Ένα «ΕΝΘΥΜΙΟ» ΣΥΓΚΙΝΗΤΙΚΟ, ΣΥΝΤΑΡΑΚΤΙΚΟ, ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΟ στο Θέατρο Θησείον.
Στη μνήμη τής ιδιότυπης Φλόρενς Φόστερ Τζένκινς, το «Ενθύμιο» τού Stephen Temperley δοξάζει την ετερότητα τών καλλιτεχνών όλου τού κόσμου. Ναι, διαφέρουν, διαφέρουμε, διαφέρετε στη θέαση του κόσμου από το συμβατικώς ορθόν. Αλλιώς, θα ήμασταν κι εμείς σαν εσάς: πληκτικοί, ανιαροί, δυστυχισμένοι. Τουλάχιστον τώρα είμαστε (όπως λέτε εσείς κακεντρεχώς δι’ εμάς) …είμαστε «άξιοι της μοίρας μας», αυτογενείς, γηγενείς στη χώρα της Επιθυμίας, ήτις είναι εξ ορισμού ανολοκλήρωτη και γι’ αυτό ανεκπλήρωτη, καβαφικώς «ιδανική» και πλατωνική (αν προτιμάτε). Όμως η πρωτογενής αντίληψη του Κόσμου ως Θαύμα κι η απαίτησή μας να βρούμε κι εμείς «μια θέση στον Ήλιο» σαν τέκνα ισότιμα του ενός και του αυτού Δημιουργού μας, είναι περισσότερο επίκαιρη σήμερα, τώρα που οι διάφορες μισαλλόδοξες θρησκείες απειλούν να αιματοκυλίσουν τον πλανήτη στον βωμό των σαδιστικών μωροφιλοδοξιών τους. [αυτά είπα ως επικεφαλίδα μόνον, ούτε καν πρόλογος – τόσο πολύ συνταράχτηκα από αυτή την αιρετική παράσταση]
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Γιατί πρέπει, ντε και καλά, να βλέπουμε όλοι τα ίδια πράγματα, με τον ίδιο τρόπο και να τα αναδημιουργούμε πανομοιότυπα. Ποιος ενσαρκωμένος θεός ή ψυχανεμισμένος άνθρωπος διείδε και καθόρισε με απόλυτο τρόπο τους νόμους τής παγκόσμιας αρμονίας; Ναι, φυσικά, υπάρχουν ψυχοπαθολογικές αλλοιώσεις του εγκεφάλου (παλαιότερα με την ανίατη σύφιλη στο τρίτο στάδιο), όπου το «είδωλο» του κόσμου απέχει παρασάγγας από το πρωτότυπο. Όμως, ποιος βλέπει «σωστά» το πρωτότυπο; Αλλά ακόμα κι αν υπάρχει Ένα τέτοιο άτομο πάνω στη γη, γιατί θα πρέπει να το επιβάλλει με το ζόρι στους υπολοίπους; Πλανήτης ελεύθερης βούλησης δεν είναι; Οκέι. Γιατί λοιπόν θα πρέπει να ψάχνουμε διαρκώς να συμμορφωνόμαστε με πρότυπα που μας στενεύουν; Και γιατί – λέγω, διατί – να μην δημιουργήσουμε πρότυπα ευρύχωρα κι ανεκτικά προς όλους; Γιατί να μην λάμψουμε στο σύμπαν το πλατύ, από τη μικρούλα την ασήμαντη γωνιά μας, μόνον και μόνον γιατί τολμήσαμε να ζήσουμε τους σύντομους βίους μας μέσα στο Φως, στο άπλετο φως του Πρωταρχικού Δημιουργού μας, εκείνου του θαυμάσιου Αρχιτέκτονα, που «τα πάντα εν σοφία εποίησεν», ακόμα και τον κάθε έναν από εμάς; Γιατί αμφισβητούμε διαρκώς την τελειότητα του έργου Του; Ναι, ίσως να είμαστε μέσα σε ένα «έργο εν εξελίξει» (work in progress στα ελληνικά!)… αλλά αυτό δεν αποκλείει την αυτοτελείωση κάθε ενός από εμάς. Τόσο καλά. Ακόμα και οι διαφορετικοί, οι παράφωνοι, οι άσχημοι, οι «αντιαισθητικοί», οι «δυσαρμονικοί» έχουν ισότιμη θέση στην δυσδιάκριτη «Κρυφή Μελωδία» (κατά τον αστροφυσικό Trinh Xuan Thuan).
Στο «Ενθύμιο» του Stephen Temperley η ηθοποιός Ναταλία Τσαλίκη, σε ταιριαστό σκηνικό πάντρεμα με τον Προμηθέα Αλειφερόπουλο συναρπάζει. Εξοργιστικά επιμελημένα παράφωνη θέτει εξ αρχής φιλοσοφικά κι αισθητικά ζητήματα αποτίοντας φόρο τιμής στην πρώτη διδάξασα τον εαυτόν της, την αξέχαστη, την αλησμόνητη, την αμίμητη Φλόρενς Φόστερ Τζένκινς, που είχε το θράσος να κυνηγήσει το όνειρό της, να αυτοπραγματωθεί και να διασκεδάσει κατά λάθος όλους τους πικραμένους της Αμερικής μετά το περίφημο Κραχ, ψυχαγωγώντας τους όμως, δείχνοντάς τους τον δρόμο προς την Ελπίδα και τη Χαρά της Ζωής. Κάτι που έκανε και η δική μας θλιμμένη μίμος, η «εθνική μας σταρ» Αλίκη Βουγιουκλάκη που πήρε μία χώρα μετά την Κατοχή και τον Εμφύλιο και την έπεισε να μην ανησυχεί, πως θα έρθουνε καλύτερες μέρες. Έτσι είναι όλοι οι καλλιτέχνες, παράφωνοι ή μη παράφωνοι: παράταιροι στον καιρό τους, στην οικογένειά τους, στο περιβάλλον τους. Γιατί ΑΥΤΟΙ και μόνον αυτοί κατέχουν τον δρόμο προς ΤΑ ΕΠΑΝΩ και τον έχουν διατρέξει τόσες φορές στην μικροκλίμακα της ιδιωτικής τους ζωής.
ΌΛΟΙ ΟΙ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΉΤΑΝ ΥΠΕΡΟΧΟΙ:
Μετάφραση: Γιάννος Περλέγκας – Προμηθέας Αλειφερόπουλος
Σκηνοθεσία: Γιάννος Περλέγκας
Σκηνικά / κοστούμια: Λουκία Χουλιάρα
Κίνηση: Δήμητρα Ευθυμιοπούλου
Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος
Επιμέλεια Ήχου / Βίντεο: Αφροδίτη Ρήγα
Βοηθός σκηνοθέτη: Μάγδα Καυκούλα
Βοηθός ενδυματολόγου/ Κατασκευή Κοστουμιών: Σάλι Αλάραμπι
Φωνητική διδασκαλία: Ευαγγελία Καρακατσάνη
Σχεδιασμός κομμώσεων: Σωτήρης Πατεράκης
Ηχογράφηση μουσικής (πιάνο): Θοδωρής Οικονόμου
Ηχοληψία: Κώστας Μπώκος (Studio 19st)
Φωτογραφίες: Κarol Jarek
Γραφιστική επιμέλεια: Μάριος Γαμπιεράκης
Παραγωγή: Μανόλης Σάρδης – PRO4
Παίζουν: Ναταλία Τσαλίκη, Προμηθέας Αλειφερόπουλος
Διάρκεια: 90 λεπτά
Μην το χάσετε! Άσε που προβλέπω ότι θα παίζεται για πολλές δεκαετίες. Με αυτή τη διανομή. Ως άνθρωπος που έχω δει εκατοντάδες παραστάσεις, εδώ και σαράντα χρόνια, ξέρω να ξεχωρίζω το διαρκές από το ευτελές κι ανακυκλώσιμο. Μόνο τα διαμάντια διαρκούν για πάντα. Κι αυτή η παράσταση είναι ένα λαμπερό πετράδι.
Κωνσταντίνος Μπούρας
«Αυτό Που Θες» τής και με την Ιζαμπέλλα Φούλοπ στο Θέατρο Studio Μαυρομιχάλη
Αριστούργημα! Ερμηνεία για βραβείο πρώτου γυναικείου ρόλου. Ένα σόλο που συναρπάζει.
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Η αγωνία των σπουδαγμένων εικοσιπεντάρηδων που παλεύουν με μια βαθιά αναξιοκρατική κοινωνία κι ένα διεφθαρμένο σύστημα, θέλουν να δουλέψουν, να επιβιώσουν επαγγελματικά, να δημιουργήσουν κι η άσπλαχνη τους η μοίρα «ενθάρρυνση κι επιτυχία τους αρνείται» (για να θυμηθούμε τον Μεγάλο Αλεξανδρινό). Πικρό, συγκλονιστικό θέαμα. Απελπισμένο κι αισιόδοξο, τραγικό και μελοδραματικό. Αφόρητα υπαρξιακό κι επιφανειακά ωραίον. Ναι, όλα τα αντίθετα επεστράτευσα, μα δεν αρκούν όπως περιγράψωσιν την θεατρικήν ευωχίαν, την αισθητικήν ηδονήν που νιώθει ο ψαγμένος θεατής παρακολουθώντας αυτή την εκπληκτική νέα γυναίκα να χορεύει, να τραγουδάει, να μεταμορφώνεται, να θρηνεί και να γελάει, να ψυχαγωγείται και να διασκεδάζει, σαν τραγικός παλιάτσος, σαν τους σαιξπηρικούς τρελούς, σαν τους ιδανικούς αυτόχειρες ποιητές, μόνη αλλά όχι απομονωμένη, φοβισμένη αλλά όχι αλλοτριωμένη, μαχητική αλλά και παραδομένη, στη μεμψιμοιρία της γενιάς της, που παλεύει με τέρατα και χτυπάει το κεφάλι της σε τοίχους φτιαγμένους από σπασμένα γυαλιά. Πληγιάζοντας χέρια και πόδια, αυτή η γενιά κλωτσάει σκουριασμένα καρφιά χωρίς την ελπίδα της Αποκάλυψης. Κανένα Φως εξ ουρανού δεν σπεύδει αρωγός της. Σα να φύγανε ξαφνικά όλοι οι «μεγάλοι» κι αφήσανε τα παιδιά στην πίσω αυλή να τα βγάλουν πέρα μόνοι τους, όπως-όπως.
Σα να δίνει οντισιόν στο κοινό, σα να ζητάει εναγωνίως να την προσλάβουμε, να την αποδεχτούμε, να την αγαπήσουμε, να την παρηγορήσουμε, να την κανακέψουμε, η σκηνική περσόνα τής Ιζαμπέλλα Φούλοπ δρα κι αντιδρά στο ίδιο τη το είναι, σκιάζεται από την ίδια της την ανάσα, παλεύει με ανεμόμυλους σαν τον Δον-Κιχώτη κι αντιμάχεται φανταστικά τέρατα από video-games ή σύγχρονες ταινίες τρόμου με αλλοκοσμικά κι αλλόμορφα όντα. Αυτά τα παιδιά έρχονται προετοιμασμένα να αντιμετωπίσουν την Κόλαση κι όταν δεν την βρίσκουν έξω τους, τη …δημιουργούν. Όμως είναι πεισματικά και μάχιμα, αγωνιστές και ξωμάχοι, ακρίτες και ιερομόναχοι, ακόμα κι όταν παραδίδονται με έναν τρόπο διονυσιακό στις ηδονές της σάρκας. Είναι απλώς για να τη μπουχτίσουν και να πάνε παραπέρα, ανωτέρα, υψηλότερα. Άνω θρώσκοντες…
ΠΡΟΤΕΙΝΩ ΤΗΝ ΙΖΑΜΠΕΛΛΑ ΦΟΥΛΟΠ για πρώτο βραβείο δραματουργού, σκηνοθέτη και πρωταγωνίστριας σε πρωτότυπο, πρωτόπαιχτο νεοελληνικό έργο πρωτοεμφανιζόμενου καλλιτέχνη του Θεάτρου. Αρμόδιες κριτικές επιτροπές ακούτε; Ναι; Σας ευχαριστώ.
Κωνσταντίνος Μπούρας
INFO:
http://studiomavromihali.gr/2016/10/afto-pou-thes-tis-izabella-foulop/
«Αυτό Που Θες» της Ιζαμπέλλα Φούλοπ
Ο ηθοποιός Γιώργος Νινιός σκηνοθετεί έναν σύγχρονο μονόλογο, γραμμένο από την ηθοποιό Ιζαμπέλλα Φούλοπ.
Μέχρι τις 4 Δεκεμβρίου 2016
Η πρωταγωνίστριά μας ζει μόνη της σ΄ένα μικρό διαμέρισμα. Εκεί αποκομμένη σχεδόν εντελώς από τον έξω κόσμο φαντάζεται πράγματα και ονειρεύεται διαρκώς, γιατί πλέον μόνο αυτό της έχει μείνει. Να ονειρεύεται, να αναπολεί, να παλεύει με όλο της το είναι με τον ίδιο της τον εαυτό σε μια μάχη να ξεφύγει από τον ψυχρό ρεαλισμό της καθημερινότητας, που τόσο πολύ την πληγώνει. Στη μάχη αυτή όμως θα υπάρξουν σημαντικές παράπλευρες απώλειες, γεννώντας τελικά το ερώτημα: μήπως τελικά “αυτό που θες” βρίσκεται δίπλα σου όλον αυτόν τον καιρό που εσύ αποξενώνεσαι και απλώς αδυνατείς να το δεις;
Ο ηθοποιός Γιώργος Νινιός σκηνοθετεί έναν σύγχρονο μονόλογο, γραμμένο από την νεαρή Ιζαμπέλλα Φούλοπ, η οποία αναλαμβάνει και ρόλο πρωταγωνίστριας στην εν λόγω παράσταση. Πρόκειται για ένα έργο ύμνο στην ανθρώπινη μοναξιά και αποξένωση που μαστίζουν το σύγχρονο κόσμο. Παράλληλα, αφήνει ανοιχτό ένα φεγγίτη ελπίδας από όπου αχνοφαίνεται ότι η ζωή δε διέπεται μόνο από την τύχη αλλά και από τις προσωπικές επιλογές.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:
Σκηνοθεσία – μουσική: Γιώργος Νινιός
Σκηνικά: Tibor Fulop – έπιπλο Βερικούκης
Κοστούμια: Demetra Sideri
Φωτισμοί – video: Στέφανος Κοπανάκης
Κίνηση: Στέλλα Κρούσκα
Παραγωγή: Κωνσταντίνος Λάμπρου
ΗΘΟΠΟΙΟΙ:
Ιζαμπέλλα Φούλοπ
ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ:
Κανονικό: 12 ευρώ
Φοιτητικό, κάτω των 18, άνεργοι, ατέλειες: 10 ευρώ
ΔΙΑΡΚΕΙΑ:50′ ( χωρίς διάλειμμα )
ΗΜΕΡΕΣ / ΩΡΕΣ:Κάθε Σάββατο και Κυριακή, 21:15
Οι «Τρωάδες σήμερα» της Πατεράκη,
ανατριχιαστικά σύγχρονες, όπως κι οι «Τρωάδες» του Ευριπίδη, στο κατάλληλα διαμορφωμένο σε hot–spot ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΟΔΟΥ ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ. Μπέττυ Αρβανίτη και Ρούλα Πατεράκη, μετά την πρώτη προ τριακονταετίας συνάντησή τους επί σκηνής στα «Πικρά δάκρυα της Πέτρας φον Καντ» έρχονται τώρα να κλάψουν μαζί με την Εκάβη για το τέλος του Δυτικού Πολιτισμού.
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Από το δράμα τού «εγώ» (κοινωνικοποιημένου, αλλοτριωμένου κι ερωτικά εξευτελισμένου) στο δράμα τού «εμείς» (εξανδραποδισμένου, αιχμάλωτου, κακοποιημένου, ταπεινωμένου). Ασφυξία αναδίδει το ευριπίδειο δράμα που κόστισε στον καινοτόμο και αθυρόστομο ποιητή του μια εξορία κι αργότερα τον βίαιο θάνατο στην Πέλλα, στην αυλή τού Αρχέλαου. Ο μέγιστος των τραγικών διείδε την κυκλικότητα τού κάρμα, του αδήριτου και παγκόσμιου νόμου της Αιτίας και του Αποτελέσματος και προφήτεψε δεινά για την Ελλάδα, ακριβώς όπως η Κασσάνδρα προφητεύει το τέλος τού Οίκου τών Ατρειδών. Όμως κανείς δεν τους ακούει. Εθελοτυφλούν. Άπαντες. Είναι πιο εύκολο να βαυκαλιζόμαστε με ψευδαισθήσεις τής στιγμής και παραισθήσεις τής δεκάρας (ειδικά τώρα που η Χημεία θριαμβεύει επί πτωμάτων)… όμως η Αλήθεια, η Αλήθεια είναι πάντα δυσάρεστη στους τυράννους, στους εφησυχασμένους, στους βολεμένους.
Η Ρούλα η Πατεράκη, μετά τον ημιτελή (ακόμα) «Πελοποννησιακό Πόλεμό» της επανέρχεται στο δράμα των προσφύγων, αλλά όχι με την ευκολία των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης… μάλλον με το βάρος της φιλοσοφικής προσφυγιάς που κουβαλάμε όλοι μας μετά την Έξοδό μας από τον παράδεισο της παιδικής ηλικίας [για όσους ήταν αυτό παράδεισος, τέλος πάντων]. Οι κούκλες που αγαπάει και χρησιμοποιεί στις παραστάσεις της, η αντιμετώπιση ενίοτε των ηθοποιών ως γιγαντιαίων νευροσπάστων, το σπάσιμο της συνηθισμένης εκφοράς του λόγου και της πεπατημένης κίνησης του ανθρωπίνου σώματος, κώδικες δικοί της, κώδικες που την ανέδειξαν ως μία από τις σημαντικότερες μορφές στο σύγχρονο ελληνικό μας θέατρο, συνοψίζονται κι ανακεφαλαιώνονται θαρρείς στις «Τρωάδες σήμερα». Οι κουκλίτσες από τα «Πικρά Δάκρυα της Πέτρας φον Καντ» γίνονται τώρα «ξεχαρβαλωμένες κιθάρες» για να θυμηθούμε τον αυτόχειρα Καρυωτάκη. Έχει κάτι το αυτοκαταστροφικά, το μοιραία αυτοκτονικό αυτή η παράσταση. Όλο το Έρεβος χύμα, σαν τον χυλό που χύνουν οι φαντάροι στις τσίγκινες γαβάθες των αιχμαλώτων πάλαι ποτέ πριγκιπισσών. Τι καλύτερη σκηνική παραβολή θα μπορούσε ποτέ να βρεθεί. Και μόνον η μανιακή προφήτις και μάντισσα Κασσάνδρα καταβροχθίζει με άλογη βουλιμία αυτό το ξερατό, οι άλλες κρατιούνται στο ύψος και στις συνήθειές τους. Ακόμα… Αύριο, ποιος ξέρει; Όταν θα συρθούν σκλάβες σε ξένα μέρη και θα είναι δακτυλοδειχτούμενες ως «οι βάρβαρες» τότε ίσως, όπως «Ο τελευταίος αυτοκράτορας» να διδαχθούν την ταπεινότητα, που επιχειρεί να διδάξει η Γκρούσε στον απαχθέντα (για τη σωτηρία του) πρίγκιπα.
Αυτό το αρχέτυπο τού ξεπεσμένου άρχοντα, σε συνδυασμό με τη νοσταλγική αναζήτηση τού «χαμένου χρόνου» (κατά Προυστ) μαζί με την εμμονή στο κουκλοθέατρο και την μεταφυσική θεώρηση των πάντων, δίνουν σε αυτή την παράσταση ένα μεγαλειώδες μετ-αιώρημα εκτινάσσοντάς την σε δυσθεώρητα ύψη της Τέχνης αλλά και της Ζωής. Ο Θάνατος δεν είναι θέμα. Ούτε καν του Αστυάνακτα, που δεν προλάβει να μεγαλώσει και να βασιλέψει. Η τυραννία της άχαρης, της αβίωτης, της ανυπόφορης ζωής είναι το θέμα. Κι αυτό είναι αδιαπραγμάτευτο. Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια κουρελιασμένη μόνο σε ψυχοπαθητικές, νοσηρές, σαδομαζοχιστικές σχέσεις μπορεί να οδηγήσει. Κι ο Έρωτας ανταλλακτικό επιχείρημα, νόμισμα, πλεονέκτημα. Η Ωραία Ελένη της Τροίας, που προκάλεσε τόση αιματοχυσία συναντά την περιφρόνηση του φαντάρου όταν επιχειρεί να του κάνει τα γλυκά μάτια. Εκείνος (στην παράσταση της Πατεράκη) προτιμάει το «χειρογλύκανο», τον αυνανισμό, όπως δηλώνει. Εν τέλει τι είναι αυτοί οι περίφημοι δύο άξονες ανάμεσα στους οποίους κινείται η ζωή μας; Θάνατος κι Έρωτας. Μήπως τους υπερτιμήσαμε. Μήπως το ζητούμενο είναι η επιβίωση πάση θυσία, αφού για την ευτυχία πια δεν παλεύουμε κι από την ευδαιμονία έχουμε παραιτηθεί προ πολλού; Η ψευδαισθητική Αφθονία των περασμένων τριών δεκαετιών έδωσε τη θέση της στην πιο βαριά κατάθλιψη. Λογικό κι αναμενόμενο. Το εκκρεμές δεν πάει μόνο από τη μια μεριά. Κι όσο μακρύτερα φτάσει στο ένα άκρο τόσο θα ξεφύγει κι από την άλλη μεριά. Αλίμονο στον άγιο όταν θυμώσει, αλίμονο στον αγνό όταν αμαρτήσει. Το συμπιεσμένο ελατήριο θα εκτιναχθεί αλλόκοτα, ανεξέλεγκτα, αλόγιστα…
Στην παράσταση του «Θεάτρου της Οδού Κεφαλληνίας» δεν ξεφεύγει και δεν ξεχωρίζει κανείς από το απόλυτα ενορχηστρωμένο σύνολο.
Συγγραφή-σκηνοθεσία: Ρούλα Πατεράκη
Σκηνικά – Κοστούμια: Ελένη Μανωλοπούλου
Φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου
Moυσική: Άγγελος Τριανταφύλλου.
Παίζουν: Μπέττυ Αρβανίτη, Νίκος Αρβανίτης, Μαρία Κεχαγιόγλου, Άννα Κουτσαφτίκη, Νίκος Μαυράκης, Τζίνη Παπαδοπούλου, Δημήτρης Παπανικολάου, Τασία Σοφιανίδου
Όλοι είναι πρωταγωνιστές και ανώνυμοι, νικητές και ηττημένοι, θριαμβευτές και ταυτόχρονα εξοντωμένοι… Κι αυτή είναι η μαγεία αυτού του έργου, που μαζί με τις «Βάκχες» είναι η πνευματική κληρονομιά του Ευριπίδη στην Ανθρωπότητα.
Ορθώς η Ρούλα Πατεράκη, ανέπλασε την μετάφραση που χρησιμοποίησε. Είναι η ίδια ένας υπερ-δραματουργός (ή μήπως θα έπρεπε καλύτερα να πω «μετά-δραματουργός»;). Το σίγουρο είναι ότι προσεγγίζει το «Ολικό Καλλιτέχνημα» (Gesamtkunstwerk) προς το οποίο τείνει εξαρχής και θα το επιτύχει ίσως μετά την αναχώρησή της από τον μάταιο τούτο κόσμο, όταν θα ενωθεί με το Ύστατον Φως απαρεγκλίτως.
Περιμένω και τη συνέχεια. Γιατί αυτή η παράσταση τελειώνει απότομα. Σα να πρόκειται για διάλειμμα. Ανάμεσα σε δύο καταστροφές. Παρ’ όλα αυτά ο θεατής, ο επαρκής θεατής φεύγει θεραπευμένος. Το θέατρο ως μέθοδος ψυχοθεραπευτική, ομοιοπαθητική.
Κωνσταντίνος Μπούρας
Τέσσερα ποιήματα
της Κατερίνας Βεργετάκη
σε γαλλική απόδοση της Παρασκευής Μόλαρη, εκπαιδευτικού, ερευνήτριας, μεταφράστριας MA LLCER Νεότερη Ελληνική Ιστορία Université Paul Valéry Montpellier 3
******
Η Κατερίνα Βεργετάκη ζει και εργάζεται στον Βόλο. Τα τέσσερα ποιήματά της που μεταφράζονται εδώ στα γαλλικά είναι από την ποιητική συλλογή της “Φυλαχτό”
( Εκδόσεις “Ηρα Εκδοτική”, Βόλος, 2014 ).
******
“ Σκέψεις “
Στους διαδρόμους του μυαλού μου, τριγυρίζουν
ξάγρυπνες σκέψεις σαν υπνοβάτες
θολώνουν το νου μου κι οι αυταπάτες
που ακροπατώντας σιγοψιθυρίζουν.
Εικόνες μιας άλλης ζωής μου θυμίζουν
που’ χουν γίνει της χαράς λαθρεπιβάτες,
σκέψεις, στ’ άλογα του νου, αναβάτες
τις ευαίσθητες χορδές της ψυχής μου, αγγίζουν.
Σκέψεις, τη θάλασσα του νου μου, ανταριάζουν
κι εγώ στην τρικυμία καραβοκύρης
τα όνειρά μου, καράβια, θωρώ να βουλιάζουν.
‘Ωρες, με τα κύματα των σκέψεων παλεύω
και μες στο νου μου είν ’ η γαλήνη μουσαφίρης
ούριος άνεμος και πρίμα ταξιδεύω.
“ Pensées “
Dans les couloirs de ma tête
errent des pensées éveillées telles que des somnambules
mon esprit troublé par les illusions
qui chuchotent marchant sur la pointe des pieds.
Elles me rappellent des images d’une autre vie
devenues des passagers clandestins de la joie
pensées, cavaliers des chevaux de l’esprit
touchent les cordes sensibles de mon âme.
Pensées, faisant agiter la mer de mon esprit,
et moi capitaine en pleine tempête
je regarde couler les bateaux, mes rêves.
Pendant des heures,je me bats contre les vagues de mes pensées
Et dans mon esprit la sérénité est invitée
Vent en poupe et voyage vent arrière.
******
” Ηλίου εγκώμια “
Στα φτερά του ορίζοντα στέκω
Και του ήλιου εγκώμια πλέκω
Σαν τον βλέπω αυγή ν’ ανατέλλει
Και της Δύσης να παίζει το τέλι.
Και πιασμένες η Δύση κι η Ανατολή
αδελφές απ’ το χέρι βαδίζουν
μονοπάτια στου ήλιου τη ρότα
που τη γη μας σαν χάδι αγγίζουν.
Τα ταξίδια τους φέρνω στο νου μου
κι ηλιαχτίδα θα ήθελα να’ μαι
σαν σε σύμπαν παράλληλου κόσμου
με τον ήλιο , τη γη να γυρνάμε.
” Eloges du soleil “
Arrimée sur les ailes de l’orizon
Je fais des éloges du soleil
Le voyant se lever à l’aube
Et jouer le fil de fer du Couchant.
Levant et Couchant tenus par la main
marchent comme des soeurs
sur les sentiers de la route du soleil
qui touchent notre terre comme une caresse.
Je me souviens de leur voyages
désirant être une rayon de soleil
telle dans un univers d’un monde parallèle
parcourant la terre avec le soleil.
******
” Χρυσαχτίδα “
Μες στη νύχτα περπατούσα
δυο φιλιά σου αναζητούσα
μα τα βρήκα σε μιαν άκρη
και τα πότιζε το δάκρυ.
Κοντοστάθηκα και είδα
την μορφή σου λυπημένη
σα να σ’ είχε χαϊδεμένη
του καιρού η καταιγίδα.
Σα να σ’ είχε αγκαλιάσει
με αγάπη ο χειμώνας
και να πάγωσε ο χρόνος
τη στιγμή κάποιας εικόνας .
Σε πλησίασα για να ’βρω
μια του ήλιου χρυσαχτίδα
να φωτίσω την ελπίδα
και της σκέψης σου το μαύρο.
” Rayon d’or “
Marchant dans la nuit
je recherchais deux baisers de toi
mais je les ai trouvés sur un coin
arrosés par la larme.
Je me suis arrêté et j’ai vu
ta figure attristée
comme si la tempête
t’avait caressé.
Comme si l’hiver
t’avait embrassé avec amour
et comme si le temps a gelé
l’instant de quelque image.
Je me suis approché de toi
pour trouver une rayon d’or du soleil
pour éclairer l’espoir
et le noir de ta pensée.
******
” Ωδή στο παιδί “
Γεννήθηκες και γέννησες στο νου μου, την ελπίδα
έκλαψες και το κλάμα σου, χαρά ’γινε του κόσμου
κι ο πρώτος σου ανασασμός, η ευωδιά του δυόσμου.
Σ’ αγκάλιασα και αγκάλιασα μαζί σου, όλο τον κόσμο
σε φίλησα και φίλησα, ζωής το Θείο θάμα
κι απ’ τη δροσιάς σου ,της δροσιάς εγεύτηκα το νάμα.
Σαν άνοιξες τα μάτια σου, γίναν ευθύς για μένα
ήλιοι, φεγγάρια ολόγιομα κι άστρα μαλαματένια.
Σ ’ ανάθρεφα, σε φρόντιζα μ ’όλη μου την αγάπη
και σε νανούριζα γλυκά, σε κούνια φιλντισένια.
Μεγάλωνες, μεγάλωνε κι εμένα η χαρά μου
που από σπόρος έγινες, ευωδιαστό λουλούδι
κι άκουγα με το κλάμα σου, το πιο όμορφο τραγούδι.
Γεννήθηκες και γέννησες, εσύ, τα όνειρά μου.
” Ode à l’enfant “
Tu es venu au monde faisant naître en moi l’espoir
tu as pleuré et tes larmes sont devenues la joie du monde
et ton premier souffle, le parfum de la menthe sauvage.
Je t’ai embrassé, embrassant avec toi le monde entier
je t’ai donné des baisers, baisant ainsi le saint miracle
et de ta fraicheur, j’ai gouté le flot de la fraîcheur.
tes yeux ouverts, ils sont devenus toute suite pour moi
des soleils, des pleines lunes, des étoiles d’or.
Je t’élevais prenant soin de toi de tout mon coeur
je te berçais tendrement dans un berceau en ivoire.
Tu grandissais, faisant grandir ma joie
et de graine, tu es devenu fleur parfumée
la plus belle chanson, celle de t’entendre pleurer.
Tu es venu au monde faisant naître, toi, mes rêves.
******
«Φρουρά στον Ρήνο» της Λίλιαν Χέλμαν στο Studio Μαυρομιχάλη
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα.
Δυστυχώς, η κυκλική ανέλιξη του Χρόνου μάς έφερε πάλι σε ανάλογα κοινωνικοπολιτικά συμφραζόμενα. Η ευρωπαϊκή οικονομική Κρίση (και όχι μόνο) δημιουργεί προπολεμικές καταστάσεις, με τα κάθε λογής κοράκια και ύαινες να ακονίζουν νύχια και δόντια. Μυρίζει πτώματα, θάνατο, σφαγή, καμένη σάρκα. Ο πλανήτης διαμαρτύρεται, αλλά ποιος τον ακούει; Σεισμοί, λιμοί, καταποντισμοί και ο Λοιμός, που οφείλεται στο μίασμα τού εγωισμού, θα πανουκλιάσει πρώτα τους υβριστές, που θα κατά-στραφούν, αλλά ποιος διδάσκεται πραγματικά από την αρχαία τραγωδία; Είμαστε παρατηρητές και οφείλουμε να γίνουμε δρώντες, σε ένα κακόγουστο κοσμικό κουκλοθέατρο, που θα οδηγήσει αναπόφευκτα στην μεσοπρόθεσμη καταστροφή της Γαίας και του λαμπρού (;) ανθρώπινου Πολιτισμού μας. Μάλιστα…
Αυτές οι σκέψεις μού γεννήθηκαν παρακολουθώντας το σκληρό και πάντα επίκαιρο έργο της Λίλιαν Χέλμαν στο Studio Μαυρομιχάλη. Τι ωραία παράσταση! Γροθιά στο στομάχι των εφησυχαζόντων. Ανακύκλωση του συλλογικού ασυνειδήτου σα γλώσσα που λείχει πάντα τις ίδιες πληγές κι αυτές ανεπούλωτες μένουν!!! Μάλιστα. Ο φασισμός είναι αναπότρεπτη συνέπεια του εγωκεντρισμού και του ατομικισμού. Κάποτε κάποιος έγραψε ότι η κακία είναι έλλειψη εξυπνάδας. Συμφωνώ. Κι ο φασισμός είναι παρενέργεια νοητικής μυωπίας. Για όλα φταίνε οι άλλοι, οι ξένοι, οι αλλότριοι, οι διαφορετικοί, ποτέ εμείς. Αναγάγουν οι «μικροαστοί» όλου του κόσμου ως μέτρο συγκρίσεως των πάντων τον ανόητο και μικροπρεπή εαυτό τους. Μετά βεβαίως δεν βγαίνουν τα μέτρα και ό,τι περισσεύει θερίζεται (με δρεπάνι ή γιαταγάνι – τι σημασία έχει;). Όλα κακά λοιπόν. Τα επτά κακά της μοίρας μας. Οι πληγές του Φαραώ. Και το «Αυγό του φιδιού» (για να θυμηθούμε το αριστούργημα του αείμνηστου Ίνγκμαρ Μπέργκμαν) ετοιμάζεται πάλι να σκάσει… Μόνο που υπάρχουν παντού άνθρωποι, συνειδητοί κι εχέφρονες, σκληροί μέσα στην αθωότητά τους και αδέκαστοι, που δεν παραπλανιούνται από τα κηρύγματα των Σκοτεινών (ή Γκρίζων), αλλά είναι έτοιμοι να αναλάβουν δράση με κάθε κόστος; Με κάθε κόστος; Και καλά το κόστος να είναι ο εαυτός τους ο ίδιος; Όταν όμως νομίζουν ότι πρέπει να σκοτώσουν έναν άλλον τι γίνεται; Ο ΦΟΝΟΣ δικαιολογείται; Οι Ερινύες έχουν προ πολλού αποκοιμηθεί και μετετράπησαν σε παχύσαρκες Ευμενίδες; Ποιος ξέρει; Τις οίδε;
Καταπληκτική αυτή η παράσταση! Με επικεφαλής τον Γιώργο Κροντήρη (τι ηθοποιός! Τι στόφα! Τι λιτότητα! Θα μπορούσε να σταθεί στα καλύτερα θέατρα του κόσμου), όλοι απέδωσαν τον καλύτερο εαυτό τους σε μια στυλιζαρισμένη αλλά καθόλου σχηματική ερμηνεία, με ιδιαίτερη έγνοια του σκηνοθέτη να αποφύγουν το υπερ-παίξιμο. Η Μαρία Καρακίτσου κινηματογραφική, σταρ του Μεσοπολέμου θαρρείς, στο Χόλλυγουντ, δίνει μια εξαιρετική νότα κοσμοπολιτισμού στην παράσταση. Απόλυτα δραματική κι αληθοφανής, σπάνιο μείγμα μεσογειακού ταμπεραμέντου κι αγγλοσαξωνικού φλέγματος. Εξαιρετική η μετάφραση της Μέλπως Ζαρόκωστα στην ελεύθερη απόδοση της Δέσποινας Πόγκα. Αδιάφορα τα σκηνικά και τα κοστούμια του Διονύση Μανουσάκη, δεν προσέθεταν κάτι και δεν αφαιρούσαν κάτι από το καλοκουρδισμένο σύνολο. Αόριστη κι «αόρατη» επίσης η μουσική επιμέλεια από τον Άγγελο Κεχαγιά. Ορθώς. Ορθώτατα. Οι επί μέρους κώδικες οφείλουν να υπηρετούν το όραμα, να συνθέτουν ένα αρμονικό σκηνικό σύνολο και όχι να μας τραβούν την προσοχή. Ούτε καν οι φωτισμοί δεν πρέπει να είναι «ορατοί». Διακριτικοί, υποβλητικοί, λειτουργικοί, ακριβώς όπως τους σχεδίασε ο Κωστής Καπελώνης. Αλλιώς, η θεατρική πράξη εκτρέπεται σε άλλου είδους θεάματα. Όλοι οι ηθοποιοί υπερέβησαν εαυτούς σε ένα από τα πλέον ενορχηστρωμένα σύνολο της φετεινής θεατρικής περιόδου!!!
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:
Μετάφραση: Μέλπως Ζαρόκωστα.
Ελεύθερη απόδοση: Δέσποινα Πόγκα.
Σκηνοθεσία: Φώτης Μακρής.
Βοηθός σκηνοθέτη: Γεωργία Παρασκευά.
Σκηνικά -κοστούμια: Διονύσης Μανουσάκης.
Μουσική επιμέλεια: Άγγελος Κεχαγιάς.
Φωτισμοί- Φωτογραφίες:Κωστής Καπελώνης.
ΗΘΟΠΟΙΟΙ:
Γιώργος Κροντήρης, Δέσποινα Πόγκα, Μαρία Μακρή, Κλεοπάτρα Ροντήρη, Μαρία Καρακίτσου, Δημήτρης Πλειώνης, Δημήτρης Παπαδάτος, Νατάσσα Παπαδάκη.
Ένα έργο που θα παίζεται για πολλά ακόμα χρόνια. Μέχρι να μάθουμε να γίνουμε Άνθρωποι και να εξαλειφθεί δια παντός η λαίλαπα της Μισαλλοδοξίας από τον πανέμορφο πλανήτη Γαία.
Κωνσταντίνος Μπούρας
INFO:
http://studiomavromihali.gr/2016/10/froura-ston-rino-tis-lilian-xelman/
«Φρουρά στον Ρήνο» της Λίλιαν Χέλμαν
Ο εταιρικός θίασος ΣΥΝ-ΘΗΚΗ ανεβάζει το έργο της Λίλιαν Χέλμαν «Φρουρά στον Ρήνο», σε σκηνοθεσία Φώτη Μακρή.
Όταν η οικογένεια Μίλλερ κατευθύνεται κυνηγημένη από τη Γερμανία στο πατρικό αρχοντικό της Αμερικανίδας κυρίας Φάρελλι στην Ουάσιγκτον έχει την εντύπωση πως ό,τι συμβαίνει στην Ευρώπη του ’40 παραμένει εκεί με πειστήριο ασφαλείας τη θάλασσα που χωρίζει τους δύο κόσμους.
Παρ’ όλα αυτά η ναζιστική λαίλαπα δεν γνωρίζει φραγμούς και τελικά το σπίτι των Φάρελλι, ανυποψίαστο μέχρι στιγμής από τόσο έντονες καταστάσεις, γίνεται μικρογραφία του έξω κόσμου, αφού εκεί φιλοξενείται ο Ρουμάνος φιλοναζί κόμης ντε Μπράνκοβιτς με τη σύζυγό του.
Η «Φρουρά στον Ρήνο» θίγει την αφοσίωση των ανθρώπων στην υπηρεσία των ιδεών τους και απαντά σαφώς στο ερώτημα μέχρι πού θα έφτανε κανείς προκειμένου να τις διαφυλάξει. Το έργο της Χέλμαν με το έντονα δραματικό του ύφος παρουσιάστηκε το 1941 και απέσπασε βραβείο από το New York drama critics circle.
Στην Αθήνα ανέβηκε το 1972 από το θίασο του Πέτρου Φυσσούν (Μαρία Αλκαίου, Μαρία Φωκά, Αλεξάνδρα Λαδικού, Κατερίνα Γώγου κ.α.) στο θέατρο Όρβο και επαναλήφθηκε την επόμενη σεζόν στο θέατρο Ακάδημος, σημειώνοντας τεράστια καλλιτεχνική και εισπρακτική επιτυχία με το θέμα του να συγκινεί εν μέσω της χούντας.
Δυστυχώς 45 χρόνια μετά, με τη ραγδαία άνοδο των ακροδεξιών κομμάτων σε όλη την Ευρώπη, γίνεται και πάλι επίκαιρο.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:
Μετάφραση: Μέλπως Ζαρόκωστα.
Ελεύθερη απόδοση: Δέσποινα Πόγκα.
Σκηνοθεσία: Φώτης Μακρής.
Βοηθός σκηνοθέτη: Γεωργία Παρασκευά.
Σκηνικά -κοστούμια: Διονύσης Μανουσάκης.
Μουσική επιμέλεια: Άγγελος Κεχαγιάς.
Φωτισμοί- Φωτογραφίες:Κωστής Καπελώνης.
ΗΘΟΠΟΙΟΙ:
Γιώργος Κροντήρης, Δέσποινα Πόγκα, Μαρία Μακρή, Κλεοπάτρα Ροντήρη, Μαρία Καρακίτσου, Δημήτρης Πλειώνης, Δημήτρης Παπαδάτος, Νατάσσα Παπαδάκη.
ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ:
Κανονικό: 15 ευρώ
Φοιτητικό, κάτω των 25 και άνω των 65: 10 ευρώ
Άνεργοι: 5 ευρώ
Ατέλειες: Δωρεάν.
ΔΙΑΡΚΕΙΑ:100′ ( χωρίς διάλειμμα )
ΗΜΕΡΕΣ / ΩΡΕΣ:Κάθε Τετάρτη, 19:00 και κάθε Πέμπτη, 21:00
Η «Αγγέλα» του Γιώργου Σεβαστίκογλου ΣΕ ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΠΕΤΡΟΥ ΝΑΚΟΥ με τον ίδιον πρωταγωνιστή, στο υπέροχο Θέατρο Altera Pars
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Η σύγχρονη δουλεία στα χρόνια της Κρίσης, χιλιάδων ανασφάλιστων εργατών (συνήθως οικονομικών μεταναστών) που πληρώνονται «μαύρα», καθιστά ξανά επίκαιρο το μάλλον ξεπερασμένο και ρετρό έργο του Γιώργου Σεβαστίκογλου. Έτσι νόμιζα, μέχρι που είδα την παράσταση του Πέτρου Νάκου στο θέατρο Altera Pars, με τον ίδιο ως Λάμπρο, σε ένα νεορεαλιστικό περιβάλλον με ασπρόμαυρη αισθητική. Και άλλαξα γνώμη. Στροφή εκατόν ογδόντα μοιρών. Άρτια δραματουργία, γραμμική τεχνική, ξεδίπλωμα των χαρακτήρων και αναδίπλωση της πλοκής, αφού όλα προ-οικονομούνται και ο θεατής νιώθει ευφυέστερων των δρώντων προσώπων (κατά την νεοκλασική άποψη). Τελικά, αυτά τα παλιά καλά έργα, τα δοκιμασμένα από το Χρόνο, όπως και οι ασπρόμαυρες ταινίες του Φίνου, είναι αποτέλεσμα ενός είδους «φυσικής επιλογής», αφού η φτώχεια δεν φέρνει μόνο γκρίνια, αλλά και υγιή ανταγωνισμό και ευγενή άμιλλα κι επιβιώνει πάντα ο καλύτερος, ο δημιουργικότερος, ο διπλωματικότερος, ο προσαρμοστικότερος… Και ούτω καθεξής. Οι εποχές της Κρίσης επανέρχονται κυκλικά στην Ελλάδα, με περίοδο μικρότερη του συνήθως των 30 ετών (όπως ισχύει διεθνώς, σύμφωνα με την επιστήμη της Στατιστικής και των Πιθανοτήτων). Είμαστε ένας ευλογημένος πολύπαθος λαός. Εμείς και οι Εβραίοι. Μονίμως ανήσυχοι, μονίμως εξελικτικοί. Μονίμως αναγκασμένοι να υπερβαίνουμε τον εαυτό μας.
Αυτή η εσωτερική κινητικότητα της αστυφιλίας των πρώτων δεκαετιών μετά τον Εμφύλιο, εκτός από τους προφανείς πολιτικούς λόγους είχε και τη βάση της στην άναρχη μπετοποίηση οικοπέδων και ρεμάτων, στην άτακτη κι απότομη εκβιομηχάνιση κι αστικοποίηση ενός αγροτοκτηνοτροφικού-αλιευτικού-θηρευτικού πληθυσμού, που βρίσκεται ξαφνικά μέσα σε κλουβιά με άλλους όρους κι άλλες συνθήκες.
Στην «Αγγέλα» του Σεβαστίκογλου, η διαπλοκή και η ραθυμία, η αναξιοκρατία και το δίκαιο του ισχυροτέρου, η διαφθορά και το ακαταλόγιστο, η ανάληψη και η αποποίηση ευθυνών στήνουν ένα τρελό χορό, ένα γιαϊτανάκι με την απωθημένη και διεστραμμένη λίμπιντο. Η αγάπη είναι το ζητούμενο. Μόνο που χάνει πάντα, εξουθενωμένη, εξουδετερωμένη, εξοντωμένη από το Μίσος και την Κακία.
Στην παράσταση του Altera Pars θαύμασα όλους ανεξαιρέτως τους ηθοποιούς. Ήταν όλοι τους τέλειοι, ακαταμάχητοι, ηρωικοί. Υπερασπίστηκαν τους ρόλους τους με μια αυτοθυσία σπάνια στα νεοελληνικά θεατρικά μας πράγματα. Με το ήθος άλλων καιρών. Κι αυτό ταίριαζε απόλυτα στο θέμα.
Μην χάσετε αυτή την παράσταση. Αναδύεται ζωντανά και ανάγλυφα όλη η διαχρονική μιζέρια, αλλά και η γενναιότητα, η λεβεντιά, η δημιουργικότητα που μας διακρίνει.
Από εμάς για εμάς με αγάπη. Μια παράσταση πέρα από τα τετριμμένα. Μην την χάσετε. Φτάνει πια με τα main-stream θεάματα και τις τυποποιημένες θεατρικές συνταγές. ΈΛΕΟΣ!!! Ας ξαναγεμίσουμε τα θέατρα που είναι κύτταρα πολιτισμού. Ας μην τα καταδικάσουμε να μαραζώσουν και να σβήσουν.
Απευθύνω έκκληση σε όλους τους θεατρόφιλους να δουν την «Αγγέλα» του Σεβαστίκογλου και τον «Ήχο του Όπλου» της Αναγνωστάκη στο θέατρο Altera Pars. Παρατήρησα ότι και οι δύο θιασάρχες και πρωταγωνιστές πεθαίνουν στο τέλος (των δύο έργων, όχι πραγματικά, όχι ακόμα, όχι πριν περάσει μισός αιώνας, τουλάχιστον!). Όμως το ατμοσφαιρικό τους θέατρο Altera Pars συνεχίζει ακάθεκτο κλυδωνιζόμενα στα κύματα μιας σαιξπηρικής «τρικυμίας», που άλλοι τη λένε Κρίση κι εγώ τη λέω αφορμή να γίνουμε ήρωες και να ολοκληρώσουμε τους δώδεκα άθλους του Ηρακλή. Και για να θυμηθούμε τον «Θείο Βάνια» του Τσέχωφ, είμαι βέβαιος ότι εκείνοι που θα έρθουν μετά από εμάς θα μας λυπηθούν και θα μας θαυμάσουν!!! «Έλεον και φόβον… Έλεον και φόβον…». Με το κεφάλι στον «ελεό» (στο κούτσουρο του χασάπη) θα «πούμε τα τελευταία μας λόγια, γιατί αύριο η ψυχή μας κάνει πανιά» (Γ. Σεφέρης). «Τα σπίτια που είχα μου τα πήραν. Έτυχε / να είναι τα χρόνια δύσκολα». Όχι, τίποτα δεν θα μας πάρουν. Στεκόμαστε εδώ ακλόνητοι και ηρωικοί. Κι αυτό δεν είναι επιλογή. Αλλά Ανάγκη. «Ανάγκα και θεοί πείθονται»… Σταματώ εδώ, για να μην κλάψω…
ΟΙ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΘΑΥΜΑΣΙΑΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ:
Σκηνοθεσία: Πέτρος Νάκος
Σκηνικά: Altera Pars
Σκηνογραφική επιμέλεια-Κοστούμια: Σάββας Πασχαλίδης
Φωτισμοί: Πέτρος Νάκος- Γιάννης Ζέρβας
Πρωτότυπη μουσική της παράστασης: Ελένη Λομβάρδου
Επιμέλεια Κίνησης: Ελβίρα Μπαρτζώκα
Φωτογραφίες παράστασης: εργαστήρι φωτογραφίας “Φωτο-γραφές”
Promo video παράστασης: Αντώνης Βαλληνδράς. Πέγκυ Ζούτη
Διανομή:
Αγγέλα: Αγγελική Κοντού
Λάμπρος: Πέτρος Νάκος
Άννα: Αργυρώ Τσιρίτα
Γεωργία (σε διπλή διανομή): Έλενα Καστανά / Ειρήνη Τσιριγώτη
Φανή (σε διπλή διανομή): Μελανία Μπαλτσίδου / Σταυρούλα Μελισσάνθη Μάκρα
Στράτος (σε διπλή διανομή): Δημήτρης Βουτσής/Γιώργης Βασιλόπουλος
Νέρα: Κυριακή Στούρου
Μένιος: Γιάννης Ζέρβας
Κα Παπά: Αργυρώ Τσιρίτα
Γκαρσόνι: Δημήτρης Βουτσής / Γιώργης Βασιλόπουλος
Παραγωγή: Altera Pars
Κωνσταντίνος Μπούρας
Η Μίνα Χειμώνα, άξια για ΒΡΑΒΕΙΟ ΥΠΟΚΡΙΤΙΚΗΣ στον ιστορικής σημασίας, αλλά πάντα επίκαιρο και σύγχρονο «Ήχο του όπλου» της Λούλας Αναγνωστάκη στο υπέροχο, στο σαιξπηρικό, στο ατμοσφαιρικό θέατρο Altera Pars, «πόρτα» του νεανικού και του ψαγμένου κοινού, εδώ και δύο δεκαετίες.
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Ο Πέτρος Νάκος είναι ένας εξπρεσιονιστής, τάχιστος, «νευρικός» σκηνοθέτης, που δίνει τον δικό του ρυθμό στις παραστάσεις που φέρουν την υπογραφή του. Από την άλλη πλευρά, η Μίνα Χειμώνα ταίριαξε μαζί του, γιατί είναι κι αυτή μια υπερκινητική, εκφραστική, αεικίνητη ηθοποιός, με εκπληκτική ορθοφωνία και πλήρη ενορχήστρωση των εκφραστικών της μέσων, έτσι ώστε νομίζεις ότι σε κάθε ρόλο που καλείται να ενσαρκώσει ότι γράφτηκε ειδικά γι’ αυτήν. Άθλος υποκριτικής και αυτή τη φορά, ως Κάτια, μάνα του ανήσυχου εφήβου που εξοντώνει τους πάντες γύρω του προκειμένου να ξεφύγει από τα «δεσμά» της αλλοτρίωσης με την οποία νομίζει ότι απειλείται ένεκα επερχόμενης κοινωνικοποιήσεώς του. Η «φυγή» έχει πάντα θύματα και παράπλευρες απώλειες. Και συνήθως σκοτώνουμε αυτούς που αγαπάμε. Ο νεαρός, ως σύγχρονος αντι-Οιδίποδας, δεν σκοτώνει τον πατέρα για να κοιμηθεί με τη μάνα του, ενώ κοιμάται με την καλύτερη φίλη, την «κολλητή» της μάνας του, μεταθέτοντας έτσι το θανάσιμο αμάρτημα. Ίσως γι’ αυτό όταν το πληροφορείται η Μάνα, δεν δείχνει να της καίγεται καρφάκι. Το παν γι’ αυτήν είναι να κρατήσει το γιο της, πάση θυσία, κοντά της, σαν την Κυρία Άλβινγκ, στους ιψενικούς «Βρικόλακες». Σημαντικό αυτό το έργο της Λούλας Αναγνωστάκη, από τα κύκνεια άσματα του Κουν, ως σκηνοθέτη. Η περιρρέουσα ατμόσφαιρα είναι πάντα η ίδια. Ανάλογη. Πολιτική-θέατρο: 1-1.
Σημαντική παράσταση με την Μίνα Χειμώνα προεξάρχουσα. Όλα τέλεια κι όλα αρμονικά. Χάρη στον σκηνοθέτη Πέτρο Νάκο και τους υπερ-επαρκείς συντελεστές-καλλιτέχνες που είναι «ταμένοι» στο υψηλό λειτούργημα της ψυχαγωγίας δια της διασκεδάσεως των σκέψεων προκειμένου να ξελαμπικάρει ο εγκέφαλος και να διαχειριστεί κατόπιν αποτελεσματικότερα τις έγνοιες του.
Ήταν όλοι τους υπέροχοι:
Σκηνοθεσία: Πέτρος Νάκος
Διαμόρφωση σκηνικού χώρου: Πέτρος Νάκος
Επιμέλεια σκηνικού: Δέσποινα Χειμώνα
Φωτισμοί: Παναγιώτης Μανούσης
Κοστούμια: Δέσποινα Χειμώνα
Μουσική επιμέλεια: Πέτρος Νάκος / Αγγελική Κοντού
Κινησιολογία: Ελβίρα Μπαρτζώκα
Φωτογραφίες: Τζίνα Σταύρου
Διανομή:
Κάτια: Μίνα Χειμώνα
Μαρίκα: Λιάνα Παρούση
Μιχάλης: Πάνος Νάτσης
Γιαννούκος: Τάσος Περάκης
Φανή: Έφη Κιούκη
Μια παράσταση που δεν πρέπει να χάσετε, ειδικά όσοι είχατε δει τον Στράτο Τζώρτζογλου στην ιστορική παράσταση του Κουν, στο θρυλικό «Υπόγειο».
Κωνσταντίνος Μπούρας
“X” αυστηρώς ακατάλληλον δι’ ανηλίκους, στο υπόγειο του ατμοσφαιρικού, πολυεπίπεδου, πολυσυλλεκτικού και πολυδιάστατου «Θεάτρου Παραμυθίας».
Ένα βραβευμένο νεοελληνικό θεατρικό έργο της Γεωργίας Χιόνη, σε σκηνοθεσία του Χρήστου Πουσίνη και της ιδίας, με τους εκπληκτικούς νέους ηθοποιούς Μ. Συρίγου, Χρ. Κατσουλιέρης
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Εκπλήσσομαι συχνά ευχαρίστως από τις υγιείς, σεμνές, αθόρυβες και ουσιαστικές δημιουργικές θεατρικές δυνάμεις, αυτές που δρουν «υπογείως» (με τη θετική έννοια – και ο Κουν σε υπόγειες διαδρομές συνάντησε τον Γκάτσο, τον Χατζιδάκι, τον Τσαρούχη, και άλλα ιερά πλέον σήμερα τέρατα, τα οποία όμως τότε βιοπόριζαν όπως-όπως, με ένα πιάτο φακή συχνά, σαν τον κοσμοκαλόγερο Παπαδιαμάντη).
Απόλαυσα το πολυσήμαντο και περιεκτικό έργο με τον υποδηλωτικό και μυστηριώδη τίτλο «Χ» (ένα, όχι τρία, όπως στις τολμηρές ταινίες για μεταμεσονύχτιες, κρυφές, απαγορευμένες απολαύσεις).
Σκληρό το κείμενο. Οι απεγνωσμένες σχέσεις των ανθρώπων που καταφεύγουν στη βία όταν διαπιστώνουν ότι οι ίδιοι (ή οι άλλοι γύρω τους – ο καθρέφτης) είναι ανίκανοι να αγαπήσουν, να συγχωρήσουν, να αποδεχτούν, να ανεχτούν τους άλλους, όταν αρνούνται εντέλει να αναγνωρίσουν τη θεία φύση εντός τους.
Εμβριθής θεατρική διαπραγμάτευση του σαδομαζοχισμού. BDSM δεν το λένε τώρα αυτό το πράμα; Τέλος πάντων. Είχα βρεθεί σε παρουσίαση σχετικού βιβλίου, όπου η (τέως, πλέον) πρόεδρος ενός οικείου συλλόγου αναλύθηκε σε δάκρυα (επί …πάνελ) βρίσκοντας το βιβλίο λιγότερο …ρομαντικό από τα γούστα της!!!
Μια παρόμοια κατάρρευση συμβαίνει και σε αυτό το έργο, όταν η κυρία κι αφέντρα, αυταρχική και φετιχίστρια, παρατάει όλα τα αξεσουάρ αναζητώντας την αγάπη, την αποδοχή και τη συχώρεση του «πελάτη», στον οποίον προβάλλει τον σαδιστή σύζυγό της. Μετά από μερικές εναλλαγές ρόλων, καταλήγουμε εκεί που αρχίσαμε (κυκλική δομή), με την επίγνωση όμως της μοναξιάς κι ένα κλικ σοφότεροι.
Από τις λίγες θεατρικές πράξεις με αριστοτελικόν «έλεον, φόβον, κατά-στροφήν» και την απαραίτητη «Κάθαρσιν» στο τέλος!!!
Εκπληκτικοί και οι δύο πρωτοεμφανιζόμενοι ηθοποιοί: Μ. Συρίγου, Χρ. Κατσουλιέρης.
Όμως πάνω και πέρα απ’ όλα, αξιοθαύμαστος ο υπομονετικός σκηνοθέτης Χρήστος Πουσίνης, που με την βοήθεια της συγγραφέως Γεωργίας Χιόνη έστησε μία παράσταση που θα τη ζήλευαν πολλά από τα off-Broadway θέατρα πολλών θεατρικών πρωτευουσών της Γης (τουλάχιστον!).
Μην τη χάσετε αυτή τη δουλειά. Θα προβληματιστείτε χωρίς να πλήξετε και θα ψυχαγωγηθείτε μετά διασκεδάσεως. Κι ας μην ξεχνάμε: το θέατρο λειτουργεί από την ομοιοπαθητική σκοπιά, απαλύνοντας τα δεινά τις καθημερινότητος και τους συνήθεις σαδομαζοχισμούς (εντός κι εκτός εργασίας)… Εντός κι εκτός γάμου… Εντός κι εκτός συμβάσεων, δεσμών, ποινών, εξοριών και άλλων δεινών, γενικώς.
Κωνσταντίνος Μπούρας
RELAX… MYNOTIS
Υψηλό θεατρικό κουτσομπολιό για τον Μινωτή, την Παξινού, τον Ρίτσο και λοιπά είδωλα…
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Ο Βασίλης Παπαβασιλείου, καταξιωμένος σκηνοθέτης και βραβευμένος ηθοποιός, κατέληξε στα χρόνια της Κρίσης να γίνει performer, πρώτης τάξεως όμως και υψηλών προδιαγραφών. Δεν ξέρω αν ζήλωσε την δόξα τηλεοπτικών νευροσπάστων (μάλλον όχι), ή αν κατατρύχεται απλώς από την ενσυναίσθηση τη αποτυχίας των επιτυχημένων (δικός μου όρος – σας ευχαριστώ εκ των προτέρων για την αποδοχή του νεολογισμού). Το σίγουρο είναι ότι παρωδεί ξεκαρδιστικά τον πολύν Αλέξην Μινωτήν, εκθειάζει (εμμέσως) την Παξινού, τον «εθνάρχη-γενάρχη», τον «ποιητή της Ρωμιοσύνης» και προβαίνει σε ένα άμεσο, αμεσότατο σχόλιο για τη ματαιοδοξία των θεατρανθρώπων και την ευτέλεια του υποκριτικού επαγγέλματος (στην Ελλάδα, τουλάχιστον). Πολιτικοί και «πολιτικές», ηθοποιοί και υποκριτές, σφιχτός εναγκαλισμός θεατρικής, πολιτικής κι εξουσίας του παντοδύναμου Τύπου, ένας ανατολίτικος αχταρμάς κι «όλοι δικοί μας είμαστε», εκτός από τους ενοχλητικούς, τους ασυμβίβαστους, τους αντι-εξουσιαστές. Κι ο Βασίλης Παπαβασιλείου ένας τέτοιος αποδεικνύεται συν τω χρόνω (αντιεξουσιαστής, εννοώ).
Η φιλόξενη σκηνή της οδού Φρυνίχου, καθώς και το Υπόγειο τιμούν τη μνήμη του Κάρολου Κουν με την υποδοχή, στήριξη και προβολή υγιών και αδιάφθορων θεατρικών δυνάμεων του πολύπαθου τόπου μας.
Αριστοτεχνική η μίμηση του Μινωτή από τον Παπαβασιλείου. Εγώ που τον πρόλαβα να παίζει τα τελευταία είκοσι χρόνια της ζωής του, θα πρότεινα τον ΒΑΣΙΛΗ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ για βραβείο πρώτου ανδρικού ρόλου, αναφανδόν κι άνευ επιφυλάξεως. Ουδεμίας.
Πάντα τέτοια! Το θέατρο πολλοί εμίσησαν, το κουτσομπολιό όμως κανείς. Ειδικά αν είναι υψηλού επιπέδου. Εξάλλου, κι η Παξινού …Κατίνα ήτανε!!!
Κωνσταντίνος Μπούρας
Info:
http://www.theatro-technis.gr/relax-mynotis/
RELAX… MYNOTIS
Ενας ηθοποιός μεγάλος, όχι μόνο σε ηλικία αλλά και σε αξία, υπαγορεύει τη διαθήκη του σε έναν βοηθό συμβολαιογράφου. Είναι ο 35ος συμβολαιογράφος, μέσα σε σαράντα χρόνια, που αναλαμβάνει αυτήν τη δουλειά. Είναι ολοφάνερο ότι ο ηθοποιός έχει μιαν έμμονη προσήλωση στην ιδέα της διαθήκης.
Έτσι ξεκινά το «RELAX…». Σαν ένα ταξίδι μέσα στον νεοελληνικό χρόνο που οδηγεί άλλοτε στον Άδη και άλλοτε στο Υπερπέραν. Παραστάτες σ΄αυτό το ταξίδι είναι δύο μορφές του νεοελληνικού πανθέου που εμφανίζονται όχι ως φυσικές παρουσίες αλλά ως ενεργά φαντάσματα. Προκύπτει έτσι μια συνάντηση μεταξύ μεγάλων ανδρών σε μια χώρα κατά τα άλλα μικρή. ΄Ισως αυτή η χώρα, που μοιάζει σήμερα ακινητοποιημένη, τίποτα να μη χρειάζεται τόσο πολύ όσο ένα ταξίδι ή την ιδέα έστω ενός ταξιδιού…
Μέγας χορηγός του «RELAX…» είναι ο ανεξάρτητος φορέας «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΛΑΓΟΣ Α.Ε.».
Σκηνοθεσία : Βασίλης Παπαβασιλείου
Σκηνογραφία : Κώστας- Ηρακλής Γεωργίου
Φωτισμοί : Ελευθερία Ντεκώ
Καλλιτεχνική συνεργάτις – Εκτέλεση παραγωγής : Νικολέτα Φιλόσογλου
Φωτογραφίες: Μυρτώ Αποστολίδου
Παίζουν : Βασίλης Παπαβασιλείου & Γιάννος Περλέγκας
Πρεμιέρα 18 Νοεμβρίου 2016 | Φρυνίχου
Θέατρο Τέχνης Καρολου Κουν
Φρυνίχου 14, Πλάκα (χάρτης)
τηλέφωνα ταμείου: 2103222464 & 2103236732
προπώληση: www.viva.gr
Παραστάσεις
Παρασκευή, Σάββατο 21.15 και Κυριακή στις 19.00
Τιμές
15 € & 10 € μειωμένο
“Σημειώσεις από το υπόγειο” τού Φίοντορ Ντοστογιέφσκι στο Beton7
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Μετά τον κόντρα-ρόλο του στην «Πείνα» του Κνουτ Χάμσουν, ο σκηνοθέτης και ηθοποιός Πέρης Μιχαηλίδης εξερευνά τα βάθη του συλλογικού ανθρώπινου υποσυνείδητου σε μια απροσδιόριστα νοσταλγική συνδημιουργική ανάπλαση του κειμένου. Και λέω νοσταλγική, γιατί αναφέρεται στον προηγούμενο αιώνα με μια υποδόρια πεποίθηση (κυτταρική ίσως κι όχι νοητική) ότι κάθε εκατό χρόνια πριν και καλύτερα. Ο ρετρό σχολιασμός της τεχνολογίας με τη χρήση επιτραπέζιου πικ-άπ (απέφυγε το γραμμόφωνο γιατί θα ήταν ίσως πολύ …πασέ) υποθάλπει μία αντιτεχνολογική τάση του «φυσικού ανθρώπου» (κατά Ρουσσώ) για επιστροφή στη φύση και στα καθαρά ήθη και έθιμα των αγνών και αμόλυντων ανθρώπων της προβιομηχανικής εποχής (που ούτε αγνοί ούτε τίμιοι ήταν αλλά πολεμοχαρείς κι αιμοδιψείς πλεονέκτες). Το χριστιανικό υπόβαθρο του Ντοστογιέφσκι και η ρομαντική αποδόμηση στην οποία προβαίνει με τα ψυχογραφικά του γραπτά «συνάντησε» επί σκηνής τη μόνιμη τάση αμφισβήτησης από έναν «νοησιαρχούμενο» ερμηνευτή στα χρόνια της επικράτησης του μεταμοντέρνου στα θεατρικά μας πράγματα. Τι εννοώ; Ενδιαφέρον το αμάλγαμα των πρώτων δεκαετιών του εικοστού αιώνα σε αντιπαραβολή κι αντιπαράσταση με τις δύο πρώτες δεκαετίες του εικοστού πρώτου. Οι άνθρωποι δεν άλλαξαν, το ανθρώπινο υποσυνείδητο εξακολουθεί να είναι βαρύ, το σώμα απόν, σε διαρκές διαζύγιο από την ψυχή κι η ψυχή σε μόνιμη διάσταση με το πνεύμα. Αυτή είναι κι η δυστυχία του σύγχρονου Δυτικού Πολιτισμού μας, που ό,τι κι αν κάνει, όσα παυσίπονα και παυσίλυπα να καταναλώσει, πάντα στον ίδιο χαμό επιστρέφει, στην κατά-στροφή, στην έξοδο από τον παραδεισένιο κήπο κάποιας απροσδιόριστης μακρινής Εδέμ. Εδώ έγκειται η διαχρονικότητα και η εγκυρότητα (μέχρι σήμερα, τουλάχιστον) του διανοητή και φιλοσόφου Φίοντορ Ντοστογιέφσκι, που ενώ δεν έγραψε για το θέατρο, «βλέπει» από ψηλά τα γραπτά του να στοιχειώνουν ολοένα και περισσότερες θεατρικές και παραθεατρικές σκηνές τού κόσμου (συμπεριλαμβανομένων τών αναλογίων).
Ο Πέρης Μιχαηλίδης είναι σημαντική μονάδα του ελληνικού θεάτρου, ακόμα κι όταν λειτουργεί κατά μόνας. Δάσκαλος ηθοποιών, παράγει ήθος και ποιότητα όταν διδάσκει τον εαυτό του.
Εξαιρετική η μετάφραση της Ελένης Μπακοπούλου. Λόγος λαγαρός, αναπνέων.
Ένα θέαμα αξιοθέατον!
Κωνσταντίνος Μπούρας
Info:
http://www.beton7.com/index.php/el/programma/theatrikes-parastaseis/item/1056-upogeio.html
Ανοίγοντας το ‘’Φεστιβάλ των θεατρικών Συνθέσεων’’ στο Beton7 με θέμα: ‘’Ρώσοι συγγραφείς – Από τον Ουμανισμό του Πούσκιν στον ποιητικό ρεαλισμό του Τσέχωφ’’ παρουσιάζεται την Τετάρτη 16 Νοεμβρίου ώρα 21:00 και για οκτώ παραστάσεις το έργο του Φίοντορ Ντοστογιέφσκι ‘’Σημειώσεις από το υπόγειο’’ σε σκηνοθεσία και ερμηνεία Πέρη Μιχαηλίδη.
Τέλη Μαρτίου του 1864 το λογοτεχνικό – πολιτικό μηνιαίο περιοδικό «Επόχα» φιλοξένησε την εξομολόγηση ενός παράδοξου ανθρώπου. Το κείμενο, που έφερε τον τίτλο «Σημειώσεις από το Υπόγειο», υπέγραφε ο Φίοντορ Ντοστογιέφσκι, εκδότης, μαζί με τον αδελφό του Μιχαήλ, του περιοδικού.
Οι «Σημειώσεις από το υπόγειο» είναι ένα έργο πολεμικής όπου ο Ντοστογιέφσκι ασκεί ανελέητη κριτική και παρωδεί τα μεγάλα φιλοσοφικά – λογοτεχνικά κινήματα της εποχής του, κυρίως τον ρασιοναλισμό και τον ρομαντισμό και στρέφεται ενάντια στους «κανονικούς» ανθρώπους, τις θεωρήσεις και τις βεβαιότητές τους. Στη συνάντηση του ήρωα με μια πόρνη αποκαλύπτονται οι κωμικοτραγικές αντιφάσεις του ψυχισμού ενός παραδοσιακού ρομαντικού ήρωα με τον οποίο ταυτίστηκε και ο ίδιος ο συγγραφέας στο μεγαλύτερο μέρος της ζωής του.
Αν ο ‘’Διπλός Άνθρωπος’’ και το ‘’Υπόγειο’’ θεωρούνται και πρέπει να θεωρούνται ληξιαρχικές πράξεις γεννήσεως του ντοστογεφσκικού κόσμου, είναι γιατί ανακαλύπτουν αυτόν τον ήρωα. Έναν άνθρωπο κουρέλι, έναν άνθρωπο με καταρρακωμένη έπαρση, που είναι βορά των ‘αντιπάλων’ και ζει σαν ένα αξεδιάλυτο σύμπλεγμα ταπείνωσης και υπεροχής το οποίο περνάει αδήριτα από τη συνείδηση των άλλων.
Ο Ντοστογιέφσκι αποτάσσει τη βεβαιότητα και ως υπέρτατο σκοπό θέτει την άγνοια. Γι’ αυτό υμνεί την ιδιοτροπία, την αυθαιρεσία, την αλόγιστη πράξη και το καπρίτσιο. Αυτή η τοποθέτηση οδηγεί απευθείας σε έναν αναρχίζοντα ατομικισμό ο οποίος, με δικαίωμα την απόλυτη αυθαιρεσία, φτύνει, προπηλακίζει και ασχημονεί σε βάρος όλων των αξιοσέβαστων αρχών, χωρίς να εξαιρεί τον εαυτό του», γράφει ο Κωστής Παπαγιώργης για το Ντοστογιέφσκι.
«Ο Ντοστογιέφσκι και ο Νίτσε δεν μιλάνε για να διαδώσουν τις ιδέες τους και να διαφωτίσουν τους γύρω τους. Καλούν τον αναγνώστη ως μάρτυρα, θέλουν να αποσπάσουν απ’ αυτόν, το δικαίωμα να σκέφτονται διαφορετικά και το δικαίωμα να υπάρχουν», γράφει ο Λεφ Σεστόφ.
Η παράσταση ακολουθώντας τη λογική της σύγκρουσης που εκφράζει το κείμενο του Ντοστογιέφσκι, υιοθετεί μια λοξή ματιά απέναντι στην περιφραγμένη πρωτοπορία.
Σημειώσεις από το υπόγειο
Μετάφραση
Ελένη Μπακοπούλου
Ερμηνεία- Σκηνοθεσία
Πέρης Μιχαηλίδης
Συνεργάστηκε η Ιωάννα Μπιλίρη
Φωτογράφιση
Νικόλας Σταυρόπουλος
Στη φωτογράφιση συμμετείχε η Μπέττυ Παπανδρέου
Παραστάσεις: 16-17-22-23-29-30 Νοεμβρίου 2016 και 7-8 Δεκεμβρίου 2016 Τετάρτη – Πέμπτη στις 21:00
Διάρκεια παράστασης 55 λεπτά
Εισιτήρια: 10€ / 5€ Φοιτητικό, Ανέργων
