Αρχική

Quatre poèmes de Kostas Vassilakos traduits en français par Paraskévie V. Molari enseignante, traductrice, chercheur

Posted by grafei on 10:17 in Λογοτεχνία, Χωρίς κατηγορία | 0 comments

Le poète grec Kostas Vassilakos fit sa première apparition dans les lettres néohelléniques en 2012 avec ‘’Débris de pensée’’ (“Skepsis Thravsmata”), recueil reçu avec enthousiasme par le public et la critique littéraire. Suivit “Traversant” (Peri-Diavenontas), livre qui dévoila aussi son talent de prosateur. “Paroles Évadées” (“Loguia Drapetes”) est le titre du deuxième recueil poétique de Vassilakos paru récemment à Athènes chez “Anemos”(2015).

 

Après la traduction en français de huit (8) poèmes (quatre de chacun de ses deux recueils) nous offrons aujourd’hui au public francophone quatre poèmes caractéristiques de sa ‘’poétique’’ (deux de chacun de ses deux recueils).

 

***

 

Recueil de poèmes ‘’Débris de pensée’’

 

“Ne perds pas espoir”

 

Lorsque meurent les espoirs,

on les enterre en soi et on les arrose

afin qu’ils refleurissent.

On fait planter

un cèdre, un magnolia et on voit

et on voit l’espoir revivre.

 

Lorsqu’ un rossignol s’en va, on se taît;

pour ne pas lui emprisonner la voix.

 

Lorsque l’amour devient larme qui coule,

ne le touche pas: c’est le flot

pour un nouveau commencement.

 

Lorsque tu perds espoir en des temps difficiles,

caresse le cèdre, le magnolia

et attends.

 

Il existe pour toi aussi une âme soeur.

 

*

 

‘’Les noces’’

 

On dirait des noces, une fête;

des voix joyeuses, des chansons

se font entendre autour de moi.

Moi, une présence physique, un corps étranger

au milieu d’eux. À l’aide de l’esprit,

je fais sculpter un joli navire

pour voyager aux Cyclades.

Sur le pont, en compagnie des mouettes

et les yeux identifiés au bleu du ciel et de la mer.

L’âme, rodant dans les venelles blanches,

dans les ruelles arrosées de salure.

‘’Jolies noces’’, dirent-ils et j’en disais aussi.

Les dauphins jouaient avec les vagues à côté de moi.

 

 

***

 

 

Recueil de poèmes ‘’Paroles évadées’’

 

‘’Viens avec moi’’

 

Je te rencontrai en train de marcher

aux articulations du désistement

enlacé

aux moments pétrifiés de bonheur.

 

-Viens avec moi, te dis- je,

on est nombreux, la terre entière un arbre

pour rafraîchir la canicule des journées.

 

– Je ne veux pas qu’on me taille le souffle,

devenir leur alibi, répliquas- tu.

 

-Viens avec moi,

les branches sèches

n’ont que leur feu.

C’est pour ce la que je continue à espérer.

 

-Viens avec moi.

 

*

 

‘’La danse’’

 

J’aimai tes yeux,

sortis du rêve

pour devenir ma pluie

 

Je désirai ton corps

qui glissa de l’enlacement

à l’année de papier.

 

N’en resta que l’ombre de tes mains

et le son de tes pieds

à danser le flamenco dans mon âme.

 

 

—————–

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΘΕΑΤΡΟΥ ΧΩΡΟΣ, Ορέστης του ΕΥΡΙΠΙΔΗ (;)

Posted by grafei on 10:23 in Εικαστικά, Θέατρο, Λογοτεχνία, Χωρίς κατηγορία | 0 comments

 

Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

Αγαπητοί αναγνώστες, συνοδοιπόροι στο Πνεύμα και συνάνθρωποι, με λύπη μου διαπιστώνω ότι ζούμε εποχές ΠΑΡΑΚΜΗΣ, τόσο βαθιάς που μόνο με τις τελευταίες μέρες του ελληνικού θαύματος που καταστράφηκε από τον εμφύλιο Πελοποννησιακό Πόλεμο μπορούν να συγκριθούν. Από αυτή την άποψη ο Ευριπίδης είναι σύγχρονός μας, γιατί αμφισβήτησε το κατεστημένο (πολιτικο-θρησκευτικό) και έθεσε τις βάσεις για την ισότητα των φύλων καταγγέλλοντας με αντεστραμμένο ίσως τρόπο την εκμετάλλευση των γυναικών από τα αρσενικά και την ανάπτυξη της δικής τους δολιότητας ως άμυνας. Το να αναζητάς αναλογίες (αισθητικές, πολιτικές, κοινωνικές ή ιδεολογικές) με ένα πεπαλαιωμένο έργο 25 αιώνων είναι απολύτως θεμιτό. Το να το ισοπεδώνεις όμως, κάνοντας χαβαλέ σαν κακομαθημένο πλουσιόπαιδο που μαδάει τις κούκλες του, εεε, τότε το άδικο δεν το θέλει ούτε ο ίδιος ο θεός του θεάτρου. Θεατής έφυγε φωνάζοντας «αίσχος», οι συγγενείς των συνενόχων τον αποδοκίμασαν, κάποιοι μιλούσαν δυνατά πίσω από τη σκηνή ανάμεσα στα δέντρα και γενικώς το ελάχιστο κοινό της πρεμιέρας (φίλοι και γνωστοί γνωστών) παρακολούθησε αμήχανο το φετεινό κλείσιμο ενός θεσμού που πνέει τα λοίσθια, αφού γίνεται ο καθρέφτης μιας βαθιάς πολιτισμικής Κρίσης που ταλανίζει τους εχέφρονες. Τι να πω για την παράσταση και τι να μην πω; Ακόμα και η νεορεαλιστική μετάφραση του Τσαρούχη ευτελίσθηκε, για να μην πω για τη ζωγραφική του. Τελικά, τα παιδάκια παίζει με ό,τι βρει και σίγουρα όχι μόνον με ό,τι φτάνουν τα χέρια τους… Δεν έχω λόγια. Έφυγα απογοητευμένος και κατηφής. Μόνη παρηγοριά το φεγγάρι, που έκανε τη νύχτα μέρα, σχεδόν γεμάτο. Εμείς, απλώς, άδειοι. Θέατρο σου λέει μετά. Και τέχνη.

Και καλά όταν πληρώνουν οι γονείς σου τα σπασμένα. Όταν τα πληρώνει ο φορολογούμενος φτωχός λαός, τότε το πράγμα αλλάζει. Ας ελπίσουμε ότι θα αλλάξουν τα πράγματα. Προς το καλύτερο. Το πνευματικότερο.

 

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

Info από τον επίσημο διαδικτυακό τόπο του Φεστιβάλ Αθηνών:

Με οδηγό τη μετάφραση του Τσαρούχη, ο Σίμος Κακάλας αναζητά τη θέση της τραγωδίας σήμερα, προτείνει ένα θέατρο λαϊκό και ταυτόχρονα ποιητικό, που ολοκληρώνεται μέσα από τη διαδραστική σχέση με το κοινό.

Με τον Ορέστη του, ο Ευριπίδης μεταμορφώνει τους τυραννοκτόνους Ορέστη και Ηλέκτρα του Σοφοκλή σε «τρομοκράτες». Έξι μέρες μετά τον φόνο της Κλυταιμνήστρας τα δύο αδέλφια είναι αποκλεισμένα στο πατρικό τους, ενώ όλη η κοινωνία είναι εναντίον τους. Μοναδική τους ελπίδα ο Μενέλαος, που και αυτός τους προδίδει…
Γκόλφω, Ερωφίλη, Ορέστης υπήρξαν εξαρχής οι στόχοι της πρωτοπόρας ομάδας που, δέκα χρόνια τώρα, αναζωογονεί το θέατρό μας. Σκηνοθέτης που έχει κερδίσει την εκτίμηση με την αφοσίωσή του στη χειρωνακτική πλευρά του θεάτρου, ο Κακάλας ανέβασε τον Ορέστη σε μία πρώτη εκδοχή για κλειστό χώρο (για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων στη Θεσσαλονίκη), προετοιμάζοντας την παράσταση για ανοιχτό χώρο, που θα πραγματοποιηθεί στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου στις 28 & 29 Αυγούστου και θα ολοκληρώσει το φετινό Φεστιβάλ.

«Παιδί της δημοκρατίας, το αττικό δράμα ολοκληρώθηκε μέσα από τον δημόσιο λόγο και την επαναδιαπραγμάτευση του μύθου. Η τραγωδία αποτέλεσε επίσης ένα εκπαιδευτικό εργαλείο», σημειώνει ο σκηνοθετής. «Τι συμβαίνει με την τραγωδία σήμερα, που είναι αποκομμένη από αυτές τις παραμέτρους;»

Μετάφραση Γιάννης Τσαρούχης

Σκηνοθεσία Σίμος Κακάλας

Σκηνικά Σίμος Κακάλας, Μάρθα Φωκά
Κοστούμια – Μάσκες Μάρθα Φωκά

Μουσική (διασκευή στο πρωτότυπο Στάσιμο της τραγωδίας) Mohammad

Φωτισμοί – Βίντεο Περικλής Μαθιέλλης

Βοηθός Σκηνοθέτη – Δραματολόγος Δημήτρης Καλακίδης
Σχεδιασμός κούκλας Γιάννης Κατρανίτσας
ΔΙΑΝΟΜΗ (με σειρά εμφάνισης)

Δήμητρα Κούζα Χορός, Ελένη, 1ος Αγγελιοφόρος

Έλενα Μαυρίδου Ηλέκτρα, Τυνδάρεω, Φρύγας(2ος Αγγελιοφόρος)
Δημήτρης Λάλος Ορέστης

Μιχάλης Βαλάσογλου Μενέλαος, Χορός

Συμμετέχουν σπουδαστές από το Α’ & Β’ έτος της Δραματικής Σχολής του ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας και το Α’ έτος της Δραματικής Σχολής Δήλος.

 

Εκτέλεση παραγωγής: Εταιρεία Θεάτρου Χώρος

Teaser: https://www.youtube.com/watch?v=UxyI34v6EJo

* Στα Ελληνικά με Αγγλικούς υπέρτιτλους.

Ώρα έναρξης: 21.00

Τιμές εισιτηρίων
VIP: 30€, Ζώνη Α: 25€, Ζώνη Β: 15€, 12€ (ομαδικό)
Άνω Διάζωμα: 10€, 8€ (ομαδικό), Φοιτητικό: 15€, 10€, Άνεργοι, ΑΜΕΑ: 5€

 

 

Εισιτήρια για τις εκδηλώσεις του Φεστιβάλ μπορείτε να εξασφαλίσετε:

• Online με χρέωση πιστωτικής κάρτας στην ιστοσελίδα www.greekfestival.gr
• Τηλεφωνικά με χρέωση πιστωτικής κάρτας στο 210.3272000 καθημερινά (και Κυριακές) 9:00 – 21:00
• Από τα εκδοτήρια του Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου
• Από τα Βιβλιοπωλεία ΠΑΠΑΣΩΤΗΡΙΟΥ, τα Καταστήματα PUBLIC, τα Βιβλιοπωλεία Ιανός και τα Reload Stores

Κεντρικά εκδοτήρια Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου: Πανεπιστημίου 39 (εντός στοάς Πεσμαζόγλου).
Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα – Παρασκευή: 9:00-17:00, Σάββατο: 9:00-15:00.
Εκδοτήρια εισιτηρίων λειτουργούν σε όλους τους χώρους των εκδηλώσεων και ανοίγουν δύο ώρες πριν την ώρα έναρξης των παραστάσεων. Εξυπηρετούν μόνο την παράσταση της ημέρας.

Vingt poèmes de Emy Tzoannou

Posted by grafei on 09:42 in Λογοτεχνία, Χωρίς κατηγορία | 0 comments

traduits en français par

Paraskévie V. Molari

enseignante, traductrice, chercheur

La poétesse grecque Emy Tzoannou est née à Salonique (nord de Grèce). Ayant terminé le collège américain ‘’ANATOLIA’’, elle étudia les Lettres Anglaises à l’École des Lettres de l’ Université Aristote de la ville de Salonique. Elle fit également des études de Théologie à  l’École Théologique ‘’Saint Jean le Théologien’’ du Patriarcat de Constantinople. Elle continua ses études post – universitaires à l’ ‘’International House College’’ de Londres. Elle vécut 21 ans au Belgique où elle créa sa famille. Elle fit une longue carrière comme journaliste pour le journal  ‘’Europaratiritis’’ qui paraît au Belgique, aux Pays-Bas et au Luxembourg en tant que responsable du Parlement Européen et de la Commission. Elle travailla également comme journaliste au Bureau de Presse et des Relations Publiques auprès du Ministre de Macédoine -Thrace et fut conseillère culturelle du Ministre.

Elle gagna le prix littéraire des ‘’Nouveaux Poètes’’ à Salonique en 2005. Un prix spécial lui fut également décerné par la Société des Éditeurs de la Grèce du Nord pour sa contribution aux Lettres et à la Civilisation.

 

Nous offrons ici, pour la première fois, au public francophone la possibilité de découvrir le talent poétique de Emy Tzoannou à travers la traduction en français de vingt poèmes tirés de cinq différents recueils poétiques parus eu Grèce de 2007 jusqu’ aujourd’hui.

 

 

*****

 

1. Recueil de poèmes intitulé

‘’Les mers de mon âme’’ (2007)

 

Ayant parcouru mes vies précédentes, sur des dimensions  de dépassement, mon imagination erra -s’égara sur des marrées successives, sur des vagues innombrables, sur des milliers de mots, sur des clairières idéales.

 

[………………..]

 

Il me suffit d’ un motif, d’ un idylle, d’ un dépassement, d’ une exaltation d’humeur estivale. Relisant un texte ou un poème, rejaillissant des mémoires du passé avec les goûts, les parfums, les touches, les paroles, les dépassements, les images, les sensations.

 

On revit l’émotion, reflet de la splendeur d’ hier…

 

 

[Extraits de l’ ‘’Avant-propos’’ de la poétesse]

 

 

 

‘’Graver ma présence indélébile’’

 

Je suis une rayon -rayon de soleil

Qui grimpe dans ton jour

Pour lui offrir perspective et chaleur,

j’avance vers tes midis

Parcourant les écrans de tes yeux,

je me couche à tes après -midis

En embellissant ton ciel

Et m’ éteins en tes soirées

Gravant ma présence indélébile

 

*

 

‘’Au ciel bleu de mon pays’’

 

Au ciel bleu de mon pays

Volent les espoirs les plus inattendus,

Sur le rivage en écume de mes îles

Nagent nos rêves les plus secrets,

Attentes et espérances de braves générations,

Passé et avenir de jeunes éternels…

 

Mes années d’enfance

Bivouacs intacts du passe

Qui m’offrent l’hospitalité dans leurs taudis

Et me servent des souvenirs

Dans des verres en cristal des adieux,

Pour avaler le souvenir

Et digérer les sanglots.

 

Une imperceptible lueur

Jaillit de ma pensée,

Comme un rire inattendu du ciel,

Comme une promesse silencieuse,

Comme la vision d’une aube.

 

*

 

‘’Écrasement et reconnaissance’’

 

Le rythme de mon coeur

Pareil à un poète chargé

Qui rédige et exprime

Tout ce qu’il désire pour un instant entier

Dans l’écrasement et la reconnaissance

Délire et veille

Dans un demain sans images ni visions

Dans un hiver sans jours alcyoniens

Dans un printemps sans soleil ni rebondissement

Dans un automne sans feuilles jaunies

 

Je viendrai au Printemps

Faire fleurir ton âme,

Je viendrai comme un soleil

Pour que tu me portes dans ton corps

 

*

 

‘’La rivière de ton élan’’

 

La rivière de ton élan

M’emporte vers des mers passionnées

 

Elle m‘ entoure

Me fait exploser,

 

Elle me transfuse l’exaltation,

L’intensité.

 

Tremblante, la tige de mon corps

Te porte.

 

 

***

 

2. Recueil de poèmes intitulé

“Scrutant des errances érotiques” (2009)

 

 

J’ ai le sentiment que ne cesseront jamais de venir les jours et les nuits qui accueilleront nos désirs et nos rêves afin de composer le puzzle dans ce jeu primitif de la vie même…

 

[………………..]

 

Il existe toujours un passage invisible, une liaison clandestine avec notre passé et notre avenir; et nous, voués à une recherche perpétuelle de notre soi multicolore qui bouge, promet, trouble, acclame, renouvelle, voyage, rappelle, confesse, aime, touche, fascine, s’ évade, revient, se découvre, s’ enivre et vit.

 

[Extraits de l’ ‘’Avant-propos’’ de la poétesse]

 

“Tu vins!”

 

Tu vins faible -mortel

Étoile lumineuse dans mon ciel.

Tu me berças par tes baisers

Tu m’ envoûtas par ta fraîcheur

Tu me ressuscitas par tes caresses.

 

Et moi, je te divinisai

Et te vis te mouvoir

Sur une sphère au delà du temporel

Te donnant souffle Éternel.

 

*

 

“Dans une autre dimension”

 

Pareille à une plaie ouverte à chaque aube

Derrière une porte fermée

 

Sur une plage ou j’ étends ma vie

Pour que sa vague l’emporte

Et la faire voyager

A des lieux étoilés

A des cieux sans nuages

A des galaxies magiques

Où je te joindrai dans une autre dimension.

 

*

 

“Carats de soie”

 

Ton amour carats en soie

Et moi je me disperse aux vagues de ton corps

 

Tu erres aux rebords de mon cerveau

Tu sillonnes aux jardins de mon attente

Tu glisses sur les marches de mon désir

Je vois nos parcours sur les écrans

d’ aujourd’hui et de demain

reflété dans tes yeux éblouis

 

Invisibles fondements de notre liaison

Plongés dans l’océan de notre passion

*

‘’Présents de promesse’’

 

De sentiers ternes me portent devant toi

Chercher ta joie aux étoiles du souvenir

Boire dans ton regard des présents de promesse

En garder de toi en enfer

 

 

***

 

3. Recueil de poèmes intitulé

‘’Parfum d’ Amour’’ (2011)

 

 

Tout change.

Le paysage s’éclaircit, le décor se transforme de façon dramatique. Notre Renaissance commence. Je le sens, je le vois, je le ressens. Rien n’est plus comme jadis. L’ évolution est fatale, rapide, abolitionniste! L’inspiration change de nature en distillat de connaissance, recherche, régénération.

 

[………………..]

 

Amours errants, mis à prix, qui débordèrent en des enlacements nocturnes, résistèrent à des miracles et me ressuscitèrent, me dilatant en des temps instantanés, laissant en eux intactes les traces du goût de l’éternité…

 

[Extraits de l’ “Avant-propos’’ de la poétesse]

 

‘’Entre toi et moi’’

 

Entre toi et moi

mélodies de passion

 

Entre aujourd’hui et demain

recherches en goûts de vie

 

Entre les habitudes et les désirs

heures chargées et insatiables

 

Elles rôdent

devant le spectacle éblouissant

de notre représentation enivrante

sous la mélodie des dialogues

 

l’alternance des baisers

l’attente musicale du rêve…

 

Décor féerique

Aux épaves de la fin

 

*

 

‘’Ma mer, incendies…’’

 

Ma mer  incendies et passion

Embrasant tes yeux

tes chemins

tes rêves

 

Mon ciel

miracles et éclat

faisant jaillir mes pensées

les réflexions

tes souvenirs

 

L’été de mon âme veille

l’entraîne à des rêves – coquilles

Débordant en souffles rétroactifs

Dépliant des enlacements ressuscités

 

Images se promenant dans les écrans de nos yeux

nous guidant vers nos parcours exotiques érotiques.

 

*

 

‘’Notre passion’’

 

Notre passion fut emballée dans des caisses de séparation

Limitée à des engrenages de cynisme

Clouée à des vergers d’adieu

Déposée aux banques de l’ ajournement

Couverte d’ énigmes d’ attente

Touchée par la géographie de la distance

Livrée à la dureté de tes paroles

Coulée dans les fissures de tes yeux

Pillée par la fuite blessée

Captivée dans des blessures de culpabilités

Rayée des mémoires- Erinyes

Errée dans les lunes d’ espérance

Envoûtée par des pièges de sensation

Bâtie dans des murs d’ intuition

 

Pourchassée

par l’ égarement du doute.

 

*

 

“Échanger mon regard …”

 

Je finis par glisser

dans le vertige de la médidation

je voyage

à chaque pli ouvert de l’ esprit

je m’apaise

dans le fond

de ta sonore décision

 

Échangeant mon regard

avec ton coup d’ oeil effréné…

 

***

 

4. Recueil de poèmes intitulé

‘’Passages’’ (2011)

 

Je voyage

dans les mots, les images, les rivages paisibles de la pensée, de l’ intellect, de l’ inspiration…

Je navigue

sur les mers de l’esprit, ayant pour voiles les rêves, les sensibilités, les attentes, l’ architecture des méditations…

 

[………………..]

 

Je depeins

les mots de mon âme par des milliers de coups de pinceau d’ écriture, découvrant les splendeurs colorées de la cérémonie de l’ inspiration…

 

[Extraits de l’ “Avant-propos’’ de la poétesse]

 

“J’ existe”

 

J’ existe

dans des années indéterminées

glissant

dans les fentes de la méditation

dans les prières des larmes

dans les lumières de la mémoire

dans les ruisseaux de la joie

dans les heures transparentes

dans le mythe de la nuit

dans les images fissurées

dans les baisers enivrés

dans les paroles indicibles…

 

*

 

‘’Lorsque nous n’existerons plus’’

 

Lorsque nous n’existerons plus

nous nous rencontrerons sur une étoile.

Nous nous retrouverons

sur l’étoile la plus brillante du ciel

qui sera le complice de notre union.

 

*

 

‘’Méditations’’

 

Méditations liées à des légendes et des énigmes

séquences participant à des sources d’ Inspiration,

caresses Reproduites dans les Nuits de l’ Esprit,

empreintes qui Scellèrent les Yeux du corps,

vagues mêlées dans les tranjectoires du souvenir

Enlacements inoubliables.

 

*

 

‘’Mer Egée’’

 

Mer Egée

Pleine mer

des attentes inexplorables

des espoirs indéfinissables

des rêves intacts

des ondulations interminables

des orages – tempêtes fêlées

des destinations inexpliquées

des reflets des étoiles

 

***

 

 

5.Recueil de poèmes

‘’Expirations de chuchotements’’ (2015)

 

La Poésie est une sorte de magie qui fait transformer notre intérieur!

 

[………………..]

La Poésie est une manière pieuse de s’exprimer à travers la procédure de la création, reconstruisant sur des mots, des pensées, des émotions, des souvenirs.

                                        [……………]

Il s’agit d’une protestation noble – cordiale du poète comme il fait l’inventaire des valeurs non plus appréciées.

[………………..]

L’artiste – créateur fait introduire son véritable coup de pinceau dans son style poétique.

Il cherche à donner son empreinte d’ une façon unique, désirant voir chaque fois sa nouvelle création dépasser la précédente.

En voici l’épreuve de l’art et le pari avec soi-même.

 

[Extraits de l’ ‘’Avant-propos’’ de la poétesse]

 

‘’Si’’

 

Si tu revois le rêve

pleurer l’illusion

dans le plateau du silence

 

Si les cris du silence

émettent fort

en direction du souvenir

 

Si les couleurs de l’âme

se peignirent noir et blanc

perdant l’espoir

 

Si les illusions se fanèrent

flétrissant des désirs

dépliant des sanglots

 

Si les mémoires blessées

dansent à l’écran des yeux

pareilles à des lutins expirés

 

Si les sentiers se tarirent

à la lueur frêle de l’après-midi

sur des clairières de silence

 

Si…

 

*

 

‘’T’ es-tu prosterné?’’

 

As-tu jamais palpé

mon corps immaculé?

 

As-tu dispersé tes baisers

à ses plis brûlants?

 

As-tu bu les jus

de ses larmes?

 

T’ es-tu prosterné

devant la grotte de sa passion?

 

*

 

‘’Gouttes sacrées’’

 

A quoi penseraient les larmes

lorsqu’ elles coulent

sillonnant la peau?

 

Quelles en seraient leurs méditations

Comme elles ulcèrent

en silence le visage?

 

Comment se sentiraient les yeux

au moment où ils se séparent avec dévotion

de leurs gouttes sacrées?

 

Rien que des gouttes

capables pourtant

d’étouffer la vie

dans leur sanglot.

 

*

 

‘’Oscillations de baisers’’

 

Les oscillations

de nos baisers

ont quelque chose

 

Du parfum

de la pleine lune

 

De l’errance

des vents

 

Des élégies

des étoiles

 

Des odes

des désirs

 

 

 

 

————————————–

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ένα ποίημα γι' αυτό το κρίσιμο καλοκαίρι

Posted by grafei on 11:47 in Λογοτεχνία, Χωρίς κατηγορία | 0 comments

Ψυχαναγκασμοί κι Ελευθερία

 

 

 

 

Οι άνθρωποι που έχουν ανάγκη

Να πιστέψουν

Σε σωτήρες, σε μεσσίες, σε σωσίες

Του Θείου,

Μπαλώνοντας έτσι όπως-όπως

Την υπαρξιακή τους αγωνία…

«Φόβος μπροστά στην Ελευθερία»,

Όπως θα έλεγε ο Έριχ Φρομ.

 

Αν ήρθαμε σε αυτόν τον πλανήτη,

Ήταν για να εξελιχθούμε

Μέσα από την άσκηση της Ελεύθερης

Βούλησης,

Να κάνουμε λάθη και να πληρώσουμε

Το τίμημα,

Να αστοχήσουμε

Και να ξαναπροσπαθήσουμε,

Να ελπίσουμε και να απογοητευθούμε,

Να ανασάνουμε ευτυχισμένοι,

Να βιώσουμε εμπειρίες πρωτόγνωρες

Και στο τέλος, ν’ αναφωνήσουμε:

«ζήσαμε μια υπέροχη εποχή,

Με τα πάθη και τα λάθη μας,

Με την εύνοια της Μοίρας

Και τη χρεοκοπία μας,

Με τον έρωτα και τη διάψευσή του,

Με τους γάμους και τα διαζύγιά μας,

Με τα παιδιά που ήταν ανάξια

Των προσδοκιών μας

Κι εκείνα που μας ξεπέρασαν

Εκνευρίζοντάς μας,

Με τους μαθητές που μας τίμησαν

Ως δάσκαλό τους

Κι μ’  εκείνους που δεν θα ήθελαν

Ούτε να μας ξέρουν…».

 

Τελικά εκείνο που μένει

Είναι μια γλυκόπικρη γεύση στο στόμα

Η ανάμνηση της ευτυχίας

Κι ο θρίαμβος της αποχώρησης

Των γενναίων:

 

«Ζήσαμε μια γεμάτη ζωή,

Δεν μετανιώνουμε για τίποτα

Και τώρα φεύγοντας

Αποχαιρετούμε

Τα δάση, τα λαγκάδια,

Τις πεδιάδες

Και κυρίως τη θάλασσα,

Όπως στραφταλίζει

Κάτω από το χάδι του Ήλιου…

Ναι, ζήσαμε μιαν ωραία ζωή».

 

Και μετρώντας τις πληγές μας

Σα γατιά,

Θα χωθούμε

Κάτω από το γαλάζιο γιασεμί

Για να πεθάνουμε

Χωρίς να στεναχωρήσουμε κανέναν.

Παρακαλώ, κανένας να μην ενοχληθεί.

Ο θάνατος είναι επιστέγασμα

Ωραίων στιγμών,

Ίσως η πλέον ηδονική, ιδανική

Εμπειρία

Για τους κουρασμένους,

Για τους διψασμένους

Πολεμιστές,

Τους εραστές της Αλήθειας.

 

Αθήνα, 19/8/2015

 

 

 

 

 

Σύλβια Λιούλιου, Αίας, του Σοφοκλή

Posted by grafei on 10:55 in Θέατρο, Χωρίς κατηγορία | 1 comment

Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

Η αρχαία τραγωδία έχει μια αυστηρή μαθηματική δομή, παγιωμένη μέσα στα χρόνια που προηγήθηκαν της συγγραφής και διδασκαλίας των δραμάτων που έφτασαν έως τις μέρες μας. Έχει διακριτά μέρη τόσο ως κείμενο όσο και ως παραστασιακό υλικό. Στη σκηνή παίζουν οι υποκριτές και στην ορχήστρα ο Χορός. Όταν αναβιώνει το αρχαίο δράμα σε αναστηλωμένα αρχαία θέατρα απαιτεί τη δική του εσωτερική αρμονία προκειμένου να επιβιώσει της αλαζονείας και του ξερολισμού μας. Κοινώς, ας μην κάνουμε την τραγωδία σαν τα μούτρα μας. Ένας ηθοποιός και μάλιστα ο πρωταγωνιστής μπορεί να ανεβοκατέβει μια φορά τις κερδίκες (το τρις είναι υπερβολή). Μπορούμε αντί για αίμα να βάλουμε κόκκινη άμμο καλό. Μπορούμε να πειραματιστούμε με τον Χορό, που ούτως ή άλλως δεν ξέρουμε τι να τον κάνουμε σε εποχές ακραίας εγωκεντρικής εξατομίκευσης. Μπορούμε να αυθαιρετήσουμε και με την κυκλική-εναλλασσόμενη διανομή και με τα σκηνικά, να ντύσουμε τους ηθοποιούς με σύγχρονα κοστούμια, να αποδομήσουμε το κείμενο και να αποδομηθούμε. Μέχρι εδώ όλα καλά. Τα έχουμε ξαναδεί και τα έχουμε …ξαναπάθει. Όμως το να υφιστάμεθα δύο ώρες φωνακλάδικες ερμηνείες, με το αυτοσχέδιο μουσικό συγκρότημα του τέλους, που ούτε ως ερασιτεχνικό δεν στέκει, να ακούμε δύο ηθοποιούς να μιλάνε και να τραγουδάνε με έντονη βλάχικη προφορά χωρίς να δικαιολογείται από το ρόλο τους, τότε μπαίνουμε σε εξωπαραστασιακά …δρώμενα κι αναγκαζόμεθα να χρησιμοποιήσουμε συνειρμικώς εξωθεατρικά κριτήρια.

 

Τελικά, από την πειραματική, πειραματικότατη, άτεχνη κι αν-έμ-πνευστη παράσταση στο Μικρό Θέατρο της Επιδαύρου, μου έμειναν τα τζιτζίκια που κατέφευγαν στους αυχένες των θεατών για να ξεφύγουν από τα ορμητικά-αρπακτικά χελιδόνια-στούκας, η διάθεση των ηθοποιών να ξεδιπλώσουν ή να φτύσουν την ψυχή τους, η ανεπάρκεια της μετάφρασης με το σπασμένο μέτρο και τα εξυπνακίστικα τερτίπια με την …υπογραφή μιας πολυδιαφημισμένης μετριότητας, η αμετροέπεια της σκηνοθέτιδος και το «δήθεν» του όλου πράγματος. Οι επαρκείς θεατές μάταια έψαχναν την «πρόταση» κάτω από το χαλί. Όσο κι αν την έψαχναν δεν την βρήκαν.

 

Ααα, και κάτι άλλο. Το αυτοσχέδιο πάλκο στην προβλήτα της Παλαιάς Επιδαύρου εξέπεμπε στριγκές φωνές που κακοποιούσαν δημοφιλή άσματα κι επικάλυπταν τις φωνητικές επιδόσεις των ηθοποιών που δεν ήταν και για βραβείο, αφού άλλοτε το εύρισκαν κι άλλοτε το έχαναν. Κάποτε δεν τους ακούγαμε κι άλλοτε μας φτύνανε τον κακοποιημένο σοφόκλειο λόγο στη μούρη, συλλαβή τη συλλαβή, φώνημα το φώνημα. Ξεφώνημα πάντως δεν έγινε. Μα τι ευγενικοί που είμαστε! Τι καλό κοινό!!! Μάλλον, μας έχει αποβλακώσει η Κρίση.

Τελικά, το Φεστιβάλ Αθηνών, Επιδαύρου και …περιχώρων είναι η κολυμβήθρα του Σιλωάμ, το ελληνικό Ελντοράντο, όπου όλοι οι τυχοδιώκτες και τυχάρπαστοι εκπαραθυρώνουν τους άξιους προκειμένου να εμπλουτίσουν το …βιογραφικό και την …κασέλα του πειρατή. Και μετά λέμε γιατί βιώνουμε αυτή την πολυδιαστασιακή πολιτισμική κρίση. Μα γιατί επικρατεί το: «ο γλείψας του γλείψαντος»… Κάθε συνειρμός δεκτός.

Κατά τα άλλα, όλα ήταν …τέλεια, όλοι οι συντελεστές υπερεπαρκείς, παρα-μορφωμένοι, έξαλλοι, trendy, in, αλλόφρονες κι ετερόφρονες καθόλου Main-stream αν και …πρωτοπορειακοί. Μα ποιος κοροϊδεύει ποιον σε αυτή την χώρα; Όχι πάντως εγώ που πηγαίνω ως αγνός θεατής, χωρίς να έχω διαβάσει τίποτα για την παράσταση και τα …βαρύγδουπα ονόματα των συντελεστών και περιμένω ο ταλαίπωρος να ψυχαγωγηθώ, να νιώσω αισθητική ηδονή, να βιώσω πρωτόγνωρα συναισθήματα, να εκστασιασθώ, να προβληματιστώ και να φιλοσοφήσω. Πείτε με αφελή και θα έχετε δίκιο!!!

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

info από τον επίσημο διαδικτυακό τόπο του Φεστιβάλ Αθηνών http://greekfestival.gr/gr/events/view/sulvia-liouliou-2015

Σηματοδοτεί η αυτοκτονία του Αίαντα το τέλος των αξιών του αρχαϊκού κόσμου; Οριοθετεί η έριδα για την ταφή του μοναχικού ήρωα το πέρασμα από τον «πολιτισμό της ντροπής» στον «πολιτισμό της ενοχής»;

Κατησχυμένος από τη μεροληπτική απονoμή των όπλων του Αχιλλέα στον Οδυσσέα, ο Αίας αποφασίζει εκδίκηση, τυφλωμένος όμως από τη μανία που του στέλνει η Αθηνά, κατακρεουργεί τα κοπάδια των Αχαιών. Ταπεινωμένος, ο ομηρικός ήρωας επιλέγει τον θάνατο.

Η Σύλβια Λιούλιου και ένας δημιουργικός πυρήνας νέων καλλιτεχνών εγκαινιάζουν με τον Αίαντα (περίπου 450 π.Χ.) την έρευνά τους πάνω στο αρχαίο δράμα, ιχνηλατώντας την πορεία του πρώτου αυτόχειρα της σοφόκλειας δραματουργίας.

 

Εργοβιογραφικό της Σύλβιας Λιούλιου:

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1980.

Αριστούχος απόφοιτος του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Σπούδασε θεατρολογία στο Royal Holloway University of London (BA Classics and Drama) και υποκριτική στην Ανωτέρα Δραματική Σχολή Σύγχρονου Θεάτρου Αθήνας. Πραγματοποίησε τις σπουδές της στη σκηνοθεσία στη Royal Academy of Dramatic Art (RADA: ΜΑ Text and Performance) απ’ όπου αποφοίτησε με διάκριση το Σεπτέμβριο του 2010.

Από το 2003 έχει εργαστεί εξαντλητικά ως βοηθός σκηνοθέτη και ως υπεύθυνη παραγωγής σε σημαντικές παραστάσεις. Έχει αρθρογραφήσει για το θέατρο, επιμελήθηκε θεατρολογικά εκδόσεις και τηλεοπτικές εκπομπές ενώ διδάσκει υποκριτική ως σήμερα.

Έχει σκηνοθετήσει τις παραστάσεις:

► «Πελεκάνος» του Όγκουστ Στρίντμπεργκ (2010). Μια παράσταση με δύο άνδρες ηθοποιούς που παίχτηκε για δύο σεζόν στο bios και παρουσιάστηκε στη Θεσσαλονίκη στο πλαίσιο των 46ων Δημητρίων.
► «Μια Μετέωρη Κυρία» (2011). Performance βασισμένη σε ποίηση της Κικής Δημουλά με τη Ρούλα Πατεράκη.  Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. Η παράσταση παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του «2ου Low Budget Festival».
► «Ο Λάμπρος, Ζακύνθου αρ. 12» (2012). Μια “θεατρική ανασκαφή” πάνω σε ένα ερειπωμένο ποίημα του Διονυσίου Σολωμού. Φεστιβάλ Αθηνών, Κτίριο Ε της Πειραιώς 260.
► «Στο Σπίτι Περιμένοντας τη Βροχή» του Ζαν Λυκ Λαγκάρς (2013).  Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. Η παράσταση παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του φεστιβάλ «Το Low Budget μιλάει Γαλλικά νο2».
► «Αέρας» του Βαγγέλη Χατζηγιαννίδη (2014).  ΠΟΛΗ θέατρο. Με τη Ράνια Οικονομίδου και τη Ρένη Πιττακή.

Ο «Αίας» του Σοφοκλή αποτελεί τη δεύτερή της συμμετοχή στο Ελληνικό Φεστιβάλ και θα παρουσιαστεί στο θέατρο της Μικρής Επιδαύρου στις 31/7 και 1/8.

 

Θέατρο Tέχνης Κάρολου Κουν – Μαριάννα Kάλμπαρη, Θέλω μια χώρα, του Aνδρέα Φλουράκη

Posted by grafei on 10:10 in Θέατρο, Χωρίς κατηγορία | 0 comments

 

 

Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

 

Από το προφητικό «Πεθαίνω σαν χώρα» του Δημήτρη Δημητριάδη στο αγωνιώδες υπαρξιακό χορωδιακό δρώμενο των νέων φοιτητών της δραματικής σχολής του «Θεάτρου Τέχνης» υπάρχει πολλή απόσταση. Κατ’ αρχήν, η δραματουργία. Στην παρούσα περίπτωση ελλείπει, χωλαίνει, ασθμαίνει και λειτουργεί μάλλον ως υλικό σχολικής παράστασης, ή σαν άσκηση στο εργαστήριο. Καλά τα παιδιά, εξαίρετη η φωνητική, καταπληκτικές οι χορογραφικές επιδόσεις τους, εκφραστικά και λαγαρά τα σώματά τους, καλή κι η Πιττακή σα δασκάλα που διαβάζει ποίηση, όλα ωραία και καλά… Όμως παράσταση δεν είχαμε, γιατί δεν υπήρχε κείμενο, δεν υπήρχε διάλογος, δραματικές συγκρούσεις, εξομολογήσεις και ψυχογραφήματα. Κλισέ πλέον το θέμα των μεταναστών (των πραγματικών ηρωικών μεταναστών) που καταθέτουν από σκηνής την εμπειρία τους. Καλό αλλά λίγο. Ένας τόσος δα πρόλογος δεν αλλοιώνει τον αυτοσχεδιαστικά εξπρεσσιονιστικό χαρακτήρα μιας δουλειάς που καλό θα ήταν να την κρατήσουν εντός των τειχών της Σχολής για τις εξετάσεις του Υπουργείου. Από την άλλη θαύμασα το προχώρημα της τεχνικής στη σχολή του Κάρολου Κουν. Τώρα ο υποκριτικός κώδικας έχει μετατεθεί από το λαϊκό και τον ποιητικό ρεαλισμό, στην αστική τελειομανία και στην επίδειξη δεξιοτεχνίας. Βέβαια, όταν φεύγουν τα ιερά τέρατα, απομένουν οι καλοί τεχνίτες. Όμως μεγάλη τέχνη δεν παράγεται από εργαλεία που φτιάχνουν καλολουστραρισμένα προϊόντα, αλλά από το ξύσιμο της πατίνας του χρόνου, από το φούσκωμα της μαγιάς, προκειμένου να αναφανεί και να αποκαλυφθεί πλέρια η υπαρξιακή αγωνία ενός λαού, μιας νέας γενιάς, που βλέπει το μέλλον της υποθηκευμένο και τα όνειρά της κατεστραμμένα. Μας λείπουν οι μεγάλοι δημιουργοί, γιατί τολμούσαν, γιατί ερωτοτροπούσαν με το επιμελημένα ατημέλητο, με το επιφανειακά άτεχνο, προκειμένου να αποκαλύψουν την πολυμορφία των φαινομένων και την ποίηση της ζωής, η οποία έγκειται στην απλότητα. Το ακούτε παραμορφωμένοι κουλτουριάρηδές μου; Όταν ο Χατζημάρκος, ο Λαζάνης, ο Αρμένης, ο Κουγιουμτζής, αυθεντικά λαϊκοί άνθρωποι, ζωγράφιζαν μονοκοντυλιές με το σώμα τους στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου ή στο Υπόγειο του Κουν δημιουργούσαν κόσμους ολόκληρους. Δεν είχαν τα τέλεια σώματα, δεν είχαν πειθαρχημένες φωνές (αυτό ήταν το έλλειμμα στο Θέατρο Τέχνης), όμως ήταν επί σκηνής, υπήρχαν, μοναδικοί κι ανεπανάληπτοι. Κι η Ρένη Πιττακή κι Η μάγια Λυμπεροπούλου κι η Αλεξάνδρα Λαδικού κι η Μελίνα Μερκούρη κι ο Γιάννης Φέρτης και … και… Το ακούτε παιδιά μου και νέοι θεατράνθρωποι. Ήξεραν όλοι μαζί λιγότερα από σας, αλλά μάθαιναν να ακούν, να συν-υπάρχουν, να παρατηρούν, να εκφράζουν το Άλλο που ενυπάρχει μέσα στον καθένα μας. Αυτά. Έτσι σαν μάθημα. Σαν παρατήρηση από έναν άνθρωπο που βλέπει και σπουδάζει και μελετά σαράντα χρόνια θέατρο. Καλά έκανε το Φεστιβάλ Αθηνών κι έδωσε χώρο και βήμα έκφρασης σ’ αυτή την παράσταση. Όμως το υλικό της και το αποτέλεσμα παραπέμπουν σε ηχηρούς χαστουκισμούς, αποτελούν μέρος του προβλήματος και δεν αχνοφαίνεται λύσις του.

Τα παιδιά ήταν όλα άψογα, στρατιωτάκια, μαριονέττες, ευπειθείς και υπάκουοι, εύπλαστοι και λειτουργικοί, συνεργάσιμοι, με έντονο τον αέρα της ομαδικότητας, συνεργάσιμοι. Τι άλλο θα θέλαμε από τη νέα γενιά; Τα μεγαλεία του παρελθόντος ήταν το αποτέλεσμα ατομικών, δονκιχωτικών ηρωισμών και προσωπικών οραμάτων, τα οποία φαίνεται ότι εξέλιπαν, μαζί με τόσα άλλα πράγματα. Η Ζαν ντ’ Αρκ έδωσε τη θέση της σε βιρτουόζους που χρησιμοποιούν το σώμα τους (κι ενίοτε και τα σώματα των …άλλων) ως βιολί, βιόλα, βιολοντσέλο (ανάλογα…).

Όμως για βραδιά πανσελήνου ήταν όλα υπέροχα και μαγικά, ούτως ή άλλως, σε αυτή τη σουρεαλιστική χώρα που βρεθήκαμε και διαλέξαμε να ζούμε και την αγαπάμε ως ανήσυχη ερωμένη που μας προδίδει πάντα και πάντα τη συγχωρούμε προδίδοντάς την!

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

 

info από τον επίσημο διαδικτυακό τόπο του Φεστιβάλ Αθηνών:

http://greekfestival.gr/gr/events/view/theatro-texnis-karolou-koun—marianna-kalmpari-2015

«Η χώρα πέθανε. Να πάει στον αγύριστο.
Μας έβγαλε τα συκώτια. Θεός σχωρέστη. Πάει, πέθανε.
Ζήτω η νέα χώρα! Ζήτω.»

Με αφετηρία ένα σύγχρονο θεατρικό κείμενο του Ανδρέα Φλουράκη που κινείται πέρα από τις συνηθισμένες δραματουργικές φόρμες, η Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Θεάτρου Τέχνης Μαριάννα Κάλμπαρη σκηνοθετεί μια παράσταση όπου μοναδικός πρωταγωνιστής αναδεικνύεται το πλήθος. Το πλήθος της νέας γενιάς Ελλήνων. Μια σκηνική πολυφωνία, που με φόντο την εποχή της κρίσης, εκφράζει άλλοτε το φόβο και την αγωνία και άλλοτε την ελπίδα και την αναγκαιότητα της αλλαγής. Κοινός άξονας το επιτακτικό αίτημα: «Θέλω μια χώρα». Μέσα σε αυτή την πολύβουη σκηνική σύνθεση, ξεχωριστή θέση έχει ο ρόλος- αντιφώνηση της Ρένης Πιττακή.

 

Σκηνοθετικό σημείωμα

Είναι πολύ δύσκολο να μιλήσει κανείς από σκηνής για μια κατάσταση που βιώνει, τη στιγμή ακριβώς που τη βιώνει. Πόσο μάλλον όταν η κατάσταση αυτή είναι τόσο κρίσιμη και τόσο ρευστή: τα πάντα γύρω μας δοκιμάζονται, καταρρέουν, μεταβάλλονται μέρα με τη μέρα. Όμως αν κάποιος δικαιούται να πάρει το λόγο αυτή τη στιγμή, είναι η νέα γενιά ,η γενιά που «είναι» το μέλλον της χώρας.  Το Θέατρο Τέχνης, φέρνει στη σκηνή του Φεστιβάλ το πλήθος των νέων: ένα πλήθος που με ορμή αλλά και απάθεια, με απελπισία αλλά και χιούμορ, με αφέλεια αλλά και κυνισμό αναζητά μια διέξοδο στην κατάσταση που βιώνει ως αδιέξοδο… Αναζητά απεγνωσμένα μια χώρα… Είναι άραγε σε θέση να τη διεκδικήσει;

Μαριάννα Κάλμπαρη

Σημείωμα Συγγραφέα

Το «Θέλω Μια Χώρα» είναι ένα έργο που ξεκίνησε από την κριτική της χώρας που έχουμε και τον οραματισμό της χώρας που θέλουμε. Κάθε σύγχρονη χώρα δεν είναι ούτε ομοιογενής ούτε ομόφωνη, με βάση αυτό το δεδομένο γράφτηκε το έργο. Πολυφωνία δεν σημαίνει κι έλλειψη ιδεολογίας, αν και το «Θέλω Μια Χώρα» διατηρεί μια έλξη-άπωση προς κάθε τελεσίδικη ή τυχοδιωκτική εξαγγελία. Το έργο βασίζεται σε μια συνθήκη αβεβαιότητας, πρόκλησης και ανεδαφικότητας: μήπως η χώρα που έχουμε δεν είναι η κατάλληλη για να ζήσουμε και πρέπει να βρούμε μια καινούργια; Πάνω σε αυτή τη συνθήκη διαπλέκονται οι φωνές όσων καλούνται να διαμορφώσουν πλαίσια ζωής σε ένα έδαφος μεγάλων ασταθειών. Είναι δυνατόν το μεγαλύτερο μέρος ενός λαού να αναζητά επαναπροσδιορισμό του ίδιου του του τόπου; Γιατί και πώς γίνεται αυτό; Πώς διαμορφώνεται στις μέρες μας ένας τόπος που μπορεί να γίνει αποδεκτός ως χώρα; Μήπως έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία διαμόρφωσης χωρών και συνεπώς μια νέα χώρα δεν μπορεί παρά να ανήκει σε ένα συλλογικό φαντασιακό;

Ανδρέας Φλουράκης

 

 

 

 

Νικίτα Μιλιβόγιεβιτς, Λουκρητία Βοργία, του Βίκτορ Ουγκό

Posted by grafei on 10:30 in Θέατρο, Λογοτεχνία, Χωρίς κατηγορία | 0 comments

Από τον θεατρόλογο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

 

Με στοιχεία από το θέατρο σκιών και το «Μαύρο Θέατρο της Πράγας», ο Σέρβος σκηνοθέτης Νικίτα Μιλιβόγιεβιτς εικονοποίησε θεαματικά τη σκηνή από το καρναβάλι της Βενετίας, πεδίο μεταμφιέσεων, πλαστοπροσωπιών και διαψεύσεων, οικογενειακών συγκρούσεων και ψυχοδραμάτων. Το διονυσιακό στοιχείο αυτής της πανάρχαιας εορτής ενέχει τη βακχική μανία και το Ά-λογο στοιχείο της ενθουσιώδους εκτονώσεως του θυμικού. Τα ανθρώπινα όντα αίρονται προσωρινώς πέραν του Καλού και του Κακού, δίνουν τόπο στα αρχέγονα ορμέφυτά τους, σμίγουν ζωωδώς τις αντισυμβατικές ορμές τους κι απαλλάσσονται προσωρινώς του κοινωνικού «κορσέ» τους. Η μάσκα λειτουργεί ως μέσον αποπροσωποιήσεως και το καταπιεσμένο συναισθηματικό σώμα του ανθρώπου βρίσκει την κατάλληλη ευκαιρία να εκδηλώσει πλέρια την οργή του.

 

Παιχνίδι εξουσίας, σύγκρουση δράσεων, σύνθεση αντιθέσεων, μάχη, πόλεμος και κουρνιαχτός. «Έρως-Τρύγος-Πόλεμος», όπως έγραφα σε τίτλο ποιήματος της πρώτης μου ποιητικής συλλογής («Ο Πορφυρός Ήλιος του Έρωτα και του Θανάτου», εκδόσεις Τέχνη και Λόγος, Αθήνα 1987).

 

Ο ανθρωπιστής Βίκτωρ Ουγκώ, γράφοντας την «Λουκρητία Βοργία», υπερβαίνει τα στενά πλαίσια των λογοτεχνικών συμβάσεων και της αισθητικής της εποχής του και πλησιάζει τις μεγάλες στιγμές του Ελισαβετιανού Θεάτρου, όπου η σκληρότητα κι ο αμοραλισμός εκθειάζονται και θεοποιούνται, οι άνθρωποι σμίγουν με τα ίδια τα παιδιά τους, χωρίς ίχνος Νεμέσεως και το μόνο που επικρατεί είναι η ακόρεστη δίψα, η λαιμαργία για Εξουσία. Η καταδυνάστευση των άλλων ως απαίτηση ευτυχίας ή υπεραναπλήρωση της μητρικής-πατρικής αγάπης, το μίσος και η εχθρότητα στον αντίποδα της οικογενειακής θαλπωρής και η «τζάμπα κακία» ως αντίπους της φιλανθρωπίας. Η ενσυναίσθηση θετικός πόλος με αρνητικό την εμπάθεια.

Τελικά, όπως φαίνεται στο έργο των μεγάλων λογοτεχνών, που ο λόγος τους είναι πάντα ένας πρώτης τάξεως δραματικό υλικό, η ανθρώπινη φύση παραμένει σχεδόν αναλλοίωτη από τα σπήλαια μέχρι σήμερα. Όσοι προφήτες, καλλιτέχνες, πνευματικοί άνθρωποι κι αν πάτησαν το πόδι τους στη γη, η μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων, η αμόρφωτος κι αδιαμόρφωτος μάζα εξακολουθεί να βιάζει ζωωδώς την ίδια της τη φύση, των τέκνων της μη εξαιρουμένων.

Στην παράσταση του Φεστιβάλ Αθηνών, στον χώρο Η της Πειραιώς 260, είδαμε ένα μεγαλειώδες «μπαρόκ» θέαμα, με πολλά στοιχεία της μετά το μεταμοντέρνο θεατρικής αναζητήσεως.

Εκπληκτική η Λυδία Φωτοπούλου στο ρόλο του σκληρού κι ανελέητου δούκα της Φερράρα, τελευταίου συζύγου της Λουκρητίας Βοργία. Η συνάντησή τους στη «σέρρα» είναι υποκριτικό ρεσιτάλ. Ερμηνεία για βραβείο.

 

Ο Μάνος Βακούσης, εκπληκτικός καρατερίστας, ένας ηθοποιός αναγνωρίσιμος από τις επιδόσεις του, δεξιοτέχνης, χάρμα αισθητικής ηδονής. Μπράβο του. Σε αυτό το έργο έπλασε με αληθοφάνεια και πληρότητα το ρόλο του συνειδητά ανέντιμου ανθρώπου. Τόσο ρεαλιστικός που δεν γινόταν καν αποκρουστικός, αλλά καθημερινά φυσιολογικός. Με την Κρίση πέσαν οι μάσκες και βλέπουμε τόσους παρόμοιους ανθρώπους γύρω μας, λες και ξεπήδησαν από τους συλλογικούς εφιάλτες ή από τα πλέον μαύρα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Η φτήνια του κοστουμιού με το οποίο τον έντυσε ο σκηνογράφος-ενδυματολόγος Kenny MacLellan.

 

Οι υπόλοιποι ηθοποιοί (της πρωταγωνίστριας συμπεριλαμβανομένης) ήταν επαρκείς, αλλά δεν με εξέπληξαν. Κράτησαν καλά το ρόλο τους και υπάκουσαν στις προσταγές του σκηνοθέτη. Συνέβαλαν στη διαμόρφωση μιας παράστασης με ενιαία αισθητική, ρυθμό κι απήχηση στο κοινό. Δεν είναι και λίγο. Η δουλειά του ηθοποιού είναι να ερμηνεύει και να μη λάμπει υπέρ το δέον «κλέβοντας την παράσταση». Τουλάχιστον, όχι σε τέτοιου είδους παραστάσεις που ο θεατής πρέπει να βυθιστεί στην ατμόσφαιρα προκειμένου να προβληματιστεί και να φιλοσοφήσει.

 

Και υπήρχε πολύ υλικό για διαλογισμό, πολλές αναλογίες με την ταραγμένη εποχή μας. Όπως είπε κι ο τωρινός Πάπας, που πόρρω απέχει από τον πάπα Βοργία, «η απληστία των ισχυρών καταδικάζει τους αδυνάτους σε μια ιδιότυπη σκλαβιά», κι αυτό δεν είναι σύμφωνο με τις διδασκαλίες του Χριστού, που ήρθε να ελευθερώσει τον άνθρωπο από τον Θάνατο της ψυχής.

Ακόμα μία σημαντική παράσταση, επιτυχία του Φεστιβάλ Αθηνών. Μην τη χάσετε. Μπορεί τα atm να δίνουν 60 ευρώ, όμως εδώ που φτάσαμε, ό,τι επενδύουμε σε διαλογισμό-αυτοβελτίωση-αυτογνωσία είναι η μόνη περιουσία που διαθέτουμε και θα διαρκέσει ίσως περισσότερο από πολλά επίσημα νομίσματα που χρησιμοποιούνται σήμερα. Δεν υπονοώ τίποτα και δεν κινδυνολογώ. Λέω απλώς το αυτονόητο: αυτό που είμαστε κι αυτό που διδασκόμεθα είναι διαρκέστερο από τα προσωρινά αποκτήματά μας. Το «είναι» κατισχύει του «έχειν» και του «φαίνεσθαι». Μορφωθείτε γιατί χανόμαστε. Διαμορφώστε υπεύθυνες και στέρεες, ρεαλιστικές απόψεις, υπερασπίστε τις από το πόστο σας ο καθένας, θυσιαστείτε για τα πανανθρώπινα ουμανιστικά ιδανικά, για να σωθούμε όλοι μας. Ας σχηματίσουμε την κρίσιμη εκείνη μάζα που απαιτείται για το «ποιοτικό άλμα» της Ανθρωπότητας, εκείνο που οραματιζόταν ο χριστιανός φιλόσοφος Σόρεν Κίρκεγκααρντ. Αποκαλυφθείτε κι αποκαλύψτε. Το καρναβάλι είναι υποκρισία και συγκάλυψη. Η Νέμεσις βγήκε και παίρνει κεφάλια. Ο Σίβα ξύπνησε κι αλλάζει πλευρό. Η Κάλι τρέφεται από το αίμα των αθώων. Όπως η Λουκρητία Βοργία, που πληρώνει στο τέλος, αλλά τη γλιτώνει φτηνά – στο γήινο επίπεδο – αναλογικά με τα αποτρόπαια εγκλήματά της.

Εμείς που συνωθούμεθα στις σκοτεινές αίθουσες των θεάτρων και παρακολουθούμε με κομμένη την ανάσα τους θεατρίνους να πάσχουν, ας συμπάσχουμε με ολόκληρη την Ανθρωπότητα σε αυτή την κρίσιμη καμπή της Ιστορίας και του Πολιτισμού της. Ας προασπίσουμε το δικαίωμα να είμαστε άνθρωποι κι ας ζήσουμε τις σύντομες ζωές μας περιεκτικά και ουσιαστικά, χωρίς υποκρισία και κρυμμένα μυστικά. Το κακό με τα «πτώματα στη ντουλάπα» είναι ότι σαπίζουν γρήγορα και βρωμάνε.

Όπως βλέπετε, οι προβληματισμοί από αυτή την παράσταση είναι πλούσιοι και μπορούν να συνεχισθούν εις το διηνεκές. Το προνόμιο των μεγάλων λογοτεχνών. Τα έργα τους είναι ανοικτά σε άπειρες αναγνώσεις.

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

info από τον επίσημο διαδικτυακό τόπο του Φεστιβάλ Αθηνών

http://greekfestival.gr/gr/events/view/nikita-milivogievits-2015

O Νικίτα Μιλιβόγεβιτς, από τους πιο σημαντικούς Σέρβους σκηνοθέτες, αναμετριέται με τη Λουκρητία Βοργία του Βικτόρ Ουγκό – επιλογή διόλου τυχαία: «Το επίθετο Βοργία συνδέεται με φρικτά εγκλήματα για την κατάκτηση της εξουσίας και τις άμετρες προσωπικές φιλοδοξίες. Ανέκαθεν ο πόθος της ισχύος συνδεόταν με ανήθικες, αν όχι εγκληματικές μεθοδεύσεις», επισημαίνει ο ίδιος. Η δική του ανάγνωση του ρομαντικού δράματος του Ουγκό δεν αποπειράται μιαν επιφανειακή ανανέωση των στοιχείων που συνθέτουν την παράσταση, αλλά μια θαρραλέα και νεωτερική ερμηνεία του κλασικού.

 

 

ΜΥΣΤΑΓΩΓΙΑ ΣΤΟ ΟΛΥΜΠΙΕΙΟΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΡΙΚΗ ΣΚΗΝΗ

Posted by grafei on 13:55 in Διάφορα, Θέατρο, Μουσική, Χωρίς κατηγορία | 0 comments

Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

Παρόμοιες δράσεις, με πολλαπλούς αποδέκτες και καλλιτεχνικά μηνύματα προς κάθε κατεύθυνσιν, λειτουργούν ως βόμβες θετικής ενέργειας σε εποχές μίζερες, σε καιρούς αυτομαστίγωσης, αυτολύπησης, μυκτηρισμών παντός είδους. Η Ελλάδα παρήγαγε πολιτισμό ανά τους αιώνες κι είναι σήμερα εδώ, ενωμένη, δυνατή, ανθεκτική, αισιόδοξη, χαρούμενη, έτοιμη να αναπληρώσει το χαμένο χρόνο με τιτάνιες προσπάθειες. Η χώρα που διοργάνωσε τους λαμπρότερους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες, που απέδειξε ότι παρά τις δυσοίωνες προβλέψεις των Κασσανδρών και τεχνογνωσία διαθέτει και υψηλό επιστημονικό δυναμικό και θέληση για δράση και πρωτοβουλίες και φιλότιμο (λέξη που δεν μεταφράζεται σε καμία άλλη γλώσσα). Δεν θέλω να ξανακούσω ότι οι Έλληνες είναι τεμπέληδες και δεν δουλεύουνε. Οι Έλληνες παλεύουν σε μια στενή λωρίδα γης να αντιμετωπίσουν αντίξοες συνθήκες και καταναλώνουν περισσότερη φαιά ουσία, ιδρώτα και ψυχή για να επιτύχουν το αυτονόητο. Σε αυτή τη χώρα επιτελούνται θαύματα και γεννιούνται μεγάλα πνεύματα. Είναι η χώρα η ευνοημένη από τους θεούς και τις θεότητες. Η Φύση, το Περιβάλλον, ο Πολιτισμός, η ευγένεια των φιλόξενων κι ευπροσήγορων ανθρώπων, η βαθιά παιδεία, η μακραίωνη παράδοση, η πλούσια γλώσσα μας που μιλιέται ασταμάτητα εδώ και τρεις χιλιετίες… Γιατί προσπαθούν οι πάντες να μας απαξιώσουν; Γιατί αδικούμε από μόνοι μας τον εαυτό μας; Αφού πασχίζουμε ηρωικά, παραγωγικά δημιουργικά και τελεσφόρα.

Απόδειξη η πρωτοβουλία της Εθνικής μας Λυρικής Σκηνής να δώσει μέσα στην κάψα του καλοκαιριού («θείος Ιούλιος μην» κατά Καβάφη), μια συναυλία με επιλεγμένες πατριωτικές άριες από γνωστές όπερες, στον ιερό χώρο του Ολυμπιείου, στις Στήλες του Ολυμπίου Διός, στον μεγαλύτερο ναό της Αρχαιότητας (μαζί με τον Ηραίον της Σάμου). Στον ίδιο χώρο που ο Βαγγέλης Παπαθανασίου είχε παρουσιάσει τη «Μυθωδία» του, άνοιξε την πόρτα πίσω από την Πύλη του Αδριανού και υποδέχθηκε γενναιόδωρα, Έλληνες και φιλέλληνες, που καθισμένοι στο χώμα παρακολούθησαν με ιδιαίτερη σοβαρότητα αυτή τη μυσταγωγία, συνειδητοποιώντας ίσως – κάπου βαθιά στο συλλογικό ασυνείδητο – ότι «φωνή λαού οργή Θεού!» κι ότι η μουσική ανοίγει τις ουράνιες πύλες, απ’ όπου κατεβαίνουν οι άγγελοι οι φιλάνθρωποι, οι σπλαχνικοί, οι ελεήμονες. Μείζων ενεργειακός χώρος, η Μέκκα για τους επισκέπτες της αρχαίας και της σύγχρονης Αθήνας, το Ολυμπιείον λειτούργησε χθες, 29/7/2015, όπως θα έπρεπε να λειτουργεί κάθε μέρα, όχι μουσειακά, αλλά ως ζωντανός υποδοχεύς, φορεύς και κύτταρο πολιτισμού. Οι χώροι αυτοί που φυλάσσονται με ζήλο από τις αρμόδιες Υπηρεσίες, δεν κρύβουν το μυστικό τους στις πέτρες αλλά στα χθόνια και κοσμικά ηλεκτρομαγνητικά-τελλουρικά ρεύματα, εκείνα που σχηματίζουν κόμβους και «ομφαλούς», εκείνα που διασταυρώνονται και συμπλέκονται σε ένα αόρατο (μέχρι τώρα) χωροδικτύωμα διανομής ενέργειας, άϋλης και ασύρματης μετάδοσης πληροφορίας και Γνώσεως… Αυτά, για την ώρα. Πρέπει λοιπόν να χρησιμοποιούνται και να ενεργοποιούνται από καλλιτεχνικές δράσεις και πράξεις υψηλού δυναμικού και στοχεύσεως. Όχι μία φορά στα εκατό χρόνια. Κάθε μέρα. Δόξα τω Θεώ, υπάρχουν τόσες ομάδες νέων ανθρώπων που με ηρωικές προσπάθειες δημιουργούν καλλιτεχνικά προϊόντα ποιότητος. Ας τους δοθούν οι αρχαιολογικοί μας χώροι, όπως δόθηκε το Λύκειο του Αριστοτέλη στο Φεστιβάλ Αθηνών και φιλοξένησε την ταλαντούχα και φερέλπιδα νέα σκηνοθέτιδα Κατερίνα Ευαγγελάτου σε ένα θέαμα που σου κόβει την ανάσα, βασισμένο στον «Ρήσο» του Ευριπίδη. Να ανοίξουν όλοι οι αρχαιολογικοί χώροι για το καλλιτεχνικό και φιλοθεάμον κοινό. Κάθε μέρα. Όσο πιο συχνά γίνεται. Έτσι θα προσελκύσουμε περιηγητές άλλου επιπέδου που δεν είναι απλοί τουρίστες, έτσι θα ξαναγίνει η Ελλάδα πνευματικό κέντρο της Υφηλίου!!! Το αξίζουμε και το δικαιούμεθα. Μέσα από αυτή την πολύπλευρη Κρίση, ας απαντήσουμε με τον μόνο τρόπο που δυνάμεθα και μας αναλογεί: ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΥΨΗΛΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΟΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΒΕΛΗΝΕΚΟΥΣ.

Τα συγχαρητήρια ανήκουν σε όλα τα στελέχη το προσωπικό και τους καλλιτέχνες της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Έδωσαν το καλό παράδειγμα για όλους μας. Άξιος ο μισθός τους!!!

Μετά Λόγου Γνώσεως,

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

Info από τον επίσημο διαδικτυακό τόπο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής http://www.nationalopera.gr/gr/event/i-luriki-sto-olubieion/

Η Λυρική στο Ολυμπιείον

Συναυλία με την Ορχήστρα και τη Χορωδία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής
Μουσική διεύθυνση Μύρων Μιχαηλίδης

ΠΡΕΜΙΕΡΑ 29 ΙΟΥΛΙΟΥ 2015
29 Ιουλίου 2015

Ώρα έναρξης 21.00
Αρχαιολογικός χώρος Ολυμπιείου – Στύλοι Ολυμπίου Διός
Σημαντική αλλαγή: Η διανομή των δελτίων προτεραιότητας και η είσοδος
στον αρχαιολογικό χώρο για την συναυλία θα γίνει από την Λεωφόρο Αμαλίας
στην Πύλη Αδριανού, λόγω έργων στην Β. Όλγας.
Είσοδος ελεύθερη με δελτία προτεραιότητας τα οποία θα διανέμονται στην είσοδο του Ολυμπιείου, δύο ώρες πριν την έναρξη της συναυλίας.
Σολίστ Τσέλια Κοστέα, Δημήτρης Πλατανιάς, Δημήτρης Πακσόγλου

Με μια μεγάλη συναυλία, με ελεύθερη είσοδο, η Εθνική Λυρική Σκηνή ολοκληρώνει την καλλιτεχνική περίοδο 2014-15, την Τετάρτη 29 Ιουλίου 2015. Στον μαγικό αρχαιολογικό χώρο του Ολυμπιείου, με φόντο τον ιερό βράχο της Ακρόπολης, η Εθνική Λυρική Σκηνή προσφέρει στους Αθηναίους και τους επισκέπτες της πόλης μας, μια συναυλία με εμβληματικά αποσπάσματα από διάσημες όπερες.

Η λυρική τέχνη είχε πάντοτε τον τρόπο να εκφράζει διαχρονικά θέματα και να δίνει απαντήσεις στα αιώνια ερωτήματα που απασχολούν τον άνθρωπο, την κοινωνία, τα έθνη. Η συναυλία αυτή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο Ολυμπιείον, μέσα στο δύσκολο καλοκαίρι του ’15, έρχεται για να υπογραμμίσει τη δύναμη της μουσικής και της τέχνης και να λειτουργήσει ως βάλσαμο σε δύσκολες εποχές. 

Με δημοφιλή αποσπάσματα από αγαπημένες όπερες όπως, μεταξύ άλλων, ο Ναμπούκο, ο Τροβατόρε, ο Οθέλλος, ο Μάκμπεθ, η Τόσκα, και με την συμμετοχή του συνόλου των καλλιτεχνικών της δυνάμενων (Ορχήστρα, Χορωδία, Μονωδοί) η ΕΛΣ φιλοδοξεί να προσφέρει μια ανάσα αισιοδοξίας, σε έναν από τους ωραιότερους αρχαιολογικούς χώρους της Αθήνας, το Ολυμπιείον.

Εδώ και τέσσερα χρόνια η Εθνική Λυρική Σκηνή έχει αναπτύξει μια σειρά από δράσεις στο πλαίσιο της πολιτικής της εξωστρέφειας της, οι οποίες στόχο έχουν να διατρανώσουν ότι η λυρική τέχνη δεν έχει περιορισμούς, δεν λειτουργεί με κοινωνικούς ή άλλους αποκλεισμούς, αλλά απευθύνεται σε όλους.

Ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, αρχιμουσικός Μύρων Μιχαηλίδης θα έχει την ευθύνη της μουσικής διεύθυνσης της συναυλίας. Σολίστ, δύο από τους διαπρεπέστερους μονωδούς της ΕΛΣ -σε Ελλάδα και εξωτερικό-, η υψίφωνος Τσέλια Κοστέα και ο βαρύτονος Δημήτρης Πλατανιάς, καθώς και ο τενόρος της νεότερης γενιάς Δημήτρης Πακσόγλου.

Η συναυλία πραγματοποιείται με την συνδρομή και την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων.

 

Εταιρεία Θεάτρου Dot – Θέμελης Γλυνάτσης, «Βερενίκη» του Jean Racine

Posted by grafei on 10:15 in Θέατρο, Λογοτεχνία, Χωρίς κατηγορία | 0 comments

Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

 

Ο Έρωτας ως θεοποιημένη φυγή από τα προβλήματα και τις ευθύνες, η ανάθεση του δυσβάσταχτου υπαρξιακού φορτίου στους ώμους, του «δυνατού», του «άντρα», του «ερώντος», το λιθάρι του Σισύφου σε φίλια χέρια, σεισάχθεια, ή «μνημόσυνο με ξένα κόλλυβα». Δεν παραπέμπω σε καμία οικονομική, πολιτική, κοινωνική ή άλλη πραγματικότητα. Μιλάω για τον εσωτερικό κόσμο ηρώων και κοινών θνητών και τα διαδραματιζόμενα εκεί, στο θέατρο που χωράει μόνον τους ανθρώπους που μπαίνουν στην καρδιά ή στο κορμί. Κι οι πόρτες ανοικτές, ορθάνοιχτες. Τα τείχη έχουν πέσει προ πολλού. Η υπερηφάνεια έχει πάει περίπατο μαζί με την αυτάρκεια κι η μετάθεση των ευθυνών σε ένα άλλο δυναμικότερο άτομο κοινής αποδοχής το ζητούμενο για να απολαύσουμε την ανατολίτικη ραστώνη, νωθρότητα ή οκνηρία μας. Στη «Βερενίκη» του Ρακίνα συγκρούονται δυο φύλα, δυο κόσμοι, δυο νοοτροπίες, δυο πολιτισμοί, δυο κοσμοθεωρίες. Η νοησιαρχική Ρώμη με τις αρχές της για την καθαρότητα του αίματος των απογόνων των αυτοκρατόρων της και η τρυφηλή Ανατολή που μόνον την ηδονή θηρεύει κι όλα τα άλλα είναι «προφάσεις εν αμαρτίαις». Αυτή η υπερβολή, η αυτοκαταστροφική μανία στη θεοποίηση κι εξιδανίκευση του έρωτα, ενώ το σεξ είναι εύκολο, πρόχειρο και φτηνό για τους πάντες, δείχνει την αρρώστια του δυτικού πολιτισμού μας και την έλλειψη μέτρου σε υπερ-αξίες και υπο-βαθμίσεις.

Δεν έπληξα καθόλου στην παράσταση του Θέμελη Γλυνάτση. Υπήρχε αντίστιξη, ρυθμός, μέτρο, ειρωνικό σχόλιο, σαρκασμός, υπονόμευση και ταυτόχρονη λατρεία στο κλασικό κείμενο, που αναδείχτηκε χάρη στην έμμετρη μετάφραση που φιλοτέχνησε ο βραβευμένος ποιητής Στρατής Πασχάλης. Η εικαστική πραγματικότητα, η «όψις» της παράστασης με ξετρέλανε. Φωτισμοί και σκηνικά εφέ, ομίχλες, ανεμιστήρες και η χρήση του γυμνού χώρου της μεγάλης αίθουσας Δ στον πολυχώρο της Πειραιώς 260 έδωσαν την αίσθηση κινηματογραφικού στούντιο. Μόνη παραφωνία, ψείρες και μικρόφωνα που διέχεαν τον ήχο και δεν ήξερες πάντα ποιος ομιλούσε κάθε φορά. Αυτό έδινε μια επιπλέον μεταφυσική ατμόσφαιρα στην παράσταση, αθέλητη ίσως. Τελικά, αυτό που μένει από τις δεκάδες παραγωγές που βλέπει ένας επαρκής θεατρόφιλος είναι ο διαλογισμός κατά τη διάρκεια και η φιλοσοφία μετά τη λήξη του θεάματος.

 Έχω δει πολύ Ρακίνα στην Κομεντί Φρανσαίζ, γελάω συνήθως με την χτυπητή εκφορά του αλεξανδρινού στίχου, παρατηρώ τα πάθη άλλων εποχών ως γελοιογραφίες στο έρεβος της φρικιαστικής μεταβατικής εποχής μας κι εν τέλει… βιώνω την αισθητική ηδονή πλέρια, αφού φεύγω κι εγώ σε άλλα χωροχρονικά μήκη και πλάτη κι αποκαθαίρομαι έτσι από τα προβλήματα, τις εμμονές και τις προκαταλήψεις μου, λησμονώντας τα για λίγο. Αυτή είναι και η ψυχοθεραπευτική δύναμη του θεάτρου. Δια της ομοιοπαθητικής επανέρχεσαι σε μια σχεδόν δυσάρεστη κι αβάσταχτη πραγματικότητα, που σου φαίνεται μάλλον ανεκτή, αν όχι γλαφυρή, σε σχέση και σε σύγκριση με τις σκηνικές εξάρσεις, εκεί όπου όλα τα συναισθήματα μεγεθύνονται και ξεσπούν βιαίως προς τα έξω…

Θα βλέπω πάντα Ρακίνα και Κορνέιγ και Μολιέρο και Γκολντόνι και Λόπε ντε Βέγκα και Μπεν Τζόνσον, γιατί δεν με αφορούν. Κι αυτό με ξεκουράζει. Πρωτότυπη ως άποψη; Τολμηρή; Δεν νομίζω. Απλώς ειλικρινής. Κι αν δεν λέγαμε τις αλήθειες μας, γιατί θα πρέπει να μιλάμε και να γράφουμε;

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

Info από τον επίσημο διαδικτυακό τόπο του Φεστιβάλ Αθηνών http://greekfestival.gr/gr/events/view/etaireia-theatrou-dot-%E2%80%93-themelis-glunatsis-2015

 Η «μεγαλειώδης θλίψη», αιτία ευχαρίστησης για τον θεατή του Ρακίνα, βρίσκεται συμπυκνωμένη στην πλέον λιτή τραγωδία του, τη Βερενίκη (1670), που ανατέμνει το αδύνατο του έρωτα.

Όταν ο Τίτος έρχεται στη Ρώμη, για να αναλάβει την εξουσία, τον συνοδεύει η Βερενίκη, βασίλισσα της Παλαιστίνης, με την προοπτική του γάμου τους, μετά από μακρόχρονο έρωτα. Η Σύγκλητος αντιτίθεται. Οι ελπίδες του ερωτευμένου με τη Βερενίκη βασιλιά Αντιόχου αναπτερώνονται.

Τραγωδία δωματίου, ψιθύρων και ανεκπλήρωτων παθών, δομείται σε δεκαπεντασύλλαβο από τον Στρατή Πασχάλη και ενορχηστρώνεται από τον συστηματικό εκσκαφέα του ρυθμού των λέξεων και των σιωπών, αιρετικό στη σκηνική εικόνα Θέμελη Γλυνάτση.

Ανέστης Αζάς, Υπόθεση Φαρμακονήσι ή Το δίκαιο του νερού

Posted by grafei on 12:03 in Διάφορα, Θέατρο, Χωρίς κατηγορία | 0 comments

Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

Οι σύγχρονες διαδραστικές μορφές θεατρικής έκφρασης έχουν πολλά στοιχεία από το agit-prop (agitatia-propaganda), αφού οι εμψυχωτές αυτών των περισσότερο ή λιγότερο αυτοσχεδιαστικών θεαμάτων χρησιμοποιούν τη σκηνή (όχι απαραίτητα σε αμιγώς θεατρικούς χώρους) προκειμένου να εκφράσουν τις πολιτικές τους πεποιθήσεις ή να προκαλέσουν μιαν επιθυμητή αντίδραση, ευαισθητοποιώντας το κοινό πάνω σε ένα θέμα μείζονος ή ήσσονος σημασίας, επιχειρώντας να αποσπάσουν τη συμμετοχή, τη συμπαράσταση ή απλώς τη συγκατάβασή του. Αυτή η λειτουργικότητα του θεάτρου ως όπλου κι εργαλείου στη διαμόρφωση ή χειραγώγηση της Κοινής Γνώμης είναι γνωστή από αρχαιοτάτων χρόνων (τόσο σε δημοκρατικά πολιτεύματα όσο και σε τυραννικά καθεστώτα).

Η λογοτεχνία και η θεατρική τέχνη στην υπηρεσία ιδεολογημάτων, θεωριών, κινήσεων και κινημάτων. Στην προκειμένη περίπτωση του Ανέστη Αζά και της «Υπόθεσης Φαρμακονήσι» πρυτανεύει το ανθρωπιστικό αξίωμα ότι όλοι είμαστε άνθρωποι (τέκνα του ιδίου θεού – ακόμα κι οι αλλόθρησκοι κι αλλόφυλοι), ότι τα σύνορα δεν είναι ικανό εμπόδιο για να αναχαιτίσουν την ανάγκη των τυραγνισμένων ή καταπιεσμένων λαών για μετανάστευση κι ότι δεν υπάρχουν «λαθρομετανάστες», αφού «κανένας άνθρωπος δεν είναι λαθραίος», σύμφωνα με το λαοφιλές σύνθημα.

Στα πλαίσια αυτής της ανθρωπιστικής διαχείρισης των οικονομικών μεταναστών ή αυτών που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους διωγμένοι από τους πολέμους κι εχθρούς αιμοβόρους ή αδίστακτους, δεν εξετάζονται θέματα υγιούς απορρόφησης από τις κοινωνίες υποδοχής, δεν εξετάζονται θέματα Υγιεινής, ή άλλα πιο ευαίσθητα και πολύπλοκα θέματα θρησκευτικής μισαλλοδοξίας, ρατσισμού, ξενοφοβίας, αλλοίωσης των πατροπαράδοτων ηθών και εθίμων και λοιπά.

Ο κυνηγημένος μετανάστης είναι είδος υπό προστασίαν κι εξαφάνισιν κι οι πάντες οφείλουν να παρακάμψουν τη δική τους οικονομική ή θεσμική κρίση και να αφιερωθούν στον καλόν αγώνα για να του κάνουν τη ζωή του ανεκτή στον «παράδεισο» στον οποίο κατέφυγε για να ξεφύγει από τα οικεία κακά.

Οι Έλληνες, ως έχοντες μακράν εμπειρία μεταναστεύσεως (αναγκαστικής ή οικειοθελούς) από αρχαιοτάτων χρόνων, κατέφευγαν συχνά στην (αυτό-)εξορία, πάλευαν με αντίξοες συνθήκες και διέπρεπαν στην αλλοδαπή ή εξαφανίζονταν. Από την πρόσφατη Μικρασιατική Καταστροφή, τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τον Εμφύλιο και τη Χούντα, έχουν συμβεί ανταλλαγές, μετακινήσεις πληθυσμών κι αναγκαστικές επιμειξίες ή αναμείξεις, έτσι που κάθε φορά – μετά τον αρχικό κλυδωνισμό – η Ελληνική Κοινωνία εμπλουτίζεται με νέα δημιουργικά στοιχεία κι ο πολιτισμός εξελίσσεται κι οι προκλήσεις μεταλλάσσονται σε ευκαιρίες (παρά τα προβλήματα).

Άρα, θα πρέπει να εστιάσουμε στη θετική πλευρά του δυσχερούς αυτού φαινομένου και να προσπαθήσουμε (ως κοινωνία, ως κράτος, ως πολίτες) να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων και να αντιδράσουμε με τον καλύτερο ανθρωπιστικό και θεάρεστο τρόπο. Η ανοχή στο διαφορετικό είναι βασική αρχή της παγκοσμιοποιημένης πραγματικότητας που βιώνουμε εκόντες-άκοντες. Επομένως δεν υπάρχει άλλος δρόμος από την ειρηνική αφομοίωση των επερχομένων ικετών (ακόμα κι όταν αυτοί υπερβαίνουν αριθμητικώς τις αντοχές και τις ανοχές μας). Πρόκειται για έναν ιδιότυπο «πόλεμο», όπου κρίνονται και οι δυνατοί και οι αδύναμοι και πολλές φορές οι νικητές είναι νικημένοι και τ’ ανάπαλιν.

Αυτά τα ερωτήματα κι οι προβληματισμοί αναδύονται από τη στρατευμένη παράσταση στο Θέατρο Τέχνης της Φρυνίχου στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αθηνών, όπου καταγγέλλεται εμμέσως πλην σαφώς το επίσημο κράτος και η ελληνική Δικαιοσύνη για μεροληψία υπέρ των δημοσίων λειτουργών και κατά των αναξιοπαθούντων θυμάτων. Ήδη από τον πρόλογο του θεατρικού έργου επισημαίνεται η ανάγκη δράσης και διάδρασης με την αληθή πραγματικότητα, πέρα από κάθε σκηνική μυθοπλασία ή τάση φυγής. Αυτό το πολιτικό θέατρο αφυπνίζει τον θεατή, τον αναστατώνει, τον ξεβολεύει, τον θέτει προ των ευθυνών του. Απορώ πώς δεν υπήρχαν και ψηφίσματα προς υπογραφήν στην έξοδο.

Αναρωτιέμαι μήπως το Φεστιβάλ Αθηνών θα μπορούσε να προβεί σε περισσότερο τολμηρές κοινωνικές και πολιτικές παρεμβάσεις, σε συνεργασία με Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και Ομάδες Πρωτοβουλίας.

Η θεατρική τέχνη και το θεατρικό φαινόμενο μεταλλάσσεται σε κρίσιμους καιρούς και απαιτεί (στα πλαίσια των δημοκρατικών κοινωνιών) ολοένα και μεγαλύτερη συμμετοχή στη διαμόρφωση του καθημερινού «γίγνεσθαι» και της «περιρρέουσας ατμόσφαιρας». Αυτή άλλωστε είναι και η δουλειά των τεχνιτών του Διονύσου: να μεταδίδουν τη μανία του Βάκχου και να ταράζουν κατεστημένα, προκαταλήψεις και προκατασκευασμένες ιδέες. Κι όποιος αντέξει, ας παραμείνει νηφάλιος μέσα στην καταστροφή, σαν τη φουρτουνιασμένη θάλασσα, που τη δέρνουν καταιγίδες στην επιφάνεια, αλλά είναι ήρεμη στο βάθος και στωική, δοτική, φιλοσοφημένη.

Η αποστασιοποίηση είναι ένα σημαντικό θεατρικό όπλο κι εργαλείο στη διαμόρφωση της Κοινής Γνώμης. Το κοινό που παρακολουθεί αυτά τα θεάματα είναι μυημένο και κανενός άθυρμα. Ο καθείς σχηματίζει τη δική του άποψη, που είναι καθ’ όλα σεβαστή. Η δουλειά του θεατρανθρώπου είναι να εκθέτει τα προβλήματα και να θέτει τα ερωτήματα. Οι απαντήσεις θα έρθουν μόνες τους, από το Χρόνο και την Ιστορία. Κι ο καθένας θα χρεωθεί το βάρος των επιλογών ή των αστοχιών του. Η ιεραποστολική αγιοποίηση των κατατρεγμένων είναι μόνον η μία πλευρά του νομίσματος. Ο ανώνυμος ψυχολόγος που «μιλάει» δια των ηθοποιών στην «παράσταση» θέτει το θέμα της ενοχοποίησης των από θέσεως ισχύος για να αποφευχθεί η αυτοκριτική και η ανάληψη των ευθυνών από τον δρώντα. Αυτά για την ώρα. Μια σημαντική δουλειά που γεννάει γόνιμους διαλόγους. Μακάρι να υπάρξουν κι άλλες παρόμοιες στο μέλλον.

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr