Lacrimosa ή το απέπρωτο
Δράμα του Θανάση Τριαρίδη στο θέατρο ΘΗΣΕΙΟΝ σε μεσονύκτια παράσταση
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα.
Ένα συνταρακτικό θεατρικό «μπολερό» αναδιπλωνόμενο και αυτοαναιρούμενο, νοητική άσκηση για υπεραναπτυγμένους εγκεφάλους, χωρίς να γίνεται ούτε στιγμή εγκεφαλικό, χάρη στις σωματικές, αισθαντικές ερμηνείες των Μάρθα Λαμπίρη – Fedorów και Μιχαήλ Ταμπακάκη, σε σκηνική διδασκαλία και σκηνοθεσία από τον Δημήτρη Γιαμλόγου.
Το «σκοτεινό» αυτό θεατρικό έργο τού Θανάση Τριαρίδη στοχεύει ευθέως στην επανατελετουργοποίηση (reritualisation) του σύγχρονου δράματος στα μονοπάτια της θεατρικής έρευνας ενός Πήτερ Μπρουκ ή ενός Αρτώ ακόμα, ίσως. Χωρίς να καταφεύγει απαραιτήτως στη σωματική σκληρότητα η νοητική και ψυχοσωματική βιαιότητα είναι τόσο έκδηλη που αγγίζει σχεδόν τα όρια της πνευματικής διαστροφής, αφού η τάση φυγής των δύο ενήλικων πλέον ανθρώπων από έναν βίαιο κόσμο τους οδηγεί στη μυθοποίηση της ξαφνικής αλλά προδεδιαγραμμένης απώλειας της μανούλας τους, που ήταν ψυχικά ασταθής κι εξαφανίστηκε κάποια στιγμή περνώντας σε παράλληλη διάσταση.
Ενδιαφέρον θέμα, δαιδαλώδες κείμενο, διαρκείς μεταμορφώσεις, πρωτεϊκές καταστάσεις, ηρακλείτεια ρευστότητα, φιλοσοφικό δοκίμιο με θεατρικούς όρους και καλά δοκιμασμένες από το μοντέρνο και το μεταμοντέρνο τεχνικές. Μόνο που οι κώδικές του είναι ευανάγνωστοι για τον επαρκή αναγνώστη κι ένα πασπαρτού ανοίγει όλες τις κλειδαριές. Με αυτό δεν ισχυρίζομαι ότι το έργο είναι ρηχό κι επίπεδο. Τουναντίον. Είναι περισσότερο περίπλοκο απ’ ό,τι χρειάζεται κι οδηγεί τον ευσυνείδητο θεατή σε ναυτία. Τόσο καλά. Κι απλά ειπωμένο.
Βεβαίως, καταλαβαίνω τον λόγο που ο σκηνοθέτης καταπιάστηκε με ένα τόσο δυσχερές κείμενο: ήταν μια καλή ευκαιρία να αποδείξει τη σκηνική δεξιοτεχνία του. Το ίδιο και οι ηθοποιοί: ρεσιτάλ υποκριτικής. Τόσο νέοι. Θα τους πρότεινα ευχαρίστως για βραβείο υποκριτικής πρωτοεμφανιζόμενου καλλιτέχνη. Όμως όχι και τον συγγραφέα. Το θέατρο είναι ένα παιχνίδι. Ψυχαγωγικό μεν, παίγνιον δε. Τα πολλά στολίδια κι οι φιοριτούρες το βαραίνουν και κουράζουν. Δεν χρειάζεται να ευτελίζουμε τις ιερές δυνατότητες του ανθρώπινου εγκεφάλου. Ο ναρκισσισμός παίρνει πολλές μορφές και πολλές φορές τείνει στον αυτισμό.
Για να μην παρεξηγηθώ: απόλαυσα την παράσταση, θαύμασα το λιτό σκηνικό, τα υπέροχα κοστούμια, τους ατμοσφαιρικούς που τους περίμενα πιο …θρίλερ, ευχήθηκα στους ηθοποιούς και σ’ ανώτερα, συγχαίρω τον σκηνοθέτη. Απλώς την επόμενη φορά θα ήθελα να δω κάτι πιο ποιητικό, πιο ανθρώπινο, πιο κοντά στη Φύση, αφού μιλάμε για παραμύθια, για νεράιδες, για στοιχειά…
Παρ’ όλα αυτά, οι θεμιτές και νόμιμες επιφυλάξεις μου δεν αφαιρούν τίποτα από τα σκηνικά επιτεύγματα τών συντελεστών και την αξία τού πρωτότυπου κειμένου.
Κωνσταντίνος Μπούρας
info:
Ο Δημήτρης Γιαμλόγλου παρουσιάζει το έργο του Θανάση Τριαρίδη
25 Νοεμβρίου 2016 – 14 Ιανουαρίου 2017
Τρία χρόνια μετά το «La ultima noche ή οι Καρχαρίες», το πρώτο θεατρικό έργο του Θανάση Τριαρίδη, ο Δημήτρης Γιαμλόγλου επιστρέφει στον ιδιαίτερο κόσμο του συγγραφέα, σκηνοθετώντας το τελευταίο μιας άτυπης δωδεκαλογίας.
Στο πιο ερμητικό έργο του Τριαρίδη, συναντάμε όλα τα χαρακτηριστικά που πλέον αναγνωρίζουμε ως προϋποθέσεις της δραματουργίας του: Ένα παιχνίδι ρόλων, μια αλληλουχία αποκαλύψεων και ανατροπών, ένα ταξίδι στα βάθη του ασυνειδήτου και – κυρίως – το ζήτημα της μεταβαλλόμενης ταυτότητας. Οι ήρωες των έργων του αποφασίζουν να είναι ό,τι θελήσουν (ή πιστεύουν πως είναι ό,τι θελήσουν) προσδίδοντας μιαν άλλη σημασία στην έννοια της ταυτότητας.
Το «Lacrimosa ή το απέπρωτο» είναι ένα ψυχολογικό θρίλερ μυστηρίου, ένα σπαρακτικό παραμύθι, μια ιστορία αγάπης που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, μια αλληγορία για τους ρόλους της γυναίκας στην οικογένεια, μια ιστορία στο κατώφλι του φανταστικού, ένα υπαρξιακό δράμα και ταυτόχρονα – όπως πάντα – μια αναζήτηση για τα όρια του ίδιου του θεάτρου.
Στην παράσταση πρωταγωνιστούν δύο νέοι, πρωτοεμφανιζόμενοι, ηθοποιοί 22 ετών που αποφοίτησαν φέτος από τησχολή του Εθνικού Θεάτρου. Ο Μιχαήλ Ταμπακάκης και η Μάρθα Λαμπίρη Fedorόw, καλούνται να υποδυθούν δυο συνομήλικούς τους: δυο αδέλφια που υποδύονται τους γονείς τους, που στη συνέχεια μετατρέπονται στα παιδιά τους, τα οποία γίνονται οι γονείς τους – μέχρι που το αίνιγμα της Lacrimosa να βρει τη δική του απάντηση, πέρα από κάθε προσδοκία.
Σύνοψη
Στην αρχή, ήταν η Σχισμή: Ένα ζευγάρι επιτυχημένων δικηγόρων εξαφανίζεται μυστηριωδώς αφήνοντας πίσω τα εντεκάχρονα παιδιά τους και κάποιους ακατάληπτους στίχους σε ένα μωβ τετράδιο.
Έντεκα χρόνια μετά, απόψε, ο Κ και η Ρ στα εικοσιδύο τους, αποφασίζουν να υποδυθούν τους γονείς τους προκειμένου να κατανοήσουν την αλλόκοτη εξαφάνιση.
Μέσω μιας αυτοσχέδιας (ή όχι;) μυστικιστικής τελετής, φτάνουν τόσο βαθιά στον ψυχισμό των γονιών τους ώστε κάποια στιγμή παρασύρονται και γίνονται εκείνοι. Λίγο πριν εξαφανιστούν, οι γονείς αποφασίζουν να υποδυθούν τα παιδιά τους έντεκα χρόνια αργότερα.
Ένα ταξίδι, παρόμοιο με το παιχνίδι με τις ρώσικες κούκλες έχει ξεκινήσει. Και μέσα από τρομακτικές ιστορίες θυσίας, αλληλοκατηγορίες, ανάσυρση κρυμμένων επιθυμιών, ενοχές και δοκιμασίες πίστης, το Απέπρωτο θα ολοκληρωθεί.
Κι όπως έχουν πει και άλλοι, παλιότεροι: Όσα ήταν να γίνουν δεν έγιναν ποτέ – κι όσα έγιναν δεν ήταν για να γίνουν.
Συντελεστές
Κείμενο: Θανάσης Τριαρίδης
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Γιαμλόγλου
Σκηνικά / Κοστούμια: Αιμιλία Κακουριώτη
Φωτισμοί: Μαριάννα Κοντούλη
Μουσική: Γιάννης Πλαστήρας
Βοηθός σκηνοθέτη / Φωτογράφηση: Γιάννης Ζαφείρης
Συμπαραγωγή: Εκδόσεις Ευρασία – Μανόλης Σάρδης, PRO4
Παίζουν: Μάρθα Λαμπίρη – Fedorów, Μιχαήλ Ταμπακάκης
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ
ΘΕΑΤΡΟ ΘΗΣΕΙΟΝ
Τοποθεσία:
Τουρναβίτου 7, Ψυρρή 10553, ΑΘήνα
Τηλέφωνο:
+302103255444
Website:
Τιμή εισιτηρίου:
Είσοδος 10 – 12 ευρώ
Πληροφορίες:
Παρασκευή & Σάββατο στις 23:45
Πρεμιέρα: Παρασκευή, 25 Νοεμβρίου στις 23:45
Διάρκεια: 80 λεπτά
Δε θα πραγματοποιηθούν οι παραστάσεις στις: 24 & 31 Δεκεμβρίου
Πληροφορίες εισιτήρια
Γενική είσοδος: 12€
Μειωμένο: 10€
Προπώληση:
Ticket services
Πανεπιστημίου 39 (εντός Στοάς Πεσματζόγλου)
Τηλεφωνική αγορά 210 7234567
Online: www.ticketservices.gr
Αιώνιες «Καρέκλες»
τού αθάνατου Ιονέσκο στον Πολυχώρο Εκστάν με τους Γιάννη Σταματίου κι Ελένη Παπαχριστοπούλου σε σκηνοθεσία Ζαν-Πωλ Ντενιζόν
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Το να έχει δουλέψει χρόνια με τον Πήτερ Μπρουκ και να έχεις συνεργαστεί μάλιστα στη θρυλική «Μαχαμπαράτα» του είναι ήδη μία καλή αφετηρία εκκινήσεως από ένα εξ ορισμού υψηλό επίπεδο, ειδικά όταν ανεβάζεις ένα έργο του Ιονέσκο που παίζεται συνεχώς εδώ και 60 χρόνια στο θεατράκι του Σαιν-Ζερμαίν-ντε-Πρε, λοξά απέναντι από την Παναγία τών Παρισίων… κι επιπλέον να συνεργάζεσαι με μια μεταπτυχιακή φοιτήτρια θεατρικών σπουδών από το περίφημο Paris III (La nouvelle Sorbonne)… η οποία δημιουργεί ένα συνταρακτικό ντουέτο με τον σύζυγό της Γιάννη Σταματίου, εεε, τότε τα πράγματα είναι κάτι περισσότερο από ειδυλλιακά. Αγγίζουν σχεδόν το τέλειο!!!
Απόλαυσα για πολλοστή φορά το συμβολικά φορτισμένο έργο με τους παραβολικούς καθρέφτες, που δεν στάθηκε μεν ικανό να χαρίσει στον εμπνευστή του ένα Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας (τι σημασία έχει;), όμως [μαζί με το «Μάθημά» του] τον κατέστησε αγαπητό στους θεατρόφιλους όλου του κόσμου ανά τους αιώνες. Δεν υπερβάλλω! Κυριολεκτώ. Το θεατρικό έργο του Ιονέσκο έχει ήδη σπάσει το φράγμα του Χρόνου, είτε εντάσσεται στον τεχνικό όρο «Θέατρο του Παραλόγου» είτε απλώς εκληφθεί ως συμβολική παραβολή για την αλλοτρίωση και την απ-ανθρωποποίηση του κατώτερου εργατικού δυναμικού, που δεν έχει καμία πρόσβαση στην ουσιαστική μόρφωση και δέχεται απλώς εξειδικευμένη αποσπασματική εκπαίδευση, η οποία όμως δεν είναι – φευ – και Παιδεία.
Αυτό το θέμα είναι διαχρονικό, όσο υπάρχει εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο κι η ανάγκη του αβέβαιου, ανασφαλούς όντος να κρατηθεί από κάπου, να πιστέψει σε κάτι προκειμένου να ανακόψει τη φυσική του πορεία προς την αυτοκαταστροφή και το Χάος τής υπαρξιακής αγωνίας που γεννάει ο τρόμος τού Κενού μπροστά στον αναπόφευκτο Θάνατο χωρίς να έχεις ζήσει, χωρίς να έχεις εξελιχθεί, χωρίς να έχεις δημιουργήσει, χωρίς να έχεις αφήσει ένα ίχνος πίσω σου, χωρίς να έχεις συμβάλει – έστω και κατ’ ελάχιστο – στην πρόοδο τής Ανθρωπότητας προς την Αυτογνωσία, που είναι αναγκαία και ικανή συνθήκη για την κατάκτηση τής Ελευθερίας.
Τίποτα δεν χαρίζεται. Όλα κατακτώνται. Ακόμα και το Ά-λογο της ύπαρξης. Μόνον μέσα από τη συνειδητοποίηση της γελοιότητας της ύπαρξής του ο Άνθρωπος αγγίζει το «Πρώτο σκαλί» τής Σοφίας (για να παραπέμψουμε στο πασίγνωστο ποίημα τού Καβάφη).
Ο Ζαν-Πωλ Ντενιζόν, με πλούσια θεατρική πείρα, και δίπλα στον Πήτερ Μπρουκ, σκηνοθετεί την Ελένη Παπαχριστοπούλου και τον Γιάννη Σταματίου ως δύο τραγικούς κλόουν και διδάσκει τις «Καρέκλες» του Ιονέσκο ως μυστικιστικό δράμα με αποχρώσεις θρησκευτικότητας ή, έστω, εσωτερισμού. Αυτός ο απροσδόκητος φωτισμός αυτού του κρυπτικού κειμένου αναδεικνύει άλλα βαθιά υποστρώματά του και μας αναγκάζει να ψάξουμε στο «υπό-κείμενο» (sous-texte) για πολύτιμους κρυμμένους θησαυρούς από την μακραίωνη περιπέτεια τού Ανθρώπου με μόνο σκοπό και στόχο την τελείωση που περνάει μέσα από τον εξαγνισμό και την κάθαρση του Συλλογικού Ανθρωπίνου Υποσυνειδήτου. «Η Αλήθεια θα μας λυτρώσει». Και μαζί μ’ εμάς τη Γη, αυτόν τον πανέμορφο πλανήτη που μας φιλοξενεί και μας αντέχει. Ο Ιονέσκο είναι μεγάλος, γιατί μέσα από απλό, καθημερινό λόγο με ευτελισμένες και ρηχές, φθαρμένες λέξεις αγγίζει τον υψηλό κόσμο τής Ποιήσεως. Και γι’ αυτό είναι αθάνατος και το έργο του διαχρονικό. Μην χάσετε την απολαυστική αυτή παράσταση στον ζεστό, σχεδόν οικείο χώρο τού Εκστάν. Εκεί θα νιώσετε σα να επιστρέψατε μόλις στην Εστία, στην καβαφική «Ιθάκη».
Κωνσταντίνος Μπούρας
Info:
Στη σκηνή δεν υπάρχει τίποτα. Οι δυο γέροι έχουν παραισθήσεις, τα αόρατα πρόσωπα είναι ανύπαρκτα. Αυτοί οι αόρατοι καλεσμένοι είναι οι αγωνίες τους, η ανεκπλήρωτη εκδίκηση, η ταπείνωση, η ήττα των γέρων…
Μπροστά στην προσωπική του συνείδηση, λοιπόν, ο καθένας ελπίζει ότι θα δικαιωθεί. Αλλά οι αμείλικτες τύψεις, που συμβολίζουν οι κενές καρέκλες, μεγαλώνουν, εξαπλώνονται, γεμίζουν τη σκηνή, κολλάνε τους γέρους στον τοίχο, τους σκοτώνουν…
Ο κόσμος, ορισμένες στιγμές, έχω την αίσθηση ότι δεν έχει νόημα, και η πραγματικότητα, σα μη πραγματική. Αυτήν την αίσθηση του μη πραγματικού, την αναζήτηση της όντος πραγματικότητας, λησμονημένης, ακατανόμαστης -έξω από την οποία δεν αισθάνομαι ότι υπάρχω- θέλησα να εκφράσω μέσα από τα πρόσωπα του έργου που πλανιούνται μέσα στην ασυναρτησία, χωρίς τίποτα προσωπικό εκτός από τις αγωνίες, τις τύψεις, τις αποτυχίες, το κενό της ζωής τους. Όντα πνιγμένα μέσα στην απουσία του νοήματος δεν μπορούν παρά να είναι γκροτέσκα, ο πόνος τους δεν μπορεί παρά να είναι μέχρι γελοιότητας τραγικός.
(Ευγένιος ΙΟΝΕΣΚΟ)
Αυτό το έργο διηγείται το ασήμαντο της ύπαρξης, την τραγωδία της, την απουσία κάθε νοήματος, το εφήμερο των γεγονότων που περνούν για να επιστρέψουν στο τέλος στο τίποτα. Μας μένουν μόνο υλικά αδρανή, στερούμενα σημασίας. Επίσης, μιλάει για τη ματαιότητα, όχι αυτήν των πραγμάτων, αλλά τη δική μας. Έχουμε μια άποψη για τον κόσμο, συχνά πιστεύουμε ότι είναι πολύ σημαντική. Μόνο η δική μας άποψη μετράει, και όχι του διπλανού μας. Μερικοί μάλιστα πιστεύουν ότι έχουν ένα μήνυμα να μεταδώσουν, και μετά έρχεται θάνατος και δεν μένει τίποτα ή δεν θυμόμαστε τίποτα. Θα μπορούσε να είναι απελπιστικό, αλλά το βλέμμα του Ιονέσκο μάς δείχνει το κωμικό αυτής της παράλογης ζωής, και μας κάνει να καταλάβουμε ότι μόνο η αγάπη μπορεί να μας σώσει από το μηδέν. Όπως έλεγε ο ίδιος: “Δεν υπάρχουν στον κόσμο παρά μόνο δύο ουσιώδεις έννοιες: ο έρωτας και ο θάνατος. Αυτό σημαίνει ότι ο έρωτας μπορεί να καταργήσει τον θάνατο”. Για όλους αυτούς τους λόγους είναι σημαντικό να ανεβεί και πάλι αυτό το έργο.
(Ζαν – Πωλ ΝΤΕΝΙΖΟΝ)
Αδειοδότηση για την Ελλάδα μέσω ΣΟΠΕ Ο.Ε. – www.sope.gr
Ταυτότητα της παράστασης
Σκηνοθεσία: Ζαν – Πωλ Ντενιζόν
Μετάφραση: Ελένη Παπαχριστοπούλου
Σκηνικά-Κοστούμια: Μπέτυ Λυρίτη
Φωτισμοί: Παναγιώτης Μαζαράκης
Βοηθός σκηνοθέτη: Ελένη Καταλιακού
Διάρκεια: 1 ώρα και 25 λεπτά (χωρίς διάλειμμα)
Με σειρά εμφάνισης στη σκηνή
Γέρος: Γιάννης Σταματίου
Γριά: Ελένη Παπαχριστοπούλου
Ημέρες και ώρες παραστάσεων*
Κάθε Σάββατο στις 21.00
Κάθε Κυριακή στις 19.00
Τιμές εισιτηρίων:
– Κανονικό: 10 ευρώ
– Μειωμένο (φοιτητικό-ανέργων-θεατών άνω των 65 ετών): 5 ευρώ
– Ειδική τιμή για ομάδες-συλλόγους: 8 ευρώ
Πολυχώρος Εκστάν
Πατησίων & Καυταντζόγλου 5, Πατήσια
Τηλ.: 213 0210339, 6977 3593 12
www.ekstaninfo.wixsite.com/ekstan
—————————-
Το θέατρο αργεί από τις 24 Δεκεμβρίου 2016 έως και τις 8 Ιανουαρίου 2017
«Άνεμος» ανανέωσης φυσσάει στο Εθνικό μας Θέατρο χάρη
στον ρηξικέλευθο οραματιστή Κωνσταντίνο Ρήγο και τον εμπνευσμένο καλλιτεχνικό διευθυντή του Στάθη Λιβαθηνό
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Επιτέλους είδαμε και κάτι πρωτότυπο, συγκλονιστικό, «απογειωμένο» μετά το κατασυκοφαντημένο και κακοχωνεμένο στην Ελλάδα μεταμοντέρνο!!! Ο Κωνσταντίνος Ρήγος είναι ρηξικέλευθος οραματιστής. Ξεκίνησε από τον χορό, πέρασε στην θεατρική παρωδία του κιτς, από εκεί στη «σοβαρή» σκηνοθεσία και ιδού τώρα πλάθει ένα πρωτότυπο νεοελληνικό (και διεθνές) μιούζικαλ με φόντο ένα απροσδιόριστο παγκοσμιοποιημένο μπαρ, με κιτς σκηνικό διάκοσμο, με ζωντανή μουσική και με ηθοποιούς-χορευτές που ξέρουν να παγιδεύουν το Άφατο και να μορφοποιούν το Ασύλληπτο!!! [τρία θαυμαστικά, απαραιτήτως]. Ποίηση, υψηλή Ποίηση, ο θεατρικός Λόγος στα καλύτερά του, μαζί με μια αέναη, συμπαντική θα έλεγες κίνηση, που παρασέρνει σκηνή και πλατεία σε έναν αλλοδιαστασιακό «Άνεμο» που μας παίρνει τα μυαλά και τα λευκά μαλλιά της ηλικίας ανακατεύει μέχρι που να ξαναγίνουμε παιδιά, αθώα και ελεύθερα. Είναι η πρώτη φορά που δεν σοκάρει το ημίγυμνο, είναι η πρώτη φορά που το ΣΩΜΑ επαν-ενώνεται με τον ΛΟΓΟ επί σκηνής νεοελληνικού θεάτρου. Αριστούργημα [με ή χωρίς θαυμαστικά, δεν έχει υπερθετικό βαθμό]. Ο θεατής αφήνεται να ονειρευτεί περνώντας από εποχή σε εποχή κι ενηλικιώνεται αρμονικώς ως «παις αεί πεσσεύων», ως «Εγώ Ειμί Παρουσία» (The “I Am Presence”), ως συνδημιουργική οντότητα που επιστρέφει επιτέλους στην Ιθάκη της προεφηβικής του σωματικότητος. Γιατί περί αυτού πρόκειται. Ο σοφός χορογράφος ξαναπιάνει το μίτο της Αριάδνης και μας δείχνει την έξοδο από τον Λαβύρινθο των εγκεφαλικών αυτοπαθών και ναρκισσευομένων διανοουμένων μας που αυνανίζονται δημοσίως (επί σκηνής κι από οθόνης) χωρίς όμως να ηδονίζεται πραγματικά ούτε ένα από τα καταταλαιπωρημένα κύτταρά τους. Α ρε Βίλχεμ Ράιχ, όλα τα είπες στο «Άκου ανθρωπάκο!», πριν σε εγκλείσουν και σε τιμωρήσουν, χωρίς να μπορέσουν όμως και να σε ακυρώσουν. Γιατί η Αλήθεια δεν κρύβεται. Καίει και λυτρώνει, σαν Ήλιος, αποκαλύπτει σαν Ήλιος, ελευθερώνει (όπως είπεν ο Χριστός). Κι η Αλήθεια για τον ζωντανό άνθρωπο είναι δύο: 1. το σώμα, 2. ο Λόγος (ο σπινθήρας τού Δημιουργού εντός του). Στην Αρχαιότητα αυτά τα δύο ήταν ενιαία: «νους υγιής εν σώματι υγιή». Μετά ήρθεν ο Δυτικός Μεσαίωνας και η υποκριτική μαυροφορεμένη Ανατολή κι απέκοψαν την αλυσίδα από το μουράγιο, έτσι που το πλοίο της Ανθρωπότητας παρασύρθηκε από τα κοσμικά κύματα και προσάραξε σε συμπαντικούς υφάλους. Τώρα ήρθε η ώρα να ανελκύσουμε τον Τιτανικό κι ο Κωνσταντίνος Ρήγος, ως Καλλιτέχνης και πνευματικός-σωματικός Άνθρωπος του Θεάτρου που σέβεται τον εαυτό του, ρίχνει μια δυνατή βουτιά στα βαλτωμένα απόνερα του Συλλογικού Πανανθρώπινου Υπό-συνειδήτου. Στο «υπό-κείμενο» (“sub-text”) τώρα της παράστασής του, δεν υπάρχει πεσσιμισμός κι απογοήτευση, ακόμα κι όταν παραπέμπει σε ζοφερά μελλοντολογικά σενάρια. Υπέροχος άθλος, έξοχοι ερμηνευτές, χάρμα οφθαλμών κι αισθήσεων, βαθύς προβληματισμός, αλλά παντρεμένος με τη χαρά της Ζωής. Βλέπετε τι κάνει ο Ορφικός Έρως όταν συναντά τη Διονυσιακή Μανία με Απολλώνια γαλήνη και ήρεμο προσωπείο; Αυτά και άλλα πολλά είναι αυτή η θαυμαστή παράσταση που μόνον ιδίοις σώμασιν μπορείτε να απολαύσετε.
Μετά Λόγου γνώσεως, Πίστεως και Αγάπης,
Κωνσταντίνος Μπούρας
Info:
https://www.n-t.gr/el/events/anemos/
Άνεμος
Μουσικό θέαμα του Κωνσταντίνου Ρήγου
ΘΕΑΤΡΟ REX – ΣΚΗΝΗ «ΜΑΡΙΚΑ ΚΟΤΟΠΟΥΛΗ»
Ένας άνεμος διατρέχει τις ζωές μας, παρασύρει τις στιγμές μας και τις σκορπά. Άραγε τι απομένει; Λέξεις, εικόνες, ιδέες, συναισθήματα, στροβιλίζονται σε μια αέναη περιπλάνηση. Λόγος, κίνηση και ζωντανή μουσική συνθέτουν τον αφηγηματικό κορμό της παράστασης, όπου τα πρόσωπα συναντώνται στη σκηνή για να ζήσουν καθημερινές αλλά και προσωπικές στιγμές, που προκαλούν συνεχώς τις αισθήσεις.
- Σύλληψη, Σκηνοθεσία, Χορογραφία, Σκηνικά Κωνσταντίνος Ρήγος
- Δραματουργία Ξένια Αηδονοπούλου
- Μουσική Δημήτρης Μαραμής
- Φωτισμοί Χρήστος Τζιόγκας
- Συνεργάτης σκηνογράφος Μαίρη Τσαγκάρη
- Κοστούμια Νατάσα Δημητρίου
- Βοηθός σκηνοθέτη Άγγελος Παναγόπουλος
- Μουσική διδασκαλία Μελίνα Παιονίδου
- Β΄ βοηθός σκηνοθέτη Γιώργος Ζυγούρης
Διανομή:
- Ορφέας Αυγουστίδης
- Αλέξανδρος Βαρδαξόγλου
- Άννα Μάσχα
- Ηρώ Μπέζου
- Βιβή Μπουτάτη
- Άρης Παπαδόπουλος
- Κωνσταντίνος Πλεμμένος
- Ρόζα Προδρόμου
- Γιώργος Πυρπασόπουλος
- Αλεξάνδρα Ρογκόσκοβα
- Αντώνης Στρούζας
- Γιάννης Τσιγκρής
- Μουσικοί επί σκηνής :
- Διονύσης Βερβιτσιώτης (βιολί)
- Σοφία Ευκλείδου (τσέλο)
- Φώτης Παπαντωνίου(βιόλα)
- Ιάκωβος Παυλόπουλος (κρουστά)
Ο ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΡΟΧΑΣ σε ρεσιτάλ υποκριτικής ως Λεντς του Μπύχνερ!!!
ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΡΟΧΑΣ, υποψήφιος για βραβείο υποκριτικής α’ ανδρικού ρόλου στο μνημειώδες και μνημειακό έργο του Γκέοργκ Μπύχνερ «Λεντς» στο Studio Κυψέλης σε σκηνοθεσία Γιώργου Λιβανού και σε ελεύθερη θεατρική απόδοση από τη Ροζίτα Σώκου
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Έχω δει πολλές παραστάσεις φέτος, σχεδόν όλες, πολλές φορές δύο το ίδιο βράδυ (απογευματινή – βραδινή) αλλά σπανίως μαγεύομαι τόσο, συναρπάζομαι κι αναστατώνομαι στο πιο βαθύ κομμάτι της ψυχής, εκείνο που ξαγρυπνά όταν το σώμα πέφτει βαρύ σα μολύβι στα στρωσίδια του Ύπνου, που δεν είναι για όλους μας – φευ, δυστυχώς – αδελφός του Θανάτου, όχι ακόμα, όχι τώρα… Ίσως αργότερα, όταν η Κρίση θα έχει περάσει και οι άνθρωποι που θα έρθουν θα μας λυπηθούν θαυμάζοντας τον ηρωισμό να επιμένουμε να ζούμε, να δημιουργούμε, να υπάρχουμε ευθυτενείς κάτω από τα άστρα…
Στην ερμηνεία τού Ζαχαρία Ρόχα, ο Λεντς τού Μπύχνερ αναδεικνύεται ως σύγχρονη παρανοϊκή περσόνα των νέων της εποχής μας, χαμένων ανάμεσα στην Τεχνολογία και στην διεστραμμένη απαίτηση της μοναξιάς, μέσα από μια κοινωνικοποίηση που ξορκίζει το φόβο της εφηβικής και μετεφηβικής αλλοτρίωσης. Γραμμένο το έργο από έναν «χλωρό» συγγραφέα που πέθανε σε νεαρή ηλικία [ο Γκέοργκ Μπύχνερ (Georg Büchner) γεννήθηκε στο Ντάρμστατ το 1813 και πέθανε στη Ζυρίχη στις 19 Φεβρουαρίου 1837)], ο «Λεντς», όπως κι ο «Βόϋτσεκ», κουβαλάει όλη τη νεανική εκκεντρικότητα τής μη στρατεύσεως σε κοινούς σκοπούς εις όφελος τής καταφυγής εις προσωπικούς παραδείσους αμφιβόλου ποιότητος και κοντόθωρου βεληνεκούς.
Απόλαυσα τη λαγαρή διασκευή τής έμπειρης περί τα θεατρικά Ροζίτας Σώκου και την υπερκινητική σκηνοθεσία τού Γιώργου Λιβανού που δραστηριοποίησε όλους τους ηθοποιούς σε αγαστή συνεργασία με άπαντες τους καλλιτεχνικούς συντελεστές, φωτίζοντας και τονίζοντας υποβλητικά το μνημειώδες αυτό κείμενο, αναδεικνύοντας άλλες εσωτερικότερες πτυχές που δεν φαντάζονταν ίσως ούτε οι εμβριθέστεροι μελετητές τού συγκεκριμένου έργου, τού συγγραφέα και τής εποχής του.
Μία παράσταση από τις αρτιότερες αυτής της θεατρικής περιόδου στο πάντα ατμοσφαιρικό θεατράκι Studio Κυψέλης με έναν πρωταγωνιστή άξιο για βραβείο υποκριτικής πρώτου και επώνυμου αντρικού ρόλου.
Ο ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΡΟΧΑΣ σε ρεσιτάλ υποκριτικής ως Λεντς του Μπύχνερ!!! Ένας μεγαλειώδης ηθοποιός που φαίνεται ότι δεν αντέχει το άχθος του ταλέντου του κι επιμένει πεισματικά στην ποιότητα, αλλιώτικα θα τον βλέπαμε κάθε καλοκαίρι στην Επίδαυρο! Έλεος πια με τις χρυσές μετριότητες που μας κατακλύζουν με τη μανιέρα τους. Οι ουσιαστικοί άνθρωποι ποιούν ήθος. Και ειδικά (εξ ορισμού) στο Θέατρο. Οι Διονυσιακοί τεχνίτες δημιουργούν στον παρόντα χρόνο και δεν κυνηγάνε υστεροφημίες ούτε τη ματαιότητα του Χρήματος σε σφιχτό εναγκαλισμό με την Εξουσία. Κι ο νοών …ανοήτω (η βλακεία σε αυτή τη χώρα είναι ακαταμάχητη και δεν ταυτίζεται – ατυχώς – με την ιδιωτεία αλλά τείνει προς την ηλιθιότητα!!!).
Για τα άλλα σιγώ, μαζί με τον Άμλετ.
Λοιπόν, «τα του Καίσαρος τώ Καίσαρι»:
Ταυτότητα της παράστασης:
Σκηνοθεσία: Γιώργος Λιβανός σε ελεύθερη θεατρική απόδοση της Ροζίτας Σώκου
Σκηνικά-κοστούμια: Γιοβάννα Πρασίνου
Βοηθός σκηνοθέτη: Παναγιώτα Αγραπίδη
Μοντάζ: Αντώνης Μανδρανής
Φωτογραφίες: Κώστας Βολιώτης
Πρωταγωνιστούν:
Ζαχαρίας Ρόχας
Τέτη Σχοινάκη
Μιχάλης Αλικάκος
Νίκος Καραγιώργης
Νίκος Χαλατζίδης
Ειρήνη Καρπούζη
Διάρκεια παράστασης: 1 ώρα και 45 λεπτά (χωρίς διάλειμμα)
Πρεμιέρα: Παρασκευή 4 Νοεμβρίου 2016
Ημέρες και ώρες παραστάσεων:
Παρασκευή στις 21.00
Σάββατο στις 19.00
Τιμές εισιτηρίων:
Κανονικό: 12 ευρώ
Μειωμένο (φοιτητές- θεατές άνω των 65 ετών): 10 ευρώ
Ανέργων: 7 ευρώ
Ατέλειες δεκτές
Για κρατήσεις θέσεων: 210 88 19 571
Προπώληση εισιτηρίων: viva.gr
Studio Κυψέλης (Σπετσοπούλας 9, Κυψέλη)
Κωνσταντίνος Μπούρας
ΤΟ ΚΟΚΚΙΝΟ ΜΕΛΙΣΣΙ – ΘΕΑΤΡΟ
ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΝΑΟΥΜ
Το έργο ξεκινά με μια έξοχη μελωδία, ένα καταπληκτικό τραγούδι σε συγχορδίες μινόρε, που μας εισαγάγει κατ’ ευθείαν στη δράση. Μια περίεργη γυναίκα αγκαλιά με το λούτρινο παιχνίδι της κάθεται στην αιώρα, σε κάποιο δωμάτιο γεμάτο παιχνίδια άταχτα αλλά επιμελώς τοποθετημένα, τόσο όσο να δημιουργήσουν την σύνδεση με την παιδική ηλικία των ηρώων. Μετά από επίμονα χτυπήματα στην πόρτα εμφανίζεται ο νεαρός Άρθουρ, ο οποίος προσπαθεί να επικοινωνήσει με την Μελίνα Μπέη. Ευθύς εξαρχής γίνεται αντιληπτό ότι η σχέση αυτών των δυο είναι τρικυμιώδης και κρύβει ένοχα μυστικά. Προσπαθώντας ο θεατής να αντιληφθεί τα κρυμμένα μυστικά μαθαίνει σιγά σιγά πως το κόκκινο μελίσσι, είναι ο χώρος όπου γίνονται οι δοσοληψίες με τους έμπορους ναρκωτικών. Όλο το θρίλερ, γιατί περί αυτού πρόκειται, βασίζεται στις ενοχές και στις τύψεις από τις μαφιόζικες συναλλαγές του «θανάτου», φορείς του οποίου είναι μικρά παιδιά. Ακριβώς γι αυτό, υπάρχουν τα τόσα παιχνίδια πάνω στη σκηνή. Οι συγκρούσεις μεταξύ της δημοσιογράφου και του νεαρού Αρθουρ, που προσπαθούμε να μάθουμε την ιδιότητα του, σε κάποια σημεία φθάνει στα άκρα, χωρίς όμως να τα αγγίζει. Η αγωνία κορυφώνεται όσο η παράσταση εξελίσσεται και φθάνει στο τέλος της, ενώ περιμένει κανείς την κάθαρση, τελικά βυθίζεται περισσότερο στο τέλμα. Σε ένα τέλμα ανομολόγητων ενοχών, μιας επίγειας κόλασης που μόνον διεφθαρμένοι άνθρωποι όπως ο κύριος Τομ και ο πατέρας της δημοσιογράφου, μπορούν να δημιουργήσουν. Θα σταθώ στην ερμηνεία των δυο νέων ηθοποιών της κ. Φαίης Ψωμαδάκη και του κ. Νίκου Αναγνωστόπουλου, συντονισμένοι στο κείμενο, αποδίδουν τους ρόλους τους επάξια, προσπαθώντας να κόψουν την ανάσα του θεατή με τις εναλλαγές στην ερμηνεία τους. Δραματοποίησαν αμφότεροι με το καλύτερο δυνατό τρόπο τους ρόλους του. Η σκηνοθεσία του κ. Απόστολου Σταυρόπουλου δημιούργησε τις προϋποθέσεις για ένα δυνατό θρίλερ, το οποίο παρακολουθείται με σασπένς. Οι φωτισμοί και οι ενδυματολογικές επιλογές ήταν άψογες. Για μια φορά ακόμα θα αναφερθώ στο ωραιότατο πολυφωνικό τραγούδι της έναρξης-τέλους του Άρη Σιαφά. Εγώ εξεπλάγην ευχάριστα και πέρασα μια ενδιαφέρουσα βραδιά στο θέατρο Πόλη με το «Το κόκκινο μελίσσι». Εσείς;
«Το κόκκινο µελίσσι» Δευτέρα και Τρίτη Ώρα έναρξης: 21:00 Διάρκεια: 1:30 ώρα
Θέατρο Πόλη: Φωκαίας 4 και Αριστοτέλους 87 Τηλέφωνο: 2111828900, e-mail:info@politheatro.gr) Τιµές εισιτηρίων: Κανονικό: 10€, Φοιτητικό: 7€, Ατέλεια – Ανέργων:
Λέανδρος Πολενάκης «Κόκκινο Φεγγάρι» (Σκιές Τσέχωφ)
με τη συναρπαστική Έφη Βενιανάκη στο «Αγγέλων Βήμα»
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Ένας μετά-Τσέχωφ σε όλο του το φιλολογικό μεγαλείο, διαχρονικός και υπερ-τοπικός (για να μην πω διαχρονικός ακόμα), υπερ-χρονικός και συγκρατημένα μεταμοντέρνος. Ο διακεκριμένος κριτικός θεάτρου και άξιος φιλόλογος (με την ουσιαστική έννοια του όρου, χωρίς ακαδημαϊκές αγκυλώσεις και σχολαστικισμούς) ο Λέανδρος Πολενάκης, με επάρκεια και κάποια εκρηκτικά ίχνη χιούμορ, ξαναγράφει τις «Τρεις αδελφές» του Τσέχωφ, ελαχιστοποιώντας τες σε δύο, παραλείποντας τη μία και προσθέτοντας δύο αρσενικούς, ο ένας καθαρόαιμος κι ο άλλος νεορομαντικός με τονισμένη τη θηλυκή του πλευρά. Αν προσθέσεις και μια βόμβα μεγατόνων που δεν σκάει μέχρι το τέλος της παράστασης, αλλά πυροδοτεί αλυσιδωτές συναισθηματικές αντιδράσεις, σεξουαλικές εκτονώσεις μέχρι την κατάφαση στη Ζωή και στον Έρωτα, που θα οδηγήσει στο crescendo του τέλους… Μιλάμε δηλαδή για ένα καλογραμμένο έργο, όχι με την έννοια του Σκριμπ, αλλά με τη βαθιά γνώση ενός ανθρώπου του Θεάτρου που ανάλωσε τη ζωή του στην υπηρεσία της Τέχνης, από σταθερή γωνία.
Όλοι οι συντελεστές αυτού του σκηνικού θαύματος εξαίρετοι.
Οφείλω όμως να εξάρω το μελοδραματικό βάθος και την κινηματογραφική ρεαλιστικότητα στην ερμηνεία της Έφης Βενιανάκη, που έπαιξε συγκρατημένα και διαχρονικά, χωρίς να μιμηθεί μια Ρωσίδα, αλλά παρέπεμπε και στην Σκανδιναβία του Μπέργκμαν και στην Βικτωριανή Αγγλία και στην Αυστραλία των πρώτων αποίκων, στην μετεμφυλιακή Ελλάδα του Αγγελόπουλου, αλλά κυρίως στην Αθήνα του σήμερα, την αλλοτριωμένη από την Κρίση και το άγχος που αυτή γεννά.
Ο καλός συγγραφέας Λέανδρος Πολενάκης, κάτω από την επιφανειακώς αθώα αυτή παραβολή ξαναγυρίζει στα «παιδιά των λουλουδιών» και στη ζωοποιό δύναμη του Έρωτα, το μόνο αντίδοτο στο υπαρξιακό κενό, στην αρρώστεια, στη φτώχεια και στο άγχος του Θανάτου.
Tο έργο έχει ανεβεί στα πλαίσια τού φεστιβάλ.Ελληνικού θεατρικού έργου τού 21ου αιώνα με καλλιτεχνική διευθύντρια την άξια θεατρική συγγραφέα ΛΕΙΑ ΒΙΤΑΛΗ.
Σημαντικό έργο, καταπληκτική παράσταση, υπέροχες ερμηνείες. Μην το χάσετε!
Ταυτότητα
«Κόκκινο Φεγγάρι» (Σκιές του Τσέχωφ) του Λ. Πολενάκη
Σκηνοθεσία – Σκηνικά – Κοστούμια: Δημήτρης Κωτσής
Παίζουν οι: Έφη Βενιανάκη, Σοφία Ορφανού, Βασίλης Μπατσακούτσας, Τίτος Λίτινας
Θέατρο «Αγγέλων Βήμα»
Κωνσταντίνος Μπούρας
INFO:
Το “Κόκκινο φεγγάρι” (Σκιές Τσέχωφ) στο “Αγγέλων Βήμα”
Ήταν μερικά χρόνια πριν όταν ο Λέανδρος Πολενάκης εντόπισε, σε μια ρωσική εφημερίδα, μια είδηση «με πολύ ενδιαφέρον», που στάθηκε αφορμή για τη συγγραφή ενός θεατρικού έργου με τίτλο«Κόκκινο Φεγγάρι» (Σκιές του Τσέχωφ), που κάνει πρεμιέρα τη Δευτέρα 12 Δεκεμβρίου, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Κωτσή, στο Θέατρο Αγγέλων Βήμα, στο πλαίσιο του 3ου Φεστιβάλ Ελληνικού Θεατρικού έργου του 21ου αιώνα.
«Η είδηση αφορούσε δύο γυναίκες που ξεσπιτώθηκαν αρκετές φορές λόγω του πολέμου και κατέληξαν σε ένα σπίτι όπου ξαφνικά εμφανίστηκαν δύο άνδρες από το πουθενά και τους είπαν ότι πρέπει να φύγουν, γιατί το σπίτι θα ανατιναχθεί! Οι γυναίκες αρνήθηκαν και έμειναν αμετακίνητες. Αυτό μετά από αρκετά χρόνια σκέφτηκα να το κάνω θέατρο», μας εξηγεί ο γνωστός κριτικός θεάτρου και συγγραφέας. «Νομίζω ότι και το πιο υπερρεαλιστικό σενάριο πρέπει να έχει μια πραγματική βάση. Άλλωστε η πραγματικότητα είναι πολλές φορές υπερρεαλιστική, κάτι που ωστόσο δεν καταλαβαίνουμε, καθώς την έχουμε συνηθίσει ως πραγματικότητα», προσθέτει.
Στην ερώτηση πόσο επηρεάζει και πόσο ευθύνεται για τη συγγραφή θεατρικών έργων η ενασχόλησή του με την κριτική, ο κ. Πολενάκης σημειώνει πως “για λόγους δεοντολογίας, κριτική θεάτρου και συγγραφή θεατρικού έργου θεωρούνται μη συμβατά, γι’ αυτό και τα έργα που έχω γράψει δεν τα πολυκυκλοφορώ!», λέει χαριτολογώντας.
Ρωτώντας τον εάν το νέο του θεατρικό έχει κάποιες αναφορές σε αγαπημένους του συγγραφείς, όπως ο Τσέχωφ, καθώς ο πλήρης τίτλος είναι «Κόκκινο Φεγγάρι» (Σκιές του Τσέχωφ), απαντά ευθέως: «Όλοι έχουμε κάποιους συγγραφείς που αγαπάμε και προτιμάμε, αλλά δεν τολμάμε να αναμετρηθούμε μαζί τους. Σε αυτό υπάρχουν κάποια τσεχωφικά στοιχεία, σαν μια σπουδή στον Τσέχωφ, που προέκυψαν από την αγάπη μου στη ρωσική λογοτεχνία και το θέατρο. Ο Τσέχωφ μου αρέσει γιατί δεν κάνει κήρυγμα, το μόνο που λέει είναι πάρτε πρωτοβουλίες, πάψτε να είστε μοιρολάτρες”.
Σύμφωνα με τους συντελεστές της παράστασης και την καλλιτεχνική διευθύντρια του φεστιβάλ Λία Βιτάλη, ο Τσέχωφ στο έργο του Πολενάκη γίνεται ο θεμέλιος λίθος όπου πάνω του χτίζεται μια σύγχρονη πραγματικότητα, με ήρωες παλλόμενους από ζωή. Ήρωες που βρίσκονται σ’ ένα αέναο παιχνίδι με τον χρόνο και τις σκιές του παρελθόντος τους, που όμως κάποια στιγμή θα το αφήσουν πίσω τους.
«Το Κόκκινο Φεγγάρι δεν θα σας πω ποιο είναι, είναι ένα εύρημα», υπογραμμίζει ο Λέανδρος Πολενάκης και αφηγείται την ιστορία του έργου του: «Πρόκειται για δυο γυναίκες, αδελφές, που έχουν επιβιώσει στη Ρωσία μετά από έναν μεγάλο πόλεμο, από τον οποίο η χώρα βγήκε νικήτρια. Έχουν αποσυρθεί σε μια ασήμαντη επαρχιακή πόλη και ζουν κλεισμένες σε ένα σπίτι, μέσα στο οποίο ζούσαν και οι τρεις αδελφές του Τσέχωφ πριν φύγουν, αλλά δεν ξέρουμε πού πήγανε, δεν ξέρουμε δηλαδή αν έφτασαν στη Μόσχα γιατί ακολούθησε ένας καταστροφικός και αιματηρός πόλεμος. Αυτές οι δυο αδελφές είναι πολύ δεμένες αλλά και πολύ ανταγωνιστικές μεταξύ τους. Σε όλη τη διάρκεια του πρώτου μέρους μαλώνουν για το ποια θα κάνει δική της… τη σκιά ενός νεκρού που υπάρχει στο σπίτι. Ώσπου εμφανίζονται δυο άντρες από το πουθενά και το παιχνίδι αντιστρέφεται. Τότε οι δυο γυναίκες κάνουν πάσα η μια στην άλλη το φάντασμα, διεκδικώντας αληθινούς άντρες. Πρόκειται για δυο πυροτεχνουργούς που ήρθαν να εξουδετερώσουν μια βόμβα που βρίσκεται στα θεμέλια του σπιτιού και γίνονται ο καταλύτης να λυθούν οι εμπλοκές και τα προβλήματα του παρελθόντος, σε ένα έργο όπου το τέλος έχει τις δικές του ανατροπές”, σύμφωνα με τον συγγραφέα του.
Ταυτότητα
«Κόκκινο Φεγγάρι» (Σκιές του Τσέχωφ) του Λ. Πολενάκη
Σκηνοθεσία – Σκηνικά – Κοστούμια: Δημήτρης Κωτσής
Παίζουν οι: Έφη Βενιανάκη, Σοφία Ορφανού, Βασίλης Μπατσακούτσας, Τίτος Λίτινας
Θέατρο «Αγγέλων Βήμα»
Παραστάσεις: κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 7 μ.μ.
Ρομπέρτο Τσούκο, "η παράσταση της χρονιάς"
χάρη στην ΆΝΤΖΕΛΑ ΜΠΡΟΥΣΚΟΥ, την ΠΑΡΘΕΝΟΠΗ ΜΠΟΥΖΟΥΡΗ και τον ΣΤΡΑΤΟ ΤΖΩΡΤΖΟΓΛΟΥ που επιστρέφει στο θρυλικό Υπόγειο, όπου είχε την τύχη να τον σκηνοθετήσει στο κύκνειο άσμα του ο Κουν, σε έναν “Ήχο του όπλου” που δεν έχει σιγάσει ακόμα.
Η Άντζελα Μπρούσκου μετά τον Βέλτσο ανασταίνει και τον αθάνατο Κολτές και δικαιώνει τον ευριπιδικό φονιά Ρομπέρτο Τσούκο στο θρυλικό Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Θα ήταν μια πραγματικά τέλεια αναβίωση του αρχετυπικού έργου του Κολτές αν δεν είχε γίνει μια βασική μεταφραστική παρανόηση του κειμένου: είναι άλλο πράγμα «ο φαλλός του Ήλιου» κι άλλο το «σεξουαλικό όργανο του ήλιου». Η μετάφραση του πολύ-συζητημένου Δημήτρη Δημητριάδη υποβίβασε τη συμβολική του έργου στο επίπεδο του «Καυγατζή» ενός Ζενέ σκηνοθετημένου από τον Φασμπίντερ. Δεν είναι όλα τα πράγματα σεξουαλικά. Ο Κολτές είναι ποιητής της σκηνής ενώ ο Ζενέ παρέμεινε πεζογράφος και ο Φασμπίντερ κινηματογραφιστής. Ας μην εξομοιώνουμε κι εξω-μειώνουμε τα πάντα. Ο Τσούκο είναι ηλιακό ον σαν τη Μήδεια, είναι ήρως αρχαίας τραγωδίας δεν είναι ένα περιφερόμενο κορμί προς βρώσιν και πόσιν.
Η Μπρούσκου, κινηματογραφίστρια επί σκηνής βινετοσκοπεί ζωντανά την εκπληκτική Παρθενόπη Μπουζούρη και τον μεταμορφωσιακό Στράτο Τζώρτζογλου (πρώτη φορά τόσο καλός μετά τον «Ήχο του όπλου» σκηνοθετημένος από τον μεγάλο Κουν).
Αυτή η «λοξή» οπτικοποίηση και ζωντάνεμα ενός μάλλον παλιομοδίτικου κειμένου από την εποχή της δεκαετίας του 1980 προς 1990 τότε που το aids έκανε θραύση κι η μυθολογία της αυτοκαταστροφής είχε υπερχειλίσει τα ψευδαισθητικά οράματα τής «Κοινωνίας τής Αφθονίας», προσέδωσε στην παράσταση πολλά επίπεδα ανάγνωσης των παραγλωσσικών κωδίκων και την αναδόμησε σε υψηλότερα αισθητικά επίπεδα από το σύνηθες. Η υπέρβαση της γυμνής σάρκας επετεύχθη δια του κεκαλυμμένου κορεσμού της. Έτσι ανευρέθη μία άλλη ισορροπία, σχοινοτενής και υποφώσκουσα, πέρα πολύ κι από τη Χριστιανική ή συμπαντική Αγάπη, στις σκοτεινές δυνάμεις που θολώνουν τα μυαλά και τις αισθήσεις των ανθρώπων.
Τα κουρασμένα αξιολύπητα όντα αναζητούν τη λύτρωση κι όταν δεν τη βρίσκουν βαδίζουν προς το Θάνατο ηρωικά ή μυξοκλαίγοντας. Ο Τσούκο διαφέρει γιατί δίνεται στο Μοιραίο από περίσσεμα ζωτικής ενέργειας κι όχι από απελπισία. Δεν είναι παραιτημένος. Δεν είναι κουρασμένος. Δεν αποζητά την ανάπαυση στην αγκαλιά τής Μητέρας-Γης. Προς τον Ήλιο κινείται αναζητώντας το Φως. Κι αυτό το φως θα καυτηριάσει τη μούχλα από τα χέρια των κολασμένων, από τα αποτυπώματα του κόσμου πάνω στο άσπιλο κι αθώο κορμί του.
Αν διαβαστεί φροϋδικά αυτό το υπέροχο κείμενο αδικείται. Αν ερμηνευτεί σεξουαλικά χάνει. Αν δοθεί η ποιητικότητά του αναδεικνύεται.
Έχω γράψει ότι η Άντζελα Μπρούσκου είναι πολύ μεγάλη σκηνοθέτις. Όταν συν-γράψει το δικό της παραστασιακό κείμενο, τότε θα αναδειχθεί όλο το μεγαλείο του οράματός της. Μέχρι τότε, ως πεταλούδα-ψυχάρα καίγεται στο φως των προβολέων δοκησισόφων και αγενών δραματουργών. Αυτό το έλλειμμα πρωτογενούς Παιδείας του Λόγου θα καλυφθεί – είμαι σίγουρος – πολύ σύντομα. Είναι έξυπνη ύπαρξη, δεν θέλω να πω «δαιμόνια» και θα βρει τους κατάλληλους συνεργάτες στο επίπεδο των εκφερομένων κειμένων.
Μία σχεδόν τέλεια, υπερβατική ερμηνεία του αθάνατου έργου του Κολτές με τον ειρωνικό τίτλο «Ρομπέρτο Τσούκο». Απολαύστε την. Μην τη χάσετε. Απ’ όσες έχω δει μέχρι τώρα, είναι ίσως αυτό που λέμε συνήθως ως μεταπράτες του θεάματος «η παράσταση της χρονιάς»!!!
Οι όποιες επιφυλάξεις είναι ακριβώς γι’ αυτό. Γιατί ακόμα και τα τελειότερα διαμάντια κάνουν νερά από γήινες, χθόνιες προσμείξεις. Κι αυτό παρακαλώ να μην εκληφθεί ως πλατωνικό. Τουναντίον. Πυθαγόρειο, μάλλον…
Κωνσταντίνος Μπούρας
Info:
http://www.theatro-technis.gr/romperto-tsouko/
Ρομπέρτο Τσούκο
«Ζούμε και πεθαίνουμε εντελώς διαφορετικά απ’ ό,τι θα θέλαμε χωρίς ελπίδα οποιασδήποτε ανταμοιβής… Ευτυχώς που αυτή η ζωή είναι η μόνη,και μόνο αυτό είναι σίγουρo».
Α. Ρεμπώ
Η φράση αυτή του Ρεμπώ συναντιέται με το αδιανόητο της ζωής μας, χωρίς όμως να μπορεί να δώσει τις απαντήσεις που θα θέλαμε, για να κατανοήσουμε τα ανεξιχνίαστα κίνητρα του δολοφόνου Ρομπέρτο Τσούκο.. Ένα φυσιολογικό αγόρι που εκτροχιάζεται χωρίς λόγο και μετατρέπεται σε εγκληματία, ενώ το μόνο που θέλει κατά βάθος είναι να γίνει «διάφανος».
Ποιος είναι ο Ρομπέρτο Τσούκο;
Το έργο του Bernard Marie Koltes έχει σαν αφορμή την πραγματική ιστορία του κατά συρροήν νεαρού δολοφόνου που σκότωσε τους γονείς του ,έναν επιθεωρητή ,ένα παιδί και πολλούς άλλους όπως ο ίδιος ομολογεί στο τέλος… παρακολουθούμε την σύντομη ζωή του ,καθώς περιπλανιέται σε μία απρόσωπη και αφιλόξενη πόλη, που αναρωτιέται συνέχεια πως μοιάζει ένας δολοφόνος. Αντιμέτωπος με μια κοινωνία που ο μεγαλύτερος φόβος της είναι ότι ποτέ δεν νιώθει ασφαλής παρ’όλο που λατρεύει το αίμα ,τα δάκρυα και την βία σαν θέαμα.Το αίμα είναι το μόνο πράγμα στον κόσμο που δεν μπορει να περάσει απαρατήρητο λεει ο Ρομπέρτο Τσούκο.
Η παράσταση χρησιμοποιεί τα μέσα της κινηματογραφικής γραφής προκειμένου να αφηγηθεί την ιλιγγιώδη και ξέφρενη πορεία του Ρομπέρτο Τσούκο στην πορεία του προς το τέλος,
Η σκηνοθεσία ακολουθεί τον Ρομπέρτο Τσουκο , όπως θα ακολουθούσε μία τίγρη που πρόκειται να συλληφθεί προκειμένου να ενταχθεί σ’ ένα ζωολογικό κήπο.
Μετάφραση: Δημήτρης Δημητριάδης
Σκηνοθεσία – εικαστική άποψη – βίντεο: Άντζελα Μπρούσκου
Βοηθός σκηνοθέτη – μουσική επιμέλεια:Στέβη Κουτσοθανάση
Φωτισμοί: Στέλλα Κάλτσου
Παίζουν: Αντρέας Αντωνιάδης, Παρθενόπη Μπουζούρη, Άντζελα Μπρούσκου,
Γεωργιάννα Νταλάρα, Κώστας Νικούλι, Στράτος Τζώρτζογλου, Αντώνης Τσίλλερ
Θέατρο Τέχνης
Υπόγειο
Πρεμιέρα , Δευτέρα,28.11
Μέρες και ώρες παραστάσεων
Δευτέρα- Τρίτη 21.15 & Κυριακή 21.30
Τιμές 15 ευρώ & 10 ευρώ μειωμένο
Η Κέλλυ Μενδρινού, φλεγόμενο μετέωρο χωρίς σκιά στη σύγχρονη ζωγραφική
Με αφορμή τη συλλογική έκθεση που θα πραγματοποιηθεί από το
ΙΤΑΛΙΚΟ ΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΠΑΤΗΣΙΩΝ 47
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Οι Έλληνες μαθητές του Leonardo Cremonini
ΟΜΑΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
Αλέξης Βερούκας Στέφανος Δασκαλάκης Ειρήνη Ηλιοπούλου
Κέλλυ Μενδρινού Κωνσταντίνος Νταούλας Γιώργος Ρόρρης
Εδουάρδος Σακαγιάν Άννα Μαρία Τσακάλη Μαρία Φιλοπούλου
Εβίτα Φραντζολά Βίκυ Χατζηλάκου
Τετάρτη 14 Δεκεμβρίου 2016 – Σάββατο 11 Φεβρουαρίου 2017
Το Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο παρουσιάζει την έκθεση
| Οι Έλληνες μαθητές του Leonardo Cremonini
Σύλληψη και επιμέλεια της έκθεσης: Ευρυδίκη Τρισόν Μιλσανή, διδάκτωρ Ιστορίας της Tέχνης της Σορβόννης και συγγραφέας
|
ΕΓΚΑΙΝΙΑ:
Τετάρτη 14 Δεκεμβρίου 2016 – ΩΡΑ 19.00
ΩΡΑΡΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ: ΔΕΥΤΕΡΑ – ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 11.00 – 17.00
ΣΑΒΒΑΤΟ 11.00 – 13.30
ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ
Πρόκειται για ένα αφιέρωμα στον μεγάλο Ιταλό καλλιτέχνη Leonardo Cremonini, εκλιπόντα το 2010, γνωστό στο ελληνικό κοινό χάρις σε αρκετές εκθέσεις του στην Ελλάδα.
Ο Λεονάρντο Κρεμονίνι γεννήθηκε στην Bologna to 1925: καλλιτέχνης ήδη καταξιωμένος από τους χρόνους του 80, διορίστηκε guest professor στην Ανωτάτη Εθνική Σχολή Καλών Τεχνών στο Παρίσι για εννέα χρόνια. Λάτρης και πιστός οπαδός της ζωγραφικής και έχοντας συνείδηση πως βρισκόταν σε κίνδυνο εξαφάνισης, θέλησε μέσω της διδασκαλίας του να εμφυσήσει το πάθος, τον ενθουσιασμό και τις άρτιες τεχνικές του σε ταλαντούχους μαθητές που θα ήθελαν να τον ακολουθήσουν. Κλασικός παραστατικός ζωγράφος, ανοιχτός και στα μοντέρνα ρεύματα, γοήτευε με τη μεσογειακή θεματολογία του, το στυλιζαρισμένο και εκφραστικό σχέδιο, το εξαιρετικό χρώμα, αλλά κυρίως με τον λόγο του ο οποίος, καίριος και ευρηματικός, ενέπνευσε εκείνη την εποχή πολλούς γάλλους ιστορικούς και κριτικούς τέχνης. Νέοι έλληνες υπότροφοι ζωγράφοι, ευαίσθητοι στη ρητορική αλλά και στη θερμή ιδιοσυγκρασία του Leonardo Cremonini, έγιναν οι πιο πιστοί μαθητές του. Έμειναν στο πλευρό του και επωφελήθηκαν από τις συμβουλές, τις ιδέες του,σε μια χρονική στιγμή που η κλασική τέχνη κινδύνευε να υποσκελιστεί από την τεχνολογία και τις εικόνες των μίντια. Ο Cremonini παρ’ όλο που είχε μαθητές απ’ όλο τον κόσμο, αγάπησε ιδιαίτερα τους έλληνες μαθητές του που είχαν έρθει από μια χώρα εικονολατρείας, που κατείχαν μια κλασική παιδεία και τις πνευματικές ικανότητες ώστε να δημιουργήσουν ένα ουσιαστικό διάλογο μαζί του. Δάσκαλος αυστηρός, απαιτητικός, αλλά και γεμάτος άγρυπνο ενδιαφέρον, όχι μόνο τους γαλούχησε με τις ιδέες του, τους παρέσυρε στα θέματά του και τις τεχνικές του, τους χάρισε ένα λεξιλόγιο για να δώσουν ένα όνομα στις έρευνές τους, αλλά και πολύ αργότερα, μετά τα χρόνια της διδασκαλίας, δεν έπαψε να ενδιαφέρεται για την εξέλιξή τους παρακολουθώντας τις δραστηριότητες και τις εκθέσεις τους. Είναι η πρώτη φορά που αποδίδεται τιμή στον ανεκτίμητο δάσκαλο απ’ όλους τους μαθητές του οι οποίοι ακολούθησαν τα διδάγματά του μένοντας πιστοί στα ιδεώδη της τέχνης: όλοι τους σήμερα είναι καταξιωμένοι και αγαπητοί στο κοινό δικαιώνοντας έτσι την εμπιστοσύνη που εκείνος τους έδειξε τριάντα χρόνια πριν.
Η παρούσα έκθεση περιλαμβάνει έργα από τους 11 μαθητές, φωτογραφίες, ντοκουμέντα και βίντεο. Ένας κατάλογος θα εκδοθεί με κείμενα της επιμελήτριας, του Leonardo Cremonini και των μαθητών του.
Κατά την διάρκεια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν ξεναγήσεις από την επιμελήτρια Ευρυδίκη Τρισόν Μιλσανή στις παρακάτω ημερομηνίες και ώρες:
- Τρίτη 20 Δεκεμβρίου στις 6 μμ
- Τετάρτη 18 Ιανουαρίου στις 6 μμΙταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο ΑθηνώνTηλ: +30 210 5242646, fax: +30 210 5242714www.facebook.com/IICAtene – www.twitter.com/IICAtene
- www.iicatene.esteri.it
Πατησίων 47 – 10433 – Aθήνα
ΓΡΑΦΕΙ ο ποιητής και κριτικός Κωνσταντίνος Μπούρας
Έρχομαι σήμερα να μοιραστώ κάποιες σκέψεις μαζί σας για το φαινόμενο που λέγεται ΚΕΛΛΥ ΜΕΝΔΡΙΝΟΥ, μια διεθνής εικαστικός με σεμνή έως αθόρυβη παρουσία στην πατρίδα μας.
Τι συμβαίνει τελικά; Οι πρωτότυποι καλλιτέχνες είναι απορροφημένοι από το έργο τους και δεν έχουν χρόνο για δημόσιες σχέσεις; Η διαρκής έρευνα αποκλείει την αμέριστη, πανταχού παρούσα κοινωνικότητα; Ή μήπως είναι αλλιώς κάποιες εσωστρεφείς φύσεις που συνδιαλέγονται με το άγνωστο και διαφορετικές οι εξωστρεφείς φύσεις που παρατάνε διαρκώς το καβούκι τους και διατρέχουν κάθετα – ως γυμνοσάλιαγκες – τις εθνικές οδούς ταχείας κυκλοφορίας επιβιώνοντας προσώρας; 
Ερωτήματα, ερωτήματα, ερωτήματα… Και πως θα γινόταν αλλιώς, όταν έχουμε να κάνουμε με τη φευγαλέα κι ασύλληπτη εικαστική καλλιτεχνική δημιουργία, που βασίζεται ίσως στην αντανάκλαση της αντανάκλασης πάνω στην προσωρινή πομφόλυγα των φαινομένων;
Παρακολουθώ εδώ και δεκαετίες τη δουλειά της Κέλλυς Μενδρινού κι εκπλήσσομαι κάθε φορά από την πρωτεϊκή δημιουργικότητα και την εναλλαγή διαθέσεων – θεμάτων – τεχνικών… Τόση ανησυχία μόνο στους ποιητές είχα γνωρίσει έως τότε. Εννοώ στους ποιητές που είναι άξιοι τού ονόματός τους. Από το abstrait στην πλέον κλασική προσωπογραφία και στην απολύτως ρεαλιστική τοπιογραφία, από το decorative στο παραστατικό και τ’ ανάπαλιν, η Κέλλυ Μενδρινού μοιάζει σα να αναζητεί διαρκώς το στίγμα της στον καθρέφτη τού Κόσμου. Της εύχομαι να μην το βρει σύντομα, αφού τότε θα χάσουμε τις πρωτεϊκές μεταμορφώσεις, μεταπτώσεις, αυτό-αμφισβητήσεις και ζωγραφικές παλινωδίες της. Το να μην έχεις μια μανιέρα μπορεί να είναι επιζήμιο εμπορικώς είναι όμως ζωογόνον καλλιτεχνικώς και τότε όλα τα φώτα του ουρανού έρχονται να λαμπυρίσουν μέσα από τα megapixels τής υλοποιημένης έμπνευσής σου. Γιατί η Κέλλυ Μενδρινού είναι poeta-vates (ποιητής προφήτης, όπως λέγαμε στη Λατινική Θεωρία της Λογοτεχνίας). Δεν μπορεί να δημιουργήσει χωρίς αυτό που λέμε «Έμπνευση» κι από αυτή την άποψη είναι βαθύτατα μεταφυσική και τελεσφόρος, μόνον όταν το Πνεύμα, ο Ανώτερος Εαυτός της κατεβαίνει συχνότητα για να μας επισκεφθεί στα γήινα, χθαμαλά πεδία.
Ανακαλύψτε αυτή την αθόρυβη ζωγράφο. Αφουγκραστείτε τη σιγαλιά της και ίσως τότε ένα δικό σας ποιητικό κύμα σάς συνεπάρει στα υψηλά τής Τέχνης πεδία, εκεί όπου όλα είναι μια ατέλειωτη θαλπωρή.
Κωνσταντίνος Μπούρας
info από το Δελτίο Τύπου της Έκθεσης:
Κέλλυ Μενδρινού
Πήγα στο Παρίσι το ’87,. Δεν ήξερα τον Leonardo Cremonini. Ένα κύμα Ελλήνων συμφοιτητών με έφερε στο εργαστήριό του. Κάποιες χαρακτηριστικές εκφράσεις του μένουν στο μυαλό μου και μου τον θυμίζουν:
«l’articulation du dur avec le tendre», «interroger le visible», «il faut briser le miroir».
Η πρώτη σκέπτομαι, « η συνάρθρωση του σκληρού με το τρυφερό », είναι αναφορά στη χρήση της αντίθεσης με τον τρόπο που αυτή υπάρχει στην ερωτική σχέση, όπου ο λόγος και το νόημα είναι προϊόν αυτής : η δημιουργία του έργου βρίσκει το λόγο ύπαρξής της στο ενδιαφέρον για την αποτύπωση των συσχετισμών στο θέμα.
Η δεύτερη, «Interroger le visible», εξετάζοντας το ορατό, ήταν η βάση της διδασκαλίας του για να υπερασπιστεί τη ζωγραφική που κατέληγε τότε στις αποθήκες των εκθεσιακών χώρων και μουσείων. Η φωτογραφία, το βίντεο, οι νέες μορφές και μέσα έκφρασης κέρδιζαν έδαφος. Έλεγε ότι οι καλλιτέχνες και οι εικόνες που προβάλλονται από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης κάνουν τον θεατή να μη βλέπει.
Ίσως είναι η τρίτη έκφραση «Briser le miroir», σπάζω τον καθρέφτη, που με οδήγησε να περάσω από την παραστατική ζωγραφική στην αφηρημένη. Κάποια αναφορά του επίσης στον Lucio Fontana και την επιθετικότητά του απέναντι στη λευκή επιφάνεια του μουσαμά με έκανε να καταλάβω, πώς η αμηχανία γίνεται απόγνωση και τέλος βίαιη χειρονομία. Έβλεπα κι εγώ έναν κόσμο να χάνει την ικανότητα να «διαβάζει» τη ζωγραφική και τη δυνατότητα επικοινωνίας μου μαζί του να μειώνεται.
Αρκετά χρόνια αργότερα δοκίμασα να «σπάσω τον καθρέφτη» σε μια αυτοπροσωπογραφία. Κρατώντας κάποια βασικά στοιχεία από το αρχικό έργο όπως αναλογίες του προσώπου, η εικόνα έγινε πολύχρωμα κομμάτια τα οποία ανασυνέθεσα. Οι συνθέσεις έγιναν προοδευτικά απλούστερες για να περιοριστούν στα περισσότερα έργα στη χρήση δύο χρωμάτων. Ταυτόχρονα το μέγεθος των τελάρων, που στην παραστατική ήταν ανάλογο του πραγματικού μεγέθους των αντικειμένων ή προσώπων, μεγάλωσε στα αφηρημένα έργα και έγινε ανάλογο της διάθεσης να εκφραστώ σε δημόσιο χώρο.
Η δική μου βιαιότητα ωστόσο απέναντι στον μουσαμά παραμένει ελεγχόμενη. Στις αναζητήσεις μου είναι η επικοινωνία μέσα από τη χειρονομία και το στοιχειώδες-απλό αλλά σαφές. Βλέπω την παραστατική όσο και την αφηρημένη ζωγραφική σαν προτάσεις, όχι σαν καταστροφή.
Μια διάθεση να διηγηθώ ιστορίες με τη μορφή νοσταλγίας για την παραστατική ζωγραφική με καταλαμβάνει ακόμη μερικές φορές.
Πότε τελειώνει ένα έργο; «Quand moi j’ai fini avec ce tableau», όταν εγώ τελειώσω με τον πίνακα, έλεγε ο Leonardo Cremonini.
Διαβάζοντας το βιβλίο της Χρύσας Χρονοπούλου Συνομιλώντας με την ποίηση
Αναγιγνώσκει εμβριθώς ο Δημήτρης Φίλιας, Αναπληρωτής Καθηγητής Λογοτεχνικής Μετάφρασης του Ιονίου Πανεπιστημίου
Η Χρύσα Χρονοπούλου γεννήθηκε και μεγάλωσε στους Αγίους Αναργύρους Αττικής, όπου και τελείωσε το Λύκειο. Σπούδασε στην Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και αποφοίτησε από το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας. Εκπόνησε το διδακτορικό της επίσης στο Καποδιστριακό Αθηνών, στο Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής, Ψυχολογίας. Δίδαξε ως καθηγήτρια φιλόλογος σε Γυμνάσια και Λύκεια της Εύβοιας και των Αγίων Αναργύρων.
Δημοσίευσε άρθρα σε παιδαγωγικά περιοδικά και εξέδωσε τις μελέτες: Δούλοι και δουλεία στον Όμηρο (1989, 2007), Η διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών από μετάφραση (1992), Η διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών από το πρωτότυπο (1992), Με αφορμή ένα ποίημα του Καβάφη, δοκιμή αγωνίας’(1992), Η διαθεματική διδασκαλία ως διδακτική μέθοδος (2004), ’Ιστολόγιο, συλλογή δοκιμίων (2010), Ρόζα Ιμβριώτη της ζωής και του σχολείου (2011), Διδάσκω και μαθαίνω στο σχολείο (1996, 2013). Από το 2009, διατηρεί ιστολόγιο (chryssablog.wordpress.com) στο οποίο δημοσιεύει άρθρα πολιτικά, κοινωνικά, ιστορικά, φιλολογικά, παιδαγωγικά.
Με το νέο πρόσφατο βιβλίο της Συνομιλώντας με την ποίηση (Αθήνα, εκδόσεις ήτορ, 1916), η Χρονοπούλου προσεγγίζει την πιο ώριμη θεώρησή της στο πεδίο της ποίησης η οποία υπήρξε πάντα αγαπημένο καταφύγιο από τα πολύ νεαρά της χρόνια. Για όποιον παρακολουθεί τα τελευταία χρόνια το ιστολόγιό της, το νέο της βιβλίο αποτελεί την αναμενόμενη έκφραση μιας αγάπης για την ποίηση και την υλοποίηση μιας συστηματικότερης δοκιμιακής της προσέγγισης. Στο βιβλίο, εκπροσωπούνται με 25 ποιήματα, δεκαέξι ποιητές και τρεις ποιήτριες: Ανδρέας Κάλβος, Κωνσταντίνος Καβάφης, Αγγελος Σικελιανός, Ναπολέων Λαπαθιώτης, Κώστας Καρυωτάκης, Γιώργος Σεφέρης, Γιώργος Σαραντάρης, Φώτης Αγγουλές, Νικηφόρος Βρεττάκος, Τάκης Σινόπουλος, Μίλτος Σαχτούρης, Γιώργος Σαραντής, Νάνος Βαλαωρίτης, Μανόλης Αναγνωστάκης, Τίτος Πατρίκιος, Κική Δημουλά, Κατερίνα Γώγου, Μαρινέλλα Βλαχάκη, Γιάννης Στίγκας .
Οι ποιητικές αυτές φωνές κατατίθενται με χρονολογική σειρά, με βάση το έτος γέννησης του ποιητή αφού η δοκιμιογράφος παρακολουθεί έτσι καλύτερα τόσο την ιστορία της ποίησης όσο και την ιστορία της Ελλάδας αφού τα περισσότερα ποιήματα, ως προς το περιεχόμενό τους, απηχούν τα γεγονότα της Ελλάδας κυρίως στον 20 ον αιώνα. Πρώτος παγκόσμιος πόλεμος, μεσοπόλεμος, δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος, εμφύλιος και μετεμφυλιακά χρόνια, δικτατορία των συνταγματαρχών, μεταπολίτευση, οικονομική κρίση. Στην παρουσίαση, προηγείται το ποίημα, ακολουθεί η προσέγγιση και ολοκληρώνεται με το βιογραφικό του ποιητή, επιλογή η οποία φανερώνει την πρόθεσή της ερευνήτριας να εστιαστεί το ενδιαφέρον πρώτα στο ποίημα και μετά στον δημιουργό. Η μέθοδος ανάλυσης περιεχομένου που επιλέγει η Χρονοπούλου με ανάπτυξη σε μορφή σύντομου δοκιμίου, καθιστά το βιβλίο της προσιτό σε όλους του αναγνώστες και εραστές του ποιητικού λόγου. Γράφει στην Εισαγωγή της : Το ποίημα, ανεξαρτητοποιημένο, αυτονομημένο από τον δημιουργό του ξεκινά προσωπικό διάλογο με τον αναγνώστη στο επίπεδο δεκτικότητάς του και φτάνει ως εκεί που πρέπει να φτάσει. Διότι οφείλουμε ως αναγνώστες να θυμόμαστε ότι το κάθε δημιούργημα είναι το ίζημα της δυναμικής των μερών που το απαρτίζουν .
Το Συνομιλώντας με την ποίηση δεν είναι μόνο είναι βιβλίο άξιο προσοχής και ανάγνωσης αλλά μια συνάντηση με μια διαφορετική προσέγγιση του σύγχρονου ελληνικού ποιητικού λόγου η οποία λειτουργεί για τον αναγνώστη – αποδέκτη και ως προσμονή και ευχή για δημιουργία και δεύτερου αντίστοιχου τόμου από την εξαιρετική δοκιμιογράφο – ερευνήτρια .
Ας κλείσουμε την σύντομη αυτή αναφορά στο νέο αυτό βιβλίο της Χρύσας Χρονοπούλου παραθέτοντας δύο χαρακτηριστικά αποσπάσματα από την Εισαγωγή της :
Η ποίηση σε στενή σύνδεση με τη μουσική και τον χορό απαρτίζουν από κοινού την ισχυρή τριάδα των ρυθμικών τεχνών. Θεωρείται η υψηλότερη έκφραση του ρυθμικού λόγου, επειδή και η ίδια είναι λόγος με ρυθμό, αφού δεν περπατά, αλλά χορεύει. ‘Αλλωστε, λόγος και μέλος συνυπήρξαν ανέκαθεν στην ποίηση από τη αρχαιότητα ώς τη σύγχρονη εποχή, γεγονός που βεβαιώνει ότι αυτή η μακροχρόνια συνοδοιπορία οφείλεται σε μια συγγένεια εσωτερική, μιας και το βασικό γνώρισμα της ποίησης και της μουσικής είναι ο ρυθμός.
{……………………………………………………………………………………………………………………..}
Η μεγάλη ποίηση αναζητά την αλήθεια. Και η επιστήμη βέβαια αναζητά την αλήθεια και η φιλοσοφία. Η ποίηση όμως αναζητά την αλήθεια των πραγμάτων ωθώντας τον αναγνώστη της σε προσωπική αναζήτηση. Η ποίηση δεν προσφέρει έτοιμη γνώση, έτοιμη αλήθεια, ενεργοποιεί τον αναγνώστη που την διαβάζει να την ψάξει. Ενώ η επιστήμη την έχει βρει, την ανακαλύπτει και ο άνθρωπος την αξιοποιεί.
Ένα ποίημα όμως εμπεριέχει πολύ περισσότερα από όσα ως τώρα καταγράψαμε, είναι το πριν και το μετά του χρόνου δημιουργίας του, είναι ένας ωκεανός από ερεθίσματα μυστικά και ανέγγιχτα. Γιατί εμπεριέχει ιερές δονήσεις. Κάτω από τις λέξεις το ποίημα, σε επαφή με τον ψυχισμό του ποιητή, με το δικό του ασυνείδητο, με το συλλογικό ασυνείδητο, με τον αναγνώστη του ,κυκλοφορεί ελεύθερο και αβίαστο.
*********
TRES
…jolie, όχι όπως λέμε Αντζελίνα Τζολί, αλλά όπως λέμε Αλμοδοβάρ. Μία καλογραμμένη, χαριτωμένη, ψυχαγωγική κωμωδία του Juan Carlos Rubio καλοκουρδισμένη, ενορχηστρωμένη κι απολαυστική δια χειρός και μπαγκέτας Γιάννη Λασπιά, στο θέατρο OLVIO, ένας κοντινός αλλά κι απόμερος σκηνικός χώρος που ανεβάζει μόνο επιτυχίες.
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Όλα ωραία κι άψογα φωτισμένα. Τρεις γυναίκες μετά τα πρόθυρα νευρικής κρίσης, σε κρίση ηλικίας (των σαράντα ετών) αποφασίζουν να γίνουν ανύπαντρες μητέρες μεν, αλλά τα τρία βλαστάρια τους δεν θα μεγαλώσουν σε μονογονεϊκή οικογένεια, αλλά σε …τρις-γονεϊκή, αφού σε αυτήν την ιδιότυπη κολλεκτίβα και οι τρεις θα παίζουν όλους τους ρόλους για όλα τα γούστα. Λέτε η οικονομική Κρίση να μας γυρίσει στις πρώτες κοινοβιακές κοινωνίες κυνηγετικού κι αργότερα αγροτοκτηνοτροφικού τύπου; Τι να σας πω; Όλα να τα περιμένει κανείς. Όσο για μένα, είμαι προετοιμασμένος για τα πάντα, αφού ως τακτικός θαμών θεάτρων (αλλά ουχί απαραιτήτως και άλλων …κατ-αγωγίων) έχω δει «πολλών ανθρώπων άστεα και νόον έγνων» (τα σχόλια δικά σας – δεν θα τα χαλάσουμε εδώ τώρα – εξάλλου η λέξη «καταγώγιον» σήμαινε μυσταγωγίες και αρχαίες τελετουργίες ενεργοποιήσεως τής επιφύσεως… («ο νοών νοήτω!»).
Στην παράσταση τώρα. Τρεις ηθοποιές κι ένας υποκριτής (με την καλή έννοια) απολύτως κινηματογραφικοί, στημένοι (από τον σκηνοθέτη) μετωπικά, με απόλυτη φυσικότητα και αληθοφάνεια, χωρίς υπερ-παίξιμο κι άλλες νόσους του τηλεοπτικού μας χώρου, έπεισαν τους θεατές, τους συγκίνησαν, τους δια-σκέδασαν. Αυτή άλλωστε δεν είναι και η πρωταρχική (ή μήπως η έσχατη;) λειτουργία του θεάτρου; [διπλό ερωτηματικό: δεν ισοδυναμεί με μία κατάφαση – υποθέτω – τέλος πάντων, ρητορική η ερώτηση, δια το θεαθήναι, κάτι έχω κολλήσει κι εγώ από τους τρόπους και τις συνήθειες των θεατρίνων, όμως εξακολουθώ να ξεχωρίζω τα όρια μεταξύ πραγματικότητος και φαντασίας, προσώρας].
Ιδιαίτερα, μου άρεσε η κίνηση που επιμελήθηκε (όπως βλέπω στον διαδικτυακό χώρο του θεάτρου)… που επιμελήθηκε η Όλγα Σπυράκη. Όσο για διαφορές σε ερμηνείες και άλλες ματαιότητες, θα πρέπει ευθαρσώς να σημειώσω ότι ουδείς ξεχώρισε, ουδεμία έκλεψε την παράσταση κι αυτό το εγγράφω στα συν της σκηνοθετικής φροντίδας από τον Γιάννη Λασπιά.
Πού και πού πρέπει να ξεχνάμε τα βαρύγδουπα ψυχοβγαλτικά θεάματα και να βυθιζόμαστε μαλακά στο πρωτο-ύπνι (με την καλή έννοια, πάντα!).
Όλοι τους ήταν υπέροχοι!
ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟΙ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:
Μετάφραση: Δημήτρης Ψαρράς
Σκηνοθεσία: Γιάννης Λασπιάς
Σκηνικά: Αιμιλία Κακουριώτη
Σχεδιασμός φωτισμών: Κατερίνα Μαραγκουδάκη
Kοστούμια: Βασιλική Σύρμα
Φωτογραφίες: Γιώργος Καλφαμανώλης
Επιμέλεια κίνησης: Όλγα Σπυράκη
Βοηθός σκηνοθέτη: Πάνος Κούγιας
Eπιμέλεια μουσικής: Γιάννης Λασπιάς
Φωτογράφηση: Τάσος Βρεττός
Επικοινωνία: Γκέλλυ Σαρηγιάννη, 6974063551
Παραγωγή: squaretheatrecompany
Κωνσταντίνος Μπούρας
INFO:
http://www.olviotheater.gr/html/GR/now/TRES/TRES.html
