Μπέκετ: ο τέταρτος τραγικός, στο Ηρώδειο, κατά Φιλίππογλου
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Μπορεί Προμηθέα Δεσμώτη να μην είδαμε, μπορεί ο Αισχύλος να ήταν πεταμένος με μικρά γράμματα κάτω από τον τίτλο του δράματος, Μπέκετ όμως είδαμε οπωσδήποτε, χάρη στην έμπνευση του σκηνοθέτη να διακωμωδήσει, να παρωδήσει, να εκσυγχρονίσει, να αποδομήσει, να του βγάλει τα μάτια εν τέλει και να του αλλάξει τα φώτα… Ο Γεράσιμος Γεννατάς είναι πολύ ιδιαίτερος εύπλαστος και ταλαντούχος ηθοποιός, που μπορεί να υποδυθεί τα πάντα (σχεδόν). Έφτιαξε λοιπόν με στέρεα υλικά έναν δραματικό κλόουν, που ξεπήδησε θαρρείς από το «Περιμένοντας τον Γκοντό». Και μέχρις εκεί. Όλα τα άλλα ήταν αδιάφορα, άσχετα, ξεκούδουνα, απρογραμμάτιστα, πρόχειρα, προσχηματικά, αλλούτερα, αλλοσούσουμα και ούτω καθεξής (ξέμεινα από συνώνυμα). Καλύτερες οι σχολικές και φοιτητικές παραστάσεις. Ακούς τουλάχιστον το λόγο κι εκτιμάς τις καλές προθέσεις των συντελεστών. Μα, επιτέλους, τι άλλο θα δούμε στη χώρα της φαιδράς πορτοκα-ελαίας; Τέτοια αυτοκαταστροφική μανία πλέον; Τέτοια αποδόμηση των πάντων; Κουραστήκαμε από την τριαντάχρονη πολιτισμική κρίση και γκρεμίζουμε τα πάντα για να μη βρουν τίποτα οι εχθροί να κάψουν; Στην προκειμένη περίπτωση οι εχθροί περιττεύουν. Τα καταφέρνουμε μια χαρά από μόνοι μας. Ό,τι δε κατάφεραν δύο φορές οι Πέρσες με τις ορδές τους, το κατάφεραν οι Έλληνες με τον Πελοποννησιακό εμφύλιο πόλεμο. Εύγε μας.
Εξηγούμαι, αφού δέχτηκα ήδη τις πρώτες ευγενικές διαδικτυακές αντιδράσεις: η μετάφραση κατ’ αρχήν, φιλοτεχνημένη από τον άξιο Γιώργο Μπλάνα, ταίριαζε μάλλον στις τραγικωμωδίες του Ευριπίδη παρά στον υψηλόφρονα Αισχύλο. Το κείμενο διανθίστηκε με υπαρξιακές ψυχαναλυτικούρες κι οι ηθοποιοί αυτοσχεδίασαν μπεκετικώς (“Πράξη χωρίς Λόγια” – “Περιμένοντας τον Κοντό”).
Η ηθοποιός με την έντονη βορειοευρωπαϊκή προφορά που υποδύθηκε την Ιώ, ξεκόλλησε μάλλον από αστικό δράμα του Στρίντμπεργκ. Τουλάχιστον, ας έπαιρνε έναν εκγυμναστή λόγου για να της μάθει το ρόλο της. Το couleur-locale αυτό ταίριαζε μάλλον στους Σκύθες των αριστοφανικών κωμωδιών και όχι στην τραγικότατη δύσμοιρη Ιώ.
Οι δύο καλοί ηθοποιοί που υποδύονταν το Κράτος, τη Βία, τον Ερμή, το έπαιξαν πολύ μπρεχτική αποστασιοποίηση, τσίρκο και βερολινέζικο καμπαρέ.
Ο ηθοποιός που υποδυόταν τον επώνυμο ρόλο είχε καλή ορθοφωνία και ταιριαστό παράστημα, αλλά πέραν αυτού ουδέν…
Ο χορός των Ωκεανίδων γραφικός κι αντι-τραγικός. Ταίριαζε μάλλον στους “Όρνιθες” του Αριστοφάνη.
Τι άλλο να πω; Καλό το αφαιρετικό σκηνικό, λειτουργικά τα διαχρονικά κοστούμια (που λες και τα δανείστηκαν από τους “Αθλίους” του Βίκτωρος Ουγκού!!!
Χάλια! Χάλια αδιόρθωτα. Όχι όμως και σαν του Αίαντα από το Θέατρο του Νέου Κόσμου.
Τελικά, το μη χείρον βέλτιστον! Πού καταντήσαμε!
Μετά λόγου γνώσεως,
Κωνσταντίνος Μπούρας
www.konstantinosbouras.gr
Info από τον επίσημο διαδικτυακό τόπο του Φεστιβάλ Αθηνών:
Ο Προμηθέας Δεσμώτης –ύστερα από την καλοκαιρινή του περιοδεία σε Ήπειρο, Πελοπόννησο, Θεσσαλονίκη, Πιερία- παρουσιάζεται στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού για μία μοναδική παράσταση , την Παρασκευή, 11 Σεπτεμβρίου 2015.
Η παράσταση που χειροκροτήθηκε όσο καμία αυτό το καλοκαίρι, συγκινώντας κοινό και κριτικούς όπου κι αν παρουσιάστηκε, απέδειξε ότι ο λόγος του Αισχύλου μας αφορά περισσότερο από ποτέ. Ο Κώστας Φιλίππογλου αναφέρει στο σκηνοθετικό σημείωμα πως «ζούμε αυτή την περίοδο στη χώρα μας κοσμοϊστορικά γεγονότα. Ο Προμηθέας Δεσμώτης του Αισχύλου μοιάζει πιο επίκαιρος από ποτέ. Κάθε φράση του αντανακλά στο σήμερα. Είναι σαν να μιλάει για το παρόν μας, χρησιμοποιώντας τον μύθο μόνο σαν επίφαση, για να εξυψώσει το εφήμερο σε υψηλή ποίηση.» Αυτό το καλοκαίρι, λοιπόν, που έχουν ανατραπεί τα πάντα και αυτό το Σεπτέμβριο που χαρακτηρίζεται με την μεγαλύτερη ανασφάλεια και αβεβαιότητα, ο επίκαιρος λόγος του Αισχύλου, ύμνος στη Δημοκρατία και προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, θα ακουστεί και με τον τρόπο του θα μας παρηγορήσει.
Τον Προμηθέα ερμηνεύει ο Τάσος Νούσιας, ένας από τους σημαντικότερους ηθοποιούς της γενιάς του, πλαισιωμένος από τους Γεράσιμο Γεννατά (Ήφαιστος και Ωκεανός) την Marlene Kaminsky (Ιώ), τον Δημήτρη Κουρούμπαλη (Κράτος και Ερμής), την Κατερίνα Λούρα και Ίριδα Μάρα (Κορυφαίες Χορού) και πέντε επαγγελματίες χορεύτριες – performers, τις Δέσποινα Λαγουδάκη, Χριστίνα Μπίτου, Βιβή Μπουτάτη, Πηνελόπη Μωρούτ και Νατάσσα Σαραντοπούλου (Χορός).
Την κίνηση έχει αναλάβει η Φρόσω Κορρού και τη μουσική οι Lost Bodies, ενώ τα σκηνικά-κοστούμια υπογράφει ο Kenny MacLellan και τους φωτισμούς ο Νίκος Βλασόπουλος.
Η Υπόθεση
Ο απείθαρχος Τιτάνας Προμηθέας, αμφισβητεί την εξουσία του Δία, χαρίζοντας τη φωτιά στους ανθρώπους. Η τιμωρία θα είναι αμείλικτη. Με διαταγή του πατέρα των θεών θα δεθεί σ’ έναν άγριο βράχο, στα πέρατα του κόσμου. Ωστόσο εκείνος δεν θα σταματήσει να καταφέρεται κατά της εξουσίας, εξαγριώνοντας τον Δία, ο οποίος τον καταποντίζει στον Τάρταρο.
Τραγωδία με φιλοσοφικό και πολιτικό υπόβαθρο, το ποιητικό αριστούργημα του Αισχύλου μιλά για την ελεύθερη βούληση και την αμφισβήτηση της εξουσίας. Ο Προμηθέας κραυγάζει πως η αμφισβήτηση της εξουσίας είναι πάντα, ένα ρήγμα, ένα άλμα, ένα δημιουργικό ξέσπασμα της ελεύθερης βούλησης – χωρίς τακτικούς ελιγμούς, χωρίς «στρατηγικούς» περιορισμούς και γίνεται έτσι η πρώτη φωνή στην ανθρώπινη Ιστορία που δηλώνει ευθαρσώς: Είμαι ρεαλιστής, γιατί ζητώ το αδύνατο. Και το ζητώ, χωρίς άλλον λόγο από τον εαυτό μου.
Ταυτότητα παράστασης
Σκηνοθεσία: Κώστας Φιλίππογλου
Μετάφραση: Γιώργος Μπλάνας
Κίνηση-καλλιτεχνική συνεργασία: Φρόσω Κορρού
Σκηνικά-κοστούμια: Kenny MacLellan
Μουσική: Lost Bodies
Σχεδιασμός φωτισμών: Νίκος Βλασόπουλος
Βοηθός σκηνοθέτις: Εριφύλη Στεφανίδου
Βοηθός σκηνοθέτη: Γιώτα Σερεμέτη
Βοηθοί Σκηνογράφου: Σοφία Κατσουλιέρη, Άννα Σαπουνάκη
Βοηθός Ενδυματολόγου: Ανθούλα Μάμαλου
Φωτογραφίες : Θωμάς Χρυσοχοΐδης
Φωτογραφίες πρόβας/προγράμματος: Κική Παπαδοπούλου
Σχεδιασμός Επικοινωνίας (video, artwork) : ΠΑΝΚ ΤΑΝΚ
Διανομή:
Προμηθέας: Τάσος Νούσιας
Ήφαιστος, Ωκεανός: Γεράσιμος Γεννατάς
Κράτος, Ερμής: Δημήτρης Κουρούμπαλης
Ιώ: Marlene Kaminski
Α’ Κορυφαία Χορού: Κατερίνα Λούρα
Β’ Κορυφαία Χορού: Ίριδα Μάρα
Χορός: Δέσποινα Λαγουδάκη
Χριστίνα Μπίτου
Βιβή Μπουτάτη
Πηνελόπη Μωρούτ
Νατάσα Σαραντοπούλου
Στο χορό συμμετέχει όλος ο θίασος .
Μια επίκαιρη …άνοδος
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Το φόβητρο του φασισμού είναι διαρκές και διαχρονικό. Η ενοχοποίηση του άλλου, του διαφορετικού, του αντισυμβατικού, του μη ευκόλως κατατάξιμου, επανέρχεται στην ημερησία διάταξη κάθε φορά που η οικονομική κρίση, η ανέχεια, η ανεργία χτυπάει την πόρτα μας. Αντί να γίνουμε καλύτεροι, φιλάνθρωποι κι αλληλέγγυοι, αντί να αγαπήσουμε τον εαυτό μας και τον πλησίον, γεμίζουμε από μίσος και δίνουμε το ελεύθερο στον ερπετοειδή εγκέφαλο να ορμήξει εναντίον όλων (επί δικαίων κι αδίκων αδιακρίτως)…
Στο Studio Μαυρομιχάλη (επί της οδού Μαυρομιχάλη 134) έχω δει κατά καιρούς ενδιαφέρουσες παραστάσεις, με μπρίο, αλεγρία, γνώση και μεράκι. Επαγγελματίες, ημιεπαγγελματίες, ερασιτέχνες κι ενήλικες σπουδαστές του εργαστηρίου υποκριτικής, δίνουν τον καλύτερον εαυτό τους σε θεάματα που αφήνουν πίσω τους πολλές ανιαρές συμβατικές παραστάσεις του Main-stream.
Χθες απόλαυσα την «Άνοδο», μια σύνθεση κειμένων του Κλάους Μάν και του Μπέρτολτ Μπρεχτ με στοιχεία καμπαρέ ερμηνευμένα με πολύ μεσογειακό ταμπεραμέντο. Μουσική, χορός, πρόζα, υποκριτικές επιδόσεις αξιοζήλευτες από πολλούς δήθεν «πρωταγωνιστές» (τρομάρα τους!) του εμπορικού θεάτρου. Μπράβο στα παιδιά. Ήταν όλοι τους αξιοζήλευτοι.
Μην το χάσετε, αν θέλετε να διασκεδάσετε και να δείτε σύγχρονο πολιτικό θέατρο, με παλμό.
Κωνσταντίνος Μπούρας
Info:
Η ΑΝΟΔΟΣ
(Σκηνική Σύνθεση)
στο Studio Μαυρομιχάλη
Λίγα λόγια για την παράσταση:
Αναζητώντας τα αίτια της κρίσης τα μυαλά σαλεύουν ταρακουνιούνται και διαφεύγουν από την λογική, ψάχνοντας δικαιολογίες για να γαντζωθούν. Κι όμως δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει. Σε κάθε κρίση που ο κόσμος αναποδογυρίζει, η διαφυγή δεν αφορά καμιά ανωτερότητα, αντίθετα οδηγείται στο κακό.
Η άνοδος του ναζισμού είναι το πιο σημαντικό παράδειγμα που οδηγούν οι συνέπειες μιας κρίσης.
Η ερασιτεχνική ομάδα του Studio Μαυρομιχάλη ανεβάζει για την φετινή χρονιά ένα έργο που αναφέρεται στον παρελθόντα χρόνο αλλά με ευθείες αναφορές στο σήμερα. Χρησιμοποιώντας κείμενα των ίδιων των μελών της ομάδας, του Κλάους Μαν, του Μπέρτολ Μπρέχτ, αλλά και στοιχεία από το καμπαρέ, στοιχειοθετείται ένας κόσμος κρίσης που ρέπει στον φασισμό, αλλά το κυριότερο στην συνενοχή σε κάθε φαύλη κατάσταση, αν αυτό βολεύει την προσωπική ευημερία, αγνοώντας την δυστυχία που υπάρχει δίπλα μας.
Λίγα λόγια για τo εργαστήριο υποκριτικής:
Το Θεατρικό Εργαστήρι του Studio Μαυρομιχάλη λειτουργεί για έκτη συνεχή χρονιά, υπό την καθοδήγηση του σκηνοθέτη και ηθοποιού Φώτη Μακρή, της χορογράφου και ηθοποιού Στέλλας Κρούσκα και της ηθοποιού Κλεοπάτρας Τολόγκου.
Το εργαστήρι απευθύνεται σε όσους αγαπούν το θέατρο και θέλουν να το γνωρίσουν λίγο καλύτερα. Μέσα από θεατρικούς αυτοσχεδιασμούς, ασκήσεις σωματικής έκφρασης και επικοινωνίας, αναλύσεις θεατρικών έργων και ρόλων, θα προσπαθήσουμε να προσεγγίσουμε τη τέχνη του Θεάτρου και ίσως να γνωρίσουμε λίγο καλύτερα τον εαυτό μας και τους γύρω μας.
Στο τέλος κάθε χρονιάς, γίνεται μια παρουσίαση της δουλειάς της ομάδας για τους φίλους μας.
Τις προηγούμενες χρονιές στο πλαίσιο του εργαστηρίου έχουν παρουσιαστεί από τους συμμετέχοντες τα έργα: Το Παιχνίδι της Σφαγής του Ευγένιου Ιονέσκο (2011), Η Τελετή του Παύλου Μάτεση (2012), Αγγέλα του Γιώργου Σεβαστίκογλου (2012), Το Γεύμα της Λείας Βιτάλη (2013), Το Καινούργιο Σπίτι του Κάρλο Γκολντόνι (2013), Οκτώ γυναίκες κατηγορούνται του Ρομπέρ Τομά (2014) και Η Αυλή των Θαυμάτων του Ιάκωβου Καμπανέλη (2014).
Υπεύθυνος εργαστηρίου : Φώτης Μακρής
Διάρκεια Εργαστηρίου : Οκτώβριος 2014 – Ιούνιος 2015
Οι συντελεστές της παράστασης:
Σκηνοθεσία: Φώτης Μακρής, Κλεοπάτρα Τολόγκου, Στέλλα Κρούσκα
Σκηνικά – Κοστούμια: Διονύσης Μανουσάκης
Χορογραφίες: Στέλλα Κρούσκα
Μουσική – Τραγούδια: Λυδία Θεοχάρη
Ενορχήστρωση – πιάνο: Παναγιώτης Κραμπής
Μουσική επιμέλεια: Γιάννης Τσαμαντάκης
Βοηθός σκηνογράφου: Αγγελική Μιράση
Ραφή Κοστουμιών : Λίντα Σούλα
Σχέδιο αφίσας: Αντρέας Γιολάσης
Παίζουν (με αλφαβητική σειρά):
Αποστολοπούλου Χριστίνα, Αργυριάδη Αλίκη, Αργυριάδης Νίκος, Βλαχοδιαμάντη Νοέλ, Βλαχοκώστα Ελίνα, Γαλανάκη Δέσποινα, Γιαννόπουλος Θάνος, Δασκαλόπουλος Άγης, Δημάκος Αλέξανδρος, Δημάκου Χριστίνα, Δημητριάδου Αντιγόνη, Θεοχάρη Λυδία, Κοντογιάννη Βικτώρια, Κράλλης Γιώργος, Κρέστα Χαρά, Μαλιδέρου Σόνια, Μιράσι Αγγελική, Μπαραμίλη Μαίρη, Παπαδοπούλου Μαίρη, Πρωτοπούλου Ανδριάννα, Σιούπουλης Λεωνίδας, Σταύρου Κωνσταντίνα, Σπεντζούρη Πόπη, Τσαμαντάκης Γιάννης, Τσατσάκη Μαρία
Στις 9.00 μ.μ.
Στο Studio Μαυρομιχάλη, Μαυρομιχάλη 134, Αθήνα.
Απαραίτητη η κράτηση θέσεων στο τηλέφωνο του θεάτρου
210-6453330.
Ένας Αίας μαινόμενος σε …αναλόγιο
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Το είδαμε κι αυτό. Το ακούσαμε μάλλον. Ένας Αίαντας ουχί μαινόμενος αλλά …ορθοφωνημένος, να απαγγέλει ψυχρά, χωρίς αίσθημα και χωρίς συναίσθηση των εκφερομένων, μια λογοτεχνίζουσα μετάφραση με άπειρα …μαργαριτάρια αλλά και ….ζιρκόνια. Τελικά, κάποιοι άνθρωποι θα πρέπει να ξέρουν πότε να αποσύρονται και να μην επαναπαύονται στις δάφνες τους και στο αλεξίσφαιρο της προχωρημένης ηλικίας. Ο χώρος του αρχαίου δράματος είναι σκληρός. Ούτε η θυμέλη του αρχαίου θεάτρου της Επιδαύρου, ούτε το ρωμαϊκό ωδείο της Ρήγιλλας, συγχωρούν ύβρεις, αλαζονείες, αμετροέπειες, δοκησισοφίες παντός είδους.
Ήταν όλοι εκεί στην Αθηναϊκή πρεμιέρα του «Αίαντα» από το «Θέατρο του Νέου Κόσμου» σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου. Η κατάλληλη προβολή απέδωσε το ποθούμενο όσον αφορά την προσέλευση, όμως το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα δεν επικροτήθηκε από το κοινό. Μετά από ένα χλιαρό χειροκρότημα φύγανε οι περισσότεροι επαρκείς θεατές κακήν-κακώς για να αποφύγουν τις …επεξηγήσεις, τις παρεξηγήσεις, το κόψιμο σχέσεων και πολύχρονων φιλιών, τις βλακ-lists, και διάφορα άλλα αθηναϊκά …απόβλητα. Και μετά αναρωτιόμαστε γιατί δεν έχουμε πνευματική ζωή. Μα πώς να την έχουμε; Με ψέμματα και κολακείες; Με παλίμψηστα, παλινωδίες και διγλωσσίες; Όποιος μιλάει ειλικρινώς περιθωριοποιείται πάραυτα. Μη θίγετε τα κακώς κείμενα. Από τρελό, από ποιητή κι από μικρό μαθαίνεις την αλήθεια…
Θα προτιμούσα εν τέλει να έβλεπα μια αποδομημένη μεταμοντέρνα εκδοχή του αρχαίου δράματος από νέους, άφθαρτους, μη προβεβλημένους θεατρανθρώπους, παρά αυτή την πλήξη και τη συμβατικούρα ενός αναλογίου που ακόμα και σε επίπεδο δραματικής σχολής δεν έστεκε. Με τίποτα.
Κρίμα. Φαίνεται ότι «μετά την απομάκρυνσιν από το ταμείον ουδέν λάθος αναγνωρίζεται»….
Κωνσταντίνος Μπούρας
info:
“Αίας” του Σοφοκλή
Μετάφραση: Δ.Ν. Μαρωνίτης
Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος
Παίζουν: Νίκος Κουρής, Μαρία Πρωτόπαππα, Γιάννος Περλέγκας, Γιάννης Τσορτέκης, Ελένη Ουζουνίδου, Παντελής Δεντάκης, Γιάννης Κλίνης, Δημήτρης Παπανικολάου
Quatre poèmes de Kostas Vassilakos traduits en français par Paraskévie V. Molari enseignante, traductrice, chercheur
Le poète grec Kostas Vassilakos fit sa première apparition dans les lettres néohelléniques en 2012 avec ‘’Débris de pensée’’ (“Skepsis Thravsmata”), recueil reçu avec enthousiasme par le public et la critique littéraire. Suivit “Traversant” (Peri-Diavenontas), livre qui dévoila aussi son talent de prosateur. “Paroles Évadées” (“Loguia Drapetes”) est le titre du deuxième recueil poétique de Vassilakos paru récemment à Athènes chez “Anemos”(2015).
Après la traduction en français de huit (8) poèmes (quatre de chacun de ses deux recueils) nous offrons aujourd’hui au public francophone quatre poèmes caractéristiques de sa ‘’poétique’’ (deux de chacun de ses deux recueils).
***
Recueil de poèmes ‘’Débris de pensée’’
“Ne perds pas espoir”
Lorsque meurent les espoirs,
on les enterre en soi et on les arrose
afin qu’ils refleurissent.
On fait planter
un cèdre, un magnolia et on voit
et on voit l’espoir revivre.
Lorsqu’ un rossignol s’en va, on se taît;
pour ne pas lui emprisonner la voix.
Lorsque l’amour devient larme qui coule,
ne le touche pas: c’est le flot
pour un nouveau commencement.
Lorsque tu perds espoir en des temps difficiles,
caresse le cèdre, le magnolia
et attends.
Il existe pour toi aussi une âme soeur.
*
‘’Les noces’’
On dirait des noces, une fête;
des voix joyeuses, des chansons
se font entendre autour de moi.
Moi, une présence physique, un corps étranger
au milieu d’eux. À l’aide de l’esprit,
je fais sculpter un joli navire
pour voyager aux Cyclades.
Sur le pont, en compagnie des mouettes
et les yeux identifiés au bleu du ciel et de la mer.
L’âme, rodant dans les venelles blanches,
dans les ruelles arrosées de salure.
‘’Jolies noces’’, dirent-ils et j’en disais aussi.
Les dauphins jouaient avec les vagues à côté de moi.
***
Recueil de poèmes ‘’Paroles évadées’’
‘’Viens avec moi’’
Je te rencontrai en train de marcher
aux articulations du désistement
enlacé
aux moments pétrifiés de bonheur.
-Viens avec moi, te dis- je,
on est nombreux, la terre entière un arbre
pour rafraîchir la canicule des journées.
– Je ne veux pas qu’on me taille le souffle,
devenir leur alibi, répliquas- tu.
-Viens avec moi,
les branches sèches
n’ont que leur feu.
C’est pour ce la que je continue à espérer.
-Viens avec moi.
*
‘’La danse’’
J’aimai tes yeux,
sortis du rêve
pour devenir ma pluie
Je désirai ton corps
qui glissa de l’enlacement
à l’année de papier.
N’en resta que l’ombre de tes mains
et le son de tes pieds
à danser le flamenco dans mon âme.
—————–
ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΘΕΑΤΡΟΥ ΧΩΡΟΣ, Ορέστης του ΕΥΡΙΠΙΔΗ (;)
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Αγαπητοί αναγνώστες, συνοδοιπόροι στο Πνεύμα και συνάνθρωποι, με λύπη μου διαπιστώνω ότι ζούμε εποχές ΠΑΡΑΚΜΗΣ, τόσο βαθιάς που μόνο με τις τελευταίες μέρες του ελληνικού θαύματος που καταστράφηκε από τον εμφύλιο Πελοποννησιακό Πόλεμο μπορούν να συγκριθούν. Από αυτή την άποψη ο Ευριπίδης είναι σύγχρονός μας, γιατί αμφισβήτησε το κατεστημένο (πολιτικο-θρησκευτικό) και έθεσε τις βάσεις για την ισότητα των φύλων καταγγέλλοντας με αντεστραμμένο ίσως τρόπο την εκμετάλλευση των γυναικών από τα αρσενικά και την ανάπτυξη της δικής τους δολιότητας ως άμυνας. Το να αναζητάς αναλογίες (αισθητικές, πολιτικές, κοινωνικές ή ιδεολογικές) με ένα πεπαλαιωμένο έργο 25 αιώνων είναι απολύτως θεμιτό. Το να το ισοπεδώνεις όμως, κάνοντας χαβαλέ σαν κακομαθημένο πλουσιόπαιδο που μαδάει τις κούκλες του, εεε, τότε το άδικο δεν το θέλει ούτε ο ίδιος ο θεός του θεάτρου. Θεατής έφυγε φωνάζοντας «αίσχος», οι συγγενείς των συνενόχων τον αποδοκίμασαν, κάποιοι μιλούσαν δυνατά πίσω από τη σκηνή ανάμεσα στα δέντρα και γενικώς το ελάχιστο κοινό της πρεμιέρας (φίλοι και γνωστοί γνωστών) παρακολούθησε αμήχανο το φετεινό κλείσιμο ενός θεσμού που πνέει τα λοίσθια, αφού γίνεται ο καθρέφτης μιας βαθιάς πολιτισμικής Κρίσης που ταλανίζει τους εχέφρονες. Τι να πω για την παράσταση και τι να μην πω; Ακόμα και η νεορεαλιστική μετάφραση του Τσαρούχη ευτελίσθηκε, για να μην πω για τη ζωγραφική του. Τελικά, τα παιδάκια παίζει με ό,τι βρει και σίγουρα όχι μόνον με ό,τι φτάνουν τα χέρια τους… Δεν έχω λόγια. Έφυγα απογοητευμένος και κατηφής. Μόνη παρηγοριά το φεγγάρι, που έκανε τη νύχτα μέρα, σχεδόν γεμάτο. Εμείς, απλώς, άδειοι. Θέατρο σου λέει μετά. Και τέχνη.
Και καλά όταν πληρώνουν οι γονείς σου τα σπασμένα. Όταν τα πληρώνει ο φορολογούμενος φτωχός λαός, τότε το πράγμα αλλάζει. Ας ελπίσουμε ότι θα αλλάξουν τα πράγματα. Προς το καλύτερο. Το πνευματικότερο.
Κωνσταντίνος Μπούρας
Info από τον επίσημο διαδικτυακό τόπο του Φεστιβάλ Αθηνών:
Με οδηγό τη μετάφραση του Τσαρούχη, ο Σίμος Κακάλας αναζητά τη θέση της τραγωδίας σήμερα, προτείνει ένα θέατρο λαϊκό και ταυτόχρονα ποιητικό, που ολοκληρώνεται μέσα από τη διαδραστική σχέση με το κοινό.
Με τον Ορέστη του, ο Ευριπίδης μεταμορφώνει τους τυραννοκτόνους Ορέστη και Ηλέκτρα του Σοφοκλή σε «τρομοκράτες». Έξι μέρες μετά τον φόνο της Κλυταιμνήστρας τα δύο αδέλφια είναι αποκλεισμένα στο πατρικό τους, ενώ όλη η κοινωνία είναι εναντίον τους. Μοναδική τους ελπίδα ο Μενέλαος, που και αυτός τους προδίδει…
Γκόλφω, Ερωφίλη, Ορέστης υπήρξαν εξαρχής οι στόχοι της πρωτοπόρας ομάδας που, δέκα χρόνια τώρα, αναζωογονεί το θέατρό μας. Σκηνοθέτης που έχει κερδίσει την εκτίμηση με την αφοσίωσή του στη χειρωνακτική πλευρά του θεάτρου, ο Κακάλας ανέβασε τον Ορέστη σε μία πρώτη εκδοχή για κλειστό χώρο (για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων στη Θεσσαλονίκη), προετοιμάζοντας την παράσταση για ανοιχτό χώρο, που θα πραγματοποιηθεί στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου στις 28 & 29 Αυγούστου και θα ολοκληρώσει το φετινό Φεστιβάλ.
«Παιδί της δημοκρατίας, το αττικό δράμα ολοκληρώθηκε μέσα από τον δημόσιο λόγο και την επαναδιαπραγμάτευση του μύθου. Η τραγωδία αποτέλεσε επίσης ένα εκπαιδευτικό εργαλείο», σημειώνει ο σκηνοθετής. «Τι συμβαίνει με την τραγωδία σήμερα, που είναι αποκομμένη από αυτές τις παραμέτρους;»
Μετάφραση Γιάννης Τσαρούχης
Σκηνοθεσία Σίμος Κακάλας
Σκηνικά Σίμος Κακάλας, Μάρθα Φωκά
Κοστούμια – Μάσκες Μάρθα Φωκά
Μουσική (διασκευή στο πρωτότυπο Στάσιμο της τραγωδίας) Mohammad
Φωτισμοί – Βίντεο Περικλής Μαθιέλλης
Βοηθός Σκηνοθέτη – Δραματολόγος Δημήτρης Καλακίδης
Σχεδιασμός κούκλας Γιάννης Κατρανίτσας
ΔΙΑΝΟΜΗ (με σειρά εμφάνισης)
Δήμητρα Κούζα Χορός, Ελένη, 1ος Αγγελιοφόρος
Έλενα Μαυρίδου Ηλέκτρα, Τυνδάρεω, Φρύγας(2ος Αγγελιοφόρος)
Δημήτρης Λάλος Ορέστης
Μιχάλης Βαλάσογλου Μενέλαος, Χορός
Συμμετέχουν σπουδαστές από το Α’ & Β’ έτος της Δραματικής Σχολής του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας και το Α’ έτος της Δραματικής Σχολής Δήλος.
Εκτέλεση παραγωγής: Εταιρεία Θεάτρου Χώρος
Teaser: https://www.youtube.com/watch?v=UxyI34v6EJo
* Στα Ελληνικά με Αγγλικούς υπέρτιτλους.
Ώρα έναρξης: 21.00
Τιμές εισιτηρίων
VIP: 30€, Ζώνη Α: 25€, Ζώνη Β: 15€, 12€ (ομαδικό)
Άνω Διάζωμα: 10€, 8€ (ομαδικό), Φοιτητικό: 15€, 10€, Άνεργοι, ΑΜΕΑ: 5€
Εισιτήρια για τις εκδηλώσεις του Φεστιβάλ μπορείτε να εξασφαλίσετε:
- Online με χρέωση πιστωτικής κάρτας στην ιστοσελίδα www.greekfestival.gr
- Τηλεφωνικά με χρέωση πιστωτικής κάρτας στο 210.3272000 καθημερινά (και Κυριακές) 9:00 – 21:00
- Από τα εκδοτήρια του Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου
- Από τα Βιβλιοπωλεία ΠΑΠΑΣΩΤΗΡΙΟΥ, τα Καταστήματα PUBLIC, τα Βιβλιοπωλεία Ιανός και τα Reload Stores
Κεντρικά εκδοτήρια Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου: Πανεπιστημίου 39 (εντός στοάς Πεσμαζόγλου).
Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα – Παρασκευή: 9:00-17:00, Σάββατο: 9:00-15:00.
Εκδοτήρια εισιτηρίων λειτουργούν σε όλους τους χώρους των εκδηλώσεων και ανοίγουν δύο ώρες πριν την ώρα έναρξης των παραστάσεων. Εξυπηρετούν μόνο την παράσταση της ημέρας.
Vingt poèmes de Emy Tzoannou
traduits en français par
Paraskévie V. Molari
enseignante, traductrice, chercheur
La poétesse grecque Emy Tzoannou est née à Salonique (nord de Grèce). Ayant terminé le collège américain ‘’ANATOLIA’’, elle étudia les Lettres Anglaises à l’École des Lettres de l’ Université Aristote de la ville de Salonique. Elle fit également des études de Théologie à l’École Théologique ‘’Saint Jean le Théologien’’ du Patriarcat de Constantinople. Elle continua ses études post – universitaires à l’ ‘’International House College’’ de Londres. Elle vécut 21 ans au Belgique où elle créa sa famille. Elle fit une longue carrière comme journaliste pour le journal ‘’Europaratiritis’’ qui paraît au Belgique, aux Pays-Bas et au Luxembourg en tant que responsable du Parlement Européen et de la Commission. Elle travailla également comme journaliste au Bureau de Presse et des Relations Publiques auprès du Ministre de Macédoine -Thrace et fut conseillère culturelle du Ministre.
Elle gagna le prix littéraire des ‘’Nouveaux Poètes’’ à Salonique en 2005. Un prix spécial lui fut également décerné par la Société des Éditeurs de la Grèce du Nord pour sa contribution aux Lettres et à la Civilisation.
Nous offrons ici, pour la première fois, au public francophone la possibilité de découvrir le talent poétique de Emy Tzoannou à travers la traduction en français de vingt poèmes tirés de cinq différents recueils poétiques parus eu Grèce de 2007 jusqu’ aujourd’hui.
*****
- Recueil de poèmes intitulé
‘’Les mers de mon âme’’ (2007)
Ayant parcouru mes vies précédentes, sur des dimensions de dépassement, mon imagination erra -s’égara sur des marrées successives, sur des vagues innombrables, sur des milliers de mots, sur des clairières idéales.
[………………..]
Il me suffit d’ un motif, d’ un idylle, d’ un dépassement, d’ une exaltation d’humeur estivale. Relisant un texte ou un poème, rejaillissant des mémoires du passé avec les goûts, les parfums, les touches, les paroles, les dépassements, les images, les sensations.
On revit l’émotion, reflet de la splendeur d’ hier…
[Extraits de l’ ‘’Avant-propos’’ de la poétesse]
‘’Graver ma présence indélébile’’
Je suis une rayon -rayon de soleil
Qui grimpe dans ton jour
Pour lui offrir perspective et chaleur,
j’avance vers tes midis
Parcourant les écrans de tes yeux,
je me couche à tes après -midis
En embellissant ton ciel
Et m’ éteins en tes soirées
Gravant ma présence indélébile
*
‘’Au ciel bleu de mon pays’’
Au ciel bleu de mon pays
Volent les espoirs les plus inattendus,
Sur le rivage en écume de mes îles
Nagent nos rêves les plus secrets,
Attentes et espérances de braves générations,
Passé et avenir de jeunes éternels…
Mes années d’enfance
Bivouacs intacts du passe
Qui m’offrent l’hospitalité dans leurs taudis
Et me servent des souvenirs
Dans des verres en cristal des adieux,
Pour avaler le souvenir
Et digérer les sanglots.
Une imperceptible lueur
Jaillit de ma pensée,
Comme un rire inattendu du ciel,
Comme une promesse silencieuse,
Comme la vision d’une aube.
*
‘’Écrasement et reconnaissance’’
Le rythme de mon coeur
Pareil à un poète chargé
Qui rédige et exprime
Tout ce qu’il désire pour un instant entier
Dans l’écrasement et la reconnaissance
Délire et veille
Dans un demain sans images ni visions
Dans un hiver sans jours alcyoniens
Dans un printemps sans soleil ni rebondissement
Dans un automne sans feuilles jaunies
Je viendrai au Printemps
Faire fleurir ton âme,
Je viendrai comme un soleil
Pour que tu me portes dans ton corps
*
‘’La rivière de ton élan’’
La rivière de ton élan
M’emporte vers des mers passionnées
Elle m‘ entoure
Me fait exploser,
Elle me transfuse l’exaltation,
L’intensité.
Tremblante, la tige de mon corps
Te porte.
***
- Recueil de poèmes intitulé
“Scrutant des errances érotiques” (2009)
J’ ai le sentiment que ne cesseront jamais de venir les jours et les nuits qui accueilleront nos désirs et nos rêves afin de composer le puzzle dans ce jeu primitif de la vie même…
[………………..]
Il existe toujours un passage invisible, une liaison clandestine avec notre passé et notre avenir; et nous, voués à une recherche perpétuelle de notre soi multicolore qui bouge, promet, trouble, acclame, renouvelle, voyage, rappelle, confesse, aime, touche, fascine, s’ évade, revient, se découvre, s’ enivre et vit.
[Extraits de l’ ‘’Avant-propos’’ de la poétesse]
“Tu vins!”
Tu vins faible -mortel
Étoile lumineuse dans mon ciel.
Tu me berças par tes baisers
Tu m’ envoûtas par ta fraîcheur
Tu me ressuscitas par tes caresses.
Et moi, je te divinisai
Et te vis te mouvoir
Sur une sphère au delà du temporel
Te donnant souffle Éternel.
*
“Dans une autre dimension”
Pareille à une plaie ouverte à chaque aube
Derrière une porte fermée
Sur une plage ou j’ étends ma vie
Pour que sa vague l’emporte
Et la faire voyager
A des lieux étoilés
A des cieux sans nuages
A des galaxies magiques
Où je te joindrai dans une autre dimension.
*
“Carats de soie”
Ton amour carats en soie
Et moi je me disperse aux vagues de ton corps
Tu erres aux rebords de mon cerveau
Tu sillonnes aux jardins de mon attente
Tu glisses sur les marches de mon désir
Je vois nos parcours sur les écrans
d’ aujourd’hui et de demain
reflété dans tes yeux éblouis
Invisibles fondements de notre liaison
Plongés dans l’océan de notre passion
*
‘’Présents de promesse’’
De sentiers ternes me portent devant toi
Chercher ta joie aux étoiles du souvenir
Boire dans ton regard des présents de promesse
En garder de toi en enfer
***
- Recueil de poèmes intitulé
‘’Parfum d’ Amour’’ (2011)
Tout change.
Le paysage s’éclaircit, le décor se transforme de façon dramatique. Notre Renaissance commence. Je le sens, je le vois, je le ressens. Rien n’est plus comme jadis. L’ évolution est fatale, rapide, abolitionniste! L’inspiration change de nature en distillat de connaissance, recherche, régénération.
[………………..]
Amours errants, mis à prix, qui débordèrent en des enlacements nocturnes, résistèrent à des miracles et me ressuscitèrent, me dilatant en des temps instantanés, laissant en eux intactes les traces du goût de l’éternité…
[Extraits de l’ “Avant-propos’’ de la poétesse]
‘’Entre toi et moi’’
Entre toi et moi
mélodies de passion
Entre aujourd’hui et demain
recherches en goûts de vie
Entre les habitudes et les désirs
heures chargées et insatiables
Elles rôdent
devant le spectacle éblouissant
de notre représentation enivrante
sous la mélodie des dialogues
l’alternance des baisers
l’attente musicale du rêve…
Décor féerique
Aux épaves de la fin
*
‘’Ma mer, incendies…’’
Ma mer incendies et passion
Embrasant tes yeux
tes chemins
tes rêves
Mon ciel
miracles et éclat
faisant jaillir mes pensées
les réflexions
tes souvenirs
L’été de mon âme veille
l’entraîne à des rêves – coquilles
Débordant en souffles rétroactifs
Dépliant des enlacements ressuscités
Images se promenant dans les écrans de nos yeux
nous guidant vers nos parcours exotiques érotiques.
*
‘’Notre passion’’
Notre passion fut emballée dans des caisses de séparation
Limitée à des engrenages de cynisme
Clouée à des vergers d’adieu
Déposée aux banques de l’ ajournement
Couverte d’ énigmes d’ attente
Touchée par la géographie de la distance
Livrée à la dureté de tes paroles
Coulée dans les fissures de tes yeux
Pillée par la fuite blessée
Captivée dans des blessures de culpabilités
Rayée des mémoires- Erinyes
Errée dans les lunes d’ espérance
Envoûtée par des pièges de sensation
Bâtie dans des murs d’ intuition
Pourchassée
par l’ égarement du doute.
*
“Échanger mon regard …”
Je finis par glisser
dans le vertige de la médidation
je voyage
à chaque pli ouvert de l’ esprit
je m’apaise
dans le fond
de ta sonore décision
Échangeant mon regard
avec ton coup d’ oeil effréné…
***
- Recueil de poèmes intitulé
‘’Passages’’ (2011)
Je voyage
dans les mots, les images, les rivages paisibles de la pensée, de l’ intellect, de l’ inspiration…
Je navigue
sur les mers de l’esprit, ayant pour voiles les rêves, les sensibilités, les attentes, l’ architecture des méditations…
[………………..]
Je depeins
les mots de mon âme par des milliers de coups de pinceau d’ écriture, découvrant les splendeurs colorées de la cérémonie de l’ inspiration…
[Extraits de l’ “Avant-propos’’ de la poétesse]
“J’ existe”
J’ existe
dans des années indéterminées
glissant
dans les fentes de la méditation
dans les prières des larmes
dans les lumières de la mémoire
dans les ruisseaux de la joie
dans les heures transparentes
dans le mythe de la nuit
dans les images fissurées
dans les baisers enivrés
dans les paroles indicibles…
*
‘’Lorsque nous n’existerons plus’’
Lorsque nous n’existerons plus
nous nous rencontrerons sur une étoile.
Nous nous retrouverons
sur l’étoile la plus brillante du ciel
qui sera le complice de notre union.
*
‘’Méditations’’
Méditations liées à des légendes et des énigmes
séquences participant à des sources d’ Inspiration,
caresses Reproduites dans les Nuits de l’ Esprit,
empreintes qui Scellèrent les Yeux du corps,
vagues mêlées dans les tranjectoires du souvenir
Enlacements inoubliables.
*
‘’Mer Egée’’
Mer Egée
Pleine mer
des attentes inexplorables
des espoirs indéfinissables
des rêves intacts
des ondulations interminables
des orages – tempêtes fêlées
des destinations inexpliquées
des reflets des étoiles
***
5.Recueil de poèmes
‘’Expirations de chuchotements’’ (2015)
La Poésie est une sorte de magie qui fait transformer notre intérieur!
[………………..]
La Poésie est une manière pieuse de s’exprimer à travers la procédure de la création, reconstruisant sur des mots, des pensées, des émotions, des souvenirs.
[……………]
Il s’agit d’une protestation noble – cordiale du poète comme il fait l’inventaire des valeurs non plus appréciées.
[………………..]
L’artiste – créateur fait introduire son véritable coup de pinceau dans son style poétique.
Il cherche à donner son empreinte d’ une façon unique, désirant voir chaque fois sa nouvelle création dépasser la précédente.
En voici l’épreuve de l’art et le pari avec soi-même.
[Extraits de l’ ‘’Avant-propos’’ de la poétesse]
‘’Si’’
Si tu revois le rêve
pleurer l’illusion
dans le plateau du silence
Si les cris du silence
émettent fort
en direction du souvenir
Si les couleurs de l’âme
se peignirent noir et blanc
perdant l’espoir
Si les illusions se fanèrent
flétrissant des désirs
dépliant des sanglots
Si les mémoires blessées
dansent à l’écran des yeux
pareilles à des lutins expirés
Si les sentiers se tarirent
à la lueur frêle de l’après-midi
sur des clairières de silence
Si…
*
‘’T’ es-tu prosterné?’’
As-tu jamais palpé
mon corps immaculé?
As-tu dispersé tes baisers
à ses plis brûlants?
As-tu bu les jus
de ses larmes?
T’ es-tu prosterné
devant la grotte de sa passion?
*
‘’Gouttes sacrées’’
A quoi penseraient les larmes
lorsqu’ elles coulent
sillonnant la peau?
Quelles en seraient leurs méditations
Comme elles ulcèrent
en silence le visage?
Comment se sentiraient les yeux
au moment où ils se séparent avec dévotion
de leurs gouttes sacrées?
Rien que des gouttes
capables pourtant
d’étouffer la vie
dans leur sanglot.
*
‘’Oscillations de baisers’’
Les oscillations
de nos baisers
ont quelque chose
Du parfum
de la pleine lune
De l’errance
des vents
Des élégies
des étoiles
Des odes
des désirs
————————————–
Ένα ποίημα γι' αυτό το κρίσιμο καλοκαίρι
Ψυχαναγκασμοί κι Ελευθερία
Οι άνθρωποι που έχουν ανάγκη
Να πιστέψουν
Σε σωτήρες, σε μεσσίες, σε σωσίες
Του Θείου,
Μπαλώνοντας έτσι όπως-όπως
Την υπαρξιακή τους αγωνία…
«Φόβος μπροστά στην Ελευθερία»,
Όπως θα έλεγε ο Έριχ Φρομ.
Αν ήρθαμε σε αυτόν τον πλανήτη,
Ήταν για να εξελιχθούμε
Μέσα από την άσκηση της Ελεύθερης
Βούλησης,
Να κάνουμε λάθη και να πληρώσουμε
Το τίμημα,
Να αστοχήσουμε
Και να ξαναπροσπαθήσουμε,
Να ελπίσουμε και να απογοητευθούμε,
Να ανασάνουμε ευτυχισμένοι,
Να βιώσουμε εμπειρίες πρωτόγνωρες
Και στο τέλος, ν’ αναφωνήσουμε:
«ζήσαμε μια υπέροχη εποχή,
Με τα πάθη και τα λάθη μας,
Με την εύνοια της Μοίρας
Και τη χρεοκοπία μας,
Με τον έρωτα και τη διάψευσή του,
Με τους γάμους και τα διαζύγιά μας,
Με τα παιδιά που ήταν ανάξια
Των προσδοκιών μας
Κι εκείνα που μας ξεπέρασαν
Εκνευρίζοντάς μας,
Με τους μαθητές που μας τίμησαν
Ως δάσκαλό τους
Κι μ’ εκείνους που δεν θα ήθελαν
Ούτε να μας ξέρουν…».
Τελικά εκείνο που μένει
Είναι μια γλυκόπικρη γεύση στο στόμα
Η ανάμνηση της ευτυχίας
Κι ο θρίαμβος της αποχώρησης
Των γενναίων:
«Ζήσαμε μια γεμάτη ζωή,
Δεν μετανιώνουμε για τίποτα
Και τώρα φεύγοντας
Αποχαιρετούμε
Τα δάση, τα λαγκάδια,
Τις πεδιάδες
Και κυρίως τη θάλασσα,
Όπως στραφταλίζει
Κάτω από το χάδι του Ήλιου…
Ναι, ζήσαμε μιαν ωραία ζωή».
Και μετρώντας τις πληγές μας
Σα γατιά,
Θα χωθούμε
Κάτω από το γαλάζιο γιασεμί
Για να πεθάνουμε
Χωρίς να στεναχωρήσουμε κανέναν.
Παρακαλώ, κανένας να μην ενοχληθεί.
Ο θάνατος είναι επιστέγασμα
Ωραίων στιγμών,
Ίσως η πλέον ηδονική, ιδανική
Εμπειρία
Για τους κουρασμένους,
Για τους διψασμένους
Πολεμιστές,
Τους εραστές της Αλήθειας.
Αθήνα, 19/8/2015
Σύλβια Λιούλιου, Αίας, του Σοφοκλή
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Η αρχαία τραγωδία έχει μια αυστηρή μαθηματική δομή, παγιωμένη μέσα στα χρόνια που προηγήθηκαν της συγγραφής και διδασκαλίας των δραμάτων που έφτασαν έως τις μέρες μας. Έχει διακριτά μέρη τόσο ως κείμενο όσο και ως παραστασιακό υλικό. Στη σκηνή παίζουν οι υποκριτές και στην ορχήστρα ο Χορός. Όταν αναβιώνει το αρχαίο δράμα σε αναστηλωμένα αρχαία θέατρα απαιτεί τη δική του εσωτερική αρμονία προκειμένου να επιβιώσει της αλαζονείας και του ξερολισμού μας. Κοινώς, ας μην κάνουμε την τραγωδία σαν τα μούτρα μας. Ένας ηθοποιός και μάλιστα ο πρωταγωνιστής μπορεί να ανεβοκατέβει μια φορά τις κερδίκες (το τρις είναι υπερβολή). Μπορούμε αντί για αίμα να βάλουμε κόκκινη άμμο καλό. Μπορούμε να πειραματιστούμε με τον Χορό, που ούτως ή άλλως δεν ξέρουμε τι να τον κάνουμε σε εποχές ακραίας εγωκεντρικής εξατομίκευσης. Μπορούμε να αυθαιρετήσουμε και με την κυκλική-εναλλασσόμενη διανομή και με τα σκηνικά, να ντύσουμε τους ηθοποιούς με σύγχρονα κοστούμια, να αποδομήσουμε το κείμενο και να αποδομηθούμε. Μέχρι εδώ όλα καλά. Τα έχουμε ξαναδεί και τα έχουμε …ξαναπάθει. Όμως το να υφιστάμεθα δύο ώρες φωνακλάδικες ερμηνείες, με το αυτοσχέδιο μουσικό συγκρότημα του τέλους, που ούτε ως ερασιτεχνικό δεν στέκει, να ακούμε δύο ηθοποιούς να μιλάνε και να τραγουδάνε με έντονη βλάχικη προφορά χωρίς να δικαιολογείται από το ρόλο τους, τότε μπαίνουμε σε εξωπαραστασιακά …δρώμενα κι αναγκαζόμεθα να χρησιμοποιήσουμε συνειρμικώς εξωθεατρικά κριτήρια.
Τελικά, από την πειραματική, πειραματικότατη, άτεχνη κι αν-έμ-πνευστη παράσταση στο Μικρό Θέατρο της Επιδαύρου, μου έμειναν τα τζιτζίκια που κατέφευγαν στους αυχένες των θεατών για να ξεφύγουν από τα ορμητικά-αρπακτικά χελιδόνια-στούκας, η διάθεση των ηθοποιών να ξεδιπλώσουν ή να φτύσουν την ψυχή τους, η ανεπάρκεια της μετάφρασης με το σπασμένο μέτρο και τα εξυπνακίστικα τερτίπια με την …υπογραφή μιας πολυδιαφημισμένης μετριότητας, η αμετροέπεια της σκηνοθέτιδος και το «δήθεν» του όλου πράγματος. Οι επαρκείς θεατές μάταια έψαχναν την «πρόταση» κάτω από το χαλί. Όσο κι αν την έψαχναν δεν την βρήκαν.
Ααα, και κάτι άλλο. Το αυτοσχέδιο πάλκο στην προβλήτα της Παλαιάς Επιδαύρου εξέπεμπε στριγκές φωνές που κακοποιούσαν δημοφιλή άσματα κι επικάλυπταν τις φωνητικές επιδόσεις των ηθοποιών που δεν ήταν και για βραβείο, αφού άλλοτε το εύρισκαν κι άλλοτε το έχαναν. Κάποτε δεν τους ακούγαμε κι άλλοτε μας φτύνανε τον κακοποιημένο σοφόκλειο λόγο στη μούρη, συλλαβή τη συλλαβή, φώνημα το φώνημα. Ξεφώνημα πάντως δεν έγινε. Μα τι ευγενικοί που είμαστε! Τι καλό κοινό!!! Μάλλον, μας έχει αποβλακώσει η Κρίση.
Τελικά, το Φεστιβάλ Αθηνών, Επιδαύρου και …περιχώρων είναι η κολυμβήθρα του Σιλωάμ, το ελληνικό Ελντοράντο, όπου όλοι οι τυχοδιώκτες και τυχάρπαστοι εκπαραθυρώνουν τους άξιους προκειμένου να εμπλουτίσουν το …βιογραφικό και την …κασέλα του πειρατή. Και μετά λέμε γιατί βιώνουμε αυτή την πολυδιαστασιακή πολιτισμική κρίση. Μα γιατί επικρατεί το: «ο γλείψας του γλείψαντος»… Κάθε συνειρμός δεκτός.
Κατά τα άλλα, όλα ήταν …τέλεια, όλοι οι συντελεστές υπερεπαρκείς, παρα-μορφωμένοι, έξαλλοι, trendy, in, αλλόφρονες κι ετερόφρονες καθόλου Main-stream αν και …πρωτοπορειακοί. Μα ποιος κοροϊδεύει ποιον σε αυτή την χώρα; Όχι πάντως εγώ που πηγαίνω ως αγνός θεατής, χωρίς να έχω διαβάσει τίποτα για την παράσταση και τα …βαρύγδουπα ονόματα των συντελεστών και περιμένω ο ταλαίπωρος να ψυχαγωγηθώ, να νιώσω αισθητική ηδονή, να βιώσω πρωτόγνωρα συναισθήματα, να εκστασιασθώ, να προβληματιστώ και να φιλοσοφήσω. Πείτε με αφελή και θα έχετε δίκιο!!!
Κωνσταντίνος Μπούρας
www.konstantinosbouras.gr
info από τον επίσημο διαδικτυακό τόπο του Φεστιβάλ Αθηνών http://greekfestival.gr/gr/events/view/sulvia-liouliou-2015
Σηματοδοτεί η αυτοκτονία του Αίαντα το τέλος των αξιών του αρχαϊκού κόσμου; Οριοθετεί η έριδα για την ταφή του μοναχικού ήρωα το πέρασμα από τον «πολιτισμό της ντροπής» στον «πολιτισμό της ενοχής»;
Κατησχυμένος από τη μεροληπτική απονoμή των όπλων του Αχιλλέα στον Οδυσσέα, ο Αίας αποφασίζει εκδίκηση, τυφλωμένος όμως από τη μανία που του στέλνει η Αθηνά, κατακρεουργεί τα κοπάδια των Αχαιών. Ταπεινωμένος, ο ομηρικός ήρωας επιλέγει τον θάνατο.
Η Σύλβια Λιούλιου και ένας δημιουργικός πυρήνας νέων καλλιτεχνών εγκαινιάζουν με τον Αίαντα (περίπου 450 π.Χ.) την έρευνά τους πάνω στο αρχαίο δράμα, ιχνηλατώντας την πορεία του πρώτου αυτόχειρα της σοφόκλειας δραματουργίας.
Εργοβιογραφικό της Σύλβιας Λιούλιου:
Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1980.
Αριστούχος απόφοιτος του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Σπούδασε θεατρολογία στο Royal Holloway University of London (BA Classics and Drama) και υποκριτική στην Ανωτέρα Δραματική Σχολή Σύγχρονου Θεάτρου Αθήνας. Πραγματοποίησε τις σπουδές της στη σκηνοθεσία στη Royal Academy of Dramatic Art (RADA: ΜΑ Text and Performance) απ’ όπου αποφοίτησε με διάκριση το Σεπτέμβριο του 2010.
Από το 2003 έχει εργαστεί εξαντλητικά ως βοηθός σκηνοθέτη και ως υπεύθυνη παραγωγής σε σημαντικές παραστάσεις. Έχει αρθρογραφήσει για το θέατρο, επιμελήθηκε θεατρολογικά εκδόσεις και τηλεοπτικές εκπομπές ενώ διδάσκει υποκριτική ως σήμερα.
Έχει σκηνοθετήσει τις παραστάσεις:
► «Πελεκάνος» του Όγκουστ Στρίντμπεργκ (2010). Μια παράσταση με δύο άνδρες ηθοποιούς που παίχτηκε για δύο σεζόν στο bios και παρουσιάστηκε στη Θεσσαλονίκη στο πλαίσιο των 46ων Δημητρίων.
► «Μια Μετέωρη Κυρία» (2011). Performance βασισμένη σε ποίηση της Κικής Δημουλά με τη Ρούλα Πατεράκη. Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. Η παράσταση παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του «2ου Low Budget Festival».
► «Ο Λάμπρος, Ζακύνθου αρ. 12» (2012). Μια “θεατρική ανασκαφή” πάνω σε ένα ερειπωμένο ποίημα του Διονυσίου Σολωμού. Φεστιβάλ Αθηνών, Κτίριο Ε της Πειραιώς 260.
► «Στο Σπίτι Περιμένοντας τη Βροχή» του Ζαν Λυκ Λαγκάρς (2013). Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. Η παράσταση παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του φεστιβάλ «Το Low Budget μιλάει Γαλλικά νο2».
► «Αέρας» του Βαγγέλη Χατζηγιαννίδη (2014). ΠΟΛΗ θέατρο. Με τη Ράνια Οικονομίδου και τη Ρένη Πιττακή.
Ο «Αίας» του Σοφοκλή αποτελεί τη δεύτερή της συμμετοχή στο Ελληνικό Φεστιβάλ και θα παρουσιαστεί στο θέατρο της Μικρής Επιδαύρου στις 31/7 και 1/8.
Θέατρο Tέχνης Κάρολου Κουν – Μαριάννα Kάλμπαρη, Θέλω μια χώρα, του Aνδρέα Φλουράκη
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Από το προφητικό «Πεθαίνω σαν χώρα» του Δημήτρη Δημητριάδη στο αγωνιώδες υπαρξιακό χορωδιακό δρώμενο των νέων φοιτητών της δραματικής σχολής του «Θεάτρου Τέχνης» υπάρχει πολλή απόσταση. Κατ’ αρχήν, η δραματουργία. Στην παρούσα περίπτωση ελλείπει, χωλαίνει, ασθμαίνει και λειτουργεί μάλλον ως υλικό σχολικής παράστασης, ή σαν άσκηση στο εργαστήριο. Καλά τα παιδιά, εξαίρετη η φωνητική, καταπληκτικές οι χορογραφικές επιδόσεις τους, εκφραστικά και λαγαρά τα σώματά τους, καλή κι η Πιττακή σα δασκάλα που διαβάζει ποίηση, όλα ωραία και καλά… Όμως παράσταση δεν είχαμε, γιατί δεν υπήρχε κείμενο, δεν υπήρχε διάλογος, δραματικές συγκρούσεις, εξομολογήσεις και ψυχογραφήματα. Κλισέ πλέον το θέμα των μεταναστών (των πραγματικών ηρωικών μεταναστών) που καταθέτουν από σκηνής την εμπειρία τους. Καλό αλλά λίγο. Ένας τόσος δα πρόλογος δεν αλλοιώνει τον αυτοσχεδιαστικά εξπρεσσιονιστικό χαρακτήρα μιας δουλειάς που καλό θα ήταν να την κρατήσουν εντός των τειχών της Σχολής για τις εξετάσεις του Υπουργείου. Από την άλλη θαύμασα το προχώρημα της τεχνικής στη σχολή του Κάρολου Κουν. Τώρα ο υποκριτικός κώδικας έχει μετατεθεί από το λαϊκό και τον ποιητικό ρεαλισμό, στην αστική τελειομανία και στην επίδειξη δεξιοτεχνίας. Βέβαια, όταν φεύγουν τα ιερά τέρατα, απομένουν οι καλοί τεχνίτες. Όμως μεγάλη τέχνη δεν παράγεται από εργαλεία που φτιάχνουν καλολουστραρισμένα προϊόντα, αλλά από το ξύσιμο της πατίνας του χρόνου, από το φούσκωμα της μαγιάς, προκειμένου να αναφανεί και να αποκαλυφθεί πλέρια η υπαρξιακή αγωνία ενός λαού, μιας νέας γενιάς, που βλέπει το μέλλον της υποθηκευμένο και τα όνειρά της κατεστραμμένα. Μας λείπουν οι μεγάλοι δημιουργοί, γιατί τολμούσαν, γιατί ερωτοτροπούσαν με το επιμελημένα ατημέλητο, με το επιφανειακά άτεχνο, προκειμένου να αποκαλύψουν την πολυμορφία των φαινομένων και την ποίηση της ζωής, η οποία έγκειται στην απλότητα. Το ακούτε παραμορφωμένοι κουλτουριάρηδές μου; Όταν ο Χατζημάρκος, ο Λαζάνης, ο Αρμένης, ο Κουγιουμτζής, αυθεντικά λαϊκοί άνθρωποι, ζωγράφιζαν μονοκοντυλιές με το σώμα τους στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου ή στο Υπόγειο του Κουν δημιουργούσαν κόσμους ολόκληρους. Δεν είχαν τα τέλεια σώματα, δεν είχαν πειθαρχημένες φωνές (αυτό ήταν το έλλειμμα στο Θέατρο Τέχνης), όμως ήταν επί σκηνής, υπήρχαν, μοναδικοί κι ανεπανάληπτοι. Κι η Ρένη Πιττακή κι Η μάγια Λυμπεροπούλου κι η Αλεξάνδρα Λαδικού κι η Μελίνα Μερκούρη κι ο Γιάννης Φέρτης και … και… Το ακούτε παιδιά μου και νέοι θεατράνθρωποι. Ήξεραν όλοι μαζί λιγότερα από σας, αλλά μάθαιναν να ακούν, να συν-υπάρχουν, να παρατηρούν, να εκφράζουν το Άλλο που ενυπάρχει μέσα στον καθένα μας. Αυτά. Έτσι σαν μάθημα. Σαν παρατήρηση από έναν άνθρωπο που βλέπει και σπουδάζει και μελετά σαράντα χρόνια θέατρο. Καλά έκανε το Φεστιβάλ Αθηνών κι έδωσε χώρο και βήμα έκφρασης σ’ αυτή την παράσταση. Όμως το υλικό της και το αποτέλεσμα παραπέμπουν σε ηχηρούς χαστουκισμούς, αποτελούν μέρος του προβλήματος και δεν αχνοφαίνεται λύσις του.
Τα παιδιά ήταν όλα άψογα, στρατιωτάκια, μαριονέττες, ευπειθείς και υπάκουοι, εύπλαστοι και λειτουργικοί, συνεργάσιμοι, με έντονο τον αέρα της ομαδικότητας, συνεργάσιμοι. Τι άλλο θα θέλαμε από τη νέα γενιά; Τα μεγαλεία του παρελθόντος ήταν το αποτέλεσμα ατομικών, δονκιχωτικών ηρωισμών και προσωπικών οραμάτων, τα οποία φαίνεται ότι εξέλιπαν, μαζί με τόσα άλλα πράγματα. Η Ζαν ντ’ Αρκ έδωσε τη θέση της σε βιρτουόζους που χρησιμοποιούν το σώμα τους (κι ενίοτε και τα σώματα των …άλλων) ως βιολί, βιόλα, βιολοντσέλο (ανάλογα…).
Όμως για βραδιά πανσελήνου ήταν όλα υπέροχα και μαγικά, ούτως ή άλλως, σε αυτή τη σουρεαλιστική χώρα που βρεθήκαμε και διαλέξαμε να ζούμε και την αγαπάμε ως ανήσυχη ερωμένη που μας προδίδει πάντα και πάντα τη συγχωρούμε προδίδοντάς την!
Κωνσταντίνος Μπούρας
info από τον επίσημο διαδικτυακό τόπο του Φεστιβάλ Αθηνών:
http://greekfestival.gr/gr/events/view/theatro-texnis-karolou-koun—marianna-kalmpari-2015
«Η χώρα πέθανε. Να πάει στον αγύριστο.
Μας έβγαλε τα συκώτια. Θεός σχωρέστη. Πάει, πέθανε.
Ζήτω η νέα χώρα! Ζήτω.»
Με αφετηρία ένα σύγχρονο θεατρικό κείμενο του Ανδρέα Φλουράκη που κινείται πέρα από τις συνηθισμένες δραματουργικές φόρμες, η Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Θεάτρου Τέχνης Μαριάννα Κάλμπαρη σκηνοθετεί μια παράσταση όπου μοναδικός πρωταγωνιστής αναδεικνύεται το πλήθος. Το πλήθος της νέας γενιάς Ελλήνων. Μια σκηνική πολυφωνία, που με φόντο την εποχή της κρίσης, εκφράζει άλλοτε το φόβο και την αγωνία και άλλοτε την ελπίδα και την αναγκαιότητα της αλλαγής. Κοινός άξονας το επιτακτικό αίτημα: «Θέλω μια χώρα». Μέσα σε αυτή την πολύβουη σκηνική σύνθεση, ξεχωριστή θέση έχει ο ρόλος- αντιφώνηση της Ρένης Πιττακή.
Σκηνοθετικό σημείωμα
Είναι πολύ δύσκολο να μιλήσει κανείς από σκηνής για μια κατάσταση που βιώνει, τη στιγμή ακριβώς που τη βιώνει. Πόσο μάλλον όταν η κατάσταση αυτή είναι τόσο κρίσιμη και τόσο ρευστή: τα πάντα γύρω μας δοκιμάζονται, καταρρέουν, μεταβάλλονται μέρα με τη μέρα. Όμως αν κάποιος δικαιούται να πάρει το λόγο αυτή τη στιγμή, είναι η νέα γενιά ,η γενιά που «είναι» το μέλλον της χώρας. Το Θέατρο Τέχνης, φέρνει στη σκηνή του Φεστιβάλ το πλήθος των νέων: ένα πλήθος που με ορμή αλλά και απάθεια, με απελπισία αλλά και χιούμορ, με αφέλεια αλλά και κυνισμό αναζητά μια διέξοδο στην κατάσταση που βιώνει ως αδιέξοδο… Αναζητά απεγνωσμένα μια χώρα… Είναι άραγε σε θέση να τη διεκδικήσει;
Μαριάννα Κάλμπαρη
Σημείωμα Συγγραφέα
Το «Θέλω Μια Χώρα» είναι ένα έργο που ξεκίνησε από την κριτική της χώρας που έχουμε και τον οραματισμό της χώρας που θέλουμε. Κάθε σύγχρονη χώρα δεν είναι ούτε ομοιογενής ούτε ομόφωνη, με βάση αυτό το δεδομένο γράφτηκε το έργο. Πολυφωνία δεν σημαίνει κι έλλειψη ιδεολογίας, αν και το «Θέλω Μια Χώρα» διατηρεί μια έλξη-άπωση προς κάθε τελεσίδικη ή τυχοδιωκτική εξαγγελία. Το έργο βασίζεται σε μια συνθήκη αβεβαιότητας, πρόκλησης και ανεδαφικότητας: μήπως η χώρα που έχουμε δεν είναι η κατάλληλη για να ζήσουμε και πρέπει να βρούμε μια καινούργια; Πάνω σε αυτή τη συνθήκη διαπλέκονται οι φωνές όσων καλούνται να διαμορφώσουν πλαίσια ζωής σε ένα έδαφος μεγάλων ασταθειών. Είναι δυνατόν το μεγαλύτερο μέρος ενός λαού να αναζητά επαναπροσδιορισμό του ίδιου του του τόπου; Γιατί και πώς γίνεται αυτό; Πώς διαμορφώνεται στις μέρες μας ένας τόπος που μπορεί να γίνει αποδεκτός ως χώρα; Μήπως έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία διαμόρφωσης χωρών και συνεπώς μια νέα χώρα δεν μπορεί παρά να ανήκει σε ένα συλλογικό φαντασιακό;
Ανδρέας Φλουράκης
Νικίτα Μιλιβόγιεβιτς, Λουκρητία Βοργία, του Βίκτορ Ουγκό
Από τον θεατρόλογο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Με στοιχεία από το θέατρο σκιών και το «Μαύρο Θέατρο της Πράγας», ο Σέρβος σκηνοθέτης Νικίτα Μιλιβόγιεβιτς εικονοποίησε θεαματικά τη σκηνή από το καρναβάλι της Βενετίας, πεδίο μεταμφιέσεων, πλαστοπροσωπιών και διαψεύσεων, οικογενειακών συγκρούσεων και ψυχοδραμάτων. Το διονυσιακό στοιχείο αυτής της πανάρχαιας εορτής ενέχει τη βακχική μανία και το Ά-λογο στοιχείο της ενθουσιώδους εκτονώσεως του θυμικού. Τα ανθρώπινα όντα αίρονται προσωρινώς πέραν του Καλού και του Κακού, δίνουν τόπο στα αρχέγονα ορμέφυτά τους, σμίγουν ζωωδώς τις αντισυμβατικές ορμές τους κι απαλλάσσονται προσωρινώς του κοινωνικού «κορσέ» τους. Η μάσκα λειτουργεί ως μέσον αποπροσωποιήσεως και το καταπιεσμένο συναισθηματικό σώμα του ανθρώπου βρίσκει την κατάλληλη ευκαιρία να εκδηλώσει πλέρια την οργή του.
Παιχνίδι εξουσίας, σύγκρουση δράσεων, σύνθεση αντιθέσεων, μάχη, πόλεμος και κουρνιαχτός. «Έρως-Τρύγος-Πόλεμος», όπως έγραφα σε τίτλο ποιήματος της πρώτης μου ποιητικής συλλογής («Ο Πορφυρός Ήλιος του Έρωτα και του Θανάτου», εκδόσεις Τέχνη και Λόγος, Αθήνα 1987).
Ο ανθρωπιστής Βίκτωρ Ουγκώ, γράφοντας την «Λουκρητία Βοργία», υπερβαίνει τα στενά πλαίσια των λογοτεχνικών συμβάσεων και της αισθητικής της εποχής του και πλησιάζει τις μεγάλες στιγμές του Ελισαβετιανού Θεάτρου, όπου η σκληρότητα κι ο αμοραλισμός εκθειάζονται και θεοποιούνται, οι άνθρωποι σμίγουν με τα ίδια τα παιδιά τους, χωρίς ίχνος Νεμέσεως και το μόνο που επικρατεί είναι η ακόρεστη δίψα, η λαιμαργία για Εξουσία. Η καταδυνάστευση των άλλων ως απαίτηση ευτυχίας ή υπεραναπλήρωση της μητρικής-πατρικής αγάπης, το μίσος και η εχθρότητα στον αντίποδα της οικογενειακής θαλπωρής και η «τζάμπα κακία» ως αντίπους της φιλανθρωπίας. Η ενσυναίσθηση θετικός πόλος με αρνητικό την εμπάθεια.
Τελικά, όπως φαίνεται στο έργο των μεγάλων λογοτεχνών, που ο λόγος τους είναι πάντα ένας πρώτης τάξεως δραματικό υλικό, η ανθρώπινη φύση παραμένει σχεδόν αναλλοίωτη από τα σπήλαια μέχρι σήμερα. Όσοι προφήτες, καλλιτέχνες, πνευματικοί άνθρωποι κι αν πάτησαν το πόδι τους στη γη, η μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων, η αμόρφωτος κι αδιαμόρφωτος μάζα εξακολουθεί να βιάζει ζωωδώς την ίδια της τη φύση, των τέκνων της μη εξαιρουμένων.
Στην παράσταση του Φεστιβάλ Αθηνών, στον χώρο Η της Πειραιώς 260, είδαμε ένα μεγαλειώδες «μπαρόκ» θέαμα, με πολλά στοιχεία της μετά το μεταμοντέρνο θεατρικής αναζητήσεως.
Εκπληκτική η Λυδία Φωτοπούλου στο ρόλο του σκληρού κι ανελέητου δούκα της Φερράρα, τελευταίου συζύγου της Λουκρητίας Βοργία. Η συνάντησή τους στη «σέρρα» είναι υποκριτικό ρεσιτάλ. Ερμηνεία για βραβείο.
Ο Μάνος Βακούσης, εκπληκτικός καρατερίστας, ένας ηθοποιός αναγνωρίσιμος από τις επιδόσεις του, δεξιοτέχνης, χάρμα αισθητικής ηδονής. Μπράβο του. Σε αυτό το έργο έπλασε με αληθοφάνεια και πληρότητα το ρόλο του συνειδητά ανέντιμου ανθρώπου. Τόσο ρεαλιστικός που δεν γινόταν καν αποκρουστικός, αλλά καθημερινά φυσιολογικός. Με την Κρίση πέσαν οι μάσκες και βλέπουμε τόσους παρόμοιους ανθρώπους γύρω μας, λες και ξεπήδησαν από τους συλλογικούς εφιάλτες ή από τα πλέον μαύρα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Η φτήνια του κοστουμιού με το οποίο τον έντυσε ο σκηνογράφος-ενδυματολόγος Kenny MacLellan.
Οι υπόλοιποι ηθοποιοί (της πρωταγωνίστριας συμπεριλαμβανομένης) ήταν επαρκείς, αλλά δεν με εξέπληξαν. Κράτησαν καλά το ρόλο τους και υπάκουσαν στις προσταγές του σκηνοθέτη. Συνέβαλαν στη διαμόρφωση μιας παράστασης με ενιαία αισθητική, ρυθμό κι απήχηση στο κοινό. Δεν είναι και λίγο. Η δουλειά του ηθοποιού είναι να ερμηνεύει και να μη λάμπει υπέρ το δέον «κλέβοντας την παράσταση». Τουλάχιστον, όχι σε τέτοιου είδους παραστάσεις που ο θεατής πρέπει να βυθιστεί στην ατμόσφαιρα προκειμένου να προβληματιστεί και να φιλοσοφήσει.
Και υπήρχε πολύ υλικό για διαλογισμό, πολλές αναλογίες με την ταραγμένη εποχή μας. Όπως είπε κι ο τωρινός Πάπας, που πόρρω απέχει από τον πάπα Βοργία, «η απληστία των ισχυρών καταδικάζει τους αδυνάτους σε μια ιδιότυπη σκλαβιά», κι αυτό δεν είναι σύμφωνο με τις διδασκαλίες του Χριστού, που ήρθε να ελευθερώσει τον άνθρωπο από τον Θάνατο της ψυχής.
Ακόμα μία σημαντική παράσταση, επιτυχία του Φεστιβάλ Αθηνών. Μην τη χάσετε. Μπορεί τα atm να δίνουν 60 ευρώ, όμως εδώ που φτάσαμε, ό,τι επενδύουμε σε διαλογισμό-αυτοβελτίωση-αυτογνωσία είναι η μόνη περιουσία που διαθέτουμε και θα διαρκέσει ίσως περισσότερο από πολλά επίσημα νομίσματα που χρησιμοποιούνται σήμερα. Δεν υπονοώ τίποτα και δεν κινδυνολογώ. Λέω απλώς το αυτονόητο: αυτό που είμαστε κι αυτό που διδασκόμεθα είναι διαρκέστερο από τα προσωρινά αποκτήματά μας. Το «είναι» κατισχύει του «έχειν» και του «φαίνεσθαι». Μορφωθείτε γιατί χανόμαστε. Διαμορφώστε υπεύθυνες και στέρεες, ρεαλιστικές απόψεις, υπερασπίστε τις από το πόστο σας ο καθένας, θυσιαστείτε για τα πανανθρώπινα ουμανιστικά ιδανικά, για να σωθούμε όλοι μας. Ας σχηματίσουμε την κρίσιμη εκείνη μάζα που απαιτείται για το «ποιοτικό άλμα» της Ανθρωπότητας, εκείνο που οραματιζόταν ο χριστιανός φιλόσοφος Σόρεν Κίρκεγκααρντ. Αποκαλυφθείτε κι αποκαλύψτε. Το καρναβάλι είναι υποκρισία και συγκάλυψη. Η Νέμεσις βγήκε και παίρνει κεφάλια. Ο Σίβα ξύπνησε κι αλλάζει πλευρό. Η Κάλι τρέφεται από το αίμα των αθώων. Όπως η Λουκρητία Βοργία, που πληρώνει στο τέλος, αλλά τη γλιτώνει φτηνά – στο γήινο επίπεδο – αναλογικά με τα αποτρόπαια εγκλήματά της.
Εμείς που συνωθούμεθα στις σκοτεινές αίθουσες των θεάτρων και παρακολουθούμε με κομμένη την ανάσα τους θεατρίνους να πάσχουν, ας συμπάσχουμε με ολόκληρη την Ανθρωπότητα σε αυτή την κρίσιμη καμπή της Ιστορίας και του Πολιτισμού της. Ας προασπίσουμε το δικαίωμα να είμαστε άνθρωποι κι ας ζήσουμε τις σύντομες ζωές μας περιεκτικά και ουσιαστικά, χωρίς υποκρισία και κρυμμένα μυστικά. Το κακό με τα «πτώματα στη ντουλάπα» είναι ότι σαπίζουν γρήγορα και βρωμάνε.
Όπως βλέπετε, οι προβληματισμοί από αυτή την παράσταση είναι πλούσιοι και μπορούν να συνεχισθούν εις το διηνεκές. Το προνόμιο των μεγάλων λογοτεχνών. Τα έργα τους είναι ανοικτά σε άπειρες αναγνώσεις.
Κωνσταντίνος Μπούρας
www.konstantinosbouras.gr
info από τον επίσημο διαδικτυακό τόπο του Φεστιβάλ Αθηνών
http://greekfestival.gr/gr/events/view/nikita-milivogievits-2015
O Νικίτα Μιλιβόγεβιτς, από τους πιο σημαντικούς Σέρβους σκηνοθέτες, αναμετριέται με τη Λουκρητία Βοργία του Βικτόρ Ουγκό – επιλογή διόλου τυχαία: «Το επίθετο Βοργία συνδέεται με φρικτά εγκλήματα για την κατάκτηση της εξουσίας και τις άμετρες προσωπικές φιλοδοξίες. Ανέκαθεν ο πόθος της ισχύος συνδεόταν με ανήθικες, αν όχι εγκληματικές μεθοδεύσεις», επισημαίνει ο ίδιος. Η δική του ανάγνωση του ρομαντικού δράματος του Ουγκό δεν αποπειράται μιαν επιφανειακή ανανέωση των στοιχείων που συνθέτουν την παράσταση, αλλά μια θαρραλέα και νεωτερική ερμηνεία του κλασικού.
