.
Απαξίωση.
Εγκατάλειψη.
Ουρλιάζει δίχως φωνή,
χειρονομεί χωρίς τα χέρια.
«Φύγετε!
Αφήστε τη λίμνη να πάρει τις σκέψεις μου.
Δεν τις αντέχω τις σκέψεις μου».
Μια κόκκινη λίμνη στην άσφαλτο.
Βitume rouge
Plongé dans la bitume.
Lac rouge.
Il aimait le calme des lacs,
qui emmenaient ses pensées
dans leur fond.
Les ambulances pourtant
Les hurlements, les chants funèbres
À quoi bon dans son lac ?
Il regarde.
Dédain.
Délaissement.
Il hurle sans voix,
gesticule sans les mains.
« Partez !
Laissez le lac emporter mes pensees.
Je ne les supporte pas ».
Un lac rouge sur la bitume.
*****
Ποιά η χρησιμότητα του ποιήματος;
Γράφω ένα ποίημα
για τον έρωτα
για τον πόνο
για τη ζωή
για τον θάνατο.
Μετά, έρχονται
ο έρωτας
ο πόνος
η ζωή
ο θάνατος.
Μου τσαλακώνουν τα χαρτιά,
τα πετούν ως άχρηστα.
Γράφω ένα ποίημα.
Ποιόν ωφελεί
ένας απελπισμένος χορός
ερωτευμένων λέξεων;
La poésie, à quoi bon ?
J ΄ écris un poème
sur l ΄ amour
sur la douleur
sur la vie
sur la mort.
Puis, arrivent
l ΄amour
la douleur
la vie
la mort.
Ils froisssent mes papiers
Les jettent à la poubelle.
J ΄écris un poème.
À quoi bon
Une danse désesperée
de mots epris ?
*****
Άδεια κούπα
Εάν ήμουν ζωγράφος,
θα ζωγράφιζα τη λαχτάρα του σπόρου
να φυτρώσει,να βγάλει φύλλα και καρπούς.
Εάν ήμουν μουσικός,
θα υμνούσα το όνειρο της σταγόνας
να γίνει σύννεφο.
Εάν ήμουν ποιητής,
θα ζωγράφιζα με λέξεις
τη μουσική των ονείρων.
Δεν είμαι
ποιητής, ζωγράφος,μουσικός.
Ένας ζητιάνος είμαι.
Μη δώσετε!
Πάρτε απ’ την κούπα μου!
Πρέπει ν’αδειάσει.
Το απαιτεί
ο δρόμος προς το Φως.
Coupe vide
Peintre,
Je peindrais le désir ardant de la graine
pour la voir pousser
donner des feuilles et de fruits.
Musicien, je louerais le rêve de la goutte
pour la rendre nuage.
Poète ,
je peindrais avec des mots
la musique des rêves.
Je ne suis
ni poète, ni peintre, ni musicien.
Je suis un mendiant.
Plus d ΄ aumône pour moi !
Prenez ma coupe de mendiant !
Elle doit être vidée.
C ΄ est le chemin vers la Lumière
qui l ΄ exige.
*****
Ένα ποίημα αντίδοτο φθόνου κι απαξιώσεως, στην ιερά Ελευσίνα εμπνευσμένο
από την υπό επεξεργασίαν ποιητική συλλογή του Κωνσταντίνου Μπούρα “Τρία Άλφα μία Ήττα κι ένα Ωμέγα”
Ελευσίνα – Καλλίχορον φρέαρ
Στην επίμονη καταξιωμένη αρχαιολόγο και φίλη Καλλιόπη Παπακώστα
Στην διακεκριμένη, ποιήτρια, πανεπιστημιακό και Δασκάλα ήθους Ζωή Σαμαρά[1]
[1] Απαντώντας στην ηλεκτρονική αποστολή αυτού του ποιήματος, μου έγραψε: «Η πίκρα και η οργή είναι κακοί σύμβουλοι. Η δημοκρατία δεν λειτουργεί σωστά στην τέχνη και στην επιστήμη. Πάντα ευχαριστώ όσους με φθονούν περισσότερο από όσους με θαυμάζουν, γιατί ξέρω ότι ο φθόνος είναι η μεγαλύτερη αναγνώριση της αξίας μας».
Γιατί πλήθυνε η μικρότητα απέναντί μας
Κι οι μικροπρέπειες βροχή.
Με τον Ανδρόνικο, με τον Ευριπίδη, τον Αισχύλο,
Τον Καρυωτάκη, τον Καζαντζάκη, το Ρίτσο,
Με το Σικελιανό, τον Μεγάλο Αλεξανδρινό,
Την Πολυδούρη, τη Σαπφώ…
Όλους όσους επέτυχαν αποτυγχάνοντας
Να μπουν στα ράφια της Αθανασίας
Ενώ η Ζωή τούς πότισε φαρμάκι…
Εδώ στο ιερόν Τελεστήριον της Ελευσίνας,
Στο Καλλίχορον Φρέαρ
Θα προσευχηθώ
Για την ανάσταση των ζωντανών
Και των αποθαμένων τη δίκαιη Σιγή,
Στη Λήθη να βουλιάξουν
Οι ταριχευμένοι σκορπιοί
Και τα φρικτά μισάνθρωπα ερπετά
Να σταματήσουν πια να συνάζουν
Δηλητήριο στο δόντι το κακοφορμισμένο.
Τόσο μεγάλη χώρα
Με τόσους πολλούς μικροπρεπείς ανθρώπους.
Μόχθησαν οι άλλοι να δημιουργήσουν πολιτισμό
Με το αίμα της ψυχής τους
Για να βρεθούν οι μικρονοϊκοί, οι μικροπρεπείς,
Οι συκοφάντες, οι ανεπάγγελτοι, οι ατάλαντοι
Που πασχίζουν – δίνοντας «γην και ύδωρ» αφειδώς –
Να σπιλώσουν τους άξιους, ν’ αποκεφαλίσουν
Κάθε στάχυ που προεξέχει… Και μετά παραπονιέστε
Για την Κρίση. Μα εσείς είστε υπεύθυνοι, καλοί μου
Άνθρωποι, εσείς που δεν ανέχεστε τις αξίες
Δίπλα σας, γιατί κονταίνει ο ίσκιος σας
Κι ο φαλλός σας φαίνεται τόσον ανεπαρκής
Την ώρα που ανεβαίνει ο Φαέθων
Ολόλαμπρος στον Ουρανό
Οδηγώντας το άρμα του Ήλιου το πυρρό
Κι ο Ίκαρος ετοιμάζεται για την μοιραία τπήση
Μόνο και μόνο για να μην σας ξαναδεί.
Έλληνες, Έλληνες, ανώτεροι του Πολιτισμού
Γενείτε
Κι όχι κατώτεροι κι από τις μικροπρέπειές σας.
Ανόητοι, δεν ξέρετε πως Άλλος φροντίζει
Για την κατανομή της Δόξης της Αληθούς
Πολλά χρόνια μετά τον θάνατό μας.
Κι εσείς πασχίζετε να αρπάξετε
Όσα προλαβαίνετε από το κλειδαμπαρωμένο
Θησαυροφυλάκιο του πόθου,
Είστε έτοιμοι (σαν από καιρό) να ληστεύσετε
Και το ταμείον
Διότι ορθώς γνωρίζετε
Ότι μετά την απομάκρυνσιν
Εκ του Πρώτου Νεκροταφείου
Ουδέν λάθος αναγνωρίζεται…
Μόνον που η Δόξα χαρίζεται
Στους αληθείς, στους τίμιους,
Στους δικαούχους μία σκελίδα
έστω…
Ακόμα και τα παιδιά γελάνε
με τους στίχους σας
και τα εγγόνια
σάς απαξιώνουν.
Τι θέλετε λοιπόν
Και μας ποζάρετε
Δήθεν γυμνοί
Ενώ φοράτε την πανοπλία
Τού φοβισμένου κατάσαρκα.
Να μας τρομοκρατήσετε;
Δεν μπορείτε. Η ανηθικότητα
Προδίδει έλλειψη Γνώσης
Και σοφίας το έλλειμα
Γίνεται τρόμος και διαγ(κ)ωνισμός.
Συνέρχεσθε; Συνευρίσκεσθε; Συναπαρτίζετε;
Εδώ ο κόσμος χάνεται
Κι οι εταιρείες βαυκαλίζονται
Για ένα ξεροκόμματο
Ματαιοδοξίας,
Ένα γλυμμένο κόκκαλο έστω,
Ακόμα κι αν είναι από τα αποφάγια
Του εχθρού μας
Του πλέον μισητού.
Τόση λιμοκτονία λοιπόν
Εσωτερική;
Για να μην πω «πνευματική»
Καθ’ ότι δεν ταιριάζει
Το Υψηλό να λερώνετε
Με τα απόνερά σας.
Ήθος, Ανάτασις, Υπέρβασις, Τέλος.
Ελευσίνα, 6/3/2016
«Όσα η καρδιά μου στην καταιγίδα»,
επιτέλους ποιοτικό ποιητικό θέατρο και πάλι στο Θέατρο Τέχνης χάρη στην ομάδα «Bijoux de Kant»
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Πήξαμε τα τελευταία χρόνια, της λεγόμενης Κρίσης (τους, απόλυτα προδεδιαγραμμένης κι ελεγχόμενης ως προκύπτει)… πήξαμε από ένα αναίτιο κι ανερμάτιστο θέατρο σκληρότητας, βωμολοχίας, απαξίωσης κάθε ηθικού αναστήματος, απώλειας του μέτρου, καταστροφικής μανίας αποδόμησης των πάντων [και ειδικά αυτών που δεν κοπιάσαμε εμείς να χτίσουμε – το σύνδρομο του Ηρόστρατου]. Νοσταλγήσαμε τις παλιές καλές μέρες του Θεάτρου Τέχνης, όπου το άγρυπνο, καλοπροαίρετο αλλά και διεισδυτικό μάτι του μεγάλου Δασκάλου Καρόλου Κουν δεν επέτρεπε να διεισδύσει η φτήνια, η μικροπρέπεια, ο καταστροφικός ναρκισσισμός, ο αποβλακωτικός αυνανισμός και άλλα …αρχαία δαιμόνια.
Στο «Θέατρο Τέχνης» απολαύσαμε τον μαγικό ρεαλισμό και το ποιητικό θέατρο μακριά από βερμπαλισμούς κι ευκολίες παντός είδους. Είχα χρόνια λοιπόν να δω μια παράσταση που θα επικροτούσε απόλυτα ο μακάριος πλέον ιδρυτής του, μέχρι που απόλαυσα το έργο του Νίκου Δήμου, που διασκεύασε την «Πρώτη Αγάπη» του Κονδυλάκη (1919) υπό τον επίκαιρο τίτλο «Όσα η καρδιά στην καταιγίδα». Και βιώνουμε απαξάπαντες συναισθηματικές καταιγίδες ασύλληπτης αγριότητας, τόσο που η «Τρικυμία» του Σαίξπηρ να μοιάζει απλώς ανέκδοτο.
Το θέμα της ανεξέλεγκτης (από τη Λογική) έγερσης της λίμπιντο στους εφήβους είναι ένα πρωτογενές δραματικό υλικό πρώτης τάξεως, αφού οδηγεί συνήθως σε καταστροφές ασύλληπτες κι επαναστάσεις κοσμογονικές. Ο έφηβος αμφισβητώντας το στενό οικογενειακό του περιβάλλον, αμφισβητεί κατ’ αρχήν το Υπερεγώ και δι’ αυτού τη «σάπια» κοινωνία, με τις συμβάσεις, τους κανόνες και την απ-αλλοτριωτική της οδοστρωτήρια επιπλαστότητα… Και σα να μην έφταναν οι ορμονικές αλλαγές που αναστώνουν την ιερά ενέργεια της κουνταλίνι στο αμάθητο χλωρό κλαρί, έρχεται κι ο πρώτος έρωτας κι αποτελειώνει την πυρκαγιά καταστρέφοντας τα πάντα στο πέρασμά του, με πρώτους και καλύτερους όσους στέκονται εμπόδιο στην καταστροφική μανία της.
Η χήρα μάνα με τον μοναχογιό που τον λατρεύει σαν Χριστό είναι ένα γνωστό μοτίβο τόσο στη νεοελληνική δραματουργία όσο και στη Λογοτεχνία των χωρών που βρέχονται από τη Μεσόγειο. Φαίνεται ότι αυτή η αρχετυπική μορφή της Μητέρας Θεότητας έλκει την καταγωγή της από την ανθρωποφάγο Θεά Κάλι, προγιαγιά της Αφροδίτης. Αυτός κι αν είναι ρόλος.
Δεν είναι τυχαίο που μια έμπειρη συνταξιούχα τραγουδίστρια γύρισε στο θέατρο για να ερμηνεύσει αυτόν το αβανταδόρικο ρόλο (παράλληλο με το ρόλο της Μάνας από τον «Ματωμένο Γάμο», της Κυρίας Άλβινγκ από τους «Βρικόλακες»…). Κι εδώ έγκειται η δραματουργική ευφυία του Άκη Δήμου. Έφτιαξε με γερά και στέρεα υλικά ένα πρώτης τάξεως θεατρικό έργο, συνυφαίνοντας θεματικές, μοτίβα, στερεότυπα, αρχέτυπα και προκατασκευασμένες ιδέες από την παρακαταθήκη των συγγραφέων που προηγήθηκαν. Εξ άλλου αυτό δεν έκαναν όλοι, από τον Όμηρο, τον Ευριπίδη μέχρι και τον Καβάφη (για να μην κάνουμε αναφορές σε σύγχρονους δευτεροκλασάτους λογοκλόπους, οίτινες δεν ημπορούν να αρθούν εις το ύψος των αυθεντικών δημιουργών);
Άπαντες οι συντελεστές λιτοί, εκφραστικά αφαιρετικοί, αρμονικά ενταγμένοι στο σκηνοθετικό όραμα, πειθαρχημένα «εγώ», τίποτα να μην ξεφεύγει από αυτά που δεν πρέπει να υπερφωτιστούν ή να υπερτονιστούν. Μόνον ό,τι φαίνεται είναι το (καλό) θέατρο και τα υπόλοιπα τα συμπληρώνει το μυαλό του θεατή (κατά το δοκούν και κατά περίπτωσιν).
Το σκηνικό, ένα συναρμολογούμενο ορθογώνιο παραλληλόγραμμο αλώνι, με τρεις διακριτούς τόπους και ποιητικά ατμοσφαιρικούς φωτισμούς. Η μουσική παραδοσιακά φωνητική. Τα κοστούμια μακράν του διαχρονικού έρεπον προς την ηθογραφίαν.
Δεν θα ξεχωρίσω κανέναν από τους συντελεστές γιατί θα ήταν άδικο. Ούτε καν τον σκηνοθέτη. Το ποιητικό θέατρο είναι «ενός ανδρός αρχή»: του συγγραφέα. Όλοι οι άλλοι είναι στρατιώτες, λοχίες, λοχαγοί (το πολύ). Και με το συμπάθιο.
Ως πεσόντες στον καλόν αγώνα της Ανάστασης της Τέχνης σε έναν τόπο βραχώδη και σε τρικυμισμένους εφιαλτικούς καιρούς, αναφέρω απλώς τα ονόματά τους:
ΚΕΙΜΕΝΟ: Άκης Δήμου
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Γιάννης Σκουρλέτης
ΜΟΥΣΙΚΗ: Κώστας Δαλακούρας
ΒΟΗΘΟΣ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΣ: Ηλέκτρα Ελληνικιώτη
ΣΚΗΝΙΚΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ: Ανδρέας Κασάπης
ΚΟΣΤΟΥΜΙΑ: Δήμητρα Λιάκουρα
ΦΩΤΙΣΜΟΙ: Χριστίνα Θανάσουλα
ARTWORK: Κωνσταντίνος Σκουρλέτης
ΒΙΝΤΕΟ: Βασίλης Κεκάτος – Artώ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Μυρτώ Αποστολίδου
ΚΡΗΤΙΚΕΣ ΛΥΡΕΣ: Παντελής Σταυρακάκης
ΠΑΙΖΟΥΝ: Τάνια Τσανακλίδου, Λένα Δροσάκη, Γιάννης Παπαδόπουλος, Νικόλας Αγγελής.
Info από την επίσημη ιστοσελίδα του Θεάτρου Τέχνης:
http://www.theatro-technis.gr/osa-kardia-mou-stin-kategida/
~ μια παραλλαγή στο θέμα της ‘Πρώτης Αγάπης’ του Ιωάννη Κονδυλάκη ~
Η ομάδα bijoux de kant παρουσιάζει στη σκηνή της Φρυνίχου του Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν το νέο έργο του Άκη Δήμου «Όσα η καρδιά μου στην καταιγίδα», εμπνευσμένο από την εμβληματική νουβέλα του Ιωάννη Κονδυλάκη «Πρώτη Αγάπη» (1919). Μια παράσταση που σηματοδοτεί την πρώτη συνεργασία της Τάνιας Τσανακλίδου με την bijoux de kant και την επιστροφή της στο Θέατρο Τέχνης ύστερα από 40 χρόνια.
***
Ο θεός έδωσε πολλά στον άνθρωπο,
μα ο άνθρωπος ήθελε κάτι απ’ τον άνθρωπο.
Αντόνιο Πόρτσια, Φωνές, μετ. Ε. Χ .Γονατάς
Λίγα λόγια για την παράσταση
Ένα αγόρι μεγαλώνει σ’ ένα ορεινό χωριό της Κρήτης, καθώς ο 19ος αιώνας τελειώνει. Ψηλά στο βουνό, μα με το βλέμμα στραμμένο στη θάλασσα, αναμετριέται με την αποκάλυψη των επιθυμιών του. Διχάζεται, ταλαντεύεται, τρομάζει, αντιστέκεται και ενδίδει ακολουθώντας το εκκρεμές της καρδιάς και τις γραμμές του ιδρώτα στην παλάμη του. Ανατριχιάζοντας και τρέμοντας, μετρώντας μυστικά και φιλιά, τάζοντας όλα του τα χάδια στις ενοχές του για να σωπάσουν: έτσι πάει. Ο έξω κόσμος υποχωρεί σιγά σιγά, για να κερδίσει ο άλλος κόσμος, ο κόσμος των θεών και των διαταγών τους, του λαχανιάσματος και των αναφιλητών, των ονείρων και των ματαιώσεών τους, της αμαρτίας και της εξιλέωσης, των αισθημάτων και των αισθήσεων. Μια πάμφωτη Κόλαση χτίζεται με τα υλικά ενός χαμένου Παράδεισου – χώματα τα πιο πολλά,
για μια στιγμή ανθισμένα, μετά άγονα. Ένας λαβύρινθος σαν κήπος κρεμαστός που αιωρείται πάνω από τ’ ανθρώπινα κι ένας Μινώταυρος που τα περιγελάει. Όπως και να την πεις, η ιστορία του Γιωργή σε περιγράφει.
Με όχημα την «Πρώτη Αγάπη» του Ιωάννη Κονδυλάκη και με στοίχημα την ποιητική διαχρονία της γλώσσας ως ακριβού και αναντικατάστατου αγωγού του αισθήματος, το «Όσα η καρδιά μου στην καταιγίδα» παρακολουθεί βήμα βήμα τη μεταμόρφωση ενός θαύματος σε εφιάλτη, το πάθος να τρέχει ξέφρενο μέχρι το χείλος της απόγνωσης και τον έρωτα να πέφτει σ’ έναν βαθύ γκρεμό για να βυθιστεί εκεί όπου κανένα πειρατικό δεν θα τον ψάξει.
Μια παραλλαγή σε μια εμβληματική νουβέλα της ελληνικής λογοτεχνίας και, ταυτόχρονα, μια συμφωνία για τέσσερα πρόσωπα ενορχηστρωμένη από το φάντασμα της αδύνατης Αγάπης. Ίσως γιατί «όποιος δεν γεμίζει τον κόσμο του με φαντάσματα, μένει μονάχος». Και γιατί οι λυγμοί είναι η καλύτερη μουσική για τους άδοξους έρωτες. –
Σημείωμα Σκηνοθέτη
Ο Γιωργής βρέχεται από μια θάλασσα κι ανεβαίνει ένα βουνό για να στεγνώσει. Αυτή ήταν η εικόνα που καρφώθηκε στην καρδιά μου, διαβάζοντας την «Πρώτη αγάπη». Αυτήν την εικόνα ακολούθησε πιστά κι ο λόγος του Άκη Δήμου, που ανέλαβε να συνομιλήσει με τον Ιωάννη Κονδυλάκη, παραδίδοντας ένα νέο έργο, το «Όσα η καρδιά μου στην καταιγίδα». Η σκηνοθεσία ακολουθεί την υγρή γραμμή της επιθυμίας, το αδύναμο φωτάκι που μεταμορφώνεται μέρα με τη μέρα, λέξη τη λέξη σε μαύρο ήλιο. Σκηνοθετώ ακραία καιρικά φαινόμενα σ’ αυτή την παράσταση. Σκηνοθετώ απόκρημνα τοπία και επιθυμίες, ένα βήμα πρίν τον γκρεμό. Γνώριμοι τόποι για την bijoux de kant που συχνάζει σε βυθούς και γυμνά βράχια. | Γιάννης Σκουρλέτης
ΚΕΙΜΕΝΟ: Άκης Δήμου
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Γιάννης Σκουρλέτης
ΜΟΥΣΙΚΗ: Κώστας Δαλακούρας
ΒΟΗΘΟΣ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΣ: Ηλέκτρα Ελληνικιώτη
ΣΚΗΝΙΚΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ: Ανδρέας Κασάπης
ΚΟΣΤΟΥΜΙΑ: Δήμητρα Λιάκουρα
ΦΩΤΙΣΜΟΙ: Χριστίνα Θανάσουλα
ARTWORK: Κωνσταντίνος Σκουρλέτης
ΒΙΝΤΕΟ: Βασίλης Κεκάτος – Artώ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Μυρτώ Αποστολίδου
ΚΡΗΤΙΚΕΣ ΛΥΡΕΣ: Παντελής Σταυρακάκης
ΠΑΙΖΟΥΝ: Τάνια Τσανακλίδου, Λένα Δροσάκη, Γιάννης Παπαδόπουλος, Νικόλας Αγγελής.
bijoux de kant
Η bijoux de kant δημιουργήθηκε τον Δεκέμβριο του 2010 από τον Εικαστικό Γιάννη Σκουρλέτη, τον Μουσικό – Συνθέτη Κώστα Δαλακούρα και τον Κοινωνιολόγο Άρη Ασπρούλη. Έκτοτε στην ομάδα έχουν προστεθεί η Σκηνοθέτης – Ηθοποιός Ηλέκτρα Ελληνικιώτη, ο Επιμελητής – Εικαστικός Αλέξιος Παπαζαχαρίας, η Ποιήτρια Γλυκερία Μπασδέκη και ο Εικαστικός Κωνσταντίνος Σκουρλέτης. Παρότι το θέατρο αποτέλεσε το εφαλτήριο για τη δημιουργία της ομάδας, η bijoux de kant επιδιώκει να ξεπεράσει τους περιορισμούς που ορίζει η έννοια της θεατρικής ομάδας και να διαμορφώσει μια ερευνητική πλατφόρμα που φέρνει σε επαφή διαφορετικά πεδία, εντός και εκτός της σφαίρας της δημιουργικής έκφρασης. Το θέατρο και η performance, η σύγχρονη μουσική και τα νέα τεχνολογικά μέσα, η Ιστορία της Λογοτεχνίας και η Θεωρία της Τέχνης, το εικαστικό ιδίωμα και οι υποκριτικές τεχνικές είναι μερικά από τα στοιχεία, τα οποία η bijoux de kant επιχειρεί να συνδέσει έτσι ώστε να δημιουργηθεί ένα οικουμενικό και διαχρονικό αποτύπωμα, που απευθύνεται σε ένα ευρύ κοινωνικό σώμα και ξεπερνά τα όρια της κυρίαρχης κουλτούρας, ενισχύοντας τη θέση της καλλιτεχνικής πράξης ως κριτική στάση.
Επίσημη ιστοσελίδα: http://bijouxdekant.tumblr.com
Άκης Δήμου
Ο Άκης Δήμου γεννήθηκε στην Αμαλιάδα. Αποφοίτησε από τη Νομική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης. Στην ίδια Σχολή, ολοκλήρωσε στη συνέχεια το μεταπτυχιακό του, με αντικείμενο το Ποινικό Δίκαιο και την Εγκληματολογία. Πρωτοπαρουσιάστηκε στο θέατρο το 1995 με τον μονόλογο «…και Ιουλιέττα». Από τότε και μέχρι σήμερα έχουν ανέβει, σε κρατικές και ιδιωτικές σκηνές, 24 έργα του, 4 από τα οποία αποτελούν μεταγραφές μυθιστορημάτων των Αλέξανδρου Δουμά (Η κυρία με τις καμέλιες), Κωνσταντίνου Χρηστομάνου (Η κερένια κούκλα), Μαρίας Ιορδανίδου (Λωξάντρα) και Μένη Κουμανταρέα (Η κυρία Κούλα). To 2012, σε συνεργασία με τον Γιώργο Κιμούλη, διασκεύασε το έργο των Theo Van Gogh και Theodor Holman Η συνέντευξη. Έργα του έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά και πορτογαλικά και έχουν παρουσιαστεί στην Αγγλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και το Βέλγιο. Το σύνολο των μέχρι τώρα έργων του κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αιγόκερως. Από το 2008 διδάσκει Δραματολογία στην Ανώτερη Δραματική Σχολή «Ανδρέας Βουτσινάς». Ζει στη Θεσσαλονίκη.
Ιωάννης Κονδυλάκης
Ο Ιωάννης Κονδυλάκης γεννήθηκε στη Βιάννο της Κρήτης το 1861, αλλά η Κρητική Επανάσταση οδήγησε την οικογένειά του να εγκατασταθεί στον Πειραιά από το 1866 και για μια τριετία. Το δημοτικό σχολείο το τελείωσε στο χωριό του, ενώ τα εφηβικά του χρόνια τα πέρασε στα Χανιά. Το 1877 εγκαταλείπει τα γυμνασιακά θρανία για να πάρει μέρος στις επαναστατικές κινήσεις της Μεγαλονήσου, ενώ το 1884 -σε ηλικία 23 ετών- αποφοίτησε από τη Βαρβάκειο Σχολή Αθηνών. Την ίδια χρονιά πρωτοεμφανίστηκε στη λογοτεχνία με το διήγημα «Η Κρήσσα ορφανή» που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Εστία». Φοίτησε στην Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, χωρίς να πάρει πτυχίο, ενώ έγραφε στην «Εφημερίδα» του Δημητρίου Κορομηλά. Από το 1885 υπηρέτησε ως δάσκαλος στην Κρήτη, θέση την οποία γρήγορα εγκατέλειψε για να ασχοληθεί με τη δημοσιογραφία. Το 1889 εγκαταστάθηκε οριστικά στην Αθήνα. Συνεργάστηκε με τις εφημερίδες Άστυ, Σκριπ και Εστία, χρησιμοποιώντας πολλά ψευδώνυμα. Θεωρείται ο «Πατέρας του χρονογραφήματος». Για είκοσι χρόνια έγραφε το καθημερινό χρονογράφημα της εφημερίδας Εμπρός. Τα χρονογραφήματά του -συνολικά περισσότερα από 6.000- διακρίνονται για το κομψό προσωπικό ύφος τους, το χιούμορ και την οξύτητα της παρατήρησης. Ως λογοτέχνης παρουσιάζεται αρχικά με ηθογραφικά διηγήματα, γραμμένα στην καθαρεύουσα. Ήταν ένας εκ των ιδρυτών και πρώτος πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ. Μετέφρασε Λουκιανό, Προυστ, Φλωμπέρ, Μπαλζάκ, Μπωντλαίρ και Μολιέρο. Το 1920 προσβλήθηκε από ημιπληγία. Πέθανε στο Πανάνειο Νοσοκομείο του Ηρακλείου στις 25 Ιουλίου 1920 σε ηλικία 59 ετών. Στο έργο του υπάρχουν πλήθος ιστορικές απηχήσεις από τις ποικίλες και δραματικές ιστορικές τύχες της Κρήτης εκείνα τα χρόνια, ιδιαίτερα την περίοδο από το 1866 έως και το 1898, όπως και ειδήσεις για την κοινωνική, την πολιτική και την πολιτιστική ζωή του νησιού, πολύτιμες για το ψυχογράφημα του «Κρητικού». Η καθαρεύουσα του Κονδυλάκη ήταν διανθισμένη με το χιούμορ που πάντα τον συνόδευε και κάνει ακόμη και σήμερα ευχάριστη την ανάγνωση των έργων του. Με τα έργα του «Πατούχας» (1892) και «Πρώτη αγάπη» (1919), αναπτύσσει τις ψυχογραφικές και ψυχολογικές του ικανότητες, εισάγοντας στην ελληνική λογοτεχνία στοιχεία φροϋδικά, πολύ πριν ακόμη γίνει γνωστή η θεωρία του Φρόυντ στην Ελλάδα. Η «Πρώτη αγάπη» είναι το μόνο έργο του στη δημοτική γλώσσα.
Πρεμιέρα 14 Ιανουαρίου 2016
Παραστάσεις
14 Ιανουαρίου έως 28 Φεβρουαρίου
Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο στις 21.15 & Κυριακή στις 19.00
Τιμές εισιτηρίων:
Πέμπτη: 10 € γενική είσοδος
Παρασκευή 15€ | 10€ (μειωμένο ) | 5€ (άνεργοι)
Σάββατο 18 € | 12€ (μειωμένο) | 5€ (άνεργοι)
Κυριακή 16 € | 12€ (μειωμένο ) | 5€ (άνεργοι)
Φρυνίχου 14, Πλάκα (χάρτης)
τηλέφωνα ταμείου: 2103222464 & 2103236732
Link προπώλησης: www.viva.gr
Για τον "Διόνυσο", σημείωμα για την παράσταση του έργου μου που ανεβάζει ο Θωμάς Λιώλιος στην Ηγουμενίτσα
Ο Βάκχος σήμερα ως Διόνυσος-Σίβα, Θεός της Καταστροφής ενός πολιτισμού που αναζητεί εναγωνίως την ανανέωσή του, επειδή κατατρύχεται από τον τρόμο του Θανάτου και καταφεύγει σε παυσίπονη-παυσίλυπη-παραισθητική χημεία βιώνοντας μιαν ψευδαισθητική Αφθονία
Από τον θεατρολόγο και συγγραφέα Κωνσταντίνο Μπούρα
Γράφοντας τον «Διόνυσο», την «Εκάβη στη Θράκη», τον «Πενθέα», τον «Τειρεσία, γεροντική ηλικία του Οιδίποδα» και άλλα σύγχρονα δράματα, που συμπεριελήφθησαν στον τόμο «Στον αστερισμό της Εκάτης» (εκδόσεις Δωδώνη), στις ποιητικές συλλογές «Έρως Παλίμψηστος» (εκδόσεις Το Ροδακιό), «Ψυχρόν Πυρ» (εκδόσεις Οδυσσέας) και αλλού, δεν ήθελα να προφητέψω δεινά για τον ελληνισμό και τον ευρωπαϊκό ελληνορωμαϊκό ή για τον δυτικό χριστιανικό πολιτισμό μας, απλώς επιθυμώ να διακαώς να συνεισφέρω στον δημιουργικό διάλογο κι αλληλο-κατανόηση των πολιτισμών, από την διαπολιτισμική γονιμοποίηση της Μεσογείου κατά την Αρχαιότητα μέχρι τις σημερινές πολεμικές κι όχι μόνο συγκρούσεις Δύσης κι Ανατολής.
Μελετώντας εδώ και σαράντα χρόνια τις «Βάκχες» του Ευρυπίδη, από την πρώτη φορά που τις είδα ως έφηβος ανεβασμένες από τον ιδιοφυή Κάρολο Κουν, γράφοντας τον «Θάνατο του Ευριπίδη» (που ανέβηκε στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Βορείου Αιγαίου από τον συχωρεμένο Κωνσταντίνο Μάριο) η μόνη μου ποιητική προβληματική είναι μία και μόνο μία: πώς να καταδείξω την ασίγαστη μάχη μεταξύ του ενστικτώδους-ζωώδους ανθρώπου που αναλίσκεται στην μάχη για την επιβίωση ως τυφλός (ή μισότυφλος, στην καλύτερη περίπτωση) και του ανώτερου-πνευματικού-ιδεαλιστή-δημοκράτη-ουτοπιστή-ελεύθερου ανθρώπου που μάχεται θυσιάζοντας ό,τι του είναι ακριβό για την Ισότητα, τη Δημοκρατία, την Ελευθερία, την Αδελφοσύνη όλων των νοημόνων όντων επί γης (και πέραν, ενδεχομένως…).
Με άλλα λόγια, ως ποιητή, δραματουργό, συγγραφέα, θεατρολόγο, κριτικό, δάσκαλο ρέικι, αναζητητή της Αλήθειας, ερευνητή του Αγνώστου, με απασχολεί πώς τα κατώτερα τρία τσάκρα (της βάσης, το δημιουργικό-σεξουαλικό και το τσάκρα του ηλιακού πλέγματος), συνδιαλέγονται κι ανταλλάσσουν αενάως ηλεκτρομαγνητικές ενέργειες και Φως=Πληροφορίες με τα ανώτερα τέσσερα τσάκρα (της καρδιάς, του λαιμού, του λεγομένου «τρίτου ματιού» και του τσάκρα της κορυφής ή «κορώνα»). Αυτή η συμλοκή-σύγκρουση-συνδιαλλαγή απεικονίζεται ιδιοφυώς στην ποιμαντορική ράβδο, και στο κηρύκειο του Ερμή, στο λογότυπο των Φαρμακοποιών, με τα δύο πλεγμένα φίδια, το ανιόν και κατιόν ρεύμα της ιεράς ενέργειας κουνταλίνι που διατρέχει τη σπονδυλική στήλη και μέσω του παρασυμπαθητικού συστήματος εξασφαλίζει πάση θυσία την επιβίωση και την αναπαραγωγή-πολλαπλασιασμό-διαιώνιση του ελλόγου όντος. Αυτήν την ενέργεια «ξυπνάει» ο Βάκχος με τον οργιαστικό χορό των Μαινάδων, με τα ξόρκια-επωδούς, τα τύμπανα, με το χτύπημα των γυμνών ποδιών στο χώμα, με την υψίσυχνη μουσική που μπορεί να διαταράξει κάθε Αρμονία και να τρελάνει κάθε Πενθέα. Στο τέλος των «Βακχών» του Ευριπίδη, ο Διόνυσος-Βάκχος προ-αναγγέλει «από μηχανής» το τέλος της γενιάς που προέκυψε από τα σπαρμένα δόντια του Δράκοντα (ποιανού δράκοντα και τι σχέση θα μπορούσε να έχει αυτό με τις σύγχρονες θεωρίες περί ερπετοειδών-δρακονιανών, που κατέβηκαν ως έποικοι – σύμφωνα με τη Μυθολογία, πάντα – από τους αστερισμούς του Οφιούχου και του Δράκοντα;): ο Κάδμος, μαζί με τη γυναίκα του την Αρμονία, θα μετατραπούν σε φίδια κι επικεφαλής «βαρβάρων» θα εκστρατεύσουν εναντίον της Ελλάδας. Μάλιστα. Σοφόν το σαφές. Αυτό που απέτυχαν οι Πέρσες δύο φορές χάνοντας τους Μηδικούς Πολέμους θα το καταφέρουν μια χαρά οι Έλληνες μεταξύ τους με τον εμφύλιο Πελοποννησιακό Πόλεμο που σήμανε την άλωσιν του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού εκ των έσω, όπως κι η Κωνσταντινούπολη έπεσε γιατί κάτι ανεγκέφαλοι ρασοφόροι, «οι τα φαιά φορούντες», προτιμούσαν να δουν στην Βασιλεύουσα σαρίκι οθωμανικό παρά «τιάραν παπικήν». Υπέροχα. Δεν χρειάστηκε να χρηματίσουν οι Πέρσες κανέναν Έλληνα πολιτικό. Κι αν το έκαναν, θα έχασαν απλώς τα λεφτά τους. Η μωρία των ελληνορωμαίων και χριστιανών (σήμερα) έγκειται ακριβώς στην προβολή του ανώτερου-αγγελικού-πνευματικού-ανθρωποκεντρικού ευρωπαϊκού-δυτικού πολιτισμού μας σε ιδεολογικά μορφώματα που έχουν να κάνουν με θεοκρατικά-απολυταρχικά καθεστώτα, τα οποία μισούν κάθε έννοια ισότητας, ελευθερίας και δημοκρατίας του απλού λαού, του «πόπολου».
Οι ευριπίδειες «Βάκχες» είναι ανατριχιαστικά σύγχρονες, όσο εξωπραγματικές κι αν φαίνονται. Μα τι έκανε παραπάνω η Αγαύη, όταν περιέφερε το κρανίο του αποκεφαλισμένου από την ίδια γιου της παλουκωμένο πάνω σε ένα θύρσο και δόξαζε το όνομα του κυρίου και θεού της; Τίποτα περισσότερο από τη μουσουλμάνα νταντά που πήγαινε στους δρόμους της χριστιανικής Ρωσίας με το κομμένο κεφαλάκι του κοριτσιού που της είχαν αναθέσει οι αφελείς να το φυλάει. Κι αυτή δόξαζε το όνομα του δικού της θεού, ο οποίος – φαντάζομαι και θέλω να πιστεύω – ότι θα φρικιούσε και μόνο στη σκέψη ότι ένα σαλό ανθρώπινο ον χρησιμοποιεί το Όνομά Του ως πρόσχημα για τις σαδομαζοχιστικές τελετουργίες του που καταδεικνύουν απλώς και μόνον την ανώμαλη διαστροφή του υγιούς ερωτικού ενστίκτου, το οποίο (σύμφωνα με τον Βίλχεμ Ράιχ, τον Έριχ Φρομ και άλλους ορθώς σκεπτόμενους φιλοσόφους) διαστρέφεται σε ένστικτο καταστροφής όταν εμποδιστεί η ελεύθερη έκφραση κι ομαλή, πολιτισμένη εκδήλωσή του.
Ο Διόνυσος, ως Βάκχος, καταστροφές θεός, σαν τον Σίβα των ινδουιστών όταν «αλλάζει πλευρό» κι ο κόσμος όλος αναταράσσεται, συμβολοποιεί τις σκοτεινές δυνάμεις μέσα στο συλλογικό ανθρώπινο ασυνείδητο, οι οποίες παλινδρομούν μεταξύ Φιλότητος και Νείκους, όπως ακριβώς η ηλεκτρομαγνητική ενέργεια στο ανθρώπινο σώμα κινείται προς τα πάνω και προς τα κάτω σχηματίζοντας «οκτάρια» (σημαντικό το 8 ως σύμβολον του «απείρου» – βασική μαθηματική έννοια που αναζητούσε ο Αρχιμήδης στο παλίμψηστο «χαμένο» χειρόγραφό του, που έχει αρχίσει τώρα να αποκωδικοποιείται χάρη στην προηγμένη σύγχρονη Τεχνολογία)… Η σύγχρονη Φυσική και το πείραμα του CERN κατέδειξαν πανηγυρικώς ότι «τα πάντα ρει», ότι όλα είναι Υλο-ενέργεια, που αλλάζει απλώς μορφή και συχνότητες, ότι το σύμπαν έχει κυματική μορφή, ότι όλες οι μορφές ενέργειας κι αλληλεπιδράσεως (όπως η βαρύτητα) είναι απλώς ένα (κάτι που το έψαχνε ο Αϊνστάιν κι ο Τέσλα, αλλά θα είμαστε σε λίγο έτοιμοι να το βιομηχανοποιήσουμε, σύμφωνα με επίσημες δηλώσεις του ακαδημαϊκού Δημήτρη Νανόπουλου, που μίλησε για προγραμματισμένη κι ασφαλή τηλε-μεταφορά, ενώ το αντίστοιχο «πείραμα της Φιλαδέλφειας» είχε ανεπιθύμητες παρενέργειες). Γιατί τα λέω όλ’ αυτά; Μα για τον απλούστατο λόγο για να διαπιστώσω («μη κομίζων γλαύκαν εις Αθήνας») ότι τα είπε όλα ο Ευριπίδης, ο μεγάλος από σκηνής φιλόσοφος, ο κατηγορηθείς μαζί με τον Σωκράτη ότι σπέρνει καινά δαιμόνια, ο απαξιωθείς από τους αθλοθέτες κι αυτό-εξόριστος στην αυλή του παππού του Μεγαλέξανδρου, στην Πέλλα του Αρχέλαου: όλα είναι ενέργεια: και η λάμψη του Θεού Δία όταν ζητάει η ερωμένη του Σεμέλη να τον δει αναληφθέντα, μεταμορφωμένο, σε όλη του τη δόξα και το μίσος που γεννάει στην ψυχή του Διονύσου η κατασυκοφάντηση της μάνας του από τις Θηβαίες αδελφές της, η καταπιεσμένη του Φιλότητα που μετατρέπεται σε καταστροφική Εκδίκηση, ξυπνάει στις καταπιεσμένες Θηβαίες συζύγους την άλογη λίμπιντο (λιβιδώ) και τις οδηγεί στον μυθικό Κιθαιρώνα για να επιδοθούν σε οργιαστικές τελετές δίνοντας διέξοδο σε μια μανία τόσο αρχετυπική που μόνο εγγεγραμμένη στον «ερπετοειδή εγκέφαλο» της Ανθρωπότητας μπορεί να είναι (medula oblongata).
Ο άνθρωπος (όπως λέω συχνά παραδοξολογώντας) είναι «κεφάλι αγγέλου σε κορμί πάνθηρα» (για μην πούμε ερπετού κι αηδιάσουμε ή σοκαριστούμε ή δαιμονοποιήσουμε το ανθρώπινο σώμα, το οποίον είναι και πρέπει να είναι – κατά τη γνώμη μου – ιερό ως «ναός της ψυχής», αλλά κι ως δημιούργημα του Μεγάλου Αρχιτέκτονα αυτό καθεαυτό, ως παιδί Εκείνου, του «όντως όντος», Ον «πάντα εν σοφία εποίησεν». Κι εδώ έρχομαι να διευκρινίσω ότι ο Πανάγαθος και Πάνσοφος Δημιουργός είναι ο ίδιος, ένας και μοναδικός, όπως κι αν τον αποκαλούν οι διάφορες θρησκείες, όσα ονόματα κι αν του δίνουν οι άνθρωποι στη γλώσσα τους. Όλα τα θρησκεύματα στη γη έχουν κοινή Ζωοδόχο Πηγή, το Πρωταρχικόν Πυρ των Ορφικών. Όλα είναι Ένα κι εις το Εν επιστρέφουμε νουνεχείς, «πλούσιοι με όσα κερδίσαμε στο δρόμο μη προσδοκώντας πλούτη να μας δώσει η Ιθάκη».
Κι αυτό το Εν, το Πανάγαθο, ο Παντογνώστης και Παντοδύναμος θεός δεν μπορεί παρά να φρικάρει κάθε φορά που ένας φανατικός, μισαλλόδοξος «πιστός» κάποιου θρησκεύματος, επικαλείται επί ματαίω το Ιερό Όνομά Του προκειμένου να εξοντώσει, να καθυποτάξει, να εξανδραποδίσει άλλα όντα. Έλεος Χριστιανοί, Μουσουλμάνοι, Ινδουιστές, Άθεοι, Γνωστικιστές κι Αγνωστικιστές! Σταματήστε να δικαιολογείτε τους φόνους σας και να τους ρίχνετε σε έναν «Άγνωστο Θεό» χωρίς να τον ρωτάτε. Μόνον οι βουδιστές ευαγγελίζονται την υπέρτατη πραότητα… Μόνον οι υγιείς χριστιανοί, οι ακολουθούντες τα διδάγματα του Ναζωραίου γυρίζουν και την άλλην παρειάν για να τους ραπίσει ο ασεβής. Κι εδώ ερχόμαστε στο βασικό θέμα των ημερών μας: το προσφυγικό.
Οι Βάκχες, οι Μαινάδες, είναι κάτι «βάρβαρες» γυναίκες από την τότε Φρυγία που εισαγάγουν την οργιαστική λατρεία του Βάκχου στην πολιτισμένη Ελλάδα, επιδίδονται σε γονιμολατρικές τελετές, κανιβαλισμούς, ανθρωποφαγία, ωμοφαγία, πανσεξουαλισμό, παν-ερωτικές πρακτικές και άλλα «σατανιστικά» για τη σύγχρονη εβραιοχριστιανική ηθική πράγματα. Μήπως τελικά ο Διόνυσος, ω 13ος θεός έφερε το τέλος του Δωδεκάθεου και της αδιαφιλονίκητης κυριαρχίας του Δία; Μήπως από τότε το 13 είναι γρουσούζικο και στην ταρώ εικονοποιείται με τον Θάνατο; Μήπως ο Διόνυσος είναι ο απόγονος του Δία που τον εκθρόνισε κι όχι υιός υιού που θα αποκτούσε με την οιστρόπληκτη Ιώ; [Όλη αυτή η ερωτομανία του Διός μπορεί να εξηγηθεί ως «έξωθεν» ή άνωθεν εξ ουρανού, πέραν της Γαίας, παρέμβαση των «αθανάτων» στο ανθρώπινο, πιθηκοειδές ή ερπετοειδές D.N.A.].
Ό,τι και να υποκρύπτεται και να συμβολοποιείται από τη Μυθολογία (κι η Ελληνική είναι πολύ πλούσια, αφού έχει χωνέψει τις μυθολογίες όλων των λαών του τότε γνωστού Κόσμου), ένα είναι βέβαιο: η Αρχαία Γνώση μπορεί να εξηγήσει πολλά από τα σύγχρονα μυστήρια. Κι αν η Ιστορία επαναλαμβάνεται, δείχνει ότι οι άνθρωποι δεν έχουν σταματήσει να διδάσκονται από τα λάθη τους. Δουλειά των πνευματικών ανθρώπων είναι να τους θυμίσουν απλώς τις προηγούμενες συνέπειες των επιλογών τους και να τους προκαλέσουν τον τραγικόν «έλεον και φόβον» χωρίς να κινδυνεύουν να πληρώσουν πρόστιμο σαν τον ποιητή του δράματος «Μιλήτου Άλωσις», χωρίς να χρειάζεται να αυτοεξοριστούν στην Ανατολή ή στο Βορρά σαν τον Ευριπίδη, μόνον και μόνον επειδή υπογράμμισε λίγο παραπάνω από το «πολιτικώς ορθόν» την αναλγησία και τη σκληρότητα και την ασέβεια που επέδειξαν οι Έλληνες μετά την άλωσιν της Τροίας.
Για να εξηγούμαι και να μην παρεξηγηθώ: είμαι υπέρ της ανταλλαγής κι επικοινωνίας των πληθυσμών, υπέρ της αλληλεπιδράσεως των υπαρχόντων πολιτισμών προκειμένου να γεννηθεί Ένας ανώτερος πανανθρώπινος πολιτισμός που θα εξασφαλίσει την Ειρήνη, την Ανεξιθρησκεία, την Ισότητα, τη Δημοκρατία, την Ελευθερία και την έκφραση της ιδιαιτερότητάς του καθενός μας με σεβασμό στο Περιβάλλον και στον Άνθρωπο. Στα πλαίσια αυτά, καλώς μετακινούνται οι πρόσφυγες αναζητώντας μια καλύτερη ζωή για τα παιδιά τους, μια καλύτερη μοίρα. Αυτό μας τιμάει ως Ευρώπη, ως Αμερική, ως Δυτικό Πολιτισμό. Από την άλλη, κατακτήσαμε μετά από αιώνες το δικαίωμα να εκφραζόμαστε ελεύθερα σε κάθε τομέα (ερωτικώς, πολιτικώς, ιδεολογικώς, θρησκευτικώς κ.λπ.). Δεν θα δεχθώ λοιπόν να έρθει κανένας μεσαιωνικός άνθρωπος, μαντηλοδεμένος και να μου επιβάλλει να φορέσω κιμονό στην Αφροδίτη της Μήλου και κελεμπία στον Ερμή του Πραξιτέλη, γιατί αφού γελάσω προηγουμένως θα αντιδράσω όπως ο ταξιτζής στο αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο οποίος στην εκπεφρασμένη επιθυμία του αραβικής καταγωγής επιβάτη του να μην ακούει δυτική μουσική, να μην πίνει μπύρα και να μην μιλάει και να μην φέρεται με τον συνήθη εξωστρεφή και φιλόξενο ελληνικό τρόπο, γιατί όλα αυτά τα απαγορεύει ο …προφήτης, εκείνος του απάντησε θυμόσοφα, αφού τον κατέβασε κάτω, χαρίζοντάς του την κούρσα: «Σε αφήνω εδώ να περιμένεις την επόμενη …καμήλα, αφού στην εποχή του προφήτη σου δεν υπήρχανε ούτε ταξί ούτε ραδιόφωνα ούτε ηλεκτρονικά τσιγάρα ούτε ο …Καζαντζίδης! Αμ πως!». Κι ο εμβρόντητος ημιμαθής και φανατισμένος αλλόθρησκος πήρε νομίζω το μάθημά του με τον καλύτερο …ρωμέικο τρόπο. Όμως ας μην φτάνουμε σε ακρότητες. Δεν μας φταίνε ούτε οι θρησκείες ούτε οι πολιτισμοί, που συντείνουν πάντα στο Ένα και στο Αυτό. Ας κοιτάξουμε μέσα μας. Ας ξεκουβαλήσουμε το μπαγκάζια που μας βαραίνουν. Ας ξεφορτωθούμε το λιθάρι του Σίσυφου. Ας καθαρίσουμε το κάρμα μας. Ας εξαγνιστούμε. Ας δώσουμε υγιή διέξοδο στον Έρωτα, στη Φιλότητα, στην Αγάπη, στην Συμπάθεια, στην Αλληλεγγύη, στην Κατανόηση του Άλλου, του Διαφορετικού, του Ξένου. Ας είμαστε ανοικτοί, φιλόξενοι, αλλά όχι και ξέφραγο αμπέλι. Ας ασκήσουμε την κρίση μας κι ας δεχθούμε την κριτική. Ας αντιδράσουμε όταν είμαστε σίγουροι για τη δράση των άλλων που μας προκαλούν. Δεν είναι όλα άσπρο-μαύρο. Αυτό δείχνει ο ώριμος Ευριπίδης στις «Βάκχες». Αυτό προσπάθησα κι εγώ να περάσω στον μετριοπαθή, αλλά καθόλου ταπεινό «Διόνυσό» μου. Κι αν το εργάκι μου, σας φανεί πρωτόλειο, είναι γιατί σήμερα δεν έχουμε την ευτυχία να ζούμε σε μια εποχή οργιαστικής πνευματικής πρωτότυπης πνευματικής παραγωγής, όπως στην Αθήνα του Περικλή. Σήμερα αναμασάμε ανεπιτυχώς ξένα μηδενιστικά και σκοταδιστικά πρότυπα, φερόμαστε μάλλον σαν τον «Αρχοντοχωριάτη» ή σαν τον Ορόντ από τον «Μισάνθρωπο» του Μολιέρου, αδικούμε κάθε ντόπιο που θα θελήσει να ξεχωρίσει από τον εσμό των μετριοκρατούντων, των ματαιοκαμάτων. Ο Φθόνος είναι ένα πανάρχαιο αγκάθι στο σώμα του Ελληνικού Πνεύματος. Απόδειξη ότι είμαστε (πολιτισμικοί κι εθιμικοί) απόγονοι των Αρχαίων Ελλήνων είναι ότι μισούμε και φθονούμε κάθε άξιον άνθρωπο, τον οδηγούμε στην απομόνωση, στην εξορία, στην αυτοκαταστροφή, κόβουμε ανηλεώς κάθε κεφάλι που προεξέχει, εκτός από εκείνα που έρχονται ως εισαγόμενα με τη βούλα αλλότριας αγορανομίας του Πνεύματος, βιώνουμε μια οικειοθελή κι αυτόβουλη λογοκρισία κι αυτό-λογοκρισία, σύμφωνα με την οποία ό,τι είναι πρωτότυπο είναι ανάξιον λόγου αφού «μας κατέβηκε από το κεφάλι μας». Ναι, όμως έτσι βρήκε τους βασικούς νόμους της Φυσικής ο Αρχιμήδης, ο Ηράκλειτος και τόσοι άλλοι: δια της εμ-πνεύσεως. Αυτό που οι σημερινοί δήθεν συγγραφείς απαρνούνται είναι ακριβώς η επικοινωνία με το Άλλο, το Έξω από εμάς, το Άγνωστο, το οποίο ταυτίζουν με τον Εξαποδώ, έτσι όπως η πανέμορφη ελληνική λέξη Έωσ-φόρος κατέληξε από κάποια σκοτεινιασμένα, θολά μυαλά, να καταντήσει συνώνυμο του Σατανά. Έλεος Χριστιανοί και Μουσουλμάνοι. Μην τα θέλετε όλα δικά σας. Υπάρχουν κι οι ινδουιστές κι οι βουδιστές κι οι «εθνικοί» και οι παγανιστές και οι αρχαιοελληνιστές και οι δωδεκαθεϊστές και οι «μάγοι» απόγονοι των Κελτών, των Δρυίδων, των σαμάνων και λοιπά… Τα λέω όλ’ αυτά για να τονίσω ότι ως Έλληνες, αν θέλουμε να λεγόμαστε απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων, ως ευρωπαίοι, αν θεωρούμε τον εαυτό μας θεμελιωτή της σύγχρονης Ευρώπης, ως Δυτικοί, ως άνθρωποι, ως χριστιανοί, ως ρωμιοί, αλλά όχι και ως «γραικοί» ή «γραικύλοι» οφείλουμε να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων και να παλέψουμε σαν τον Ηρακλή, μόνοι εμείς, όπως στις Θερμοπ
ύλες, στη Σαλαμίνα, μόνοι εναντίον όλων για να προασπίσουμε τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και πάνω απ’ όλα το πανανθρώπινο δικαίωμα στην Ελευθερία, της έκφρασης, του αυτό-προσδιορισμού, της επιλογής, της αυτό-διάθεσης. Αφήστε τους πρόσφυγες να περάσουν. Ούτως ή άλλως να αναχαιτίσεις το ορμητικό ποτάμι δεν μπορείς. Όταν φουσκώσει η διεστραμμένη λίμπιντο στη ραχοκοκαλιά της ανθρωπότητας τίποτα δεν σταματάει το καταστροφικό της έργο. Όμως ταυτόχρονα ας πολεμήσουμε ακόμα κι αν πρέπει να πέσουμε για τα ιδανικά μας, για να γίνουν οι κατώτεροι ανώτεροι κι από εμάς κι όλοι να καταβυθιστούμε όλοι μαζί στον πιο βαθύ Μεσαίωνα, που κανένα ανθρώπινο μυαλό – όσο διεστραμμένο κι αν είναι – δεν μπορεί να φανταστεί. Ας αγωνιστούμε για να αγαπήσουμε, για να συμπαθήσουμε, να ελεήσουμε, να προστατεύσουμε, να «εξελληνίσουμε», να εκπολιτίσουμε τους «βαρβάρους», αλλά μην αφεθούμε στη βακχική μανία τους. Το απολλώνιο πνεύμα ας συνεργαστεί αρμονικά με το διονυσιακό κι ας δώσει τέλος σε αυτή την πανάρχαια βεντέτα, στον πόλεμο των ηπείρων και των πολιτισμών. Είθε Ασία, Ευρώπη κι Αμερική, Αφρική, Αυστραλία κι Ανταρκτική, Βόρειος και Νότιος Πόλος να γίνουν επιτέλους Μία Γαία, ειρηνική και μονιασμένη. «Επί γης ειρήνη εν ανθρώποις ευδοκία». Και «Μακάριοι οι ειρηνοποιοί ότι αυτοί Υιοί Θεού κληθήσονται». «Είπα κι ελάλησα κι αμαρτίαν ουκ έχω».
Ευχαριστώ θερμά τον Θωμά Λιώλιο κι όλα τα πνευματικώς εναργή «παιδιά» από την Ηγουμενίτσα και τις γύρω περιοχές που ασχολούνται εδώ και είκοσι χρόνια με τα «αρχαιοελληνικά» θεατρικά μου έργα. Ελπίζω να πιάσουν τόπο οι προσπάθειές μας κι ελπίζω να συμβάλλουμε όλοι εμείς σε ένα μέλλον ειρηνικότερο και φωτεινότερο για όλην την ανθρωπότητα. Αυτό ας είναι η μόνη μας έγνοια. Ας κυνηγάνε οι άλλοι βραβεία και ματαιόδοξες επιβεβαιώσεις. Μόνον αν έχουμε βάλει ένα μικρό πετραδάκι στο πανανθρώπινο οικοδόμημα της Ελευθερίας, μόνο αν κουβαλήσαμε έστω και για ένα στάδιο, ένα χιλιόμετρο ή ένα μίλι τον σταυρό της Γνώσης, μόνον τότε αξίζει να λεγόμαστε Άνθρωποι. Όλα τα άλλα είναι κουρνιαχτός. Θα τα σαρώσει το ποτάμι της Λήθης και θα τα ανακυκλώσει μαζί με τα άλλα σκουπίδια που προσανάβουν κάθε μέρα τη μαύρη τρύπα στο κέντρο του σπειροειδούς Γαλαξία μας. Αφανείς κι αφάνες, όλοι είμαστε. Το γρηγορότερο που θα το καταλάβουμε το καλύτερο για όλους μας.
Εν κατακλείδι, Φανείτε σπλαχνικοί στους κατατρεγμένους, φανείτε ανελέητοι στους αδικούντες, πατάξτε τη διαφθορά, επικροτήστε την Τιμιότητα, «κάντε το καλό και ρίξτε το στο γυαλό», παλέψτε για Ισότητα-Ισονομία-Δημοκρατία-Δικαιοσύνη-Αδελφοσύνη και τότε το Θείον Φως, το Ανέσπερο, θα σημάνει μια καινούργια Αναγέννηση για τον Ανθρώπινο Πολιτισμό. Αμήν. Γέγονε!
Μετά φόβου Θεού, Πίστεως κι Αγάπης, προσέρχομαι ευγνωμονών,
Κωνσταντίνος Μπούρας
Μια Ιουλιέττα αλλιώτικη από τις άλλες, χάρη στον ρηξικέλευθο Κωνσταντίνο Ρήγο.
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Εκεί που δεν άντεξε να φτάσει η Κατερίνα Ευαγγελάτου στον αιρετικό, εκσυγχρονισμένο «Φάουστ» του Γκαίτε, έφτασε ο ρηξικέλευθος Κωνσταντίνος Ρήγος με το αριστούργημα του Σαίξπηρ, που μόνο ρομαντικά μπορούσαμε μέχρι τώρα να το δεχθούμε, ξεχνώντας βεβαίως ότι το ελισαβετιανό θέατρο και το ταραχώδες κοινό του, ήταν ένα «θέατρο της σκληρότητας», μακριά πολύ από κάθε κοινωνική ευπρέπεια (εντός κι …εκτός σκηνής). Το Political correct αλλάζει από εποχή σε εποχή κι από πολιτισμό σε πολιτισμό… Ευτυχώς. Αλλιώς θα πλήτταμε κι η Τέχνη θα ήταν κάτι μουσειακά στατικό.
Το χυδαίο γυμνό και η τσογλανιά των συμμοριών Καπουλέτων και Μοντέγων, αναδεικνύεται χορογραφικώς από τον Κωνσταντίνο Ρήγο, με την άψογη μεταμοντέρνα αισθητική του, που προσπερνάει το κιτς και το χυδαίο για να αναχθεί σε έναν άλλον, υψηλότερο κώδικα απολύτως αναγνωρίσιμο. Μάλιστα. Εγώ, που έχω μάλλον συντηρητικά γούστα («εν αρχή ην ο θεατρικός λόγος» και τέτοια…), όχι μόνον δεν σοκαρίστηκα από τα αποτέλεσμα (όπως κάποιες πειραιώτισσες κυρίες, λάτρεις του επισκόπου τους, αίτιναι εβιάσθησαν να εγκαταλείψουν άρον-άρον την γκλαμουράτη αίθουσα του ανακαινισθέντος «Δημοτικού Θεάτρου Πειραιώς)… όχι μόνον δεν ένιωσα αποτροπιασμόν και θεατρικήν φρίκην, έτσι πού να βγω μετά να βρίζω Χουβαρδάδες, Βέλτσους και άλλα συναφή είδη, αλλά χειροκρότησα άνευ επιφυλάξεως ένα θέμα βγαλμένο λες από τις υποβαθμισμένες αστικές συνοικίες, με τη βία και τη μισαλλοδοξία να χτυπάνε κόκκινο.
Ακόμα και το μελοδραματικό τέλος φωτίστηκε από μιαν άλλη, απροσδόκητη οπτική γωνία: της αναπότρεπτης έλξεως από το Σκότος, που καταβαραθρώνει κάθε υποψία φωτός που θα …ξεμυτίσει, ως δειλή φλογίτσα, έστω. Αυτή η παράσταση μου έλυσε και την απορία ενός ανωνύμου γράφοντος σε γκράφιτι από τοίχο των Εξαρχείων, όπου κατοικώ και διαμένω: «Γιατί άραγε όταν ο Ρωμαίος ερωτεύεται την Ιουλιέτα ζει πάντοτε ένα δράμα;». Μα είναι πάρα πολύ απλό καλέ μου. Γιατί ο Έρωτας, ο αυθεντικός χυμώδης έρωτας, με …τα όλα του, είναι η πλέον επαναστατική πράξις στο Σύμπαν το πλατύ, γιατί συνενώνει τα ετερόκλητα και συμφιλιώνει τα μισούμενα, δημιουργώντας ακατανίκητον βαρυτικήν έλξιν, εκεί όπου μόνον οι φυγόκεντρες δυνάμεις και η άπωσις εβασίλευον μέχρι πρότινος. Κβαντική Φυσική. Χάρη σε αυτόν τον Ορφικό (απολύτως υλο-ενεργειακό και καθόλου μετα-φυσικό) Έρωτα, θαυμάζουμε κάθε νύχτα τον έναστρο ουρανό. Όπου βλέπουμε φως, δύο τουλάχιστον άτομα εθυσίασαν το «εγώ» και την ατομικότητά τους για την Αγάπη, πυραναλωνόμενοι στην πυρκαγιά ενός έρωτα αναπότρεπτου κι αναπόδραστου. Γι’ αυτό ζουν πάντα ένα δράμα ο Ρωμαίος κι η Ιουλιέττα: γιατί η ηδονή τους με οδύνη πληρώνεται κι η μοιραία γνώσις με θάνατον εξαγοράζεται. Τόσο απλά, αρχετυπικά και τελεσίδικα. Όλα τα άλλα είναι φιλολογίες για ανοργασμικές κυράδες. Κι αν σας ομιλώ, εις τόνον υψηλότερον του συνήθους, είναι γιατί αν ήμουν σκηνοθέτης και είχα τα κότσια, έτσι θα σκηνοθετούσα το σαιξπηρικό δράμα.
Εύγε Κωνσταντίνε Ρήγε. Μετά από διάφορες κιτς περιπλανήσεις σου, βρήκες επιτέλους το δρόμο προς το αυθεντικό θέατρο της σκληρής ερωτικότητας, της φιλοσοφικής καθαρότητας, της εκφραστικής απλότητας, της ελληνορωμαϊκής ομορφιάς. Έρρωσο!
Μετά ενθουσιώδους μανίας,
Κωνσταντίνος Μπούρας
www.konstantinosbouras.gr
Info από τον επίσημο διαδικτυακό τόπο του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά
http://www.dithepi.gr/el/events/?eid=4276
ΡΩΜΑΙΟΣ ΚΑΙ ΙΟΥΛΙΕΤΑ σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Ρήγου
Κάπου, σε μια παράξενη χώρα, δύο Ιουλιέττες, επτά Ρωμαίοι, ένας ιερέας, μια υψίφωνος, μια μέτζο σοπράνο και 34 νέοι ηθοποιοί, ερωτεύονται, τραγουδούν, χορεύουν, παλεύουν συγκρούονται, παθιάζονται, αναζητούν την ζωή….
Μαζί τους …… ο Ακύλλας Καραζήσης και η Μαρία Σκουλά.
Σύνθεση και εκτέλεση μουσικής Γιώργος Κατσής, Αντώνης Σταμόπουλος
Κάπου, σε μια παράξενη χώρα, σε ένα προάστιο μιας μεγαλούπολης, ανάμεσα σε παλιές πολυκατοικίες κι εγκαταλελειμμένα αυτοκίνητα, οι άνθρωποι αναμετρώνται με τις αντιφάσεις τους.
Γιατί τίποτε δεν είναι οικείο: τα τοπία στερούνται ομορφιάς, ήλιος ποτέ δεν ξημερώνει, η μουσική ενοχλεί αντί να ευφραίνει, ο ρομαντισμός χλευάζεται, το machismo εξαίρεται, ο έρωτας απαγορεύεται, το μίσος επιβάλλεται απ’ την παράδοση και η εξουσία –αόρατη, μα πανταχού παρούσα– προάγει και τιμωρεί ταυτόχρονα το ξέσπασμα της βίας.
Στον δυσοίωνο αυτόν τόπο, όπου η δημόσια τάξη διασαλεύεται κάθε μία νύχτα, ένα ζευγάρι πάει κόντρα στην παράδοση και επαναστατεί με τον δικό του τρόπο. Tι μπορεί να συμβεί όταν όλα ανατρέπονται;
Όταν ένα ερωτευμένο ζευγάρι πάει κόντρα στην παράδοση και επαναστατεί με τον δικό του τρόπο; Τι φέρνει αυτή η επανάσταση; Και ποιος θα συνεχίσει την παράδοση;
Το έργο του Σαίξπηρ, στη μετάφραση του Δ. Βικέλα, όπως δεν το έχουμε ξαναδεί, σε σκηνοθεσία του Κωνσταντίνου Ρήγου, και με μια ομάδα νέων ταλαντούχων ηθοποιών.
Ο Κωνσταντίνος Ρήγος για την παράσταση:
Δεν είδα ποτέ τον έρωτα του Ρωμαίου και της Ιουλιέτας ως μια ρομαντική ιστορία, αλλά ως μια πράξη «βίας ενάντια στη βία της εξουσίας». Εξαρχής με γοήτευε αφενός η περιγραφή της βεντέτας που ταλανίζει μια ολόκληρη κοινωνία κι αφετέρου η ιδιότυπη αίσθηση του χρόνου που αναδύει το έργο.
Ο πατριαρχικός κόσμος του έργου, ένας κόσμος καμίας επιλογής και καμίας διαφυγής, κυριαρχείται από το μίσος με το οποίο γαλουχούνται οι ήρωες («οι άλλοι είναι εχθροί»), από το αναπόφευκτο της ακραίας σύγκρουσης («θα σκοτώσω ή θα σκοτωθώ»), από την έννοια του «φέουδου» που πρέπει να προστατευτεί πάση θυσία, από τους θανάσιμους νόμους του «ανδρισμού», από την αδυναμία μεταστροφής του μέλλοντος. Η ατμόσφαιρα αυτή διαποτίζει όλους τους χαρακτήρες που συμμετέχουν στο «φέουδο», πολώνει τις κοινωνικές τους σχέσεις (ακόμη και οι πιο στενές σχέσεις συνιστούν ένα «προπονητήριο» για ό,τι βεβαιωμένα έπεται να συμβεί στους δρόμους) και τους καθιστά ερωτικά ανενεργούς αποσυνδέοντας τη σεξουαλική πράξη από το φλερτ και ταυτίζοντας την ηδονή με την επιθετικότητα και τη φαλλική βία. Αυτή η σύγκρουση μεταξύ του να είσαι «άντρας» για λογαριασμό του πατέρα και του να είσαι άντρας για μια γυναίκα, βρίσκεται στην καρδιά του έργου.
Ταυτόχρονα, ο χρόνος μοιάζει να μην κυλά όσο δεν ξεσπά η βία, ενώ από τη στιγμή που «το κακό» ενσκήπτει, ο χρόνος γίνεται λίγος και πολύτιμος. Τις μέρες που εκτυλίσσεται η δράση, κανένας ήρωας δεν πέφτει για ύπνο. Το κατεπείγον γίνεται η νόρμα. Κάθε τι στο έργο είναι έντονο, ανυπόμονο, απειλητικό, εκρηκτικό.
Οι εκπρόσωποι της εξουσίας είναι απομακρυσμένοι, σαν «Μεγάλοι Αδερφοί»: ο πρίγκιπας είναι αθέατος και οι γονείς κινούμενες εικόνες που δίνουν εντολές και μοιάζουν σαν ποτέ να μην έχουν αγκαλιάσει το παιδί τους.
Ο έρωτας του Ρωμαίου και της Ιουλιέτας είναι μια εναλλακτική που ουσιαστικά δεν υφίσταται. Γι’ αυτό και από τη στιγμή που τον βιώνουν, τους είναι αδύνατον να «γυρίσουν πίσω» και να επιστρέψουν σ’ ένα μέλλον βέβαιο, στερημένο, που θα καταστήσει σταδιακά και τους ίδιους κινούμενες εικόνες που δίνουν διαταγές. Απαντούν με «βία» στη βία.
Για μια φορά στη σαιξπηρική τραγωδία, αυτό που μετράει δεν είναι το τι είσαι, αλλά το σε τι κόσμο ζεις. Στη μνήμη μας μένει η έξαψη, ο πόθος, οι ταραχές, η κατάπνιξή τους, οι καυγάδες στους δρόμους, τα βρώμικα αστεία, το γκροτέσκο στοιχείο, το καταπιεσμένο συναίσθημα, το αίμα, τα σπαθιά, οι δάδες, τα πλήθη που συρρέουν μετά από κάθε συμβάν, ο σεξουαλικός πόθος, ο αποχωρισμός υπερφορτισμένων κορμιών.
Και μετά όλοι οι απόγονοι του «φέουδου» πέθαναν, δεν έμεινε πια κανείς για να συνεχίσει τη βεντέτα…
Ένα ζευγάρι πάει κόντρα στην παράδοση και επαναστατεί με τον δικό του τρόπο.
“Τέτοιες χαρές ορμητικές ολέθρια τελειώνουν”
Ταυτότητα παράστασης
Μετάφραση: Δημήτριος Βικέλας
Σκηνοθεσία-Χορογραφία-Σκηνογραφία: Κωνσταντίνος Ρήγος
Δραματουργική επεξεργασία: Έρι Κύργια
Συνεργάτης σκηνογράφος: Μαίρη Τσαγκάρη
Κοστούμια: Γιώργος Σεγρεδάκης
Φωτισμοί: Χρήστος Τσόγκας
Σχεδιασμός Ήχου: Studio 19
Βοηθός Σκηνοθέτη: Έλενα Σκουλά, Άγγελος Παναγόπουλος
Βοηθός Χορογράφου: Μαρκέλα Μανωλιάδη
Συμμετέχουν με αλφαβητική σειρά:
Αχτάρ Αλέξανδρος, Επιθυμιάδη Δανάη, Καραούλης Γιάννης, Καραχανίδης Αναστάσιος, Κατσής Γιώργος, Παναγιώτης Μπρατάκος, Παϊταζόγλου Κίττυ, Πλεμμένος Κωνσταντίνος, Σταμόπουλος Αντώνης.
Πατήρ Λαυρέντιος: Ιερώνυμος Καλετσάνος
Παραμάνα: Άρτεμις Μπόγρη (μέτζο σοπράνο) / Λητώ Μεσσήνη (υψίφωνος)
Διεύθυνση παραγωγής, βοηθός σκηνοθέτη: Άγγελος Παναγόπουλος
Βοηθός χορογράφου: Μαρκέλα Μανωλιάδη
Υρώ Μανέ, απολαυστική, βιασθείσα υπό συμβολαιογράφου… υποδηματοποιού
ΥΡΩ ΜΑΝΕ, σε ρόλο «Συμβολαιογράφου» στο Θέατρο Τζένη Καρέζη
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Την Υρώ Μανέ τη γνωρίζω από το 1979, από το Κινηματοθέατρο «Ίριδα» όπου το Θεατρικό Τμήμα των Φοιτητών του Πανεπιστημίου Αθηνών επιδιδόταν σε σημαντικές παραστάσεις, με συντελεστές όπως: Δημήτρης Παπαδημητρίου, Πάνος Κυπαρίσσης, Μίνα Χειμώνα, Υρώ Μανέ, Πλάτων Μαυρομούστακος, Όλγα Μοσχοχωρίτου, Ελένη Μανιαδάκη-Μανιά κι η αφεντιά μου… Βεβαίως-βεβαίως. Σιγά που θα έλειπα από τέτοια μυσταγωγία. Ατέλειωτες πρόβες μέχρι το μεσονύκτιον. Κι ας με τραβολογούσαν τα μαθήματα και τα εργαστήρια στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Το μικρόβιο είχε ήδη μπει για τα καλά στις φλέβες και θα με οδηγούσε αργότερα (το 1990) στο νεοσύστατο τότε Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών, απ’ όπου αποφοίτησα με άριστα και μετά πολλών επαίνων το 1994 για να συνεχίσω μεταπτυχιακά στη Νέα Σορβόννη, εις Παρισίους…
Την Υρώ Μανέ την παρακολουθώ όλ’ αυτά τα χρόνια εκ του σύνεγγις και την καμαρώνω. Είναι ωραίο να προοδεύουν οι άνθρωποι με τους οποίους ξεκίνησες μαζί πριν από σαράντα χρόνια! («Πώς πέρασεν η ώρα!», που θα έλεγε ο Καβάφης).
Στον «Συμβολαιογράφο» του Νίκου Βασιλειάδη, η Υρώ Μανέ δίνει τα ρέστα της στον ρόλο της περιοπτερούς και μικροχήρας Ερασμίας, που τη βιάζει ο «μπουγάς» αλλά προσοντούχος γαμπρός της, γιατί του σέρβιρε δολίως «κολοκύθια με τη ρίγανη» (ξέρω κι άλλες που έκαναν το ίδιο, αλλά δεν έπιασε το κόλπο και δεν έτυχαν της ιδίας …περιποιήσεως!).
Ορθώς χρησιμοποιεί υπερβολικά τα χέρια της, σε ένα υπερβολικά περιγραφικό παίξιμο, δεδομένου ότι η «κορνιζαρισμένη» επαγγελματίας, μόνο δια των …χειρών εξυπηρετεί τους θεριακλήδας πελάτας του περιπτέρου της.
Αυτό που θα φαινόταν υπερβολικά πρωτόλειο ή και ερασιτεχνικό σε μια άλλη παράσταση, η Υρώ Μανέ, το πλέκει και το υφαίνει σε υψηλή τεχνική κι η προσωπική της μανιέρα εμπλουτίζεται τα μάλα.
Δεν είναι τυχαίο που αυτός ο μονόλογος παίζεται και ξαναπαίζεται με τόση επιτυχία και δημιουργεί θεατρικές στιγμές κι ενσταντανέ αξιομνημόνευτα. Ερμηνεία άξια βραβείου. Λαϊκή αισθητική και θεματολογία, επίδειξη δεξιοτεχνίας από την ώριμη πλέον ηθοποιό Ηρώ Μανέ, που κατέχει πλήρως και αξιοποιεί κατά το δοκούν τα εκφραστικά της μέσα.
Μια παράσταση που δεν πρέπει να χάσετε. Θα γελάσετε με την καρδιά σας. Σπεύσατε στο «Θέατρο Τζένη Καρέζη» να απολαύσετε την αλησμόνητη κι αενάως επαναλαμβανόμενη Υρώ Μανέ.
Μετά λόγου γνώσεως και πεποιθήσεως,
Κωνσταντίνος Μπούρας
www.konstantinosbouras.gr
Info:
Συμβολαιογράφος, με την Υρώ Μανέ στο Θέατρο Τζένη Καρέζη
Ένας μονόλογος, μία παράσταση απολογία και εξομολόγηση μαζί.
Το έργο
Ένας βαθιά συγκινητικός μονόλογος μιας γυναίκας που ζει σε λάθος χώρο και χρόνο. Η Ερασμία, μια χήρα, μεγαλώνει τη μοναχοκόρη της, κλεισμένη σε ένα περίπτερο, εγκλωβισμένη στα ήθη και τα έθιμα της μικρής επαρχιακής πόλης που ζει, μέχρι τη στιγμή που τη θλιβερή, μονότονη ζωή της, διακόπτει ο έρωτας, το πάθος. Μπορεί όμως μια γυναίκα της ηλικίας της να αγαπήσει; Και η κοινωνία μέσα στην οποία ζει μπορεί να το ανεχτεί; Θύτης και θύμα μαζί, επιθυμεί το απαγορευμένο.
Η ταυτότητα της παράστασης
«Συμβολαιογράφος»
Με την Υρώ Μανέ στο μοναδικό ρόλο της Ερασμίας.
Κείμενο: Νίκος Βασιλειάδης
Θεατρική διασκευή: Εμμανουέλλα Αλεξίου- Γιώργος Καραμίχος
Σκηνοθεσία: Γιώργος Καραμίχος
Βοηθός Σκηνοθέτη: Βιργινία Κυπριώτη
Σχεδιασμός φωτισμών: Μιχάλης Μπούρης
Σκηνικά: Χριστίνα Κωστέα
Κοστούμια: Έλενα Παπανικολάου
Μουσική επιμέλεια: Γιώργος Νανούρης
Τραγούδι παράστασης: Κώστας Λειβαδάς
-Το τραγούδι ερμηνεύει η Υρώ Μανέ–
Παραγωγή: Sound & Picture Theatre Production
Διάρκεια: 70′ λεπτά
