Δύο εκδηλώσεις που προλογίζω, ομιλώ και συντονίζω μετά τιμής τε και χαράς
Η Ιφιγένεια των Ταύρων
του Χριστόφορου Χριστοφή
Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης
14 Ιανουαρίου 2025 | Ώρα έναρξης: 20:30
και την Τετάρτη 15 Ιανουαρίου, στις 7μμ στην Παλαιά Βουλή:
ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ
Η Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος – Εθνικό
Ιστορικό Μουσείο, η Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Κύπρου
και οι εκδόσεις Νεφέλη
σας προσκαλούν
την Τετάρτη, 15 Ιανουαρίου 2025 στις 7.00 μ.μ.
στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, Μέγαρο Παλαιάς Βουλής (Σταδίου 13),
στην παρουσίαση του βιβλίου
της Ευρυδίκης Περικλέους-Παπαδοπούλου
Και πολλά επικράνθη
η Ελένη της Καρπασίας
Η εκδήλωση τελεί υπό την αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου
της Κυπριακής Δημοκρατίας, κ. Νίκου Χριστοδουλίδη
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Χαιρετισμούς θα απευθύνουν
η κα Μαριέττα Μινώτου [Πρόεδρος της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος]
ο κ. Χριστόφορος Χαραλαμπάκης [Ακαδημαϊκός – Ομότιμος Καθηγητής Γλωσσολογίας του ΕΚΠΑ]
η Α.Ε. ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νίκος Χριστοδουλίδης. Τον χαιρετισμό θα αναγνώσει ο κ. Σταύρος Αυγουστίδης [Πρέσβης της Κυπριακής ∆ημοκρατίας στην Αθήνα].
Το βιβλίο παρουσιάζουν οι:
Χαρίκλεια ∆ημακοπούλου [Γενική Γραμματέας της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος]
Πέτρος Παπαπολυβίου [Αναπληρωτής Καθηγητής,
Κοσμήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κύπρου]
Λουίζα Χριστοδουλίδου [Καθηγήτρια Νεοελληνικής Λογοτεχνίας – Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Κύπρου του Παιδαγωγικού Τμήματος ∆ημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Αιγαίου]
Αντιφώνηση από την Ελένη Φωκά και τη συγγραφέα Ευρυδίκη Περικλέους-Παπαδοπούλου.
Συντονισμός-Παρουσίαση: ∆ρ Κωνσταντίνος Μπούρας [Ποιητής, Θεατρολόγος, Μεταφρασεολόγος, Κριτικός]
«Η Ανδρομάχη τού Ευριπίδη, τού Ρακίνα και τού Σενέκα. » Η τραγική ηρωίδα ως στωική μορφή.
Οι ΦΡΥΚΤΩΡΙΕΣ σε συνεργασία με τον Φιλολογικό σύλλογο Παρνασσός, σας παρουσιάζουν το
«Θεατρικό Εργαστήρι»,
Θέμα της σημερινής εκπομπής
«Η Ανδρομάχη τού Ευριπίδη, τού Ρακίνα και τού Σενέκα. » Η τραγική ηρωίδα ως στωική μορφή.
Αναλύει: ο Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας.
Ποιητής, θεατρολόγος, μεταφρασεολόγος και κριτικός
Δείτε την καταγραφή εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=qIilO8wq-RQ
Η καταγραφή έλαβε χώρα στην αίθουσα Κωστή Παλαμά, του Φιλολογικού συλλόγου Παρνασσός. Πλατεία Καρύτση, Αθήνα
……………………………………………………………………
Σύντομη περίληψη
Γράφει ο ποιητής, θεατρολόγος, μεταφρασεολόγος και κριτικός Κωνσταντίνος Μπούρας.
Μελετώντας συγκριτικά τρία έργα από ισάριθμες ιστορικές περιόδου
ανιχνεύουμε τρόπους και μορφές που προέκυψαν από άλλα,
διαφορετικά, αν και παρεμφερή πολιτισμικά χωροχρονικά
συμφραζόμενα.
Η διαχείριση τού ίδιου μύθου, ξεκινώντας «με ψίχουλα από το τραπέζι
τού Ομήρου» με τα οποία τράφηκαν οι αρχαίοι δραματικοί ποιητές, έως
την Ευρωπαϊκή Αναγέννηση και περνώντας από την ακμή τής Ρωμαϊκής
Αυτοκρατορίας δημιουργούν νοητικές γέφυρες κι επαυξάνουν τους
νευρώνες τού ατομικού τε και Συλλογικού Εγκεφάλου μας συμβάλλοντας
στον αέναο διάλογο για τα πάγια προβλήματα που αντιμετωπίζει ακόμα
η Ανθρωπότητα.
Η Τέχνη είναι το μέσον, το εργαλείο προκειμένου να διασκεδάσουμε από
τις καθημερινές σκοτούρες και να ψυχ-αγωγηθούμε ενθυμούμενοι την
θεία, την ουράνια καταγωγή μας (σύμφωνα με τους Ορφικούς Ύμνους).
Η γλώσσα είναι απλώς ένας κώδικας. Το σωζόμενο κείμενο μέσα από
αλλεπάλληλες παλίμψηστες αντιγραφές, μεταγραφές, διασκευές,
αλλοιώσεις, βελτιώσεις, παραμορφώσεις κι επικαιροποιήσεις είναι
απλώς μία παρτιτούρα την οποία καλούμεθα να ερμηνεύσουμε.
Ο όρος «αναβίωση τού αρχαίου δράματος» είναι πλέον ξεπερασμένος
και αφορά τους ανθρώπους τού εικοστού αιώνα.
Η κάθε εποχή προβάλλει πάνω στα κεκτημένα, κατακτημένα ορόσημα τα
δικά της οριοθέσια, τις δικές της εμμονές, προκαταλήψεις,
δεισιδαιμονίες, εμμονές, προκατασκευασμένες ιδέες. Και πώς θα
μπορούσε να γίνει αλλιώς;
Το θέατρο ως παραστασιακό γεγονός, ως πολυποίκιλη και πολυσύνθετη
παραγωγή ξεφεύγει από το παραδοθέν (ή μεταφρασθέν-διασκευασθέν)
κείμενο κι εμπεριέχει πολλούς άλλους (συμπληρωματικούς ή
παραπληρωματικούς) παραγλωσσικούς κώδικες.
Μιλάμε για ηχητικό τοπίο (τι ακούει ένας τυφλός) και για «όψιν» (τι
βλέπει ένας κωφός).
Πέρα όμως από αυτή την αναφορά στις δύο κύριες αισθήσεις (ακοή,
όραση) στη ζωντανή διάδραση των συντελεστών μιας παράστασης με
το κοινό συμμετέχουν όχι μόνον οι άλλες τρεις αισθήσεις, αλλά και η
διαίσθηση.
Ξαναγυρώντας στους τρεις δραματικούς ποιητές που εμπνεύστηκαν
από τον ίδιο μύθο και κατέστησαν την Ανδρομάχη ως κεντρικό
δραματικό πρόσωπο σε δύο ομώνυμες τραγωδίες (Ευριπίδης, Ρακίνας)
και σε μία ετεροβαρή («Τρωάδες» τού Σενέκα, που δεν εμπνέονται
μόνον από την αντίστοιχη ευριπίδεια τραγωδία) θα σημειώσουμε
πολλές ομοιότητες αλλά και διαφορές. Με αυτήν ακριβώς την προοπτική
θα ασχοληθούμε στο φετινό δεύτερο Θεατρικό Εργαστήριο που
συντελείται στο πλαίσιο τού Ελεύθερου Πανεπιστήμιου τού Φιλολογικού
Συλλόγου Παρνασσός.
Αυτό το άκρως παραγωγικό και επιδραστικό
Ελεύθερο Πανεπιστήμιο διευθύνει ο Καθηγητής Φίλιππος
Νικολόπουλος.
Με εκλεκτούς καλεσμένες, λογοτέχνες, καλλιτέχνες, κριτικούς,
πνευματικούς ανθρώπους, ερευνητές, μελετητές όλων των πολιτιστικών
φαινομένων, καλούμε όλους τους θεατρόφιλους, όλους τους ανήσυχους
συνειδητούς ανθρώπους τής εποχής μας να συμμετέχουν ενεργά
προκειμένου να συνδημιουργήσουμε έναν διάλογο με σταθερή
ανατροφοδότηση από και προς την περιρρέουσα ατμόσφαιρα.
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας
…………………………………………………………………………..
Βιογραφικό σημείωμα
https://konstantinosbouras.gr/%CE%B2%CE%B9%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%BA%CF%8C/
—————————————————————–
Ευχαριστούμε θερμά.
τον Δρ. Κωνσταντίνο Μπούρα, για την άδεια καταγραφής και προβολής στα ΜΜΕ.
Τον Φιλολογικό Σύλλογο Παρνασσό και ιδιαίτερα τον πρόεδρο του κ Βασίλειο Κωνσταντινόπουλο για την άδεια τηλεοπτικής χρήσης του χώρου και το προσωπικό του Φιλολογικού συλλόγου Παρνασσός, για την τεχνική βοήθεια και αγαστή συνεργασία.
………………………………………………………………………….
Για οποιαδήποτε αναφορά ή καταγγελία, επικοινωνήστε με τον σταθμό στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο fryktories.net@gmail.com
Σπάρτακος Γιώργος Πατεράκης
Ιδρυτής και υπεύθυνος
Τηλεοπτικού και Διαδικτυακού Σταθμού
«ΦΡΥΚΤΩΡΙΕΣ»
( http://www.fryktories.net )
Τηλ: +30 694 5547 021
Μέλος της Ένωσης Δημοσιογράφων
Περιοδικού και Ηλεκτρονικού Τύπου
Μακεδονίας Θράκης ( Ε.ΔΗ.Π.Η.Τ )
ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΤΟΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ
Συνεχίζεται για δεύτερη ακαδημαϊκή χρονιά με μεγάλη προσέλευση και απόλυτη επιτυχία συνάντηση πνευματικών ανθρώπων, ανθρώπων τού θεάτρου, σπουδαστών και καθηγητών στο πλαίσιο τού ΘΕΑΤΡΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ που διοργανώνει το ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ του ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ “Παρνασσός”
με εισαγωγή από τον Δρα ΦΙΛΙΠΠΟ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟ, Διευθυντή του Ελεύθερου Παν/μίου
και με εμψυχωτή/συντονιστή/διδάσκαλο τον Δρα ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ ΜΠΟΥΡΑ.
Η είσοδος, η συμμετοχή και η παρακολούθηση είναι ελεύθερη και δωρεάν.
Θα δοθεί πιστοποιητικό συμμετοχής.
Σας ενημερώνουμε ότι το Θεατρικό εργαστήριο για το ακαδημαϊκό έτος
2024-2025 θα πραγματοποιείται Παρασκευή (2 φορές τον μήνα) στην αίθουσα συνεδριάσεων του Φ.Σ.Π. και ώρες 18.00-20.00.
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΙΣ ΜΑΣ:
2η συνεδρίαση: Παρασκευή 27 Δεκεμβρίου 2024.
Συνεδριάσεις Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου-Μαρτίου 2025: 17.1, 31.1 14.2, 28.2, 14.3, 28.3. 2025
Ενδέχεται να γίνουν κατ’ εξαίρεσιν (λόγω διαθεσιμότητος των επισκεπτών καθηγητών και κάποια Σάββατα 12-3μμ)
Μελλοντικοί προσκεκλημένοι μας: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ-ΒΕΡΟΝΙΚΑ ΔΑΒΑΚΗ, ΜΑΡΙΑ ΔΗΜΑΚΗ-ΖΩΡΑ κ.ά. (ο κατάλογος παραμένει ανοικτός).
Προετοιμάζεται παράσταση τού υβριδικού δράματος “Ανδρομάχη” τού Ευριπίδη σε μετάφραση και σκηνοθεσία από τον ποιητή, θεατρολόγο, μεταφρασεολόγο και κριτικό Δρα Κωνσταντίνο Μπούρα.
Η παράσταση αυτή προγραμματίζεται για την κεντρική αίθουσα τού ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ “Παρνασσός” περί τα τέλη Μαΐου 2025.
Η όλη εκδήλωση βιντεοσκοπείται.
Δύνανται να συμμετάσχουν και άτομα που δεν είχαν ενημερωθεί για την πρώτη συνάντηση.
η ηλεκτρονική διεύθυνση και το τηλέφωνο τού συντονιστή είναι:
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας,
τηλ. 6947694646
Σας περιμένω το τελευταίο Σάββατο τού 2024 στην ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΛΕΣΧΗ, οδός Ιπποκράτους 15, 5μμ να γιορτάσουμε την ΠΟΙΗΣΗ
The Philosophy & Art Laboratory of the Department of Philosophy of Athens University & the Ancient Orchesis Study Group invites you on Saturday 28.12 at 5pm Music Department University Club Hippokratous 15 4rth floor to celebrate together the end of the year. Our honorary guest the poet Dr Konstantinos Bouras.
Εκεί που ξεκίνησα το 1979 ως πρωτοετής φοιτητής Ε.Μ.Π. παίζοντας στη Θεατρική Ομάδα όλων των αθηναϊκών πανεπιστημίων, εκεί ξαναγυρίζω τώρα χάρη στην επιστήθια φίλη μου ΘΕΑΤΡΑΝΘΡΩΠΟ και Δρα ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ Αννούλα Λάζου.
Την ευγνωμονώ από καρδιάς.
Σας ευχαριστώ που υπάρχετε!!!
Ο οίνος θα ρεύσει άφθονος, ο Διόνυσος θα χαμογελάει ικανοποιημένος από τους τεχνίτες του.
Διάλεξη για το υβριδικό δράμα τού Ευριπίδη “Ανδρομάχη” στο ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ τού ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ, Τετάρτη 11/12/2024, 6-8μμ στην ΑΙΘΟΥΣΑ ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ
Η Ανδρομάχη τού Ευριπίδη, τού Ρακίνα και τού Σενέκα. Η τραγική ηρωίδα ως στωική μορφή.
Γράφει ο ποιητής, θεατρολόγος, μεταφρασεολόγος και κριτικός Κωνσταντίνος Μπούρας.
Μελετώντας συγκριτικά τρία έργα από ισάριθμες ιστορικές περιόδου ανιχνεύουμε τρόπους και μορφές που προέκυψαν από άλλα, διαφορετικά, αν και παρεμφερή πολιτισμικά χωροχρονικά συμφραζόμενα.
Η διαχείριση τού ίδιου μύθου, ξεκινώντας «με ψίχουλα από το τραπέζι τού Ομήρου» με τα οποία τράφηκαν οι αρχαίοι δραματικοί ποιητές, έως την Ευρωπαϊκή Αναγέννηση και περνώντας από την ακμή τής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας δημιουργούν νοητικές γέφυρες κι επαυξάνουν τους νευρώνες τού ατομικού τε και Συλλογικού Εγκεφάλου μας συμβάλλοντας στον αέναο διάλογο για τα πάγια προβλήματα που αντιμετωπίζει ακόμα η Ανθρωπότητα.
Η Τέχνη είναι το μέσον, το εργαλείο προκειμένου να διασκεδάσουμε από τις καθημερινές σκοτούρες και να ψυχ-αγωγηθούμε ενθυμούμενοι την θεία, την ουράνια καταγωγή μας (σύμφωνα με τους Ορφικούς Ύμνους).
Η γλώσσα είναι απλώς ένας κώδικας. Το σωζόμενο κείμενο μέσα από αλλεπάλληλες παλίμψηστες αντιγραφές, μεταγραφές, διασκευές, αλλοιώσεις, βελτιώσεις, παραμορφώσεις κι επικαιροποιήσεις είναι απλώς μία παρτιτούρα την οποία καλούμεθα να ερμηνεύσουμε.
Ο όρος «αναβίωση τού αρχαίου δράματος» είναι πλέον ξεπερασμένος και αφορά τους ανθρώπους τού εικοστού αιώνα.
Η κάθε εποχή προβάλλει πάνω στα κεκτημένα, κατακτημένα ορόσημα τα δικά της οριοθέσια, τις δικές της εμμονές, προκαταλήψεις, δεισιδαιμονίες, εμμονές, προκατασκευασμένες ιδέες. Και πώς θα μπορούσε να γίνει αλλιώς;
Το θέατρο ως παραστασιακό γεγονός, ως πολυποίκιλη και πολυσύνθετη παραγωγή ξεφεύγει από το παραδοθέν (ή μεταφρασθέν-διασκευασθέν) κείμενο κι εμπεριέχει πολλούς άλλους (συμπληρωματικούς ή παραπληρωματικούς) παραγλωσσικούς κώδικες.
Μιλάμε για ηχητικό τοπίο (τι ακούει ένας τυφλός) και για «όψιν» (τι βλέπει ένας κωφός).
Πέρα όμως από αυτή την αναφορά στις δύο κύριες αισθήσεις (ακοή, όραση) στη ζωντανή διάδραση των συντελεστών μιας παράστασης με το κοινό συμμετέχουν όχι μόνον οι άλλες τρεις αισθήσεις, αλλά και η διαίσθηση.
Ξαναγυρώντας στους τρεις δραματικούς ποιητές που εμπνεύστηκαν από τον ίδιο μύθο και κατέστησαν την Ανδρομάχη ως κεντρικό δραματικό πρόσωπο σε δύο ομώνυμες τραγωδίες (Ευριπίδης, Ρακίνας) και σε μία ετεροβαρή («Τρωάδες» τού Σενέκα, που δεν εμπνέονται μόνον από την αντίστοιχη ευριπίδεια τραγωδία) θα σημειώσουμε πολλές ομοιότητες αλλά και διαφορές. Με αυτήν ακριβώς την προοπτική θα ασχοληθούμε στο φετινό δεύτερο Θεατρικό Εργαστήριο που συντελείται στο πλαίσιο τού Ελεύθερου Πανεπιστήμιου τού Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσός. Αυτό το άκρως παραγωγικό και επιδραστικό Ελεύθερο Πανεπιστήμιο διευθύνει ο Καθηγητής Φίλιππος Νικολόπουλος.
Με εκλεκτούς καλεσμένες, λογοτέχνες, καλλιτέχνες, κριτικούς, πνευματικούς ανθρώπους, ερευνητές, μελετητές όλων των πολιτιστικών φαινομένων, καλούμε όλους τους θεατρόφιλους, όλους τους ανήσυχους συνειδητούς ανθρώπους τής εποχής μας να συμμετέχουν ενεργά προκειμένου να συνδημιουργήσουμε έναν διάλογο με σταθερή ανατροφοδότηση από και προς την περιρρέουσα ατμόσφαιρα.
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας
Περίληψη διάλεξης που δόθηκε την Τετάρτη 11/12/2024, 6-8μμ
στην ΑΙΘΟΥΣΑ ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ
τού ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ
στο πλαίσιο τού ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ που διευθύνει ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ
Πληροφορίες: Δρ Κ. Μπούρας, τηλ. 6947694646
ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΤΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ, Παρασκευή 13/12/2024, 6-8μμ.
Συνεχίζεται για δεύτερη ακαδημαϊκή χρονιά με μεγάλη προσέλευση και απόλυτη επιτυχία συνάντηση πνευματικών ανθρώπων, ανθρώπων τού θεάτρου, σπουδαστών και καθηγητών στο πλαίσιο τού ΘΕΑΤΡΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ που διοργανώνει το ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ του ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ “Παρνασσός”
με εισαγωγή από τον Δρα ΦΙΛΙΠΠΟ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟ, Διευθυντή του Ελεύθερου Παν/μίου
και με εμψυχωτή/συντονιστή/διδάσκαλο τον Δρα ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ ΜΠΟΥΡΑ.
Η είσοδος, η συμμετοχή και η παρακολούθηση είναι ελεύθερη και δωρεάν.
Θα δοθεί πιστοποιητικό συμμετοχής.
Σας ενημερώνουμε ότι το Θεατρικό εργαστήριο για το ακαδημαϊκό έτος
2024-2025 θα πραγματοποιείται Παρασκευή (2 φορές τον μήνα) στην αίθουσα συνεδριάσεων του Φ.Σ.Π. και ώρες 18.00-20.00.
ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΙΣ ΜΑΣ:
1η συνεδρίαση: Παρασκευή 13 Δεκεμβρίου 2024.
Ενδέχεται να γίνουν κατ’ εξαίρεσιν (λόγω διαθεσιμότητος των επισκεπτών καθηγητών και κάποια Σάββατα 12-3μμ)
Μελλοντικοί προσκεκλημένοι μας: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ-ΒΕΡΟΝΙΚΑ ΔΑΒΑΚΗ, ΜΑΡΙΑ ΔΗΜΑΚΗ-ΖΩΡΑ κ.ά. (ο κατάλογος παραμένει ανοικτός).
Προετοιμάζεται παράσταση τού υβριδικού δράματος “Ανδρομάχη” τού Ευριπίδη σε μετάφραση και σκηνοθεσία από τον ποιητή, θεατρολόγο, μεταφρασεολόγο και κριτικό Δρα Κωνσταντίνο Μπούρα.
Η παράσταση αυτή προγραμματίζεται για την κεντρική αίθουσα τού ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ “Παρνασσός” περί τα τέλη Μαΐου 2025.
Η όλη εκδήλωση βιντεοσκοπείται.
Δύνανται να συμμετάσχουν και άτομα που δεν είχαν ενημερωθεί για την πρώτη συνάντηση.
η ηλεκτρονική διεύθυνση και το τηλέφωνο τού συντονιστή είναι:
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας,
τηλ. 6947694646
Η θεατρική κριτική ως Τέχνη και Επιστήμη. Άρθρο μου στην ηλεκτρονική έκδοση τής Today Press. Ευγνωμονώ τον Διευθυντή ΚΩΣΤΑ ΛΑΣΚΑΡΑΤΟ για την τέλεια, αγαστή συνεργασία.
Επειδή είναι σχεδόν ανύπαρκτη η ελληνική αλλά και ξένη βιβλιογραφία η σχετική με την κριτική θεάτρου, θα ήθελα εδώ να καταθέσω μερικές σκέψεις εν περιλήψει.
Υπάρχει διαφορά μεταξύ πλήρους (εκτενούς) θεατρικής κριτικής (άνω των 100 λέξεων) και κριτικού σημειώματος (από 400-500 λέξεις).
Συνήθως όμως, στην παραδοσιακή τυπογραφία και στα έντυπα μέσα μαζικής ενημέρωσης δημοσιεύονταν κριτικά άρθρα, τα οποία ενδεχομένως κυκλοφορούσαν αργότερα και σε μορφή βιβλίου, ως συλλογή. Σήμερα, με την ευκολία της άμεσης επικοινωνίας και ανάδρασης (feedback) χάρη στο Διαδίκτυο, έχουν δημιουργηθεί πολλά ενδιάμεσα υβρίδια.
Όμως παρ’ όλα αυτά μπορούμε να συναγάγουμε ορισμένους κανόνες και να επιχειρήσουμε να θέσουμε κάποια όρια.
Βασικός σκελετός ενός κριτικού άρθρου που προορίζεται να δημοσιευτεί σε έντυπο ή (και) ηλεκτρονικό μέσο μαζικής ενημέρωσης:
- Πρόλογος-εισαγωγή-έκθεση: ξεκινάμε με το συγκεκριμένο δραματικό κείμενο και την προϊστορία του (προγενέστερες ερμηνείες-μεταφράσεις, πρόσληψή του από το κοινό – ειδικότερα στη χώρα μας).
- Εγγενείς δυσκολίες που παρουσιάζει αυτό το κείμενο σε μια ενδεχόμενη απόπειρα δραματοποίησης.
- Επιλογές του δραματουργού στην συγκεκριμένη παράσταση (το ίδιο ισχύει για τον διασκευαστή-μεταφραστή).
- Σκηνοθετικές επιλογές όπως φαίνονται από τις προγραμματικές δηλώσεις (συνεντεύξεις, κείμενα στο πρόγραμμα, Δελτία Τύπου και λοιπά…)
- “Όψις” της συγκεκριμένης παραστάσεως (κατά την “Ποιητική” του Αριστοτέλη. ΕΙΚΑΣΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ.
- Μουσική-ρυθμός του συνόλου του παραστασιακού γεγονότος. ΗΧΗΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ.
- Χορογραφία-κινησιολογία-σπαθογραφίες (εφ’ όσον υπάρχουν). Εδώ αναλύεται διεξοδικά η σωματική έκφραση ακόμα κι όταν δεν μιλάμε για physical theater. Η δυσκολία είναι να μεταδοθεί στον αναγνώστη της κριτικής που δεν έχει δει την παράσταση μία “παρτιτούρα” της κίνησης ηθοποιών και χορευτών μέσα στο εικαστικό και ηχητικό τοπίο.
- Κριτική ανάλυση κι αισθητικές επισημάνσεις στις ερμηνείες των ηθοποιών (ως συνόλου κι ενός εκάστου εξ αυτών – εφ’ όσον είναι δυνατόν).
- Συνολική κριτική της παράστασης.
- Συμπέρασμα – προτροπές, συμβουλές προς τον σκηνοθέτη και όλους τους συντελεστές. Αν το έργο είναι πρωτότυπο κι ο συγγραφέας του ενεργός, μπορούν να δοθούν από τον έμπειρο κριτικό κατευθυντήριες συμβουλές και προς τον δραματικό ποιητή-λογοτέχνη. Αν το έργο είναι μεταφρασμένο, διασκευασμένο ή δραματουργημένο από αφήγημα που δεν προοριζόταν εξαρχής να ανεβεί στο θέατρο, οι συμβουλές-προτροπές-επισημάνσεις απευθύνονται από τον έμπειρο και έγκυρο κριτικό προς την ομάδα ή τα άτομα που απαρτίζουν την δραματουργική-μεταφραστική ομάδα και υπογράφουν (ατομικά ή συλλογικά) την σκηνοθεσία. Το τελευταίο αυτό μέρος είναι το σημαντικότερο απ’ όλα γιατί καταδεικνύει το επάγγελμα του κριτικού ως ΛΕΙΤΟΥΡΓΗΜΑ που επηρεάζει την περιρρέουσα ατμόσφαιρα και καθορίζει ενδεχομένως τις κατευθύνσεις που θα πάρει η δραματική παραγωγή στο μέλλον. Οι μεγάλοι κριτικοί θεάτρου, λογοτεχνίας και Τέχνης επηρεάζουν την εποχή τους σε βαθμό ασύλληπτο, που δεν μπορεί να καθοριστεί με επιστημονικά κριτήρια.
Εν κατακλείδι, η θεατρική κριτική σήμερα είναι και επιστήμη και τέχνη. Προϋποθέτει ευρύτητα γνώσεων και τριβή με όλα τα πολιτιστικά φαινόμενα και τις κοινωνικές εκδηλώσεις του ανθρώπου. Ακόμα και η πολιτική, με την ευρύτερη έννοια, υποφώσκει στο υπό-κείμενο (“sub–text” ή “sous–texte”) των μεγάλων δραματικών έργων (Ευριπίδης, Τσέχωφ, Μπρεχτ κ.ά.)
Αγαπητοί, (δυνάμει ή εν ενεργεία) συν-κριτικοί, ΚΑΛΗ ΜΑΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑ!!! Κι ο Χρόνος θα δείξει το μέγεθος της ευστοχίας ή της αστοχίας μας. Ο Χρόνος, ο μόνος κριτής. Εμείς απλώς λειτουργούμε ως “ηθμοί” (κοινώς φίλτρα) που διυλίζουμε το τώρα και παγιώνουμε κάποιες μορφές με την αισθητική που διαθέτουμε κι αναγνωρίζει η εποχή μας.
Το αν προπορευόμαστε ή προηγούμαστε από την εποχή και από τους άλλους συγχρόνους μας είναι ένα ειδικό θέμα, που θα αναπτύξουμε σε επόμενο σημείωμά μας.
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας
Ποίημα για τον Λόρδο Βύρωνα
Από την εκδήλωση τής Δευτέρας 25 Νοεμβρίου 2024
Στη Βρετανική Σχολή τής Αθήνας
https://www.bsa.ac.uk/videos/byron-200-poets-patriots-philhellenes/
BSA Friends Greece event “BYRON @200: Poets, Patriots & Philhellenes”
Lord Byron
The revolution
It is a cellular affair
Cellulose depiction.
Cosmic Cupid
Space and time determines.
Athanasia-Immortality collateral
Benefit
of Orphic Harmony
That is the beasts that tames,
The fear of every solar eclipse
The terror of every lack
Exorcises,
Agony banishes,
Insecurity tames,
Slavery cancels,
The enslaver exterminates,
Liberty’s wind rekindles
Where No Imprisoned Material Energy
To intercept cannot.
Eleftheria, Eros, elelef (ελελεύ)
Io, Io Bache evi evan.
And the heifer Io
And Voidomata Ioli
The loss of slavery
Indicates
In Harontas’s (Χάροντας) threshing floor
Brave as you walk,
Then naked you don’t go
In Hades.
Glory then covers you
With the Rising of the Sun
Hugging her.
Halo crowns
Intoxicating bodies
Liberalisation’s
Safe sign.
Dr Konstantinos Bouras
Λόρδος Βύρων
Η επανάσταση
Είναι κυτταρική υπόθεσις
Κυτταρίνης απείκασμα.
Κοσμικός Έρως
Χώρο και χρόνο καθορίζει.
Η Αθανασία παράπλευρη
Ωφέλεια
Τής Ορφικής Αρμονίας
Ήτις τε θηρία εξημερώνει,
Τον φόβο κάθε έκλειψης Ηλίου
Τον τρόμο κάθε έλλειψης
Εξορκίζει,
Την αγωνία εξορίζει,
Την ανασφάλεια εξημερώνει,
Την δουλεία ακυρώνει,
Τον εξανδραποδιστή εξοντώνει,
Της Ελευθερίας άνεμο αναζωπυρώνει
Που καμία φυλακισμένη Υλοενέργεια
Να αναχαιτίσει δεν μπορεί.
Ελευθερία, Έρως, ελελεύ.
Ιώ, Ιώ Βάκχε ευοί ευάν.
Κι η δαμάλα Ιώ
Κι η βοϊδομάτα Ιόλη
Τον χαμό τής σκλαβιάς
Υποδηλώνει
Σε Χάρου αλώνι
Γενναίος σαν περπατάς,
Τότε γυμνός δεν πας
Στον Άδη.
Η Δόξα τότε σε σκέπει
Με τού Ανέσπερου τού Ήλιου
Την αγκαλιά.
Άλως στέφει
Μεθυστικά κορμιά
Τής απελευθέρωσης
Ασφαλές σημάδι.
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας
Dr Konstantinos Bouras, Ph.D.
Konstantinos BOURAS was born in Kalamata, a town in the Peloponnese
region of Greece, in 1962.
He has studied mechanical engineering at the National Metsovio Institute of
Technology in Athens, and has been working in this field since 1985.
- B. has also graduated with honors in theatrical studies in the School of
Philosophy at Athens University. Post graduate studies in theater (D.E.A.) at
Paris III (La nouvelle Sorbonne), in Paris.
Many volumes of his poetic works have been published as well one novel.
His plays influenced by Greek mythology, are soon to be published in Greek,
while they are in the process of been translated into English, French and
Italian.
K.B.’s poetry is marked by the search for the sublime, by lyricism and a
sensuality in the Kavafian genre and true to the classical Greek ideal and
beauty.
He has knowledge of both Ancient Greek and Latin as well as being fluent in
five written and spoken modern languages including English, French,
German, Italian and Spanish.
K.B. is also a distinguished member of the International Society of Poets and
a very active member of the International Theatrical Institute, the International
Writers and Artists Association, the European Institute of Theatrical Research,
the Centre for Research and Studies in Modern Greek Theatre and of the
Greek Writers Association.
He has participated in several conferences and seminars while his texts and
studies on poetry and the theater have been published in recognized art and
scientific journals.
FREE TEXTS on https://konstantinosbouras.gr
https://konstantinosbouras.gr/wp-content/uploads/2017/02/EROSeng.pdf
https://konstantinosbouras.gr/wp-content/uploads/2017/02/PalmsnmandrakesENG.pdf
https://konstantinosbouras.gr/wp-content/uploads/2017/02/MANDRAKESeng.pdf
Η “Ελένη” τής Τροίας και η δική μου Ελένη. Αποτέλεσμα εντατικής, συστηματικής εργασίας μισού αιώνα ζησμένης ζωής.
ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΜΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΦΙΛΙΑ
ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΔΟΤΡΙΑ ΑΛΕΞΙΑ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΥ
για αυτή την τυπογραφική αποτύπωση.
Ελένη
Δραματικός μονόλογος,
δια χειρών και νοός Κωνσταντίνου Μπούρα
Μετάφραση στα γαλλικά : Δημήτρης Φίλιας
Hélène
Monologue dramatique,
par les mains et l’esprit de Konstantinos Bouras
Traduit du grec moderne en français par Dimitri Filias
Εισαγωγή:
Η Ελένη είναι σύμβολο αδικημένης ομορφιάς. Ως κόρη τής Λήδας και τού Κύκνου συμβολίζει τη χαμένη ουράνια Αρμονία. Κάθε τι εξαιρετικό προκαλεί τον φθόνο των στερημένων ανθρώπων. Οι ταλαίπωροι θνητοί μεμψιμοιρούν κάθε φορά που κάτι ανεβαίνει στη σφαίρα τού Αναλλοίωτου. Η σωκρατική παραβολή τού Σπηλαίου κατά Πλάτωνα είναι χαρακτηριστικά σαφής: εάν κάποιος βγει από τη γήινη φυλακή κι ατενίσει το έξω Φως, όταν επιστρέψει θα τον διαμελίσουν και θα διαμοιράσουν τα ιμάτιά του. Μετά την έξοδο από την ιδεατή Εδέμ, υποφώσκει μία κάποια μνησικακία. Η ουράνια Εστία και η συμβολική Ιθάκη τού Μεγάλου Αλεξανδρινού Ποιητή Καβάφη ταυτίζονται απολύτως.
Η Ελένη είναι προσωποποίηση τού Κάλλους. Η ομορφιά ήταν ιερή για τους αρχαίους Έλληνες. Ακόμη τότε δεν είχε χωριστεί ο άνθρωπος σε σώμα-ψυχή-πνεύμα. Ήταν αδιαίρετη μονάδα, αρμονικά συναρμοσμένη στο Όλον, στο Άπαν.
Η Ελένη είναι αδελφή τής Κλυταιμνήστρας. Η μία σκοτώνει με τον διπλού πέλεκυ (σύμβολο τής παρελθούσης μητριαρχίας των Πελασγών). Για την Ελένη σφάζονται τα παλικάρια διεκδικώντας την. Δεν το θέλει. Δεν το επιδιώκει. Δεν το επιθυμεί. Τρομάζει και φεύγει. Αποσύρεται στον εσωτερικό της κόσμο. Ένα είδωλο αποσπασμένο από τον αιθέρα είναι στην Τροία. Εκείνη προσπίπτει ικέτις στον βωμό τού θεού Πρωτέα, στην Αίγυπτο. Αρνείται – σύμφωνα με τον Ευριπίδη – να ενδώσει στις ερωτικές ορέξεις τού γιου του και διαφεύγει με τον άντρα της στη Σπάρτη τιμώντας το στεφάνι και τους γαμήλιους όρκους της.
Η Ελένη είναι συκοφαντημένη, αδικημένη, κυνηγημένη από θεούς, ανθρώπους και δαίμονες. Τη θυσιάζουν στις μωροφιλοδοξίες τους. Τη μετατρέπουν σε τρόπαιο. Μόνον τα γηρατειά είναι η λύτρωσή της. Τα προσμένει, τα καλοδέχεται, τα απολαμβάνει. Αυτή είναι η δική μου Ελένη: γενναία κι αθώα μέχρι τέλους, αμέτοχη στην περιρρέουσα βαρβαρότητα, δεν συμμετέχει στην κακότητα τού κόσμου. Κι εάν χρησιμοποιεί την πανουργία της, στο ένστικτο τής αυτοσυντήρησης το οφείλει. Η πονηριά τού κυνηγημένου ζώου που δεν καταλαβαίνει γιατί το κατατρέχουν.
Φυσικά κι έβαλα πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία ΚΑΙ σε αυτό μου το έργο. Ο φθόνος κι ο ανταγωνισμός των δήθεν οικείων ήταν και η μόνη μεγάλη εχθρότητα που αντιμετώπισα (αμήχανος στην αρχή, αμυντικός μετά, φευγάτος στο τέλος). Έτσι ταυτίζομαι με εκείνη τη δόλια ευριπίδεια Ελένη που δεν έχει «πού την κεφαλήν κλίναι» και γυρίζει ταπεινωμένη εκεί ακριβώς απ’ όπου θέλησε κάποτε να ξεφύγει. Δεν είναι συνένοχη, αφήνεται ως άθυρμα στο ρεύμα των καιρών. Ακριβώς όπως πράττουν οι εξαρχής νικημένοι.
Η Ελένη είναι θύμα. «Υπέρ αδυνάμου» ο Λόγος, πάντα.
Κ. Μπ.
Introduction
Hélène est un symbole de beauté discreditée. En tant que fille de Léda et du Cygne, elle symbolise l’Harmonie céleste perdue. Tout ce qui est extraordinaire suscite la haine des personnes non dotées. Les mortels malheureux chicanent chaque fois que quelque chose s’élève vers le champ de l’Immuable. La parabole socratique de la Caverne selon Platon est particulièrement claire: si quelqu’un sort de la prison terrestre et regarde la Lumière extérieure, à son retour, il sera démembré et ses vêtements seront dechirés. Après avoir quitté l’Eden idéal, une certaine rancune est sous-jacente. La Demeure céleste et l’Ithaque symbolique du grand poète alexandrin Cavafy sont absolument identiques.
Hélène est la personnification de la Beauté. La beauté était sacrée pour les anciens Grecs. Alors, l’homme n’était pas encore divisé en corps-âme-esprit. Ιl constituait une unité indivisible, harmonieusement intégrée au Tout, à l’ Εntité.
Hélène est la sœur de Clytemnestre. L’ une tue avec une hache à double trenchant (symbole du matriarcat passé des Pélasges). Les jeunes gaillards se massacrent pour Hélène en la réclamant. Elle ne veut pas. Elle n’ y vise pas. Elle ne le desire pas. Elle a peur et s’en va. Elle se retire dans son monde intérieur. Une idole tirée de l’éther se trouve à Troie. Elle implore à l’autel du dieu Protée, en Egypte. Elle refuse – selon Euripide – de céder aux appétits amoureux de son fils et s’enfuit avec son mari à Sparte honorant sa couronne et ses serments de mariage.
Hélène est calomniée, lésée, pourchassée par les dieux, les hommes et les démons. Ils la sacrifient à leurs ambitions enfantines. Ils la transforment en trophée. Seule la vieillesse est sa rédemption. Elle l’ attend, l’ accueille, elle s’en réjouit. Voici mon Hélène: courageuse et innocente jusqu’au bout, non impliquée dans la barbarie environnante, indifférante à la méchanceté du monde. Et si elle use de ruse, elle le doit à son instinct de conservation. La ruse de l’animal traqué qui ne comprend pas pourquoi on le poursuit.
Bien sûr, j’ai mis beaucoup d’éléments autobiographiques dans à ce livre AUSSI. La haine et la concurrence des soi-disant intimes étaient la seule grande hostilité à laquelle j’ai été confronté (maladroit au début, sur la défensive plus tard, fuyant à la fin). C’est ainsi que je m’identifie à cette Hélène euripidienne trompeuse qui n’a pas « où reposer la tête » et se retrouve humiliée exactement là où elle voulait autrefois s’échapper. Elle n’est pas complice, elle est laissée comme une proie dans le courant du temps. Tout comme le font les perdants dès le début.
Hélène est une victime. La Parole, toujours «en faveur des faibles».
Konstantinos Bouras
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας
Ο Κωνσταντίνος Μπούρας γεννήθηκε το 1962 στην Καλαμάτα κι από το 1977 ζει στην Αθήνα. Συγγραφέας 45 εκδοθέντων βιβλίων, κριτικός θεάτρου και βιβλιοκριτικός. Αριστούχος διδάκτωρ τού Τμήματος Μετάφρασης και Διερμηνείας τού Ιονίου Πανεπιστημίου (2019). Είναι διπλωματούχος μηχανολόγος μηχανικός τού Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (1985), αριστούχος τού Τμήματος Θεατρικών Σπουδών τού Πανεπιστημίου Αθηνών (1994) και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος θεατρολογίας τού γαλλικού Πανεπιστημίου Paris III – La nouvelle Sorbonne (D.E.A. Etudes Théâtrales). Μεταδιδακτορικός ερευνητής στο ΕΚΠΑ και στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Δίδαξε το 2020 και το 2021 θεατρική κριτική στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Διδάσκει πολιτιστική διαχείριση, καθώς και διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού στη Σχολή Δημόσιας Διοίκησης. Εμπνεύστηκε, συντόνισε και καθιέρωσε το ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ που συνεχίζει αδιάλειπτα τις εργασίες του από το 2022. Αρθρογραφεί σε εφημερίδες και σε πάμπολλα λογοτεχνικά περιοδικά. Θεατρικά του έργα με αρχαιοελληνικά θέματα και για την Κρίση έχουν παρασταθεί σε θέατρα τής Ελλάδας και του εξωτερικού.
E-mail: kbouras8@gmail.com
Web-site: https://konstantinosbouras.gr
Ο Δημήτρης Φίλιας γεννήθηκε το 1959 στην Αθήνα. Είναι πτυχιούχος του
Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του
Πανεπιστημίου Αθηνών (1981) και Διδάκτωρ Γενικής και Συγκριτικής
Γραμματολογίας του Πανεπιστημίου της Σορβόννης ( 1986). Από το 1989 έως
σήμερα, δίδαξε στα Πανεπιστήμια Ιωαννίνων ( 1989-1993) και στη συνέχεια στο
Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών ( 1993-2000). Από το 2001, διδάσκει
Λογοτεχνική Μετάφραση και Θέατρο στο Τμήμα Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης
και Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου. Έχει μεγάλο και πολύπλευρο
διδακτικό, ερευνητικό και μεταφραστικό έργο, (δύο μονογραφίες και δεκατρείς
δημοσιευμένες μεταφράσεις κυρίως θεατρικών έργων). Ασχολείται ιδιαίτερα με
τη μεθοδολογία στην έρευνα διευθύνοντας πολλές πτυχιακές, διπλωματικές
εργασίες καθώς και διδακτορικές διατριβές (επόπτευσε 14 διατριβές) και είναι
μέλος πολλών Εταιρειών, Σωματείων και Συλλόγων. Το 2018 του απονεμήθηκε ο
τίτλος του ‘’Ιππότη του Τάγματος του Ακαδημαϊκού Φοίνικα’’ σε εφαρμογή της
Υπουργικής απόφασης της 17 ης Ιουλίου 2018 του Γαλλικού Υπουργείου
Παιδείας. Aπό το 2019, είναι διορισμένο μέλος της Επιτροπής για την κρίση και
απονομή των Κρατικών Βραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης του Υπουργείου
Πολιτισμού.
