Ένα ποίημα για το "δια ταύτα" και "για το γαμώτο"
Ποίηση, μοναχικά περιπατητική…όλα τ’ άλλα κουρνιαχτός
Γιατί κλειδώθηκα στο Πουθενά.
Στον Κήπο με τις ορτανσίες.
Φύγανε οι άλλοι και πετάξανε
Τα κλειδιά.
Έμεινα να κρυφοκοιτάζω τη ζωή
Μέσα από το σιδερόφρακτο
Παράθυρο,
Λίγος ουρανός, κανένα σύννεφο,
Ένας παραστρατημένος γλάρος
(στην καλύτερη περίπτωση).
Καμία υπόνοια αετού. Δεν φωλιάζουν
Στο βάλτο αυτοί.
Ποίηση, μοναχικά περιπατητική.
Από τον έναν τοίχο στον άλλον
Κι ενίοτε διαγώνια.
Ίσα για να κερδίσουμε
Την ψευδαίσθηση
Του ευρύχωρου,
Να αναπτερώσουμε όνειρα
Να αναζωπυρώσουμε
Φρούδες ελπίδες…
Μετά ήρθαν κι οι συνομοταξίες
Των αποκλεισμένων.
Εταιρείες, ευκαιρίες, ετεροκαθορισμοί.
Όχι ευχαριστώ, δεν θα πάρω.
Ας ήμουνα ελεύθερος εγώ
Κι ούτε από τα εκκοκκιστήριά σας
Δεν θα περνούσα απέξω.
Αλλά έλα μου τώρα που ασφυκτιώ
Κι έστω και μια παραίσθηση
Άρσης της μοναξιάς
Με ξεσηκώνει…
Τότε βλέπω τον εαυτό μου
Να περπατεί σε ανοιξιάτικα περιβόλια
Ανάμεσα από αρχαίες κολώνες
(ρημαδιό! Τι σημασία έχει;)
Πατώντας στο χαλί με τις μαργαρίτες
Και τις μη μου άπτου παπαρούνες,
Τις γλαδιόλες
Και τη μιμόζα την αισχυντηλή.
Τόσος κόπος να ονοματίζεις
Πράγματα,
Μόνο και μόνο
Για να υπάρξουν
Σε κάποια γωνία του μυαλού,
Στου έλους την απλόχωρη
Δυσοσμία.
Τι αποκοτιά,
Να φαντάζεσαι ότι πετάς έξω
Από εδώ, με άλλα όντα
Όμοιά σου, ελεύθερα, ονειρικά…
Αρπαχτικά, ύαινες, σμέρνες
Και δράκαινες, έτοιμες
Να μασήσουν το χέρι σου,
Την πένα, το φτερό…
Ό,τι προεξέχει τέλος πάντων.
Δεύτερη απογοήτευση κι αυτή.
Χειρότερη από την πρώτη.
Όπως στο «Σπήλαιο των Ιδεών»
Του Πλάτωνα-Σωκράτη:
Τι νομίζεις ότι θα κάνουν
Οι φυλακισμένοι,
Αν γυρίσει ένας τους απ’ έξω
Και περιγράψει
Πως οι σκιές που φαντάζουν
Τρομαχτικές το απομεσήμερο,
Είναι όντα ακριβώς σας εμάς,
Μόνο να, λιγάκι, να, πιο χαριτωμένα:
Κι οι κυρίες με τα κρινολίνα τους,
Τα παιδιά καλοντυμένα, μαλλί της γριάς
Και ψημμένο καλαμπόκι με αλάτι πολύ
Από τα βράχια της Κομμαγηνής…
Δεν θα προλάβεις να ολοκληρώσεις
Την περιγραφήν αυτήν
Την ειδυλλιακήν
Και θα σε έχουν φάει
«με τα σκουτιά» (με τα ρούχα)
Όπως θα έλεγεν η γιαγιά μου
Από την Τσακώνα, μακρινή
Απόγονος των γαλανομάτηδων
Δωριέων, που δεν σήκωναν
Μύγα στο σπαθί τους
Κι ήταν τα μαλλιά τους
Τόσο ξανθιά σαν το άχυρο
Στην πύρα του μηνός Ιουλίου…
Κι είχαν ένα προτέρημα:
Ήξεραν να γιατρεύουν τις πληγές
Με βότανα
Και να διηγούνται ιστορίες
Αρίφνητες από τον μακρινό Βορρά,
Την πατρίδα τους…
Εξόριστοι, με τον Απόλλωνα
Και τις Υπερβόρειες Παρθένες
Πήγαμε στην ιερά Δήλο
Να ζητήσουμε άσυλο,
Αλλά μας τρέλανε
Η φασαρία από τους κρουαζιέρες.
Πόσο φτενοί καταντήσαμε εδώ,
Σαν τον ξύλινο ξόανο της Άρτεμης,
Από την Ταυρίδα.
Πόσο φτήνυνε το κρέας μας
Κι απαξιώθηκε η ζωή,
Εκείνη που γράφαμε κάποτε
Με Ζήτα Κεφαλαίο…
Τώρα, το μόνο που απομένει
Είναι βαυκαλισμοί
Κι εταιρείες,
Τελετών
Κι εμπόρων καυχηματιών
Αψιμαχίες…
Κωνσταντίνος Μπούρας
29/2/2016
[1] Πλάγια αναφορά στον Καβάφη και στο ήθος του.
[2] Στον Ταϋγετο, στ’ απάτητα βουνά, εκεί που πόδι κατακτητή ποτέ δεν έφτασε, μετά τους μέτοικους, πολεμοχαρείς Δωριείς, πριν καταλάβουν την κοιλάδα του Ευρώτα.
Επικήδειος στη λατρεμένη μου Έλλη Έμκε
Επικήδειος[1]
Στην Έλλη Έμκε
Το τέλος είναι πάντα καλό
Όταν η ζωή ήταν πλήρης
(βιβλία, τεκνοποιΐα κι αγάπη:
Συζυγική, μητρική, πατρογονική, φιλική,
συναδελφική, πανανθρώπινη…).
Η Ελλούκα μας, η λατρεμένη Έλλη Έμκε,
αγάπησε τόσο πολύ
Τον πλησίον της
Που λησμονούσε ακόμα και τον εαυτό της
Ενίοτε,
Έτοιμη να υπερασπίσει τους άλλους,
Να τους δικαιολογήσει,
Να τους γιατροπορέψει,
Να τους νουθετήσει,
Να τους αθωώσει…
Ακόμα κι όταν ουδείς συνήγορος
Πρόθυμος να αναλάβει
Το δυσχερές τούτο έργον…
Έλλη-Έλλη, μυθική και ανθρώπινη,
Αιθέρια και χωμάτινη,
Χαμογελαστή πάντα
Κι ανοικτή στον Ήλιο,
Φωτεινή.
Τι άλλο να ποθήσει κανείς;
Στην αγαπημένη σου Μονεμβασία
Με τον άντρα και το γιο σου
Λούστηκες στο Φάος το ομηρικόν
Και τώρα πατείς τη φρικτή
Λωρίδα γης
Ανάμεσα στους δύο κόσμους:
Από τη δική μας σκοτεινιά
Στο ύστατον Φως
Αναλαμβάνεις ευθυτενής
Τις δυνάμεις σου,
Έχοντας εκπληρώσει
Όλες τις γήινες υποχρεώσεις
Και με το παραπάνω.
Ήρθε η ώρα τώρα ν’ αναπαυθείς
Γλυκέ μας άγγελε.
Το χρειάζεσαι και το δικαιούσαι.
Είναι δύσκολο να πορεύεσαι
Στον δρόμο της Αρετής
Με τα αγκάθια,
Τα ίδια αυτά ασπαλάθια
Που μάτωναν τα πόδια του Ηρακλή…
Ναι, είναι άθλος να υπάρχεις
Στον πλανήτη Γαία,
Σε μια κρίσιμη εποχή,
Της μετάβασης
Προς έναν ανώτερο πολιτισμό,
Πνευματικό,
Ένθα Δικαιοσύνη, Ισότητα, Αδελφοσύνη
Θα επισκιάσουν τις δυνάμεις του Κακού,
Του Χθόνιου,
Κι οι Ερινύες θα μεταλλαχθούν
Για ακόμα μια φορά
Σε Ευμενίδες
Και το Πνεύμα, το Πνεύμα της Θέμιδος
Θα θριαμβεύσει
Πατώντας πάνω στα καύκαλα
Της Τύχης και της Ανάγκης.
Πνευματικός ο θησαυρός μας.
Είναι το μόνο που κουβαλάμε
Αντίπερα.
Το μόνο που διαρκεί
Ανέγγιχτο από το Χρόνο,
Εκείνο που δε σκουριάζει
Και δε θάβεται,
Δε ρημάζει
Και δεν εξαχνούται,
Δεν λήγει
Και δεν τρομάζει
Τα ξωτικά του Ελέους.
Κι εσύ σήμερα Έλλη,
καλή μου Ελλούκα,
Πηγαίνεις στην Άλλη Πλευρά
Πάμπλουτη,
Με τα βιβλία
Και τα πνευματικά αγαθά
Που σκόρπισες
Απλόχερα στο δρόμο σου,
Μην περιμένοντας
Άλλην ανταμοιβή,
Εκτός από το πάμφωτο
Τούτο ταξίδι
Στην Απλοχωριά,
Εκεί που συν-χωρούνται
Οι λυτρωμένοι
Από τα βάσανα της φυλακής,
Όπου είμαστε όλοι
Εγκλωβισμένοι,
Ακόμα κι οι θεοί
Που ορκίζονται
Στα τρομερά ύδατα
Της Στυγός.
Ναι, από εκεί ψηλά
Που θα μας κοιτάς
Από τούδε και εις το εξής,
Να ακτινοβολείς
Αγάπη, κατανόηση, νουθεσίες,
Για τις μικρές, αθέλητες αστοχίες μας.
Είσαι τυχερή, διότι κανείς
Από όσους σε αγαπήσαμε
Δεν έχει τίποτα να σου συχωρέσει:
Μηδέ «πλημμέλημα ακούσιόν τε και ακούσιον»
[περί του εκουσίου ουδεμία πιθανότης],
Αφού κακό ποτέ δεν έπραξες
Κι ήταν πάντα οι στοχασμοί σου
Καλόγνωμοι
Κι η διάθεσή σου συμφιλιωτική.
Ακόμα κι όταν ήσουν θύμα
Των περιστάσεων
Ή ανθρώπων αρπακτικών
Εύρισκες πάντα κάτι να πεις
Για να τους δικαιολογήσεις,
Ίσως γιατί εκείνοι, οι ταλαίπωροι,
Δεν ήταν τόσο προνομιούχοι
Όσο εσύ: να μεγαλώσουν μέσα
Στην Αγάπη
Και να την μεταδώσουν αφειδώλευτα,
Ακόμη και τώρα,
Ειδικά τώρα
Που μας συνενώνεις
Πάνω από τη σορό
Για να σου πούμε
Το τελευταίο χθόνιο «Αντίο».
Θα ξανασυναντηθούμε,
Όταν έρθει η ώρα η καλή.
Και τότε θα έχουμε άπειρο χρόνο
Για να συζητούμε,
Να αναλύουμε,
Να κατανοούμε,
Αυτά που η βιασύνη μας η συγγνωστή
Κι η καθημερινή αγωνία για την επιβίωση
Μάς στέρησαν.
Ας είσαι ευλογημένη
Και να μας θυμάσαι,
Γιατί εμείς
Δεν θα σε ξεχάσουμε,
Ποτέ.
Κωνσταντίνος Μπούρας
Αθήνα, Πρώτο Νεκροταφείο, 24/2/2016
[1] Η Έλλη Έμκε, παλαιά συνεργάτις και φίλη από το 1979, ετοιμαζόταν να μεταφράσει στα αγγλικά κάποια από τα ποιήματα του επετειακού τόμου “Τρία Άλφα μία Ήττα κι ένα Ωμέγα” που περιλαμβάνει 244 νέα ποιήματα (30 χρόνια μετά την πρώτη μου ποιητική συλλογή “Ο Πορφυρός Ήλιος του Έρωτα και του Θανάτου”) και θα εκδοθεί στις αρχές του επομένου έτους από τη “Νέα Ευθύνη” του αγαπητού Γιώργου Γκέλμπεση. Ο Θάνατος την πρόλαβε. Ως έσχατο δείγμα ευγνωμοσύνης, της αφιερώνω αυτόν τον επικήδειο.
ΦΡΑΝΣΙΣ: μία αιρετική, «νουάρ» παράσταση, στα χνάρια της Σάρα Κέιν
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Μακριά από την ομώνυμη ταινία με την Τζέσσικα Λανγκ, η καθηγήτρια σημιεολογίας του θεάτρου Μαρίκα Θωμαδάκη σκηνοθετεί με απαράμιλλο τρόπο την συγγραφέα και πρωταγωνίστρια Αλμπέρτα Τσοπανάκη, σε μια παράσταση που αγγίζει το «φτωχό θέατρο» του Γιέρζι Γκροτόφσκι, αλλά εμπνέει αριστοτελικόν «έλεον και φόβον» στον σύγχρονο θεατή που ακόμα τρομάζει το αενάως μεταμορφούμενον μεσαιωνικό κυνήγι μαγισσών και τις πάντα αναμμένες πυρές με ανθρώπινο κρέας για προσάναμμα. Η σύγχρονη ψυχιατρική, εμφανώς «φιλάνθρωπος» και προσανατολισμένη προς μιαν Ανεκτικότητα του Διαφορετικού, εξακολουθεί να παίζει, σε επίσημα επίπεδα, το ρόλο της διασφάλισης της κοινωνικής συνοχής και της διαιώνισης των προτύπων. Τα όρια μεταξύ «πολιτικώς ορθού» και «ελευθερίας της έκφρασης» επαναδιευθετούνται κάθε φορά, κατόπιν άγραφων διεθνών-πολιτισμικών συμφωνιών με τις καθεστηκυίες και κατεστημένες πολιτικές και θρησκευτικές εξουσίες να ορίζουν τις υφαλοκρηπίδες τους και τον ευαίσθητο-επαναστατημένο-ασυμβίβαστο άνθρωπο αιώνιο και μόνιμο εύκολο θύμα τους και συνήθη ύποπτο. Και πού καταφεύγουν αυτοί οι άνθρωποι-στόχοι-δονκιχώτες; Μα φυσικά, στην Τέχνη, ως ικέτες, αναζητώντας μιαν ασυλία ιδιότυπη και διαχρονική, αφού εκεί ασχολούνται εξ ορισμού με το τερατώδες, το διαφορετικό, τον «εχθρό» του ομοιογενούς-συμμορφωμένου κοινωνικού συνόλου. Το «φυσιολογικό» στην Τέχνη λειτουργεί απλώς και μόνον ως αντίστιξη στο πρωταγωνιστικό τερατώδες που τιμωρείται στο τέλος παραδειγματικά κι εξολοθρεύεται αν δεν ενταχθεί αρμονικώς στο κοινωνικό μόρφωμα του καιρού του. Μόνο στα φασιστικά κι απολυταρχικά καθεστώτα η Τέχνη δημιουργεί παραδείγματα προς μίμησιν. Στα «δημοκρατικά» πολιτεύματα (με ή χωρίς εισαγωγικά) η Τέχνη δημιουργεί παραδείγματα προς αποφυγήν. Από τον Αισχύλειο Προμηθέα στον Σοφόκλειο Οιδίποδα και στην Ευριπίδεια Μήδεια, μέχρι τη «Σιωπή των Αμνών» και το «Δαμάζοντας τα Κύματα» του Λαρς Φον Τρίερ, ο θεατής πρέπει να νιώθει μια σαφή ανωτερότητα έναντι των δραματικών προσώπων και να απολαμβάνει την αισθητική ηδονή που του εξασφαλίζει η νομιμοφροσύνη του. Τόσο απλό. Η «τραγική ειρωνεία» καθιστά τον αναγνώστη-συνδημιουργό θεατή «παντογνώστη» σε σχέση με τα σοφά κατά τα άλλα σκηνικά πρόσωπα. Βιώνει εκ του ασφαλούς δύο ώρες νοητικής παράκαμψης (εκ του ασφαλούς, πάντα) και μετά ξαναγυρίζει στην καθημερινή πλήξη και ανία του, αφού έχει επαναστατήσει και τιμωρηθεί εμμέσως, στο ελεγχόμενο θεατρικό περιβάλλον, δια του ήρωος-μάρτυρος-αποδιοπομπαίου φαρμακού που υποδύεται ο ηθοποιός. Γι’ αυτό λατρεύονται οι πρωταγωνιστές ως είδωλα, ως σύγχρονες θεότητες. Δια της ταυτίσεως-ενσυναισθήσεως (empathy), μας γίνονται οικεία, είναι αυτά που σφάλλουν και πληρώνουν αντί για εμάς, «αίροντες τας αμαρτίων ημών των ιδίων και αλλήλων». Το θέατρο, όπως τα ψυχιατρεία και οι φυλακές είναι το καταφύγιο των πονεμένων ψυχών, που βιώνουν την Κόλαση της αυτό-κάθαρσης. Βεβαίως, υπάρχουν κι εκεί όρια, που επιβεβαιώνονται κι επαναχαράζονται με το χειροκρότημα του τέλους, όπου ο κάθε κατεργάρης πάει στον πάγκο του κι αποδίδονται «τα του Καίσαρος τω Καίσαρι τα του ηθοποιού τω ηθοποιώ»… Τόσον απλά κι ευδιάκριτα.
Λατρεύω την Αλμπέρτα Τσοπανάκη γιατί είναι ταυτόσημη με τους ρόλους της και πέραν αυτών. Εύθραυστη και δυναμική, αυτοκαταστροφική κι αναγεννώμενη, σαν το συκώτι του Προμηθέα. Ξέρει να συσπειρώνει γύρω της ετερόκλητους καλλιτέχνες κι ανθρώπους του πολιτισμού, να τους εμψυχώνει, να τους ενορχηστρώνει, να τους προωθεί χωρίς να τους διεκδικεί και να τους δεσμεύει περιορίζοντάς τους. Έχει δημιουργήσει «σχολή», όχι όμως κι αναγνωρίσιμον υποκριτικό κώδικα. Κινείται μεταξύ «νουάρ», «παραλόγου» και σύγχρονων αστικών μύθων, βιώνει στο πετσί της τα αποτελέσματα της Κρίσης, αλλά δημιουργεί εξ αντιθέτου μία ρωγμή στο Σκότος, η οποία λειτουργεί ως δυνάμει σήραγξ οδηγούσα προς το Φως το Ιλαρόν…
Στην παράσταση αυτή υπερβάλλει της συνήθους σεμνότητός της: γράφει, συγγράφει, δημιουργεί. Μόνο την σκηνοθεσία παρέλειψε, αναθέτοντάς την σε μια έμπειρη θεωρητικό και πρακτικό του Θεάτρου, την ευπροσήγορη κι αξιαγάπητη Μαρίκα Θωμαδάκη. Ως ευ παρέστη εν τω θεάτρω τούτω.
Όλα ωραία και καλά, διδακτικά και λιτά, προσδόκιμα κι όχι προβλέψιμα σε αυτή την αιρετική, διαφορετική παράσταση που θα συζητηθεί εξάπαντος και θα παιχτεί πολλές φορές.
Μετά λόγου γνώσεως,
Κωνσταντίνος Μπούρας
Για περισσότερες πληροφορίες, ανατρέξτε, παρακαλώ, στον επίσημο διαδικτυακό τόπο του Θεάτρου της Οδού Παραμυθίας:
http://www.paramithias-theater.gr/parastaseis/phransis/
Ο επαναστατικός και αντισυμβατικός χαρακτήρας της ηθοποιού Φράνσις, που αντιδρά οριακά σε ό,τι θεωρεί κατεστημένο, θα την οδηγήσει με την επιμονή της μητέρας της σε ψυχιατρικό άσυλο όπου θα πέσει θύμα βιασμού και κακοποίησης με ακραία κατάληξη να υποστεί λοβοτομή.
Απόσπασμα βιβλίου:
Πρώτα δημιουργούν τους ενόχους. Στη συνέχεια τους υποδεικνύουν. Αυτός! Αυτός! Αυτός! Τους οδηγούν στους εφευρέτες του κολάσιμου αμαρτήματος. Στους εγκέφαλους της σύλληψης του παραλόγου. Αυτοί είναι πάντα οι ίδιοι. Είναι εκείνοι οι τύποι που συνηθίζουν να μιλάμε με λόγια διφορούμενα. Ήξεις αφίξεις. Φοράνε την ίδια στολή, την ίδια μάσκα, που κρύβει τη φρίκη της υποτέλειας. Τα όπλα τους είναι ένα κόκαλο, που κρατάει ο καθένας από δαύτους στο χέρι του και επιδεικτικά σε προκαλεί να γονατίσεις και να το γλύψεις. Οι επινοητές της φίμωσης είναι κάτι μπαμπούλες με άχρωμα χαρακτηριστικά. Οι ψιθυριστές του φόβου είναι κάτι ντενεκεδένιες σειρήνες, που σέρνονται πίσω από ουρές τρωκτικών.
Είδος: πολιτικό, ψυχολογικό δράμα
Διάρκεια: 90 λεπτά
Συντελεστές
Συγγραφέας: Αλμπέρτα Τσοπανάκη
Σκηνοθεσία: Μαρίκα Θωμαδάκη
Μουσική επιμέλεια: Τάκις Μελίδης
Σκηνικά-Κοστούμια-Φωτιστικοί σχεδιασμοί: Τάκις Μελίδης
Εικαστική επιμέλεια/video art: Τάκις Μελίδης
Κίνηση: Βίλμα Ανδριώτη
Βοηθός σκηνοθέτη: Ελίνα Σπυριδάκη
Παίζουν: Αλμπέρτα Τσοπανάκη, Μαρία Δούση, Πέτρος Μπένος, Θανάσης Πατριαρχέας, Κωνσταντίνος Κούσης, Εμμανουήλ Μαυρίδης
ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ
Από 20 Φεβρουαρίου έως 17 Απριλίου 2016
ΗΜΕΡΕΣ & ΩΡΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ
Σάββατο: 21:30
Κυριακή: 18:30
ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ
Γενική είσοδος: 10€
φοιτητικό-συνταξιούχων: 7€
Aνέργων: 5€
Ομαδικό-Σύλλογοι: 5€
Επισκεφτείτε τη σελίδα του θεάτρου στο facebook: Θέατρο Παραμυθίας
https://www.facebook.com/TheatroParamythias/?fref=ts
– See more at: http://www.paramithias-theater.gr/parastaseis/phransis/#sthash.AN9u9Njl.dpuf
Τρία ποιήματα της Έμυ Τζοάννου μεταφρασμένα εις την γαλλικήν γλώσσαν από την Παρασκευή Μόλαρη
Trois nouveaux poèmes de Emy Tzoannou traduits en français par Paraskevi Molari, enseignante, chercheur, traductrice.
Chants de mer
Là bas,au lointain
Aux visions de l ‘inconcevable
Là bas,dans les profondeurs
Des siècles oubliés
Là où la réflexion de la nuit
Accoucha de cris de foudre
Là où les nuages tremblants
Louaient la bonté
Là où des cantiques célestes
Déchiraient les vents immobiles
Se sillonnèrent des chants de mer
Aux côtes des îles de Kos,de Simy,de Nissyros, de Kastelorizo
retentissant aux siècles
l ‘imposition de leur éclat !
Retentissement de grandeur
Accompagnée d ‘ un poème d ‘Elytis
de la musique de Chatzidakis
d ‘ un vers de Gatsos
d ‘ un tableau de Vassiliou
d ‘ une aria de Callas
d ‘ une sculpture de Phidias
d ‘une tragédie d’Euripides
Je erre dans cette vie
Me tenant Pieusement
Devant le retentissement de leur grandeur !
Nuit blanche
Veillant, je nageais dans tes rêves
Mon coeur prêt à accoucher
chantant ‘’ je t ‘ aime ‘’
Toute la nuit je remplissais de mélodies ton univers
et dans le bruissement de ton âme
la tendresse jaillissait en exaltation
Μια «Στέλλα» αλλιώτικη από τις άλλες στο «Θέατρο Ακαδημία Πλάτωνος»
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Τελικά, ο Ιάκωβος Καμπανέλλης, είτε αναδημιουργεί την «Παλιά Αυλή» του Κώστα Χατζηαργύρη και το «Φυντανάκι» του Χορν, είτε εμπνέεται από την Κάρμεν των Μεριμέ-Μπιζέ, είτε επιχειρεί να γίνει ο Τεννεσσή Ουίλλιαμς της Μεσογείου και να πατήσει πάνω στο «Λεωφορείον ο Πόθος» για να εισαγάγει τον μαγικό ρεαλισμό στο ελληνικό θέατρο με τον δικό του ποιητικό τρόπο, ήταν πάντα ένας υπερτιμημένος δευτεραγωνιστής (κατά την ταπεινή θεατρολογική κι επιστημονική μου άποψη, βλ. σχετικό άρθρο του Κώστα Γεωργουσόπουλου στα ΝΕΑ, την επομένη του θανάτου του εκλιπόντος ακαδημαϊκού).
Καθένας μας κρίνεται από το έργο που αφήνει πίσω του κι από τον Αδέκαστο Χρόνο. Ο Δημήτρης Λάλος ορθώς στο «Θέατρο Ακαδημία Πλάτωνος» απογυμνώνει τον Καμπανέλλη από τις δόξες και τις τιμές του, αναγιγνώσκει το κείμενο εξαρχής, σα να μην το έχει διαβάσει ποτέ πριν κανείς (τέλειο!), το αποδομεί, το ανασυνθέτει κι αναδεικνύει τη δευτερογενή ουσία του, που πόρρω απέχει από τις εξ αποκαλύψεως θείες εμπνεύσεις και καινοφανείς αισθητικές ή θεματολογίες που απασχολούν τους μεγάλους δραματουργούς. Στους οποίους (δυστυχώς) δεν συγκαταλέγεται ο «δικός μας» Ιάκωβος Καμπανέλλης.
Κλισέ, στερεότυπα, αντιγραφές και μιμήσεις προτύπων, ψευδοποιητικότητα και πτωχο-ρεαλισμός. «Ουδεμία γλαύκα εκόμισεν εις Αθήνας». Γι’ αυτό τον ηγάπησαν εξουσίες και τον ανέδειξαν ως κορυφαίο συντηρητικά ιδρύματα και θεσμοί. Ο Θεοδωράκης με τη μελοποίηση του μετριοτάτου από στιχουργικής πλευράς «Μαουτχάουζεν» κι ο Κακογιάννης με τη γενναία κινηματογραφική διασκευή της «Στέλλας με τα κόκκινα γάντια», τον βοήθησαν να αναδειχθεί ως «πατριάρχης του ελληνικού θέατρου», όχι ακριβώς ελλείψει άλλου…
Επί του προκειμένου τώρα. Η «Στέλλα με τα κόκκινα γάντια» είναι κάτι μεταξύ της Κάρμεν του Μεριμέ και της αδελφής της Μπλανς Ντυμπουά από το «Λεωφορείον ο Πόθος». That’s all. Ουδέν το καινοφανές. Κι όλα αυτά με ένα λούστρο Τρούμπας και εξιδανικευμένου-εξαγιασμένου «περιθωρίου-υποκόσμου», όπου όλοι οι μικροαστοί θέλουν να ρίξουν ένα βλέφαρο, από απόσταση ασφαλείας – εννοείται – και το θέατρο είναι μια χαρά μέσο οφθαλμοπορνείας γι’ αυτόν το σκοπό.
Ο Δημήτρης Λάλος είναι σπουδαίος νέος έλληνας σκηνοθέτης, με διεθνείς προοπτικές. Ξέρει να βλέπει την πραγματικότητα και τα κείμενα από «λοξή», πρωτότυπη, απρόβλεπτη, δική του, κατά-δική του σκοπιά. Κι αυτή είναι ακριβώς η δουλειά του σκηνοθέτη όταν δεν είναι συμπλεγματικός: να διδάσκει από σκηνής, λόγον και ήθος.
Απαξάπαντες οι νέοι ηθοποιοί αριστουργηματικοί: τι ταλέντο, τι δουλειά, τι πειθαρχία. Φωνή, κίνηση, υποκριτική στο ύψιστο των δυνατοτήτων τους. Εύγε! Δεν θα ξεχωρίσω κανέναν τους, αφού κανείς δεν διακρίνεται, αποκόπτοντας το «εγώ» του από την ομάδα. Ξένια Αλεξίου, Γιώργος Γερονιμάκης, Τάσος Δέδες, Νατάσα Εξηνταβελόνη, Χριστίνα Μαριάννου, Πάνος Νάτσης, Γιάννα Τζερμιά, Γιώργος Τριανταφυλλίδης, Ουσίκ Χανικιάν
Μην χάσετε αυτή την παράσταση. Στηρίξτε τους ανθρώπους που δημιουργούν στις παρυφές της πόλεως και εις πείσμα της κατεστημένης και καθεστηκυίας αισθητικής.
Αναμένοντας δράσεις-αντιδράσεις-προσφυγές-επιπλοκές,
Κωνσταντίνος Μπούρας
info:
Η παράσταση
«Η Στέλλα με τα κόκκινα γάντια», του Ιάκωβου Καμπανέλλη
Θέατρο Ακαδημία Πλάτωνος: Σπύρου Πάτση & Μαραθωνομάχων 8, Βοτανικός, τηλ. 210 4830330
Ώρα: 21.15
Διάρκεια: 120′
Τιμή εισιτηρίου: από 8 έως 12 ευρώ
Συντελεστές:
Κείμενο: Ιάκωβος Καμπανέλλης
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Λάλος
Σκηνογραφία: Μιχάλης Σαπλαούρας
Κοστούμια: Άννα Παπαθανασίου
Βοηθός Σκηνοθέτη: Κρίστελ Καπερώνη
Φωτογραφίες: Γιώργος Καπλανίδης
Art Design Φωτογραφιών: Άννα Παπαθανασίου
Παίζουν: Ξένια Αλεξίου, Γιώργος Γερονιμάκης, Τάσος Δέδες, Νατάσα Εξηνταβελόνη, Χριστίνα Μαριάννου, Πάνος Νάτσης, Γιάννα Τζερμιά, Γιώργος Τριανταφυλλίδης, Ουσίκ Χανικιάν
Ο Μιχαήλ Δουκάκης στον «Επικήδειο» του Καμπανέλλη στο θέατρο Εμπρός για λίγες παραστάσεις
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Σε αυτό το έργο, ο εκλιπών ακαδημαϊκός και «πατριάρχης του νεοελληνικού θεάτρου» (όπως χαρακτηρίστηκε εν ζωή), ανατρέχει στο «Ημερολόγιο ενός Τρελού» του Γκόγκολ και στις «Βλαβερές συνέπειες του καπνού» του Τσέχωφ, και στήνει έναν τραγελαφικό μονόλογο ενός ανύπαρκτου μετριοκράτη σύγχρονου Έλληνα συν-ραφέα, ο οποίος προσπαθεί μέσα από εταιρείες, γραφεία τελετών και ξεφτιλισμένους θεσμούς να προβάλλει το ανύπαρκτο έργο του και τη μίζερη προσωπικότητά του. Αληθινό, δεν νομίζετε; Για όσους γνωρίζουν πρόσωπα και πράγματα, θα ξέρουν να ονοματίσουν τουλάχιστον χίλια εν Ελλάδι άτομα που προέβαιναν σε φόνους και άλλες ακρότητες μόνο και μόνο για να ακουστεί το ονοματάκι τους – έστω και μετά θάνατον – και να κερδίσουν εν ζωή το δευτερόλεπτο της ματαιοδοξίας που τους αναλογεί, αφού η Αθανασία τους έχει …αφοδευμένους (και …γραμμένους βεβαίως, εκεί που δεν πιάνει μελάνι). Τι μικρότητες που γεννούν μικροπρέπειες, τι διαγκωνισμοί και λυκοφιλίες, λογοτεχνικές εταιρείες που θα τις ζήλευαν οι μαφιόζοι κι οι εταιρείες δολοφόνων, καλολαδωμένοι μηχανισμοί διαπλοκής με εκδοτικούς οίκους (αυτούς που έχουν πάντα …πλεόνασμα, ακόμα και σε Καιρό Κρίσης), με συγγραφείς δευτέρας ανθυποστάθμης και «κριτικούς» (με το αζημίωτο – «δώσμου να σου δώσω» ή «το ένα χέρι νίβει το άλλο και τα δυο το πρόσωπο»), που μαγειρεύουν βραβεία, καταναλώνουν ουσίες κι επιχορηγήσεις, δανεικά και αγύριστα, διοργανώνουν συνευρέσεις, εισπράττουν «μαύρα» και αρθρογραφούν σε έντυπα μεγάλης κυκλοφορίας ενώ παραδίδουν μαθήματα στους ίδιους εκδοτικούς οίκους των οποίων τους συγγραφείς ανακηρύσσουν σε «μεγάλους» κι είναι τακτικά μέλη μεγαλοσχημόνων λογοτεχνικών εταιρειών χωρίς να έχουν συγγράψει ουδέν βιβλίον (απαραίτητη προϋπόθεση για να μπεις – εκτός από τις αλλαξο-…πετριές – είναι να έχεις εκδοθεί τουλάχιστον τρεις φορές), ενώ οι ταλαίπωροι εκείνοι ταλανίζουν εδώ και δεκαετίες ένα βιβλίο [οι ατάλαντοι!], αλλά για να βάλουν στη σειρά τρεις γραμμές περνάει …μισός αιώνας. Μάλιστα φίλοι μου. Αληθινά και πραγματικά περιστατικά θα σας διηγηθώ στον τόμο 1.000 (ναι, χιλίων) σελίδων όταν θα έχω υπερβεί το ενενηκοστόν έτος της ηλικίας μου κι αυτοί δεν θα μπορούν να με σύρουν στα δικαστήρια, γιατί θα έχουν …πεθάνει. Μπορώ βέβαια να πράξω κάτι ανάλογον με τον Καμπανέλλη στον «Επικήδειον». Να τους κάνω …θέατρο (λες και δεν είναι!). Ίσως πράξω (“κατόπιν ωρίμου σκέψεως”, που λένε) τελικώς και τα δύο. Οψόμεθα. Είναι να μην μου ξυπνήσεις τον …Αριστοφάνη μέσα μου.
Ο Καμπανέλλης στον «Επικήδειο» με πικρά ειρωνικό κι ίσως ακόμα και αυτοσαρκαστικό τρόπο, αφού ο ομιλών μετριο-κράτης φαίνεται σα να του …τηλεφωνεί, καυτηριάζει ακριβώς αυτόν των εσμό των αναξιολογούντων, των ματαιοκαμάτων, που δεν πουλάνε ούτε τετρακόσια βιβλία (εις την καλυτέραν των περιπτώσεων) αλλά ποζάρουν σε όλες τις τηλεοπτικές εκπομπές και όλα τα έντυπα ως φωστήρες, χωρίς να αντιλαμβάνονται οι ταλαίπωροι τη γελοιότητα της κενοδοξίας τους, και – κυρίως – χωρίς να αφιερώνουν ούτε λίγο χρόνο για να μελετήσουν το έργο των άλλων – φτάνουν μάλιστα στην δήθεν ειλικρινή αλλά θρασυτάτη αμετροέπεια να δηλώσουν (χωρίς και να το …σώζουν) ότι «νιώθουν ναυτία και μόνο στη σκέψη ότι θα βυθιστούν στο έργο των άλλων». Τι να πούμε κι εμείς οι ταλαίπωροι ευσυνείδητοι κριτικοί και αξιοπρεπείς γραφιάδες που μελετάμε τρία βιβλία ημερησίως (ανά οκτάωρο – κάτι σαν αντιβίωση) από αληθή ζήλο και σεβασμό στο πνευματικό έργο των συνανθρώπων μας, με τους οποίους συναπαρτίζουμε την περίφημη περιρρέουσα ατμόσφαιρα» ή αλλιώς, πιο …λαϊκά: «η σάρα, η μάρα και το κακό συναπάντημα».
Επίκαιρος, πολύ επίκαιρος ο «Επικήδειος» του Καμπανέλλη δια στόματος και σώματος τού μοναχικά ιδιοφυούς Μιχάλη Δουκάκη. Τι ηθοποιός. Τι ιερά μανία, διονυσιακή κι ανεξάντλητος. Τελεσφόρος αρνησικυρία, φαντασμαγορική αμφιθυμία, άνθρωπος ορχήστρα, μακάρι να παίζει πάντα μόνος του, με χιλιάδες θεατές να χάσκουν εκστασιασμένοι εμπρός του.
Ανακαλύψτε τον! Είναι ένας σύγχρονος Αντονέν Αρτώ. Μην τον χάσετε. Πριν… χαθεί στα ερέβη του ιδιωτικού του Σκότους.
Όσο για μένα, «από ποιητή κι από κριτικό» μαθαίνεις την αλήθεια… Οι συνειρμοί δικοί σας, για όλα όσα εκθέτω εδώ καταγγέλλοντάς τα. Κι αφού θα κριθούμε που θα κριθούμε απαξάπαντες από το αμείλικτο Δικαστήριο του Χρόνου ας κρίνουμε κι εμείς, έτσι για να βιώσουμε την ηδονή ότι προσπαθήσαμε (στο μέτρο των δυνατοτήτων μας) να πατάξουμε τη Διαφθορά, να ακυρώσουμε την Αναξιοκρατία, να σπάσουμε το νόμο της σιωπής που η λογοτεχνική «καμόρα» έχει επιβάλλει στα λογοτεχνικά μας πράγματα. Η Κρίση είναι μια κατάλληλη εποχή για να αποκαθηλώσουμε είδωλα και να γυρίσουμε την πλάτη σε προχειροστημένους και κακοφτιαγμένους ανδριάντες αναξίων ανδρών (και γυναικών… ο νοών ανοήτω!).
Αυτά για σήμερα. Θα επανέλθω δριμύτερος. Αν δεν με προκάνουν οι φαύλοι και μου …διαβάσουν τον Επικήδειο, που έχουν (όπως καταγγέλλει ο Καμπανέλλης) προ πολλού φτιαγμένο και βιάζονται να με ξεφορτωθούν για να μου τον χαρίσουν, όταν εγώ πλέον δεν θα τους ακούω.
Εξάλλου, μη λησμονούμε και τον αυτόχειρα ποιητή της προηγούμενης εικοσαετίας. Αφού τον εξώθησαν να πηδήξει από το μπαλκόνι με ιαχές φιλάθλων, μετά βγήκαν αμέσως – ποτέ πρόλαβαν; – να δημοσιεύσουν τα περισπούδαστα πονήματά τους για το ποιόν και το έργο του. Μόνον εγώ δεν συμμετείχα σε αυτή την αναξιοπρεπή και καθυστερημένη μεταμέλεια. Κι όταν με ρώτησαν γιατί δεν γράφω «κάτι» κι εγώ, τους απήντησα: πρώτον, γιατί δεν τον έσπρωξα εγώ και δεύτερον διότι τον εκτιμώ απεριόριστα… Αλλά υπάρχει και θεός και βλέπει. Το Θείον Όμμα της Δίκης, ο Παντεπόπτης Οφθαλμός της Νεμέσεως μακροθυμεί αλλά κατεβάζει πάντα τη σπάθα του στα κεφάλια των αδίκων και η ρομφαία της Θέμιδος τους κατακαίει. Αμήν. Γέγονε!!!
Κωνσταντίνος Μπούρας
info από τη σελίδα του Μιχαήλ Δουκάκη στο facebook
https://www.facebook.com/theater.my.life
Αυτή η παράσταση νομίζω πως είναι η μεγαλύτερη καλλιτεχνική μου επιτυχία έως σήμερα! Με αυτήν σας αποχαιρέτησα πριν φύγω για την Αγγλία και (όπως σας είχα υποσχεθεί) αυτήν θα ξαναπαίξω όταν έρθω στην Ελλάδα! Θα καταφέρω μέσα στους επόμενους μήνες να έρθω για λίγο και ήδη έχουμε κλείσει κάποιες παραστάσεις τις οποίες θα σας ανακοινώνω καθώς θα πλησιάζει ο καιρός. Ένα μεγάλο ευχαριστώ στην σκηνοθέτη και ηθοποιό Τατιάνα Σκανάτοβίτς, στον Βαγγέλη Σαγρή, στον Άντυ Δήμα, στον Ξενοφών Βαρδαρό και στον Μίλτο Λυμπερή που μου έφτιαξε αυτό το εξαιρετικό βίντεο! Όλοι μαζί δουλέψαμε αφιλοκερδώς και το γέλιο σας ήταν η μεγαλύτερη ανταμοιβή μας.
Σε αυτό το βίντεο μπορείτε να παρακολουθήσετε το οδοιπορικό από το Θέατρο Τέχνης «Κάρολος Κουν», στον Ιανό, στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης, στο Θέατρο Εμπρός…
…και το ταξίδι συνεχίζεται… όσοι ενδιαφέρεστε για παραστάσεις σε πόλεις της Ελλάδας, είτε παραστάσεις για τους ομογενείς, σε πόλεις του εξωτερικού, μπορείτε να επικοινωνείτε μαζί μας στην ηλεκτρονική διεύθυνση: theatremylife@gmail.com
Με αφορμή την παράσταση «Οι τρομπέτες του θανάτου ή Τα μανιτάρια» του Φρανσουά-Λουί Τίγυ σε σκηνοθεσία Ζαν-Πωλ Ντενιζόν
Το μικροαστικό Παρίσι και οι Γάλλοι διανοούμενοι στην Αθήνα, Πατησίων και Καυταντζόγλου 5
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Ο διπλός τίτλος δείχνει και την αμφισημία του Γάλλου συγγραφέα, ο οποίος καταδικάζει αφενός μεν τον μικροαστισμό ως αναπηρία κι εσωστρέφεια «ιδιώτου» (με την αρχαία σημασία του ηλιθίου) κι αφ’ ετέρου την δήθεν ανωτερότητα των διανοούμενων και της νομενκαλτούρας που συγχέει την ελευθεριότητα με την απελευθέρωση. «Με ένα σμπάρο δυο τρυγόνια». Ουδείς αθώος και «ουδείς εκών καλός», για να παραφράσω το αρχαίο υπο-ρητόν – εννοώντας βεβαίως ότι αν δεν είναι η φύσις του ανθρώπου καλή και συμπονετική, όσα μα όσα κι αν υποφέρει θα είναι πάντα το ίδιο ανάλγητος στον πόνο των άλλων και στα προβλήματα του ίδιου του εαυτού του – με αυτή μου τη θέση προβάλλω κάποιου είδους ντετερμινισμό, όμως παρακολουθώντας κι εξετάζοντας την ανθρώπινη φύση και με την πείρα μισού αιώνα ζωής, ξέρω ότι δεν είναι καλή η πάστα, αν το μάρμαρο έχει ρωγμές και σκοτεινές γαιώδεις προσμείξεις, Ερμής του Πραξιτέλους δεν κατασκευάζεται από αυτό το πτωχό υλικό – κάπως αριστοκρατικό, δεν το βρίσκετε; Όχι, καθόλου μα καθόλου, πιστέψτε με. Ο άνθρωπος για να υπερβεί τα εξωτερικά κι εσωτερικά όριά του, θέλει πολλή δουλειά, ξεβόλεμα, απάρνηση ευκολιών, συν-εργασία με τους άλλους, έκθεση κι αυτοσαρκασμό, συνείδηση της ματαιότητος των πάντων, φιλοσοφική ειρωνεία και τραγικό χιούμορ… και πολλά πολλά άλλα. Ποιος είναι όμως πρόθυμος να αφήσει τον καναπέ του και να κυνηγάει ανεμόμυλους; Ελάχιστοι δυστυχώς φίλοι μου, μετρημένοι στα δάχτυλα. Δον-Κιχώτες και Αλέξανδροι. Ακόμα όμως κι ο ένας στο δισεκατομμύριο μπορεί να κάνει τη διαφορά, να συντελέσει καθοριστικά στην επίτευξη του «ποιοτικού άλματος» για όλη την Ανθρωπότητα. Αυτές τις σκέψεις μου γέννησε η προσεκτική παρακολούθηση της παράστασης «Οι τρομπέτες του θανάτου ή Τα μανιτάρια» της μαύρης κωμωδίας του Φρανσουά-Λουί Τίγυ σε σκηνοθεσία Ζαν-Πωλ Ντενιζόν. Ο ρεαλισμός στον ακρότατο όριο, λίγο πριν εξωκείλει στον μελοδραματισμό ή στον σουρεαλισμό. Προσεκτικές κινήσεις, μετρημένα βήματα, ενορχηστρωμένες αντιδράσεις. Τρεις άνθρωποι τρώγουν τα συκώτια τους, αλληλο-πληγώνονται κι αλληλο-βασανίζονται σαν ζώα σε ζωολογικό κήπο. Και κάπου μακριά, η επαρχιώτικη μίζερη ζωή «κοντά στη φύση». Η πλήρης απαξίωση του «φυσικού ανθρώπου» του Ρουσώ από τους ανόητους μικρομεσαίους αστούς που κυνηγούν χίμαιρες κι ανακυκλώνουν φληναφήματα του συρμού. Το μόνο που τους απομένει είναι η καταφυγή σε πλασματικούς παραδείσους, είτε καταναλώνοντας τοξικά μανιτάρια είτε κάνοντας παρέα με τοξικούς, ασεβείς ανθρώπους και προβαίνοντας σε «αταξίες» που μόνο σε κακά ή τρομερά παιδιά θα επιτρέποντας κάποτε (για να θυμηθούμε τον Κοκτώ), αλλά όχι σε εχέφρονες και υπεύθυνους ενήλικες, πολίτες δημοκρατιών που ισχυρίζονται ότι έλκουν την καταγωγή τους από την αρχαία Αθήνα. Η πικρή διαπίστωση που υποφώσκει συμπερασματικώς κάτω από αυτό το ιδιοφυές κι απλό στην επιφάνειά του εργάκι είναι ότι ο άνθρωπος είναι ακόμα οχυρωμένος στα σπήλαια και κάθε παραβίαση των ιδιωτικών ψευδαισθήσεων οδηγεί σε αναπότρεπτη καταστροφή. Σκληρό, δεν νομίζετε; Γι’ αυτό και χαρακτηρίζω αυτό το έργο «μαύρη κωμωδία», που αξίζει να τη δει κανείς, τόσον χάριν της επαγγελματικής σκηνοθεσίας, του αληθοφανούς σκηνικού, των ρεαλιστικών κοστουμιών, της καυστικής χρήσης της μουσικής, μα πάνω απ’ όλα χάρη στις εκπληκτικές ερμηνείες των ηθοποιών: Ελένη Παπαχριστοπούλου.
Χάρις Συμεωνίδου, Ηλίας Γκογιάνος. Ήταν όλοι τους υπέροχοι! Δείτε το.
Ο πολυχώρος ΕΚΣΤΑΝ είναι ένα ζωντανό κύτταρο πολιτισμού στις παρυφές του θεατρικού άστεος.
Κωνσταντίνος Μπούρας
Info από τον επίσημο διαδικτυακό τόπο του Πολυχώρου Εκστάν
http://ekstaninfo.wix.com/ekstan
Η ζωή μιας γυναίκας διαταράσσεται από την επίσκεψη μιας παλιάς της συμμαθήτριας και του φίλου της. Είναι μια ανεύθυνη συμπεριφορά που δε σέβεται το διαφορετικό τρόπο ζωής του Άλλου ή μήπως πρόκειται για «bullying»;
ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ:
Μια γυναίκα από τη Βρετάνη ζει απομονωμένη στο Παρίσι που έχει βρει δουλειά.
Δεμένη με το χωριό της πηγαίνει εκεί όλα τα Σαββατοκύριακα. Ζει μόνη και χωρίς αγάπη. Είναι ρατσίστρια. Επιστρέφοντας ένα Σαββατοκύριακο από τον τόπο της, πρέπει να δώσει ένα πακέτο σε μια από τις παλιές της συμμαθήτριες που έχει να τη δει πάνω από είκοσι χρόνια. Η συνάντηση θα είναι εκρηκτική, και γι αυτή και για μας ως θεατές. Γιατί σιγά σιγά αντιλαμβανόμαστε ότι αυτό το πρόσωπο που θα είχαμε την τάση να το καταδικάσουμε, να το απορρίψουμε, να το περιφρονήσουμε, είναι ίσως αυτό για το οποίο νιώθουμε πιο πολύ οίκτο και συμπάθεια.
Κάτι πολύ ωραίο μας κάνει να καταλάβουμε ο Τίγυ χωρίς ποτέ να το λέει, διηγούμενος μόνο μια ιστορία. Τον ευχαριστούμε.
Ζ.Π Ντενιζόν
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Ελένης Παπαχριστοπούλου
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Ζ. Π. Ντενιζόν
Για πολλά χρόνια βοηθός του Πήτερ Μπρουκ γάλλος σκηνοθέτης και
ηθοποιός με πολυάριθμες σκηνοθεσίες σε Γαλλία, Ιταλία, Γερμανία, Σουηδία κ.τ.λ.
Στην Ελλάδα σκηνοθετεί για δεύτερη φορά συνεχίζοντας τη συνεργασία του με τον πυρήνα του Εκστάν.
ΒΟΗΘΟΣ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ: Γιάννης Σταματίου
ΠΑΙΖΟΥΝ με σειρά εμφάνισης
Ελένη Παπαχριστοπούλου
Χάρις Συμεωνίδου
Ηλίας Γκογιάνος.
ΑΚΟΥΓΟΝΤΑΙ: Λαμπρινή Λίβα, Γιάννης Σταματίου.
ΣΚΗΝΙΚΑ: Αλέξης Πατσής
ΗΧΟΙ/ΦΩΤΙΣΜΟΙ: Παναγιώτης Μαζαράκης
Η Πατεράκη «Δαμάζοντας τα κύματα» της πολυτάραχης πανανθρώπινης ψυχής, με αφορμή το έργο του Λαρς φον Τρίερ στο ανακαινισμένο Rex.
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Η «αποπροσωποποίηση», η «αποστασιοποίηση» κι ο μεταμοντέρνος οίστρος αποδόμησης των πάντων, σε συνδυασμό με μια απολύτως προσωπική μέθοδο θεατρικής εργασίας, που θυμίζει μάλλον «έργο εν εξελίξει» παρά έργον προς κατανάλωσιν, οδήγησαν την Ρούλα Πατεράκη, να παρουσιάσει εαυτόν κι αλλήλους ως «πρόσωπα χωρίς προσωπείο», «ηθοποιούς χωρίς μάσκα» (με εξαίρεση την υπέροχη Παρθενόπη Μπουζούρη, που είναι ολάκερη μια μάσκα – απολύτως μελοδραματική και ιλαροτραγική συνάμα)… Το να μην «υποδύεσαι ρόλους», αλλά «να είσαι ο εαυτός σου», να είσαι «οι άλλοι, λησμονώντας τον εαυτό σου», αυτή είναι η πιο επαναστατική προγραμματική διακήρυξη που ακούστηκε ποτέ από σκηνής (νέο-)ελληνικού θεάτρου. Κι η Πατεράκη το τολμά. Συνδιαλέγεται με μια περσόνα του Λαρς φον Τρίερ, σαν φιλαράκια, που λένε καλαμπούρια από το τηλέφωνο, βιώνοντας τη συνενοχή της Γνώσης και την ακάματη έγνοια για την Αλήθεια.
Αυτά τα χριστιανικά και βουδιστικά κελεύσματα της άνευ όρων και ορίων Αγάπης, χωρίς να κρίνουμε τους άλλους, συγχωρώντας ακόμα και τον εαυτό μας τον ίδιο, αναδύθηκαν κάτω από το κείμενο στη «γυμνή» σκηνή του Rex, απολύτως ταιριαστή στο όλον εγχείρημα, που κινητοποιούσε κυρίως το νοητικόν του θεατή, χωρίς να αφήνει αδιάφορο και το θυμικό του.
Η Ρούλα Πατεράκη αποτελεί κεφάλαιο για το σύγχρονο θέατρο, κι όχι μόνον για το ελληνικό. Ακόμα κι όταν αποτυγχάνει. Μόνο που αυτή τη φορά επέτυχε νίκην θριαμβικήν και μάλιστα επί της σκηνής ενός Εθνικού Θεάτρου, όπου κάθε τυχάρπαστος, «επικοινωνιακός» βολεψάκιας «ό,τι θυμάται χαίρεται» εις υγιείαν του φορολογούμενου πολίτη. Η Ρούλα Πατεράκη όμως απέχει πολύ τούτων, παρασάγγας. Εργάστηκε με τιμιότητα, ευθύτητα, ειλικρίνεια, μεράκι και γούστο, για να προσεγγίσει τα μεγάλα υπαρξιακά ερωτήματα του τέλους του εικοστού αιώνα και των αρχών του εικοστού πρώτου.
Καίρια, συνταρακτική, στην απλότητά της, ντυμένη και κινούμενη επί σκηνής ως «Τρελή του Σαγιώ», ανέδειξε την ποιητικότητα του κειμένου και την πολυδιαστασιακή τραγικότητα του ημι-παράφρονα αλλά μάρτυρα της σύγχρονης Τέχνης, ονόματι Λαρς φον Τρίερ. Όχι, δεν βρίσκω, ως κριτικός, κακόγουστα τα έργα του Τρίερ. Τουναντίον. Παρωδεί εκ των έσω μιαν ολόκληρη υποκουλτούρα που λουζόμαστε κάθε βράδυ τις μεταμεσονύκτιες ώρες, όπου κάθε βλαμμένος, ψυχοπαθής, βιαστής, καννίβαλος, σήριαλ-κίλλερ, επιδίδεται σε σφαγές κι αναίτιες αιματοχυσίες. Αντί να διαμαρτυρηθούμε για αυτήν τη μεσαιωνική βαρβαρότητα, μας ενόχλησε τώρα ο Λαρς φον Τρίερ; Εξάλλου, οι Σκανδιναβοί, ως γνήσιοι απόγονοι των Βίκινγκ, διαπρέπουν στο νουάρ και στην αστυνομική λογοτεχνία, αφού ο εκ-χριστιανισμός τους έχει πολύν δρόμο ακόμα. Ακριβώς όμως γι’ αυτό, έχει ιδιαίτερο ανθρωπολογικό-εθνολογικό-κοινωνιολογικό-θρησκειολογικό ενδιαφέρον το πολύ-πολιτισμικό, πολύ-θρησκευτικό αμάλγαμα της σύγχρονης παγκοσμιοποιημένης Κουλτούρας, όπου το Εθνικό μας Θέατρο, συνομιλεί – δια χειρός και φωνής Ρούλας Πατεράκη – με σύγχρονα, διεθνούς βεληνεκούς «Ιερά Τέρατα». Έτσι για να λησμονήσουμε επ’ ολίγον την αρχοντοχωριατιά μας.
Επευφημώ ανεπιφυλάκτως τη Ρούλα Πατεράκη κι όλους τους συντελεστές αυτής της άκρως ενδιαφέρουσας, πειραματικής, πρωτοποριακής, συγκλονιστικής παράστασης.
Εκπληκτικός ηθοποιός ο αειθαλής Γιάννης Βογιατζής. Περιουσία για το Εθνικό μας Θέατρο. Αξιοποιήσιμη.
Και σε άλλα, με αισθητική ηδονή και υπαρξιακήν αγωνίαν.
Κωνσταντίνος Μπούρας
www.konstantinosbouras.gr
Info από τον επίσημο διαδικτυακό τόπο του Εθνικού μας Θεάτρο
http://www.n-t.gr/el/events/damazontastakymata/
Δαμάζοντας τα κύματα
του Λαρς Φον Τρίερ
ΝΕΟ ΡΕΞ
Η Μπες πορεύεται μόνη της μέσα σε ένα αφιλόξενο περιβάλλον, που τη γεμίζει συστηματικά με ενοχές. Ο «αλαφροΐσκιωτος» χαρακτήρας της δεν κλείνεται σε αυστηρά πλαίσια και η συμπεριφορά της καταργεί τα στερεότυπα. Ο γάμος της με ένα πρόσωπο που δεν είναι αποδεκτό στην τοπική κοινωνία προκαλεί το κοινό αίσθημα. Εκείνη, ωστόσο, επιλέγει το δρόμο στον οποίο την οδηγεί η αθωότητα, η αγάπη και το ισχυρό ένστικτο. Ένα δρόμο αυταπάρνησης, αυτοθυσίας και ανύψωσης, που δικαιώνει την τελική της επιλογή, όσο ακραία και αν μοιάζει.
Το τρυφερό, βαθιά συναισθηματικό έργο του Λαρς Φον Τρίερ, με τις δύο εκδοχές του (κινηματογραφική και θεατρική) είναι ένας ύμνος στην πίστη και την αφοσίωση και ένας θρίαμβος της αγάπης, που με τη δύναμή της αγγίζει και ίσως ταυτίζεται με το Θεό.
Η παράσταση είναι κατάλληλη από 18 ετών και άνω.
Σε κάποια σημεία της παράστασης ακούγονται δυνατοί ήχοι.
Πρώτη παράσταση: 11/02/2016
Τελευταία παράσταση: 20/03/2016
Τηλέφωνο ταμείου:: 210 3301881 – 210 3305074, ομαδικές κρατήσεις : 210 5288179
- ΜετάφρασηΑντώνης Γαλέος
- Σκηνοθεσία – Δραματουργία – Σκηνική προσαρμογήΡούλα Πατεράκη
- Σκηνικά – ΚοστούμιαΆγγελος Μέντης
- ΦωτισμοίΓιάννης Δρακουλαράκος
- Video – artΣτάθης Αθανασίου
- Ηχητική σύνθεσηΓιώργος Πούλιος
- Βοηθός σκηνοθέτηΤασία Σοφιανίδου
Διανομή:
- Βίγκβιντ:Ρούλα Πατεράκη
- Μπες:Ιωάννα Τσιριγκούλη
- Γιαν: Άκης Σακελλαρίου
- Ντόντο:Παρθενόπη Μπουζούρη
- Δρ. Ρίτσαρσον:Γιώργος Παπαπαύλου
- Μίνιστερ:Γιάννης Βογιατζής
- Σύμπιλα:Ευανθία Κουρμούλη
- Γουίλλιαμ:Γιώργος Ζιόβας
- Τέρρυ:Νίκος Μαυράκης
- Στέλλα:Τασία Σοφιανίδου
- Πρεσβύτερος, Γιατρός, Μεσόκοπος:Μελέτης Γεωργιάδης
- Πρεσβύτερος , Γιατρός, Άνδρας στο μπαρ:Ανδρέας Αντωνιάδης
- Πρεσβύτερος , Γιατρός, Άσχημος:Σπύρος Τσεκούρας
- Πρεσβύτερος , Γιατρός, Ναύτης:Κώστας Κοράκης
- Γυναίκα: Βασιλική Αντώναρου
- Άντρας:Κωνσταντίνος Παναγιωτάκης
«ΔΕΣΠΟΙΝΙΣ ΤΖΟΥΛΙΑ» το αρχετυπικό ζοφερό δράμα του Αύγουστου Στρίντμπεργκ στο «Νέο Θέατρο Κατερίνας Βασιλάκου» σε μια ιλαροτραγική εκδοχή
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Ποτέ δεν φανταζόμουνα ότι αυτό το σκοτεινό δράμα του Σκανδιναβού μισογύνη και μισάνθρωπου ίσως Ευριπίδη θα μπορούσε να έχει και κωμικές πινελιές, όμως άκουσα το κοινό της πρεμιέρας να γελάει συχνά-πυκνά (προφανώς ήταν φίλοι της πρωταγωνίστριας) και την Ελληνίδα «Miss Julie» να ακκίζεται, επιδιδόμενη σε πιρουέτες κι ασκήσεις κλασικού μπαλέτου. Βεβαίως ήταν κι αυτό μία άποψη. Κάθε ένας δικαιούται να έχει μία, μπορεί και …δύο. Οπωσδήποτε φώτισε το έργο και την ερωτική παγίδα με έναν ενδιαφέροντα και πρωτότυπο τρόπο. «Πολύ κακό για το τίποτα» θα μπορούσε να είναι ο υπότιτλος. Μα γιατί δεν ανέβαζαν Σαίξπηρ; Κορεστήκαμε τόσο πολύ ως κοινό, που δεν μας φτάνει πια ο κρουνός αίματος στο κέντρο της αρένας κι αναζητάμε διαρκώς φρέσκες (αισθητικές) ηδονές; Μήπως – όπως έλεγε ο Καμύ – ο Δυτικοευρωπαίος (ουδεμίαν σχέσιν με τα καθ’ ημάς) είναι ένα θνησιγενές βιολογικό και πολιτισμικό προϊόν, που αφήνει τον τελευταίο του ρόγχο πριν αποχωρήσει οριστικώς από την Ιστορική σκηνή; Τέτοια απελπισία, τόσος μελοδραματισμός, οποία υπερβολή, μα τι ακρότητες είναι αυτές; Πώς μπλέξαμε τη θρησκεία με τα εσώρουχά μας; Πού το λέει αυτό στα Ιερά κείμενα; Αντιθέτως, ο Χριστός υπερασπίστηκε σθεναρά την πόρνη, κάτι που πρέπει να κάνουμε όλοι μας σήμερα. Γιατί να πρέπει να αυτοκτονήσει η σιτεμένη παρθένα (;) απόγονος φεουδάρχου; Μήπως για να σηματοδοτήσει το τέλος μιας εποχής ή μιας τάξεως; Ή μήπως –λέω εγώ τώρα – για να ορίσει την υπερηφάνεια και την αλαζονεία ως το ειδεχθέστερο αμάρτημα, που στρέφεται πρωτίστως εναντίον εκείνου που το διαπράττει; Αυτό, ναι, θα μπορούσε να είναι μια θεμιτή ερμηνευτική αναλογία, απολύτως σύγχρονη και διαχρονική.
Οπωσδήποτε απόλαυσα την τραγικωμική σκηνοθεσία της Λίλλυ Μελεμέ, με την Μαρία Κίτσου ασυγκράτητη κι απείθαρχη (;) στον επώνυμο ρόλο. Συντηρητικά υπερκινητικοί οι ηθοποιοί Ορέστης Τζιόβας, Αμαλία Αρσένη στους ρόλους του Ζαν και της Κριστίν. Πρωταγωνιστής το σκηνικό και τα requisites (Γιώργος Γαβαλάς), πολυσυνθετικά τα κοστούμια της Βασιλικής Σύρμα. Αδιόρατα λειτουργική η μουσική του Σταύρου Γασπαράτου. Μεταμοντέρνοι οι φωτισμοί της Μελίνας Μάσχα, μετέτρεπαν το σανίδι σε τετράγωνη αρένα, υπονοώντας πιθανώς τις παγίδες της λογικής. Όσο για την κλασική πια μετάφραση της Μαργαρίτας Μέλμπεργκ, αυτή χάθηκε μέσα σε τόση άσκοπη κίνηση. Υπεύθυνη ίσως η Μόνικα Κολοκοτρώνη που υπογράφει ως χορογράφος.
Τι να σας πω; Δείτε το και μην το χάσετε; Οπωσδήποτε θα βρείτε πολύ υλικό για σκέψη-διαφωνίες (ακόμα και κουτσομπολιό) μετά. Είπαμε: ρωμαϊκή αρένα. Αυτό τα λέει όλα. Έχουμε συνηθίσει σε πιο ποιοτικές δουλειές στο ατμοσφαιρικό θέατρο (πρώην ξυλαποθήκη, που είχα βρει εγώ κι έδωσα τις πρώτες συμβουλές για διαμόρφωση του παρατημένου χώρου στην αλησμόνητη φίλη μου Κατερίνα Βασιλάκου – που πέθανε και θάφτηκε την ίδια μέρα με την μητέρα μου κι έτσι δεν μπόρεσα να παραστώ στην κηδεία της επιτυχημένης ηθοποιού και θιασάρχου, που την είχα απολαύσει στην «Προδοσία» του Πίντερ σε δικό της φεστιβάλ Πίντερ και σκηνοθεσία του επίσης αξέχαστου Μίνου Βολανάκη)… Αναμνήσεις, σε αντίθεση με τη σύγχρονη ιλαροτραγική ζοφερότητα.
Κωνσταντίνος Μπούρας
Info από την εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» http://www.tanea.gr/news/nsin/article/5333105/h-despoinis-tzoylia-sto-neo-theatro-katerinas-basilakoy/
«Ο Στρίντμπεργκ τοποθετεί τη δράση της Δεσποινίδος Τζούλια τη νύχτα του μεσοκαλόκαιρου, τη μικρότερη νύχτα του χρόνου. Μια νύχτα εκρηκτικής πυκνότητας, νύχτα γιορτής και μεθυσιού, νύχτα απογύμνωσης, πυρετού και αισθησιασμού» σημειώνει η σκηνοθέτις της παράστασης Λίλλυ Μελεμέ. «Με φόντο την ξέφρενη γιορτή των υπηρετών, μέσα στη πηχτή και πνιγηρή ατμόσφαιρα της κουζίνας που βρίσκεται στα έγκατα του αρχοντικού σπιτιού, η αντίστροφη μέτρηση ξεκινά για ένα παιχνίδι χωρίς όρια και φραγμούς. Ένα ανελέητο και βασανιστικό παιχνίδι εξουσίας και εναλλαγής ρόλων, μια αδυσώπητη ερωτική μονομαχία με κοινή αφετηρία αλλά εντελώς διαφορετικούς στόχους».
Ταυτότητα της παράστασης
«Δεσποινίς Τζούλια» του Αύγουστου Στρίντμπεργκ
Μετάφραση: Μαργαρίτα Μέλμπεργκ
Σκηνοθεσία: Λίλλυ Μελεμέ
Σκηνικό: Γιώργος Γαβαλάς
Κοστούμια: Βασιλική Σύρμα
Μουσική: Σταύρος Γασπαράτος
Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα
Χορογράφος: Μόνικα Κολοκοτρώνη
Παίζουν οι ηθοποιοί: Μαρία Κίτσου, Ορέστης Τζιόβας, Αμαλία Αρσένη
Νέο Θέατρο Κατερίνας Βασιλάκου (Προφήτη Δανιήλ 3-5 και Πλαταιών, Κεραμεικός, τηλ. 211-0132.002-5, 212-1042.777).
Τετάρτη 21.15, Πέμπτη 21.15, Σάββατο 19.00, Κυριακή 21.15
Με αφορμή την αριστουργηματική παράσταση του «Ημερολογίου ενός τρελού» στο Θέατρο ΠΚ με τον εκπληκτικό, τον μοναδικό τον ανεπανάληπτο Κωνσταντίνο Τσεντούρο
Ο Γκόγκολ, ο Καρυωτάκης κι η αναξιοκρατία του Ελληνικού Δημοσίου που τρελαίνει και γάιδαρο
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Ε, λοιπόν ναι, φίλοι μου, εκτός από τις «Βλαβερές συνέπειες του καπνού» δια χειρός ιατροφιλοσόφου Αντωνίου Τσέχωφ (που προφανώς πατάει πάνω στο ιδιοφυές πόνημα του Νικολάι Γκόγκολ «Το ημερολόγιο ενός τρελού»), η ασφυκτική κηδεμονία του λεγομένου μέσου όρου (ή της Κοινής Γνώμης) στα ορμέφυτα του εξαιρετικού, διαφορετικού, προεξέχοντος ανθρώπου (με τις ειδικές ανάγκες και ικανότητες, βεβαίως-βεβαίως), εκφράζεται στα καθ’ ημάς από τον αυτόχειρα Κώστα Καρυωτάκη και τη γλαφυρή εικόνα του Ελληνικού Δημοσίου που σκιαγραφεί με το αίμα της ψυχής του, εικόνα διαχρονική όπως αποδεικνύεται, αφού το δημοσιοϋπαλληλίκι είναι η ανέξοδη (και αδιέξοδη) καταφυγή των μικρομεσαίων πόθων και βλέψεων. Αν όμως αυτός ο ιστός της αράχνης συλλάβει κατά λάθος ένα ταλαντούχο, δημιουργικό, παραγωγικό, υπερ-ευφυές άτομο, το λιώνει μέχρις τελικής εξοντώσεως, το περιθωριοποιεί, το απαξιώνει, το …τρελαίνει, μέχρι να το μετατρέψει σε μεταβολίσιμη τροφή (όχι πάντα εύπεπτη) για τη μοχθηρία και τον φθόνο των Ματαιοκαμάτων, των μικρονοϊκών, των ανεπάγγελτων, των ατάλαντων, των κακεντρεχών, που όχι μόνον δεν προσφέρουν τίποτα, αλλά είναι και «άχθος αρούρης» (βάρος στη γη και στον προϋπολογισμό του ταλαίπωρου Κράτους, που φθίνει ανάμεσα στα σαγόνια της Γραφειοκρατίας και της Τυραννίας του λεγομένου μέσου όρου). Κι αυτό το φαινόμενο παρατηρήθηκε ακόμα και στην εξιδανικευμένη πρώτη άμεση Δημοκρατία στην Ιστορία της Ανθρωπότητας, τότε, στον λεγόμενον κατ’ επίφασιν «χρυσούν αιώνα» του Περικλή. Μα τι χρυσούς αιώνας ήταν αυτός και για ποιαν ισότητα ομιλώμεν, όταν όλοι όσων διδασκόμεθα το έργο και την πολιτεία στα Πανεπιστήμια της Υφηλίου, είχαν πεθάνει εξόριστοι, αυτοεξόριστοι, φτωχοί, σαλοί, αν δεν τους είχαν δώσει να πιουν το κώνειο;! Σας ερωτώ. Και δεν περιμένω απάντηση. Ρητορικό το ερώτημα.
Παρακoλουθώντας στο ατμοσφαιρικό και πάντα γεμάτο (πιστό το κοινό του στην ποιότητα) θέατρο ΠΚ κοντά στο μετρό Νέος Κόσμος, μαζί με την καλή γλύπτρια και φίλη μου Τίνα Παραλή, ένα έργο γραμμένο στο πρώτο μισό του δέκατου ένατου αιώνα, ανακαλύψαμε κι οι δύο πόσο σύγχρονος μπορεί να είναι ο θεατρικός λόγος όταν είναι αριστοτεχνικά δραματικός κι όταν σκιαγραφεί (την αναλοίωτη σχεδόν – από την εποχή των σπηλαίων) πανανθρώπινη ψυχή.
Αυτός ο «ρόλος» είναι γερά χτισμένος στα σαθρά θεμέλια μιας Τσαρικής Ρωσίας που καταρρέει κάτω από το βάρος της ανισότητας, της αναξιοκρατίας, τη γραφειοκρατίας και της ευνοιοκρατικής απονομής Δικαιοσύνης. Κι η διάδοχος κατάσταση των μπολεσβίκων με τα ίδια τέρατα θα παλέψει και μακροπρόθεσμα θα υποκύψει κι αυτή στις πληγές της. Όμως αυτό ο Γκόγκολ δεν το ήξερε. Αυτός ο πνευματικός άνθρωπος, με όπλο του το καυστικό νυστέρι της σάτιρας, προβαίνει σε ανατομία της (επίσης εξιδανικευμένης) ρώσικης ψυχής και βγάζει συμπεράσματα καθόλου μα καθόλου κολακευτικά. Γιατί; Γιατί ο «ψυχασθενής», ο διαφορετικός, ο εξαιρετικός είναι απλώς ένα σάπιο φύλλο σε ένα δέντρο. Το συλλογικό συνειδητό κι ασυνείδητο φέρει ανεπιμέριστον την ευθύνην της περιθωριοποιήσεως ενός όντος που τυχαίνει να ανήκει σε μια ομάδα και να είναι τέκνο κάποιων ανθρώπων, δομών, ιδρυμάτων ή καταστάσεων. Όπως έλεγε ο Λάο Τσου στο «Ταό»: «κανένα φύλλο δεν σαπίζει παρά μόνον με τη βουβή γνώση όλου του δέντρου». Το πώς να φερθεί η κοινωνία στα σάπια ή νοσούντα κύτταρά της δείχνει και τον βαθμό του εκπολιτισμού και της συλλογικής ευφυίας της. Οι πυρές του Μεσαίωνα καίνε πάντα και το κυνήγι μαγισσών καλά κρατεί. Σήμερα ρόλο δεσμοφύλακα παίζει η Χημεία και η χρηματοβόρρος Φαρμακολογία. Στην εποχή του Γκόγκολ ήταν απλώς ο εγκλεισμός και τα σιδηροδέσμια ανθρώπινα απορρίμματα.
Ο λόγος στο «Ημερολόγιο ενός Τρελού» είναι ανατριχιαστικά τραγικός, όπως στο «Περιμένοντας τον Γκοντό» του Μπέκετ. Ο Άνθρωπος απελπισμένος αναζητά στο Θεό ή στο Διάβολο, σε αγγελική έξωθεν βοήθεια κι αρωγή, την πολυπόθητη σωτηρία του. Καταδιώκεται από τους Λαιστρυγόνες και τους Κύκλωπες που «κουβανεί εντός του» (όπως λέει ο Μεγάλος Αλεξανδρινός Καβάφης). Και σωτηρία – βεβαίως – δεν έρχεται παρά μόνον ένδοθεν, με το σωκρατικό «γνώθι σαυτόν» με την επίμονη κι επίπονη εξελικτική δουλειά του μεμονωμένου ατόμου να υπερβεί τις αναπηρίες, τα λάθη, τα πάθη και τα «κατασκευαστικά ελαττώματα» της ιδιοσυγκρασίας του, όπως κληρονομήθηκαν δια του DNA. Μόνον όταν ο κάθε ένας από εμάς εργαστεί πειραματικά και πεισματικά, πειρατικά και κατά μόνας, ή ομαδικώς και κοινωνικοποιημένως, για την αυτοβελτίωσή του, όταν ο καθένας κάνει σωστά τη δουλειά του, όταν όλοι υπηρετήσουμε με ευσυνειδησία εφ’ ώ ετάχθημεν, μόνον τότε δεν θα υπάρξουν πλέον κακώς κείμενα δια να σατιρίσωμεν και «υπεύθυνοι» δια να ψέξωμεν. Αυτή η ατομική ευθύνη συναπαρτίζει τη συλλογική κι η σχέση του φύλλου με το δέντρο είναι πάντα διαδραστική, ακόμα κι αν κάποιος έχει το «πάνω χέρι» ή «το μαχαίρι και το πεπόνι, αμφότερα».
Στην Ελλάδα της Κρίσης, με τον υπερτροφικό και δυσκίνητο, διαβητικό και νεφροπαθή (θα έλεγα) Δημόσιον Τομέα, η ατομική ευθύνη του καθενός ισοζυγιάζει την ευθύνη των κυβερνώντων (οι οποίοι εξάλλου προέρχονται από εμάς κι εμείς τους ψηφίζουμε κατ’ εικόνα και ομοίωσίν μας).
Στην παράσταση τώρα. Στον ρόλο του ταλαίπωρου Αξέντι Ιβάνοβιτς ο Κωνσταντίνος Τσεντούρος, έδωσε ένα υπόδειγμα μονολόγου. Ερμηνεία που αξίζει και την προτείνω για βραβείο πρώτου ανδρικού ρόλου. Έδωσε με ψυχογραφικό τρόπο όλα τα στάδια κατολίσθησης του πειθήνιου και αναξιοπρεπούς κατώτερου δημόσιου υπαλλήλου, από το «σφάξε με Πασά μ’ ν’ αγιάσω» στην απόλυτη αποκριάτικη, καρναβαλική παράνοια μεγαλείου, όπου αυτό-στέφεται «Βασιλιάς της Ισπανίας». Αρχετυπικές καταστάσεις, δοσμένες με τον πλέον γλαφυρό και παραστατικό τρόπο, χωρίς αφαιρέσεις και μεταμοντερνιστικές επεμβάσεις, της μουσικής υποβοηθούσης, μαζί με τα κωμικογραφικά σκηνικά και κοστούμια, των φωτισμών συμβαλλόντων εις την δημιουργίαν όψεως διαχρονικής κι ανατριχιαστικώς φρικιαστικής.
Κωνσταντίνος Μπούρας
info από το επίσημο site του Θεάτρου ΠΚ:
Μία διασκευή απ’ το ημερολόγιο ενός τρελούς του Γκόγκολ από 5 Φεβρουαρίου 2016 (για 3η χρονιά)
Η εμμονή ενός ανθρώπου να πείσει τον εαυτό του πως είναι κάτι σημαντικό. Μία απέλπιδα προσπάθεια να κερδίσει στον έρωτα και να λυτρωθεί από την απομόνωση και τα κοροϊδευτικά γέλια των ανθρώπων.
Στο «Ημερολόγιο ενός τρελού» ο Γκόγκολ καυτηριάζει με γλαφυρό τρόπο την κενότητα της άρχουσας τάξης. Πως οι ταξικές ανισότητες της εποχής παγίδευαν τους απλούς πολίτες και τους καθιστούσαν θύματα των ισχυρών. Με έναν τέτοιο πολίτη, τον Αξέντι Ιβάνοβιτς, καταπιάνεται στο έργο. Με έναν πολίτη χαμηλής αυτοεκτίμησης που ταπεινά εισπράτει τα κοροιδευτικά γέλια και την περιφροσύνη των ανωτέρων του και των κατωτέρων του. Με έναν άνθρωπο που απομονώνεται και σιγά σιγά κυλά από τη λογική στην παραφροσύνη, από τη συνειδητοποίηση της πραγματικότητας στην κατασκευή ενός κόσμου, στον οποίο είναι αρεστός και μπορεί σε μια στιγμή να γίνει βασιλιάς της Ισπανίας.
Επί Σκηνής:
Στο ρόλο του Αξέντι Ιβάνοβιτς: Κωνσταντίνος Τσεντούρος
Ντραμς-Πλήκτρα-Ερμηνεία: Βασίλης Τσεντούρος
Συντελεστές:
Σκηνοθεσία-Διασκευή: Κωνσταντίνος Τσεντούρος
Μουσική: Βασίλης Τσεντούρος
Ενδυματολογική Επιμέλεια: Χριστίνα Λεοντιάδου
Σκηνικά: Κάρολος Ρωμούσης
Φωτισμοί-Φωτογραφίες: Κανέλλος Φωτογιαννόπουλος
Μάσκες: Δήμητρα Καίσαρη
Μετάφραση: Gheorge Trofim
Η μουσική της παράστασης κυκλοφορεί σε cd.
Πρεμιέρα: 5 Φεβρουαρίου 2016
Παραστάσεις: Παρασκευή στις 21.30
Τιμές εισιτηρίων: 10 € & 5 € (φοιτητές, άνεργοι)
Τηλέφωνο κρατήσεων: 210 9011677
Online ticketing: www.pktheater.gr
Κασομούλη 30 (μετρό Ν. Κόσμος)
Διάρκεια παράστασης: 75 λεπτά
