Επιτέλους! Σοφοκλή “Οιδίπους επί Κολωνώ” χάρη στον Σταύρο Τσακίρη και τη Δήμητρα Πετροπούλου
Ένας σοφόκλειος «Οιδίπους επί Κολωνώ» γέμων συμβόλων προς αποκρυπτογράφησιν από το μυημένο κοινό. Ο «επαρκής θεατής» βρίσκει την ευκαιρία να καταδυθεί στον γάργαρο εκφερόμενο λόγο και να προβληματιστεί για τα διαχρονικά «οικεία κακά», το αγεφύρωτο μίσος, τη διχόνοια, τη μισαλλοδοξία, το φόβο του διαφορετικού, τη δαιμονοποίηση του αντισυμβατικού, την αυτό-εξόριση του «αποδιοπομπαίου φαρμακού», που αγιοποιείται στο τέλος μετά την ανήκεστο βλάβη της υγείας του και την συνεπαγόμενη θυσία του υπέρ του κοινού καλού.
Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα…
Σπανίως απολαμβάνω πια το λόγο των κλασικών μας τραγικών ποιητών σε μετά-μετά-μετά-μοντέρνες παραστάσεις από δοκησισόφους και δήθεν διανοούμενους. Προτιμώ να βυθιστώ στην κατά μόνας ανάγνωση του πρωτοτύπου προκειμένου να προβληματιστώ και να απολαύσω την αισθητική αρμονία αυτών των αθάνατων μνημείων λόγου και τέχνης.
Πήγα στην παράσταση του Σταύρου Τσακίρη αθώος, προσήλθα ως “tabula rasa” ευθυτενής κι ανεπηρέαστος από «κριτικές» και άλλες αυθαιρεσίες.
Στάθηκα ευλαβικός απέναντι σε αυτό το κολοσσιαίο έργο, ακατάληπτο εν πολλοίς σήμερα για όσους δεν έχουν εντρυφήσει στα ιστορικά, πολιτικά και κοινωνικά συμφραζόμενα εκείνης της μακρινής εποχής που γράφτηκε.
Εμένα ο Κώστας Καζάκος μού άρεσε και πείτε ό,τι θέλετε… Αυτό το τέρας υποκριτικής τέχνης με την υπέροχη ορθοφωνία και τη σωστή εκφορά του λόγου (τόσο σπάνιο σήμερα που έπαψε να είναι αυτονόητη προϋπόθεση συμμετοχής σε φεστιβαλικές παραστάσεις), αυτός ο έμπειρος μαχητής του Θεάτρου έδωσε όλο το βάθος και την αγωνία του γέροντα που σαπίζει ζωντανός κι αναγκάζεται να εκλιπαρεί ξένους αφέντες, αυτός που ήταν κάποτε βασιλιάς και τύραννος, με δικαίωμα ζωής και θανάτου επί των υπηκόων του. Θυμηθείτε πως καταδίκασε ο ίδιος τον εαυτό του νομίζοντας πως επικηρύσσει το δολοφόνο του Λάιου και πατέρα του… θυμάστε πώς τα έβαλε με τον τυφλό θεόπνευστο δίφυλο μάντη Τειρεσία και τον κατηγόρησε για συμπαιγνία με τον άντρα της αδελφής του, τον Κρέοντα… Χάρη στο Θησέα και την ευνομούμενη Αθήνα βρίσκει άσυλο και καταφύγιο στα γεράματά του…
Ο Σταύρος Τσακίρης σε συνεργασία με την θεατρολόγο Δήμητρα Πετροπούλου επεξεργάστηκε τη μετάφραση που φιλοτέχνησε ο πολυάσχολος Δημήτρης Δημητριάδης και τής προσέδωσαν ένα μυσταγωγικό βάθος και μια αποκρυφιστική διάσταση…
… Αλλά η παράσταση του αρχαίου δράματος είναι ούτως ή άλλως πλέον «ενός ανδρός αρχή» και ο Σταύρος Τσακίρης ως σκηνοθέτης πήρε ένα μάλλον ανιαρό και αδιάφορα για τα δικά μας πολιτικοκοινωνικά συμφραζόμενα κείμενα και το κατέστησε υπέρ-σύγχρονο προσθέτοντας περίεργες «μεταμοντέρνες» μάσκες στον ολιγομελή χορό, έβαλε τους επί σκηνής μουσικούς να αρθρώνουν μια σύγχρονη, ασχημάτιστη ακόμα «λειτουργία» της πανανθρώπινης θρησκείας του Όντως Όντος που έχει αρχίσει ήδη να ανατέλει πάνω από μισαλλοδοξίες, φανατισμούς και δεισιδαιμονίες άλλων εποχών. Τρία φωνήεντα ήταν αρκετά (α – ι – ο-, «άγιον» μήπως;) για να δώσουν μια άλλη παροντική διάσταση στους ούτως ή άλλως «vecchia» τραγωδία, όπως έφτασε σκονισμένη στο σήμερα και την απέφυγαν μέχρι τώρα οι επίδοξοι από-δομητές. Αντιθέτως, ο Σταύρος Τσακίρης προσέγγισε με άπειρο σεβασμό και δέος το πρωτότυπο, αξιοποίησε στο έπακρο έναν έμπειρο ηθοποιό από το παρελθόν που σκοπεύει βαθιά στο μέλλον, έδωσε μια ενδιαφέρουσα «όψιν» στην παράσταση κι έστησε με τη μουσική τον σκηνικό διάκοσμο ενός σύγχρονου, απροσδιόριστου «ναού». Τα ρόδια, ως δώρα του Πλούτωνα στην Αφροδίτη παρέπεμπαν στα Ελευσίνια Μυστήρια, τα άσπρα γάντια των αθώων από το χυμένο αίμα και τα κόκκινα γάντια του τυράννου Κρέοντα υποδηλώνουν με μανιχαϊστικούς αλλά έντονα δραματικούς τρόπους το φρικτό νοητικό παιχνίδι που παίζεται εδώ και είκοσι πέντε αιώνες στη «σκακιέρα» της Ανθρωπότητας. Το Φως και το Σκοτάδι πανταχού παρόντα και σε αέναη, αρχετυπική σύγκρουση, χαρίζουν την απαραίτητη εκείνη προοπτική για να ανασάνει ο νους του ανθρώπου και να εκτονωθεί το θυμικό του. Το Φως επικρατεί στο τέλος, κυρίαρχο. Ο Οιδίπους αναλαμβάνεται στους ουρανούς σε πλήρη δόξα. Μεταμορφώνεται σε άγιο και μάρτυρα, αυτός που ήταν ο αποδιοπομπαίος φαρμακός και το μαύρο πρόβατο της γενιάς του, πολύ πριν γεννηθεί, σύμφωνα με τις προφητείες του Απόλλωνα και τα θέσφατα του Μαντείου των Δελφών. Αυτή η χρήση του ανθρώπου ως μαριονέττας στο φρικτό κουκλοθέατρο του κόσμου απέχει πόρρω από την ανατολίτικη μοιρολατρεία, θέτει όμως ορθώς θέματα ελευθέρας βουλήσεως και Ελευθερίας.
Ελευθερία-Ισότης-Αδελφότητης είναι κάτω από το κείμενο αυτής της παράστασης, τα ιδανικά που μεταλαμπαδεύονται από τη Γαλλική Επανάσταση, το Διαφωτισμό στη σύγχρονη παγκοσμιοποιημένη «Αγορά» μας (και με την αρχαία και με τη σύγχρονη έννοια).
Η παράσταση ήταν τέλεια στο μέτρο του εφικτού. Κανείς δεν θα μπορούσε να κάνει κάτι καλύτερο σήμερα, χωρίς να κατακρεουργήσει το κείμενο συντομεύοντάς το κι απαλλάσσοντάς το από τις μουσικές επαναλήψεις και τα γερασμένα μορφώματά του.
Είχα την τύχη να δω τον Αλέξη Μινωτή να παίζει και να επαναλαμβάνει αυτό το έργο στην Επίδαυρο ελπίζοντας ότι θα δοξαστεί με έναν επί σκηνής θάνατο, δίκην αναλήψεως, κάτι που η μοίρα και η Ιστορία δεν του επεφύλασσε. Τον θυμάμαι το 1990 να επαναλαμβάνει τσάτρα-πάτρα τα λόγια τού υποβολέα στη «Θυσία του Αβραάμ» με την Όλγα Τουρνάκη να στέκει μαρμαρωμένη πάνω στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού περιμένοντας να τελειώσει αυτό το αλλόκοτο δίδυμο για να μπορέσει να πει κι αυτή την ατάκα της. Άδοξο τέλος για έναν πρωταγωνιστή, αυτός ο ρόλος στο έργο του Βιτσέντζου Κορνάρου.
Ο Κώστας Καζάκος είναι μέγιστος ηθοποιός. Κι αν ξένισε η ερμηνεία του κοινό και κριτικούς είναι φαντάζομαι γιατί έχουμε ξεμάθει να ακούμε κι εθιστήκαμε να καταιγίζεται η ίριδά μας από εικόνες, νομίζοντας ότι έτσι ζούμε και ξορκίζουμε το υπαρξιακό μας κενό. Η μετα-τεχνολογική ψηφιακή και διαδικτυακή μας εποχή δεν έδωσε διέξοδο στον αρχετυπικό φόβο του Θανάτου κι ένα έργο που διαπραγματεύεται αργά και βασανιστικά το επικείμενο τέλος ενός κατατρεγμένου φυγάδα, πρόσφυγα, αυτοεξόριστου δεν είναι ό,τι καλύτερο για τους σύγχρονους ανοήτους, που ως καμηλοπαρδάλεις καλύπτουν το κενό τους με λόγια-λόγια-λόγια, όπως θα έλεγε ο Σαίξπηρ σήμερα αν ζούσε.
Μην πυροβολείτε τους τελευταίους ανθρώπους που ξέρουν Θέατρο, κατέχουν την αρχαία διονυσιακή τέχνη και δεν είναι έτοιμοι να αυτομολήσουν στην εμπορική ευκολία των πολυδιαφημιζόμενων παραστάσεων από free-press έντυπα κι ακαταλόγιστες επιτηδεύσεις. Οι αφορισμοί βοήθησαν πάντα μόνον τους ανασφαλείς, τους αμόρφωτους, τους άσχετους και τους μισαλλόδοξους.
Εν κατακλείδι, μια ενδιαφέρουσα παράσταση, βασισμένη σε ένα προβληματικό και «κρυπτικό» για τις μέρες μας κείμενο, που κατάφερε να ξεκλειδώσει ο άξιος πνευματικός άνθρωπος και σκηνοθέτης Σταύρος Τσακίρης με τη βοήθεια της εμβριθούς και σεμνής Δήμητρας Πετροπούλου.
Τους ευγνωμονώ εκ μέρους των καταρτισμένων ανθρώπων του Θεάτρου που γνωρίζουν τα αρχαία κείμενα απ’ έξω κι ανακατωτά και δεν θέλουν να τα βλέπουν σφαγιασμένα στο βωμό των μωροφιλοδοξιών βιαστικών Ηρόστρατων…
Θα επανέλθω επί του θέματος αυτού με εκτενέστερο δοκίμιό μου για θέματα σύγχρονης ερμηνείας του αρχαίου δράματος. Τα σημειώματά μου αυτά λειτουργούν μάλλον σα φύλλα ημερολογίου για τη συλλογική μνήμη και όχι μόνο…
Μετά λόγου γνώσεως,
Κωνσταντίνος Μπούρας
www.konstantinosbouras.gr
Info:
http://greekfestival.gr/gr/events/view/stauros-tsakiris-2017
«Τα πέρατα της ψυχής δε θα βρεις προχωρώντας, όσο μακριά κι αν σε φέρει ο δρόμος»
Ηράκλειτος
Στην τελευταία τραγωδία του Σοφοκλή, ο Οιδίπους φτάνει στο άλσος του Κολωνού, στις παρυφές της πόλεως των Αθηνών, ζητώντας φιλοξενία – ένας «ξένος», τυφλός και ρακένδυτος μετά από δεκαετή περιπλάνηση. Χρειάζεται έναν τόπο ν’ αναπαυθεί, καθώς διαισθάνεται το τέλος να πλησιάζει. Μόνος συμπαραστάτης του η κόρη-αδελφή του Αντιγόνη. Μετά από διαπραγματεύσεις, του επιτρέπεται να κατοικήσει στα «σύνορα», στο μεταίχμιο νομιμότητας και παρανομίας, ζωής και θανάτου. Μέσα από τις συναντήσεις του με τον Θησέα, τον Κρέοντα, τη μικρότερη κόρη-αδελφή του Ισμήνη και τον γιο-αδελφό του Πολυνείκη κάνει ανασκόπηση της ζωής του και στοχάζεται επάνω στο παράλογο του ανθρώπινου βίου. Σε σκηνοθεσία Σταύρου Τσακίρη, που υιοθετεί εδώ τη φόρμα του αφηγηματικού θεάτρου, ο θίασος εξιστορεί στους θεατές αυτή την ιστορία-«παραβολή», σ’ έναν άδειο χώρο, με ελάχιστα αντικείμενα. Οι ηθοποιοί ενδύονται τους ήρωες, που εμφανίζονται κι εξαφανίζονται σαν οπτασίες του ετοιμοθάνατου Οιδίποδα. Η μουσική, σε σύνθεση Μίνωα Μάτσα, εκτελείται ως παράλληλο κείμενο από τις φωνές των ηθοποιών και δίνει στο θέαμα τον χαρακτήρα ενός επικολυρικού ποιήματος. Στον ομώνυμο ρόλο ο σπουδαίος Κώστας Καζάκος.
Με αγγλικούς υπέρτιτλους
Σταύρος Τσακίρης
Οιδίπους επί Κολωνώ / Σοφοκλή
Μετάφραση: Δημήτρης Δημητριάδης
Σκηνοθεσία: Σταύρος Σ. Τσακίρης
Επεξεργασία κειμένου: Σταύρος Σ. Τσακίρης – Δήμητρα Πετροπούλου
Σκηνικά: Κέννυ Μακ Λέλλαν
Κοστούμια: Θάλεια Ιστικοπούλου
Μουσική: Μίνως Μάτσας
Φωτισμοί: Aλέκος Γιάνναρος
Δραματουργός: Λουίζα Αρκουμανέα
Μάσκες: Εύα Νικολοπούλου
Αφίσα: Αλέξανδρος Ψυχούλης
Μουσική προετοιμασία: Μάριον Πελεκάνου
Μουσική διδασκαλία: Bαλέρια Δημητριάδου
Αγγλικοί υπέρτιτλοι: Δήμητρα Πετροπούλου
Βοηθός Σκηνοθέτη: Χάρης Πεχλιβανίδης
Φωτογραφίες – Βίντεο: Πάτροκλος Σκαφίδας
Επικοινωνία: Άρης Ασπρούλης
Παραγωγή: Venus A.E.
Διανομή (Με Σειρά Εμφάνισης): Ξένος: Δημήτρης Λιγνάδης,Οιδίπους: Κώστας Καζάκος, Αντιγόνη: Κόρα Καρβούνη, Ισμήνη:Τζένη Κόλλια, Θησέας: Άρης Τρουπάκης, Κρέων: Δημήτρης Ήμελλος, Πολυνείκης: Δημήτρης Λάλος
Χορός Ψαλτών: Πέτρος Δασκαλοθανάσης , Παναγιώτης Διαμαντόπουλος , Θεόδωρος Παλτόγλου, Κωνσταντίνος Τριανταφυλλίδης
Χορός Πολιτών: Αντριάνα Ανδρέοβιτς , Βαλέρια Δημητριάδου, Παναγιώτης Καμμένος, Ορέστης Καρύδας, Αγγελίνα Κλαυδιανού
Δ/νση παραγωγής: Γιώργος Σύρμας
10 θεατρικά έργα για την Κρίση: το 31ο βιβλίο του Κωνσταντίνου Μπούρα
ΚΡΙΣΙΜΗ ΔΕΚΑΛΟΓΙΑ:
ΘΕΑΤΡIΚΟ ΔΕΚΑΠΤΥΧΟ αυστηρώς ακατάλληλον δι’ ανηλίκους και άτομα ακαταλόγιστα (γενικώς):
- ΌΛΗ Η ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΩΡΑ
(θεατρικό αυτοσχεδιαστικό διαδραστικό έργο για δύο ηθοποιούς ανεξαρτήτως φύλου)
- ΌΛΗ Η ΚΩΜΩΔΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΩΡΑ
(θεατρικό αυτοσχεδιαστικό διαδραστικό έργο για δύο ηθοποιούς ανεξαρτήτως φύλου)
- Ο ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ ΣΤΗ ΣΙΚΕΛΙΑ
(ποιητικός διάλογος για έναν άντρα και μία γυναίκα)
- Ο ΑΙΣΧΥΛΟΣ ΣΤΗΝ ΑΙΤΝΑ
(ποιητικός διάλογος για έναν άντρα και μία γυναίκα)
- Beyond / Επέκεινα / Au–delà
(θεατρικό έργο γραμμένο κατά προτροπήν της Ρούλας Πατεράκη στην οποία και το αφιερώνω). Τι θα γινόταν αν κάποιος γυρνούσε από το θάνατο και μας διηγιόταν τι είδε εκεί; Πώς θα ήταν; Πώς θα συμπεριφερόταν; Πώς θα μιλούσε; Η συνέχεια επί σελίδος, σκηνής και οθόνης (ελπίζω).
- ΓΟΠΕΣ ΚΑΙ ΨΙΧΟΥΛΑ
(ξεκαρδιστική μαύρη κωμωδία, μονόπρακτο θεατρικό έργο, διαρκείας μίας ώρας και δέκα λεπτών, για τέσσερις ηθοποιούς, μια στάση λεωφορείου κι ένα παγκάκι όπου είναι ξαπλωμένη μπρούμυτα, σκεπασμένη με κουρέλια μια κούκλα που παριστάνει έναν κοιμισμένο ναρκομανή [τοξικο-εξαρτημένο, για να είμαστε περισσότερο political correct!], διαδραστική παράσταση με τη συμμετοχή των θεατών – τουλάχιστον πέντε από αυτούς, αλλιώς οι τέσσερις πρωταγωνιστές θα μοιραστούν τις ατάκες τους – το κείμενο είναι ανοικτό σε αυτοσχεδιασμούς κι αναπλάσεις παντός είδους). Ένα ζευγάρι συνταξιούχων αριστερών με την συντηρητική κόρη τους περιμένουν σε μια στάση λεωφορείου όταν ένας εξαθλιωμένος νεαρός άστεγος μαζεύει από κάτω γόπες και τοποθετεί τα λερωμένα, πατημένα αποτσίγαρα με θρησκευτική σχεδόν ευλάβεια σε μια λερωμένη καπνοσακούλα. Η κόρη ταΐζει τα περιστέρια με τα ψίχουλα από το κουλούρι Θεσσαλονίκης που μασουλάει αργά, ενώ κάτι ταχύτατα σπουργίτια καταφέρνουν να το αρπάξουν ολόκληρο σχεδόν από το λευκό της χέρι. Η μάνα της, παλαιά κομουνίστρια και εργάτρια σε κλωστοϋφαντουργική μαλώνει τον νεαρό που δεν κάνει κάτι με τη ζωή του κι ο πατέρας της, ηλεκτροσυγκολλητής σε μηχανουργείο και σοσιαλιστής μαλώνει την κόρη του που ταΐζει τα «ποντίκια του ουρανού», όπως χαρακτηρίζει τα περιστέρια (η πρώτη αυτή εισαγωγική σκηνή δίνεται στα μουγκά, σε παντομίμα ή σε video-art). Στην όλη αυτή διαμάχη συμμετέχουν και θεατές-εθελοντές που καλούνται να υποδυθούν ανθρώπους που περιμένουν το λεωφορείο.
- ΣΤΑΡ, ΣΤΡΑΣ ΚΑΙ ΞΕΡΟ ΨΩΜΙ
(διασκεδαστική κωμωδία, δίπρακτο θεατρικό έργο, διαρκείας δύο ωρών και δέκα λεπτών με το διάλειμμα, για έξι ηθοποιούς, ένα χολυγουντιανό καμαρίνι, χλιδάτη κρεβατοκάμαρα, απαστράπτον wc κι ένα φανταιζί καθιστικό-σαλοτραπεζαρία που αντί για παράθυρο έχει γιγαντο-οθόνη όπου προβάλλεται video–art με σκηνές από τη Φύση ή κάποια μητρόπολη – εναλλάξ. Τεράστιο στερεοφωνικό συγκρότημα τύπου dolby–surround παίζει συνεχώς κάποια μουσική, άλλοτε κλασική κι άλλοτε απελπιστικά σύγχρονη από απαράδεκτη έως εκνευριστική).
ΠΡΟΣΟΧΗ: Οι διάλογοι θα συμπληρωθούν από τους ηθοποιούς, τον σκηνοθέτη κι από τον συγγραφέα (δηλαδή εμένα) κατά τη διάρκεια τών προβών δίνοντας ιδιαίτερη βάση στον αυτοσχεδιασμό και τη συλλογική δημιουργικότητα. Η εποχή του ανεπανάληπτου έργου Τέχνης ως «αριστουργήματος», αποκυήματος ενός «δασκάλου», έχει περάσει προ πολλού κι όσοι δεν το έχουν καταλάβει, αλίμονό τους. Θα τους αλέσουν οι μυλόπετρες της Ιστορίας και θα τους καταπιεί η μαύρη τρύπα τής ανακύκλωσης τών αφανών (από τις «αφάνες» που χρησιμοποιούνταν ως προσάναμμα στους χτιστούς φούρνους με τα ξύλα ως κύριο καύσιμο). Μεταξύ καμαρινιού, κρεβατοκάμαρας, wc και σαλοτραπεζαρίας, πέντε άνθρωποι παίζουν παιχνίδια έρωτος κι εξουσίας, μετατρέποντας την επιβίωση σε τέχνη και την ανάγκη για αγάπη-αποδοχή σε διαστροφικό σαδομαζοχισμό. Η τρυφερότητα παύει από ένα σημείο και μετά να υπάρχει, λειτουργεί μάλλον ως καρικατούρα και «μάσκα» θεατρική-καρναβαλική. Η σκηνή ως παραβολή τού κόσμου και ο θεατρίνος ως κωμικοτραγικός, χαμένος, παραζαλισμένος άνθρωπος που μπλέκει συνεχώς σε αδιέξοδες καταστάσεις, πνίγεται σε μια κουταλιά νερό, χύνει πάντα την καρδάρα με το γάλα, αρπάζεται από τα μαλλιά του άλλου ναυαγισμένου και στο τέλος βουλιάζουν και οι δύο… Όλα αυτά όμως μέσα από την γλώσσα της κωμωδίας και τον ψυχαγωγικό κώδικα που δεν γίνεται πότε ειρωνικός ή σαρκαστικός. Σκηνές κάπως τραβηγμένες από τα μαλλιά, ακραίοι άνθρωποι σε έξαλλες καταστάσεις, «περιθωριακοί» τύπου που τα παίζουν όλα για όλα σε ένα «καζίνο» άνευ όρων και ορίων… Από εκεί και πέρα είναι όλα εφικτά. Και πιθανά. Τα υπόλοιπα θα τα συμπληρώσει η φαντασία του θεατή-αναγνώστη. Καλή σας διασκέδαση. Και μη φοβάστε! Δεν θα σας ψυχοπλακώσουμε. Με τίποτα. Επ’ ουδενί, που λέτε κι εσείς οι μορφωμένοι!
- Ο ΣΑΙΞΠΗΡ ΔΕΝ ΘΑ ΑΝΑΠΑΥΤΕΙ ΠΟΤΕ…
(θεατρικός διάλογος με τα πνεύματα). Ένας επαρκής αναγνώστης μιλάει με το πνεύμα του Σαίξπηρ.
- ΒΙΖΥΗΝΟΣ-ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ
(θεατρικός διάλογος μεταξύ πνευμάτων). Ο Παπαδιαμάντης συναντιέται για πρώτη φορά με τον Βιζυηνό πάνω σε μια σκηνή θεάτρου. Για την ακρίβεια διασταυρώνονται μονολογώντας παράλληλα, αν κι επικαλύπτονται με έναν τρόπο μεταφυσικό, στυλιζαρισμένο.
- ΑΤΛΑΝΤΙΔΑ. ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ.
(διαδραστικό θεατρικό έργο για μικρά και μεγάλα παιδιά και τους γονείς τους, με τη συμμετοχή των θεατών-αναγνωστών-συνδημιουργών)
Προσοχή: για άτομα κάτω τών 18 ετών συνιστάται ισχυρώς (τόσο κατά την ανάγνωση όσο και για την παράσταση) η συμβουλή-συμβολή-παρουσία ενός ενήλικου «κηδεμόνα».
Ένα πρωτότυπο θεατρικό παραμύθι για εφήβους και παιδιά κάθε ηλικίας. Με την αφορμή του θεατρικού παιχνιδιού, ένας εμψυχωτής παίζει το ρόλο του «υπνωτιστή» (τρόπος του λέγειν) για να οδηγήσει μικρούς και μεγάλους σε ένα συνειδητό αιθερικό ταξίδι στη Φαντασία, μέσα από γνωστούς τόπους και χρόνους του Μύθου, όπως εκφράστηκε από τη Συλλογική Πανανθρώπινη Συνειδητότητα στη Λογοτεχνία και την Τέχνη των γνωστών πολιτισμών της Γης που έφτασαν έως εμάς. Βεβαίως, στον υπόγειο, κρυφό χώρο του Συλλογικού Ασυνείδητου καιροφυλακτούν, παραμονεύουν μυθικά (και μη) τέρατα, όμως δεν έχει τίποτα να φοβηθεί κανείς, ακόμα κι αν τα «κουβαλάει μέσα στην ψυχή του» (όπως λέει ο Καβάφης). Ακόμα και τότε, η θεατρική πράξη θα εξαγνίσει τους συλλογικούς και ατομικούς φόβους μας και θα μας φέρει όλους μαζί στο ασφαλές λιμανάκι της Ελπίδας, της Ομόνοιας, της Παγκόσμιας Συνεννόησης κι Ειρήνης. Ελάτε, να συμμετάσχετε με τα παιδιά, τις μανάδες, τους πατεράδες, τις γιαγιάδες και τους παππούδες σας. «Όλοι οι καλοί χωράνε». Οι κακοί θα πάνε αλλού! Αστειεύομαι.
Η διαδραστικότητα τού θεάματος-αναγνώσματος είναι δοκιμασμένη σε πολλές μέχρι τώρα ανιδιοτελείς κι εθελοντικές κοινωνικές-πολιτιστικές δράσεις τού συγγραφέα-εμψυχωτή. Ουδείς κίνδυνος υπάρχει. Βεβαίως, καλόν είναι άτομα με βαριά ψυχοπαθολογικά νοσήματα, που λαμβάνουν ειδική ψυχιατρική αγωγή, να συμβουλευτούν προηγουμένως τον θεράποντά τους και να συνοδεύονται από τον κηδεμόνα τους. Αυτό ισχύει και για τους ανηλίκους (κάτω των 18 ετών). Κατά τα άλλα, θα διανέμεται στην είσοδο του θεάτρου μία έντυπη υπεύθυνη δήλωση, που θα συμπληρωθεί απαραιτήτως από όλους τους θεατές, όπου ο καθένας θα δηλώνει (με πλήρη στοιχεία κατοικίας – τηλεφώνου επικοινωνίας με οικείους) ότι παρακολουθεί και συμμετέχει στο διαδραστικό θέαμα με δική του αποκλειστικά ευθύνη [πρόκειται για μια απαραίτητη τυπικότητα, όμως και οι τύποι καμιά φορά έχουν το νόημά τους: μας προφυλάσσουν από πολλές κακοτοπιές].
Το έργο τού Κωνσταντίνου Μπούρα «Ατλαντίδα. Παραμύθι με υπογραφή» ανέβηκε για πρώτη φορά στις 18 και 19/5/2017 στο «Θέατρο Παραμυθίας» σε διδασκαλία-σκηνοθεσία Σπαθή Γεράσιμου.
Διανομή: Γόμπου Βικτώρια, Μαρτιροσιάν Χρήστος Μάρτιν, Μπούνου Ελένη, Ρεκούδη Δέσποινα, Σπαθής Γεράσιμος και οι μικροί: Χλωμίσιου Δήμητρα, Παρσάνος Γιώργος.
Κατά τα λοιπά, ΥΓΕΙΑ-ΑΦΘΟΝΙΑ-ΧΑΡΑ-ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ-ΕΝΘΟΥΣΙΑΣΜΟ-ΔΙΑΘΕΣΗ ΓΙΑ ΖΩΗ – ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑ – ΣΟΦΙΑ, σας εύχομαι αγαπητοί αναγνώστες-θεατές μας.
Με χιούμορ και καλή διάθεση,
Κωνσταντίνος Μπούρας
«Η ΑΥΤΟΚΡΑΤΕΙΡΑ» ΤΟ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΕΣ ΦΙΛΜ (προληπτικό κατηγορούμενο) ΌΛΩΝ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ!!!
«Η αυτοκράτειρα» του Δούκα Καπάνταη, φιλοσοφική παραβολή για το πιθανό ζοφερό μέλλον που μας περιμένει, αν γίνει η (Νέα) Γη ρωμαϊκή αρένα, όπου οι διεστραμμένοι αυτοκράτορες θα τάζουν στους σκλαβωμένους ανθρώπους άρτον και βίαια αιματοβαμμένα θεάματα.
Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Βγαλμένο μέσα από τη «Φιλοσοφία στο μπουντουάρ» του Μαρκήσιου ντε Σαντ αυτό το μελλοντολογικό αφήγημα, παραθέτει με άκρα ωμότητα κι αντιρομαντική βιαιότητα όλη την απελπισία του ανθρώπου όταν επιβιώνει χωρίς να ζει κι όταν χάνει την ελευθερία του με ανύπαρκτα (υποθετικά) ανταλλάγματα. Κάπου μεταξύ κινηματογραφικού «Μονομάχου» (με τον έξοχο Ράσσελ Κρόου) και τηλεοπτικού “Survivor” αυτό το υποθετικό θέαμα πηγάζει θαρρείς από τους χειρότερους εφιάλτες του Συλλογικού Ασυνείδητου κι έχει το παγκοσμίως κοινό άλλοθι «εικόνα σου είμαι κοινωνία και σου μοιάζω», ή αλλιώς: αν δεν υπήρχαν οι επικίνδυνες πλανεύτρες μάγισσες Σειρήνες ο πολυμήχανος και παμπόνηρος Οδυσσέας δεν θα χρειαζόταν να δεθεί στο κατάρτι. Και η απορία που αναδύεται παρευθύς στο φιλοπερίεργο συνδημιουργικό μυαλό μου είναι: και γιατί δεν βούλωνε τα αυτιά του; Γιατί προτίμησε να έχει «και την πίττα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο»; Τι θα του προσέθετε εκείνη η ακρόαση που δεν είχε μέχρι τότε ζήσει; Μα την ανάδυση του τέρατος, του κτήνους από τα βάθη της Πανανθρώπινης Ψυχής, που όπως όλοι οι πανευφυείς δράκοντες υποδύεται το Κάλλος και μιμείται την Αρμονία προκειμένου να σαγηνεύσει και να παρασύρει στον ιστό της αράχνης τα ανυποψίαστα θύματά του. Αυτές οι Σειρήνες – κατά τη γνώμη μου ήταν απείρως πιο επικίνδυνες, δυσαρμονικές και ά-σχημες από τον μονόφθαλμο Κύκλωπα, από τους Λαιστρυγόνες και τους Κύκλωπες, από τις γοργόνες ακόμα… Αλλιώς, γιατί θα έπρεπε να δεθεί ο ήρωας; Το φοβόταν; Δυο μουσικούλες κι ένα τραγουδάκι; Και βέβαια όχι. Από την άλλη, θα μπορούσε να είναι το πρελούδιο της πυθαγόρειας «αρμονίας των σφαιρών» από άλλες διαστάσεις, εκεί όπου το άτομο είναι ελεύθερο, ευτυχισμένο και βιώνει τη γαλήνη της ένωσης με το Όλον/ΆΠΑΝ/ΈΝ… Σε αυτή την περίπτωση ο Οδυσσέας κινδυνεύει να τσακιστεί, να αυτοκτονήσει, να απαρνηθεί την Ιθάκη και την πιστή Πηνελόπη και να κυνηγήσει το παραμύθι του σε άλλες διαστάσεις… Και στις δύο περιπτώσεις κρατάμε ότι ο ήρωας της κουρσεμένης Τροίας δεν μπορεί να αντισταθεί στο άκουσμα του τραγουδιού των Σειρήνων… Το ίδιο ισχύει και με την ανάγνωση του πρώτου μέρους αυτού του περίεργου, προκλητικού και πολυεπίπεδου βιβλίου του Δούκα Καπάνταη, που εγώ δεν το βρήκα καθόλου «βέβηλο»… Τουναντίον. Ένα αθώο εφηβικό ανάγνωσμα για παιδιά του παρόντος που έχουν δει τα πάντα σχεδόν στις οθόνες του tablet τους. Τώρα το τι είναι «χυδαίο», «πονηρό», «ανόσιο» εξαρτάται από τα ιδανικά, τα ιερά και όσια του συνδημιουργού αναγνώστη.
Το σίγουρο είναι ότι ο συγγραφέας Δούκας Καπάνταης, ως κάτοχος δύο διδακτορικών φιλοσοφίας, δεν τρελάθηκε ξαφνικά και ζήλεψε τη δόξα του Μαρκήσιου ντε Σαντ, ούτε αποφάσισε – φαντάζομαι – να γίνει πορνογράφος σε μια κρίση μέσης ηλικίας.
Πορνογραφική είναι η σύγχρονη διαφήμιση, ο κίτρινος τύπος, τα σκανδαλοθηρικά περιοδικά, η τηλεόραση μαζικής κατανάλωσης. Πορνογραφική είναι κάθε προσπάθεια απ-ανθρωποποιήσεως του πολιτισμού μας. Διάβασα αυτό το βιβλίο με αμείωτο ενδιαφέρον, αηδίασα με την θεατρική του μεταφορά στη «Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών» από την ομάδα “Nuova Melancholia”, μένει τώρα να δω και την κινηματογραφική του διασκευή, οπότε ή θα φρικάρω τελείως ή θα φθονήσω τα πλούτη που θα κερδίσει αυτός ο άξιος παραμυθάς (ή και τα δύο: και θα φρικάρω και θα φθονήσω). Πάντως, να μείνω ψυχρός κι αδιάφορος από τη θέαση ενός φιλμ με τίτλο «Η Αυτοκράτειρα, από το πρώτο μέρος του Χρονικού της Νέας Γης», κάτι τέτοιο το θεωρώ απλώς απίθανον. Ένα είναι το σίγουρο: ότι ο παραγωγός, οι παραγωγοί αυτού του δημοφιλούς και πιασάρικου φιλμ θα πουλήσουν εκατομμύρια εισιτήρια σε όλον τον κόσμο. Ίσως περισσότερα από το «Σαλό» του Παζολίνι, το «Σατυρικόν» του Φελλίνι κ.λπ. Μένει μόνο να βρεθεί ένας καλός σκηνοθέτης, που να είναι και διανοούμενος και εμπορικός, ή να μην είναι διανοούμενος, αλλά να ξέρει να διαλέγει τους κατάλληλους συμβούλους. Εγώ πάντως, εκ των προτέρων προσφέρομαι για να συμπράξω σε αυτή την κινηματογραφική μεταφορά, ως δραματουργός-σεναριογράφος, γνώστης του πολύπλευρου έργου και της πολυπρισματικής προσωπικότητας ενός σύγχρονου φιλοσόφου: του Δούκα Καπάνταη. Αναμένοντας προτάσεις, διατελώ γαλήνιος, ως «έχων σώας τας φρένας» και «μετά λόγου γνώσεως»,
Κωνσταντίνος Μπούρας 
info:
Μια αξιοσημείωτη έκδοση σε γαλλική μετάφραση από τον Καθηγητή Δημήτρη Φίλια του θεατρικού έργου «Εχθροί εξ αίματος» του γνωστού και αγαπητού σε όλους μας αναγνωρισμένου καλλιτέχνη των Κόμικς αλλά και συγγραφέα, Αρκά, από τις εκδόσεις «Γρηγόρη»
«Νεοελληνική Λογοτεχνία σε μετάφραση». Μια νέα εκδοτική σειρά με απρόσμενη έκπληξη …..Αρκά !
Της Παρασκευής Β. Μόλαρη, εκπαιδευτικού, ερευνήτριας, μεταφράστριας ΜΑ Νεοελληνικών Σπουδών, Νεοελληνικής Ιστορίας και Δίγλωσσης Μετάφρασης, MA LLCER Université Paul Valèry Montpellier 3
Πέρασαν πάνω από πέντε χρόνια από τα τέλη του 2011 όταν, σε πείσμα των δίσεκτων και για τον εκδοτικό χώρο καιρών, οι καλές εκδόσεις «Γρηγόρη» ξεκίνησαν μια νέα εκδοτική σειρά με τίτλο «Γαλλόφωνη Λογοτεχνία» στην οποία είχα την ευκαιρία να αναφερθώ σε προηγούμενη ανάρτησή μου πριν από ένα περίπου χρόνο. Χάρη στις άοκνες προσπάθειες του επιστημονικού υπεύθυνου της σειράς Κου Δημήτρη Φίλια, Καθηγητή Λογοτεχνικής Μετάφρασης και Συγκριτικής Γραμματολογίας στο Τμήμα Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου, έχουν εκδοθεί, μέχρι σήμερα, δέκα βιβλία που στοχεύουν κυρίως στην προβολή μεταφράσεων έργων όλων των λογοτεχνικών ειδών γαλλόφωνων συγγραφέων από όλες τις γωνιές της υφηλίου αναδεικνύοντας έτσι τη γλωσσική και πολιτισμική πολυμορφία αλλά, ουσιαστικά, στηρίζοντας την ελληνική γλώσσα. Από τα δέκα αυτά βιβλία, τα έξι είναι θεατρικά, τα τρία ανήκουν στην πεζογραφία, ενώ ένα εντάσσεται στο δοκιμιακό είδος. Πληροφορούμαστε μάλιστα ότι επίκειται η έκδοση του ενδέκατου βιβλίου της σειράς το οποίο θα εγκαινιάζει την ενσωμάτωση και του ποιητικού είδους στη σειρά.
Και ενώ παρακολουθούσαμε την συνέχιση της πορείας της εκδοτικής αυτής σειράς, πριν από δύο περίπου μήνες, εκδότης και επιστημονικός υπεύθυνος μας επεφύλασσαν μια έκπληξη πρώτου μεγέθους: Την έκδοση, σε γαλλική μετάφραση του Δημήτρη Φίλια, του θεατρικού έργου «Εχθροί εξ αίματος » του γνωστού και αγαπητού σε όλους μας αναγνωρισμένου καλλιτέχνη των Κόμικς αλλά και συγγραφέα, Αρκά ! Οι εκδόσεις «Γρηγόρη» επιχειρούν έτσι τη διεύρυνση της θεματικής τους στόχευσης προσφέροντας στο ευρύτερο παγκόσμιο γαλλόφωνο αναγνωστικό κοινό την ευκαιρία να γνωρίσει μια διαφορετική νεοελληνική γραφή η οποία, εδώ και τριάντα πέντε περίπου χρόνια, μέσα από το χιούμορ, τον αυτοσαρκασμό και, μερικές φορές, ειρωνικούς και σκωπτικούς χρωματισμούς, μάς ευθυμεί ασκώντας όμως, παράλληλα, κριτική και θέτοντας ζητήματα και προβληματισμούς γύρω από τη ζωή του σημερινού ανθρώπου. Με ιδιαίτερη μάλιστα χαρά, διαβάζουμε ότι η μετάφραση αυτή φιλοδοξεί να αποτελέσει το πρώτο βιβλίο μιας νέας εκδοτικής σειράς η οποία θα έχει τον τίτλο «Νεοελληνική Λογοτεχνία σε μετάφραση» και που, με επιστημονικό υπεύθυνο τον Καθηγητή Δημήτρη Φίλια, θα στοχεύει στη γνωριμία του παγκόσμιου κοινού που δεν γνωρίζει την ελληνική γλώσσα, με αντιπροσωπευτικές λογοτεχνικές νεοελληνικές φωνές .
Το «Εχθροί εξ αίματος» είναι μια εντελώς απροσδόκητη δημιουργία του Αρκά σε θεατρική φόρμα. Πρόκειται για μια αριστουργηματική μαύρη κωμωδία που συνδυάζει, με ιδανικό τρόπο, μακάβρια στοιχεία με σπαρταριστές κωμικές στιγμές. Ευρηματική η υπόθεση: Μετά από ένα ατύχημα, ο Εγκέφαλος πέφτει σε κώμα. Τα υπόλοιπα ζωτικά όργανα, χτυπημένα κι αυτά και χωρίς ηγεσία, ορίζουν μια συνάντηση για να εκτιμήσουν την κατάσταση. Στη συνάντηση έρχονται πρώτα το Παχύ και το Λεπτό Έντερο και αρχίζουν να συζητούν για το επεισόδιο, διαφωνώντας έντονα. Στη συζήτηση θα ενσωματωθεί και το Δεξί Νεφρό. Μέσα από αντεγκλήσεις, αντιπαραθέσεις και ξεκαρδιστικούς διαλόγους, θα αρχίσει να αποκαλύπτεται μια άλλη πλευρά των πραγμάτων. Αθέατες πτυχές και κρυμμένα μυστικά θα βγουν στην επιφάνεια .Τελικά, τα ευγενή όργανα όπως η Καρδιά, οι Νεφροί και οι Πνεύμονες έχουν συνωμοτήσει στην κατάληξη του ημιθανούς οργανισμού, με σκοπό να μεταμοσχευθούν σε ένα νέο και υγιές σώμα; Mήπως πίσω από την απειλή της προδοσίας και τον φόβο του θανάτου, κρύβεται η τάση κυριαρχίας του ενός σε βάρος του συνόλου; Το ζητούμενο λοιπόν είναι ποιος θα βγει τελικά νικητής από αυτή τη «βιολογική» κρίση πίσω από την οποία θα μπορούσαμε να «διαβάσουμε» την οικονομική και ηθική κρίση που ταλανίζει τη χώρα μας εδώ και χρόνια…
Ως γνώστης του θεατρικού λόγου και δόκιμος μεταφραστής, ο Καθηγητής Δημήτρης Φίλιας γνωρίζει καλά τον τύπο κειμένου που έχει μπροστά του καθώς και την γλωσσική λειτουργία όπως και τα μεταφραστικά προβλήματα που καλείται να επιλύσει με την ανάλογη στρατηγική. Μεταφράζω θέατρο από τα ελληνικά στα γαλλικά συνιστά μια σύνθετη διαδικασία, καθώς προϋποθέτει, πέρα από τη γνώση της γλώσσας του πρωτοτύπου σε γραμματικό, συντακτικό και λεξιλογικό επίπεδο, και την πλήρη κατανόηση του ύφους, των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και του πολιτιστικού φόντου αυτού αφού μετάφραση σημαίνει πολιτισμική μεταφορά. Ο εντοπισμός και η άριστη κατανόηση των παραπάνω είναι το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα προκειμένου να μεταφερθεί στο ακέραιο το νόημα του πρωτοτύπου. Για όσες και όσους από εμάς γνωρίζουμε τον μεταφραστή εδώ και δεκαετίες, η επιλογή του Αρκά αποτελεί μια νέα μεγάλη πρόκληση να δοκιμάσει τις δυνάμεις του στον δύσβατο χώρο της απόδοσης από τα ελληνικά στα γαλλικά έργων της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Να θυμίσουμε ότι, πριν από αρκετά χρόνια και συγκεκριμένα το 1995, με επιχορήγηση του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου της Γαλλίας, είχε εκδοθεί η δόκιμη γαλλική του μετάφραση του «Πρωτομάστορα» του Νίκου Καζαντζάκη ( δίγλωσση έκδοση εκδόσεις A.Die ).
Η περίπτωση όμως της απόδοσης στη γαλλική γλώσσα ενός τόσο ιδιαίτερου θεατρικού κειμένου όπως των «Εχθρών εξ αίματος», αποτελεί κυρίως μια πρόκληση για τον μεταφραστή λόγω του ότι το κείμενο εντάσσεται σαφώς στα «ειδικά» κείμενα, όχι μόνο ως λογοτεχνικό προϊόν ,αλλά και ως μια ιδιαίτερη υφολογική κατάθεση .Μια απρόσμενη και εκτός λογικής συγκρουσιακή σχέση διανθισμένη από κωμικά στοιχεία και ειρωνική διάθεση, βασισμένη σε ένα λεξιλόγιο όπου δεσπόζει η αργκό, εξυπηρετεί τους καταγγελτικούς-συμβολικούς σκοπούς του δημιουργού. Η επιτυχία της μετάφρασης του Δημήτρη Φίλια δεν πηγάζει μόνο από την γνώση του έργου και τη γραφής του Αρκά. Βρισκόμαστε μπροστά σε ένα αξιοπρόσεκτο μεταφραστικό εγχείρημα, μια απόδοση που προσπαθεί να παρακολουθήσει τις ψυχικές διακυμάνσεις, τους χρωματισμούς και τους συμβολισμούς του πρωτοτύπου δίχως τάση προς οποιαδήποτε μορφή μεταφραστικών αυθαιρεσιών ή διογκώσεων, αποκλίσεων ή ελευθεριοτήτων στη γαλλική. Ένα μετάφρασμα στο οποίο, με σεβασμό στο πνεύμα και το γράμμα του πρωτότυπου κειμένου αλλά και εμπιστοσύνη στον προσωπικό του γλωσσικό εξοπλισμό, ο Καθηγητής Κύριος Φίλιας προσφέρει μια ενδιαφέρουσα γαλλική εκδοχή παρακολουθώντας προσεκτικά τις εικόνες, το ρυθμό, την ηχηρότητα του νοήματος, προσεγγίζοντας και αποδίδοντας άλλοτε τον ρεαλισμό και άλλοτε τη μεταφορικότητα και το συμβολισμό της συγκρουσιακής συνάντησης ανάμεσα στα όργανα του ανθρώπινου σώματος. Eίναι φανερή η μεγάλη εμπειρία που έχει αποκομίσει από μεταφράσεις από τα γαλλικά στα ελληνικά πολυεπίπεδων θεατρικών έργων, από Μολιέρο μέχρι Ντε Βος, Μελκιό ,Λαγκάρς και Φρεσέτ, συγγραφέων που του προσέφεραν την ευκαιρία να δοκιμαστεί στην επιλογή μορφολογικών και συντακτικών δομών, σημασιολογικών αντιστοιχιών και υφολογικών καινοτομιών . Οι επισημάνσεις αυτές μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι βρισκόμαστε μπροστά σε έναν μεταφραστή ταλαντούχο συνδημιουργό, βαθύ γνώστη της κοινωνιογλωσσικής ομάδας στην οποία ανήκουν οι αποδέκτες – χρήστες του μεταφράσματός του, δηλαδή το γαλλόφωνο κοινό. Γνωρίζει ότι στο χώρο του θεάτρου, η σπουδαιότητα της άμεσης επικοινωνιακής εντύπωσης είναι μεγαλύτερη από ότι στο χώρο της ποίησης και της πρόζας, όπου συχνά απαιτούνται ειδικές προσαρμογές. Συνυπολογίζει πάντοτε τόσο τη θεατρική διασκευή ενός έργου ως μέσον προσαρμογής στα δεδομένα του Γάλλου αναγνώστη, όσο και τη σκηνική παρουσίαση και διδασκαλία του έργου από τον πιθανό μελλοντικό σκηνοθέτη .
Κλείνοντας, να ευχηθούμε οι «Εχθροί εξ αίματος» του Αρκά να βρουν την απήχηση που τους αξίζει στο γαλλόφωνο αναγνωστικό κοινό και στη νέα εκδοτική σειρά «Νεοελληνική Λογοτεχνία σε μετάφραση» των εκδόσεων «Γρηγόρη» καλή και δημιουργική πορεία στη σημαντική αυτή προσπάθεια να ακουστεί η σύγχρονη λογοτεχνική φωνή στο εξωτερικό. Aλλά και η σειρά «Γαλλόφωνη Λογοτεχνία», βασισμένη στην εμπειρία περισσοτέρων από πέντε χρόνων ζωής, θα συνεχίσει ασφαλώς να προσφέρει στο ελληνόφωνο αναγνωστικό κοινό κείμενα από άλλους γαλλόφωνους πολιτισμικούς προορισμούς προωθώντας τη Γαλλοφωνία. Οι εκδόσεις «Γρηγόρη», βασισμένες στην εκδοτική εμπειρία δεκαετιών και με αρωγό τον αμισθί επιστημονικό υπεύθυνο των δυο σειρών, Καθηγητή Δημήτρη Φίλια, συνεχίζουν να τολμούν και να καινοτομούν και τα βιβλία αυτά δεν πρέπει να απουσιάζουν από καμιά σχολική, πανεπιστημιακή, δημοτική ή άλλη βιβλιοθήκη !
«Οι Δίδυμοι της Βενετίας» του Κάρλο Γκολντόνι
από το ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ σε μία λαμπρή παράσταση.
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα…
Παρακολούθησα χθες Δευτέρα 10 Ιουλίου στις 8.30 μμ την κωμωδία παρεξηγήσεων ΟΙ ΔΙΔΥΜΟΙ ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΙΑΣ του Γκολτόνι στη μεγάλη αίθουσα της Ελληνογαλικής Σχολής ΖΑΝ ΝΤ ΑΡΚ (Ελευθερίου Βενιζέλου 12 Πειραιάς) κι ενθουσιάστηκα με την επαγγελματική επάρκεια, το κέφι και τον ενθουσιασμό αυτό των ερασιτεχνών που βάζουν κάτω πολλούς «αποκλειστικής απασχολήσεως» συναδέλφους τους. Ό,τι έλειπε σε εμπειρία και τεχνική το συμπλήρωναν σε αυθορμητισμό και χάρη. Είναι μεγάλη αισθητική ηδονή να απολαμβάνεις γνωστά κείμενα σε νέες, απρόσμενες εκδοχές.
Η πλαστοπροσωπία (ακόμα και μεταξύ διδύμων), το ψεύδος που γεννάει παράλληλα σύμπαντα και προκαλεί αύξηση της εντροπίας ενός κοινωνικού συστήματος οδηγώντας το προς το απόλυτο Χάος, είναι βέβαια απολύτως επίκαιρα φαινόμενα και στην Ελλάδα της Κρίσης καλόν είναι να προσεχθούν ιδιαιτέρως. «Η Αλήθεια θα σας λυτρώσει» δίδαξε ο Θεάνθρωπος. Ποιος είναι όμως έτοιμος να την αντέξει; Ποιος δεν έχει κάτι να κρύψει; Ποιος κρύβεται πίσω από το δάχτυλό του και νομίζει ότι κοροϊδεύει τους άλλους; Οι μεταβατικές κοινωνίες των αρχών του 19ου αιώνα, σε μια Ιταλία ψηφιδωτό, αντανακλούν κάλλιστα τις σημερινές απόπειρες παγκοσμιοποίησης δια του Χρήματος, ενώ τότε κάτι τέτοιο επιτυγχάνετο και δια του Έρωτος. Η αρχαία ελληνορωμαϊκή κληρονομιά ήταν ακόμα τότε πολιτισμικώς ισχυρή και κυρίαρχη τολμώ να πω. Σήμερα μπήκαμε στο μίξερ και … μαζί με τα ξερά καήκανε και τα χλωρά.
Πεδίο πολλών κοινωνιολογικών κι εθνολογικών σκέψεων αυτό το έργο του κλασικού πλέον διασκεδαστή και ψυχαγωγού, αυτοσχεδιαστικού κι αρχιτέκτοντα Κάρλο Γκολντόνι.
Ο Μάνος Χατζηγεωργίου είναι ένας μεγάλος ηθοποιός, σκηνοθέτης και δάσκαλος ηθοποιών. Ψυχούλα ο ίδιος κι απολύτως συγκροτημένος, με λελογισμένη χρήση του συναισθήματος και κοινωνικοποιημένη εξωστρέφει, ξέρει να διοχετεύει τον ενθουσιασμό σε υγιείς δημιουργικές μορφές κι από αυτή την άποψη είναι και δραματοθεραπευτής και δάσκαλος ψυχών.
Όλοι οι ηθοποιοί ήταν υπέροχοι. Ιδιαίτερα το εξαίσιο ντουέτο μάνας-κόρης (που διατηρούν αυτούς τους ρόλους και στη ζωή): η Μαρία Γαραζανάκη ως κόρη της Ντοτόρε και η Κατερίνα Παπουτσάκη ως Ντοτόρε-μεγαλοκυρία της Βερόνα έδωσαν κυριολεκτικά τα ρέστα τους σε αυθορμητισμό, χάρη. Τι ορθοφωνία, τι κίνηση, τι μπρίο, τι μεράκι! Ούτε οι παλιοί καλοί ηθοποιοί των ασπρόμαυρων ταινιών δεν είχαν τέτοια επαγγελματική παρουσία, χωρίς κενά, χωρίς μάταιους αυτοσχεδιασμούς, χωρίς ίχνος αμηχανίας.
ΟΜΩΣ ΌΛΟΙ ΟΙ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΑΞΙΖΟΥΝ ΚΑΤΙ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΑΠΟ ΕΥΦΗΜΟΝ ΜΝΕΙΑΝ:
Ηθοποιοί: Μαρία Γαραζανάκη, Κατερίνα Μπούμπα, Κατερίνα Παπουτσάκη, Κατερίνα Μαθιοπούλου, Κυριακή Ρενιέρη, Ηλίας Απριλάκης, Στέφανος Κοντοζανής, Κωνσταντίνα Μπέκου, Ναυσικά Νικολάου, Μάριος Ρενιέρης, Ντένης Γλολοχβάστοβ, Στράτος Παληάς, Γιώργος Ψωμιάδης, Μάρα Χονδροκούκη, Ανδρέας Ζαχαριάδης.
Σκηνοθεσία-Διδασκαλία-Επιμέλεια: ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ
Κοστούμια: ΙΩΑΝΝΑ ΧΑΛΑ
Φωτισμοί: ΕΥΑ ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Ήχος: ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΟΝΤΟΖΑΝΗ
Εγγραφή c.d.: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΛΟΥΝΤΖΗΣ
Βοηθός ενδυματολόγου: Γεωργία Βαμβούνη.
Ανυπομονώ να δω και την επόμενη δουλειά του ΘΕΑΤΡΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ του ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΗΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κάτι καλό θα είναι σίγουρα!!!!
Κωνσταντίνος Μπούρας
Αγγέλικα Κοροβέση, κλασική και πρωτότυπη, ανήσυχη κι εξελισσόμενη…
Με την Αγγέλικα συνεργαστήκαμε πρώτη φορά το 2003-2004 όταν μετέτρεψα σε ποιήματα στα γλυπτά φωνήματά της. Καρπός εκείνης της δουλειάς το βιβλίο μου «Ερέτης Ιώδους». Αυτή η πολλαπλή αναστροφή (το φώνημα που γίνεται παλμός, γράφημα, γλυπτό, για να εμπνεύσει έναν ποιητή και να το μετατρέψει σε λόγο εκτενή) ήταν μια ερευνητική εργασία και για τους δυό μας με αμφοτεροβαρή πλεονεκτήματα και κέρδη. Για μένα ήταν μια αφορμή να ανακαλύψω τη μουσικότητα μιάς γλώσσας που θεωρούσα αυτονόητη, ήταν όμως περισσότερο πολυπρισματική απ’ ό,τι μπορούσα μέχρι τότε να φανταστώ. Η έρευνα αυτή συνεχίζεται μέχρι τώρα και για πάντα. Κάθε φορά που συναντώ την Αγγέλικα Κοροβέση, κάθε φορά που έρχομαι σε επαφή με τη δουλειά της και το πολύπλευρο έργο της γίνονται μάρτυρας και κοινωνός μιας διαχρονικής μαγείας, της μόνης που υπερβαίνει ακόμα και το Θάνατο… Ιδού λοιπόν το χθεσινό πόνημά μου:
ΕΙΡΗΝΗ: τρία μακρά «ι»,
Το πρώτο δίφθογγος,
Σχηματίζουν ένα ισοσκελές
Τρίγωνο υπό την προεδρίαν
Μίας Αρχής, Πρώτης μεταξύ
ανίσων. Το τρίγωνο δεν είναι
ισόπλευρο. Πώς θα μπορούσε
άλλωστε, όταν όλα τα δάχτυλα
ίσα δεν είναι; (διαλογιζόμενος
πάνω στα γλυπτά «Ειρήνη»,
«Paz», «Peace» της γλωσσο-
Ερευνήτριας εικαστικού
Αγγέλικας Κοροβέση,
Ιανός 10/7/2017).
Κωνσταντίνος Μπούρας
Μια απολαυστική χορογραφία για ένα μάλλον ακανθώδες θέμα στα χρόνια της Κρίσης: ΔΟΥΛΕΙΑ (δουλεία μήπως; Ή απλώς, δουλειά;)
Μια καταπληκτική χοροθεατρική παράσταση από την ομάδα Dizgravity στο Altera Pars.
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα…
Μακριά από τα τετριμμένα φεστιβαλικά πανηγυριώτικα θεάματα του συρμού (ελληνιστί main stream!!!), η πολύ νέα γενιά καλλιτεχνών αμφισβητεί την Κρίση στην πράξη και τη μετατρέπει σε εφαλτήριο δημιουργίας, ανάπαυλα από τη θλίψη και συμμετοχική διαδικασία ανά-ψυχής. Απόλαυσα στο πάντα «ψαγμένο» Altera Pars της Μίνας Χειμώνα και το Πέτρου Νάκου, τη χοροθεατρική παράσταση της ομάδας Dizgravity.
Με χιούμορ, συνεκτικές δράσεις, ταχύτητα και ρυθμό που δεν γινόταν ποτέ ασθματικός κι αγχογόνος, οι χορευτές έπαιξαν, χόρεψαν, κινήθηκαν, ανακίνησαν την ενέργεια του χώρου, συντάραξαν το θυμικό των θεατών, καταχειροκροτήθηκαν, αψήφησαν τη ζέστη που δεν την πολεμούσαν οι αργοκίνητοι ανεμιστήρες οροφής και μετέδωσαν κάτι σπάνιο στις μέρες μας: ΕΝΘΟΥΣΙΑΣΜΟ, ΑΝΑΤΑΣΗ, ΑΦΥΠΝΙΣΗ σωμάτων και συνειδήσεων, ΕΓΡΗΓΟΡΣΗ, ΧΑΡΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ και ΕΥΤΥΧΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ εν τέλει.
Κάτι καλό γίνεται στον ελληνικό καλλιτεχνικό χώρο τα χρόνια της Κρίσης. Οι νέοι αντιδρούν υγιώς και κατατροπώνουν παλαιά πρότυπα, ληγμένα καλούπια, στεγανά και στερεότυπα, σχήματα και τύπους που δεν λειτουργούν πλέον… Ευτυχώς, καιρός ήτανε. Βαρεθήκαμε τα ίδια και τα ίδια, δεκαετίες ολόκληρες. Ήξερες από πριν τι θα δεις στην Επίδαυρο και στο Ηρώδειο, πώς θα το δεις, πόσο κακομεταφρασμένο θα είναι, απείρως τυποποιημένο και αναμενόμενο. Ουφ! Επιτέλους, κάτι αλλάζει. Προς το καλύτερο. Όχι ακριβώς στην Επίδαυρο και στο Ηρώδειο αλλά στις μικρές σκηνές που ξεφυτρώνουν καθημερινώς off-off-off-Kolonaki!!!!
Είμαι από τους πρώτους που υποστηρίζω τους νέους και δεν θα κουραστώ ποτέ να εξυμνώ το θάρρος, τον ηρωισμό, τη γενναιότητα πρωτοεμφανιζόμενων σχημάτων που θα περάσουν πολλές δεκαετίες μέχρι να γίνουν «σχολές» και να παγιωθούν.
ΤΟΠΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ!!! Οι παλιότεροι ας αράξουν στις δάφνες, στα στασίδια, στις έδρες ή στα μαυσωλεία τους. Αρκετά πια. Μας κουράσανε. Πήξαμε. Καιρός να δούμε και κάτι που θα μας προκαλέσει την περιέργεια και θα μας εξάψει τη φαντασία. Ακόμα και οι όποιες τεχνικές ατέλειες των πρωτοεμφανιζόμενων έχουν τη χάρη του πρώτου φιλιού και την αψάδα τής τρικυμίας… Η συγκεκριμένη ομάδα δεν είναι βέβαια πρωτοεμφανιζόμενη. Όπως διαβάζουμε στο Δελτίο Τύπου: «H ομάδα DiZgravity δραστηριοποιείται με επαγγελματικές χορευτικές παραστάσεις από το 2006 και από το 2010 σε χοροθεατρικές».
Συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές αυτής της υπέροχης βραδιάς έξω από τα τετριμμένα κι εσκαμμένα:
Ερμηνεύουν αλφαβητικά οι:
Αθουσάκη Μυρτώ, Ανδρώνη Θεανώ, Γιάνναρου Χριστίνα, Δημακουλέα Ελένη, Καλογήρου Χριστίνα, Κελάδης Ανάστης, Κουλούρη Μαρίνα, Λαδόπουλος Στέλιος, Μηλιώτη Ράλλεια, Μπαλάσκα Λυδία, Ντεμελκούρα Κωνσταντίνα,
Ορλανδάτου Δανάη, Παπαδοπούλου Ελενα-Χριστίνα,
Πολύζου Αριάννα, Ρίζου Αίγλη, Σκούφαλου Γιοβάννα,
Συναδινού Ελένη, Ταλιουράκη Χριστίνα,
Τσικούρη Αλεξάνδρα, Τσικούρη Λούκια και Χαλά Πωλίνα
Φωτογραφίες: Evangelos Karalis
Βίντεο: Kyriakos Iordanis
Μουσική επιμέλεια: Ανάστης Κελάδης (Anastis Keladis)
Σχεδιασμός λογότυπου αφίσας: Pwlina Xala
ΌΠΟΥ ΤΟΥΣ ΠΕΤΥΧΕΤΕ ΚΥΝΗΓΗΣΤΕ ΤΟΥΣ, ΑΠΟΛΑΥΣΤΕ ΤΟΥΣ, ΘΑΥΜΑΣΤΕ ΤΟΥΣ!!!
Κωνσταντίνος Μπούρας
www.konstantinosbouras.gr
Info από το Δελτίο Τύπου:
Δ Ο Υ Λ Ε Ι Α
Εσύ πως διαβάζεις το τίτλο της παράστασης;
Μετά τις επιτυχημένες παραστάσεις After life..Life after το 2013 και Μ΄ ακούς work in progress με μαθητές της Τάνυας Βασδάρης , έρχεται η σειρά του έργου Δ Ο Υ Λ Ε Ι Α.
Οι μαθητές που συμμετέχουν στην παράσταση είναι από τις σχολές:
ΣΧΟΛΗ ΧΟΡΟΥ Μ.ΠΕΡΔΙΚΗ-ΝΤ.ΑΡΧΟΝΤΑΚΗ
ΣΧΟΛΗ ΧΟΡΟΥ Ελένη Συναδινού
ΣΧΟΛΗ ΧΟΡΟΥ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΘΕΟΔΩΡΟΥ
Μια χοροθεατρική παράσταση της ομάδας Dizgravity, που φέρνει στο φως πολλές πτυχές της καθημερινότητας μας. Άλλες θα μας κάνουν να γελάσουμε, άλλες να αναρωτηθούμε, άλλες και τα δύο.
Ερμηνεύουν αλφαβητικά οι:
Αθουσάκη Μυρτώ, Ανδρώνη Θεανώ, Γιάνναρου Χριστίνα, Δημακουλέα Ελένη, Καλογήρου Χριστίνα, Κελάδης Ανάστης, Κουλούρη Μαρίνα, Λαδόπουλος Στέλιος, Μηλιώτη Ράλλεια, Μπαλάσκα Λυδία, Ντεμελκούρα Κωνσταντίνα,
Ορλανδάτου Δανάη, Παπαδοπούλου Ελενα-Χριστίνα,
Πολύζου Αριάννα, Ρίζου Αίγλη, Σκούφαλου Γιοβάννα,
Συναδινού Ελένη, Ταλιουράκη Χριστίνα,
Τσικούρη Αλεξάνδρα, Τσικούρη Λούκια και Χαλά Πωλίνα
Φωτογραφίες: Evangelos Karalis
Βίντεο: Kyriakos Iordanis
Μουσική επιμέλεια: Ανάστης Κελάδης (Anastis Keladis)
Σχεδιασμός λογότυπου αφίσας: Pwlina Xala
Παρασκευή 30/6 στις 21:15
Θέατρο Altera Pars B. Κοντά στη στάση μετρό Κεραμεικός.
Η παράσταση αφιερώνεται στο έργο της Ελληνικής Σχολής Σκύλων-Οδηγών ‘Λάρα’. http://www.laraguidedogs.gr/
Στη παράσταση θα υπάρχουν ενημερωτικά φυλλάδια για το έργο της. Καθώς και πληροφορίες για το πως θα μπορούσατε να βοηθήσετε.
(H ομάδα DiZgravity δραστηριοποιείται με επαγγελματικές χορευτικές παραστάσεις από το 2006 και από το 2010 σε χοροθεατρικές.)
«Οι Ηλίθιοι» του Νηλ Σάιμον, σαν σύγχρονη παραβολή, επίκαιρη όσο ποτέ!!!
Από το 2ο ΓΕΛ Αιγάλεω και τη θεατρική ομάδα 2017 «κόκκινα μπαλόνια».
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΟΣ, ΨΥΧΑΓΩΓΙΚΟΣ ΚΑΙ ΛΥΤΡΩΤΙΚΟΣ, όχι σαν τα φληναφήματα που βλέπουμε στις «επίσημες» τουριστικές εκδηλώσεις τις επικεντρωμένες στο μεταμοντέρνο σελοφάν ανυπάρκτου περιεχομένου. Ε, ρε πού είσαι «Μισάνθρωπε» του Μολιέρου να τους ρίξεις μερικές στιχομυθίες να τους κάνεις ρεζίλι στην Αιωνιότητα!!!
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα…
Απόλαυσα όσο τίποτα άλλο το απολύτως επίκαιρο και με επιθεωρησιακά στοιχεία εκπαιδευτικό ψυχόδραμα, πολιτικοκοινωνική σάτιρα, φιλοσοφική παραβολή παραμυθικής απλότητος κι ευστοχίας θέαμα που μας προσέφερε χθες στο «Θέατρο Αλέξης Μινωτής» το 3ο ΓΕΛ Αιγάλεω και η θεατρική του ομάδα 2017 με τον άκρως αισιόδοξο τίτλο «κόκκινα μπαλόνια». Επιτέλους, βγήκαμε από το τέλμα της φιλαυτίας, της περιαυτολογίας, του εγωκεντρισμού, του αυτισμού, της «ιδιωτείας» (έτσι λεγόταν στα αρχαία ελληνικά η «ηλιθιότητα»).
«Οι Ηλίθιοι» του Νηλ Σάιμον λειτουργούν σαν σύγχρονη παραβολή, επίκαιρη όσο ποτέ!!! Βλέπετε πως το ουσιαστικό, βιωμένο ΚΕΙΜΕΝΟ από χαρισματικούς συγγραφείς που ερευνούν την εποχή τους και μελετούν την ανθρώπινη Φύση, είναι εκείνο που μένει μέσα στους αιώνες και υποσκελίζει πρόσκαιρες μόδες και ανόητους –ισμούς!
Πήξαμε πια στη μπουρδολογία των τα «φαιά φορούντων» της επίσημης θεατρικής κριτικής και θεατρολογίας, που πρέπει να έχουν πολύ έντονο πρόβλημα με τα …συκώτια τους τα χαλασμένα και να μην αντέχουν ούτε το πεπτικό τους σύστημα, αλλιώς δεν εξηγείται τόση ξινίλα, δοκησισοφία, διαγκωνισμός κι εξόντωση-περιθωριοποίηση όλων των διαφωνούντων. Συνέλθετε κυρίες και κύριοι βαρύγδουποι σοβαροφανείς που είστε κωμικά πρόσωπα χωρίς να το έχετε καταλάβει ενός έργου που γράφεται εις βάρος σας αλλά και στις πλάτες του φορολογούμενου λαού. Δεν είμαστε όλοι ηλίθιοι και δεν τρώμε κουτόχορτο. Μην μας υποτιμάτε! Για ελάτε να παρακολουθήσετε αυτή την μαθητική παράσταση με τους «νούτικους» ηθοποιούς κι αυτοσχεδιάζουν χωρίς να νοιάζονται αν εκτίθενται αφού ξέρουν να χτίζουν γύρω τους ένα τείχος θετικής ενέργειας και να μεταλαμπαδεύουν χαρά της ζωής, αισιοδοξία, δημιουργικότητα και ΦΩΣ για το μέλλον.
Τα συγχαρητήρια ανήκουν πρωτίστως στην κυρία Λιάλιαρη Γεωργία, που με την καθοριστική συμβολή της Διευθύντριας του Σχολείου κυρίας Κωνσταντίνας Ρήγου έδωσε μια ακόμα αυτοθυσιαστική, ηρωική, εμβριθή, ψυχαγωγική και διδακτική θεατρική ευωχία για μικρούς και μεγάλους!!!
Όλοι οι συντελεστές ήταν καταπληκτικοί! Δακτυλογραφώ μετά χαράς (θα προσέξω να μην κάνω κάποιο λάθος γιατί θα ήταν άδικο για τα παιδιά):
Η ομάδα:
Παίζουν (με σειρά εμφάνισης):
ΔΗΜΗΤΡΑ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ, ΤΑΣΟΣ ΣΠΑΝΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΑΡΑ ΤΑΜΠΑΚΟΥΛΑΚΗ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΣΟΥΒΑΛΑΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΛΕΥΚΟΠΟΥΛΟΣ, ΣΤΕΛΛΑ ΦΡΑΓΚΟΥ, ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΦΑΚΙΟΛΑ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ, ΣΙΛΙΑ ΜΗΤΣΗ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΛΙΚΙΑΣ, ΓΕΩΡΓΙΑ ΛΙΑΛΙΑΡΗ, ΕΙΡΗΝΗ ΠΟΛΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗ, ΔΑΝΑΗ ΓΑΛΗ.
Σκηνοθεσία:
ΛΙΑΛΙΑΡΗ ΓΕΩΡΓΙΑ
Μετάφραση: ΕΡΡΙΚΟΣ ΜΠΕΛΙΕΣ
Φωτογράφηση αφίσας, back stage:
ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΦΛΙΩΤΗΣ, ΚΥΡΙΑΚΗ ΛΕΩΝΙΔΟΥ
Ψιμυθιολόγοι: (άψογοι!!! Και τι λέξη!!! ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΝΑ ΜΑΘΟΥΜΕ ΝΑ ΜΙΛΑΜΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ – ΑΛΛΗ ΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ):
ΕΛΕΝΗ ΕΥΘΥΜΙΑΔΟΥ, ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΜΑΣΤΟΡΑΚΟΥ, ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΡΗΓΑΤΟΥ
Φροντιστές:
ΧΑΡΑ ΠΟΛΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗ, ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΠΑΝΟΠΟΥΛΟΣ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΟΥΡΝΟΓΛΟΥ
Κατασκευή σκηνικών:
ΚΩΣΤΑΣ ΓΕΩΡΓΑΛΑΣ, ΓΑΛΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ.
Εύγε τους!!! Ήταν όλοι υπέροχοι!!! Ελλάδα αντέχεις να ξεπεράσεις και αυτές τις δυσκολίες, να γίνεις δυνατότερη, ανταγωνιστικότερη, νησίδα Ειρήνης και Πολιτισμού στο πέλαγος του Κόσμου. Συγκινούμαι και σταματώ για να μην εκτραπώ. Θα πρέπει όμως πριν να σημειώσω και να εξάρω μία ατομική επίδοση: ο ΤΑΣΟΣ ΣΠΑΝΟΠΟΥΛΟΣ είναι ένας εκκολαπτόμενος μεγάλος ηθοποιός. Ακόμα κι αν δεν ακολουθήσει αυτή την ακανθώδη καριέρα θα κερδίσει όμως η κοινωνία ένα υγιές παραγωγική κύτταρο με ορθή κρίση κι ΕΥΓΕΝΕΙΑ. Βασικό προσόν, σπάνιο, θησαυρός απότοκος τής οικογένειας που μεγαλώνουμε και των καταβολών που κουβαλάει η ψυχή μας από μακριά…
Μετά Λόγου γνώσεως,
Κωνσταντίνος Μπούρας
Ιστορίες για αποφασισμένους, μαχητικούς εραστές της Ελευθερίας, με Αγάπη και Καλοσύνη παρά το ερεβώδες υπόστρωμά τους.
Φώτης Θαλασσινός, «Θα μπεις σ’ έναν κόσμο», ιστορίες, Εκδόσεις Οδός Πανός, σ. 180.
Από τον ποιητή και κριτικό Λογοτεχνίας Κωνσταντίνο Μπούρα
Ο ποιητικός «μαγικός ρεαλισμός» είναι πολύ φτωχός όρος για να περιγράψει το μεγαλείο τού αναγεννημένου στην Αγάπη δια Ελευθερίαν σαλού και δια Λογοτεχνίαν γνωστικού Φώτη Θαλασσινού. Στα οκτώ προηγούμενα βιβλία του πάλεψε με το Φως και το Σκοτάδι σε έναν αρχετυπικό μανιχαϊστικό συμπαντικό πόλεμο, που παραπέμπει στο «Έπος του Γκιλγαμές» και στην «Μαχαμπαράτα». Χριστιανοκεντρικός αλλά όχι κι ελληνοκεντρικός απαραίτητα κατέφυγε στη σκληρή γλώσσα των αριστοφανικών βωμολοχιών για αυστηρά δραματικούς λόγους και στα πλαίσια μίας σκηνικής οικονομίας, όπου η αφηγηματικότητα έγινε αυτοσκοπός και η αισθητική ηδονή παρενέργεια. Είναι σπουδαίος μεταφυσικός συγγραφέας. Αν ζούσε στη Λατινική Αμερική κι έγραφε στα ισπανικά ή στα βραζιλιάνικα, στα μεξικάνικα έστω (ακόμα καλύτερα) θα ήταν διάσημος παγκοσμίως και πολυθρύλητος για τα λογοτεχνικά του επιτεύγματα. Στην βαλκανική Ελλαδίτσα με την ωραιότερη γλώσσα που απαριθμεί πολλούς αιώνες συνεχούς αναμοχλεύσεως παθών και πόθων, χωρίς να είναι αδιόρατος κι ανεπίτρεπτος, ο καλός μας συγγραφέας είναι ακόμα παραγκωνισμένος και μάλλον «περιθωριακός». Παρά τις εναγώνιες του χαρισματικού εκδότη κι εξαίρετου ποιητή Γιώργου Χρονά και τις ασίγαστες γενναιοδωρίες φίλων όπως η Ζυράννα Ζατέλη, ο Φώτης Θαλασσινός θέλει βάθος χρόνου για να μελετηθεί και να αναπτύξει τη βεντάλια των δυνατοτήτων του. Αριστοτελικά διονυσιακός και μεταφυσικώς απολλώνιος περνάει μέσα από το αιρετικό στην Τέχνη για να επικυρώσει τον κανόνα του χρυσού αριθμού «φ», ακροτελεύτιου μέτρου και σταθμού της Ουράνιας Αρμονίας. Προς έναν Πυθαγόρειο κόσμο αποτελεσμάτων κινείται η δονούμενη ψυχή του διψασμένου για Αλήθεια Φώτη Θαλασσινού. Κατακεραυνώνει το άθλιο, το πρόστυχο και το φτηνό, αγκαλιάζει το διαπομπευμένο κι εκπορνευμένο με την αγιότητα ενός μάρτυρα Ζενέ κι ενός αυτοδύτη που δεν καταδέχεται να γίνει και αυτόχειρας. Οι ήρωές του σε αυτό το ένατο βιβλίο κολυμπούν στα βαθιά νερά της κατάθλιψης, αλλά είτε αναδύονται χάρη σε ένα θαύμα είτε αφήνονται να καταληφθούν από μανιακά πνεύματα και να βιώσουν στο έπακρο τις παραισθήσεις τους. Όμως είναι τόσο μαγικό το σύμπαν που βουλιάζουν, που μοιάζουν με τον Οδυσσέα χωρίς τις ωτοασπίδες και τα σχοινιά που τον δέρνουν στο κατάρτι, αλλά βουτάει στα μαύρα νερά και κολυμπάει ακολουθώντας τις πλανεύτρες Σειρήνες που θέλουν ίσως μόνον τον χαμό του, ή απλώς να παίξουν μαζί του. Υπάρχουν πολλοί δρόμοι για την Αγιότητα εκτός από τον ασκητικό μοναχισμό. Ο Φώτης Θαλασσινός διαλέγει τον δύσβατο δρόμο της «αιρετικής» λογοτεχνίας που επιβεβαιώνει απλώς τον κανόνα της «χρυσής τομής» και διατρανώνει την ουράνια αρμονία των σφαιρών, που μόνον οι σαλοί, οι ποιητές κι οι ερωτευμένοι αντιλαμβάνονται… Ειδικά όταν παλινδρομούν λοξοειδώς ανάμεσα στα τρία φώτα τού Σείριου άλφα και βήτα και γάμμα…
Κωνσταντίνος Μπούρας
Τειρεσίας Λυγερός: ένα νέο αστέρι στον χώρο της Αστυνομικής Λογοτεχνίας ανατέλλει…
Τειρεσίας Λυγερός, «Η Μαύρη Κάντιλακ», εκδόσεις Ηριδανός, σ. 142.
Από τον κριτικό Λογοτεχνίας Κωνσταντίνο Μπούρα
Η πολύ νέα γενιά συγγραφέων, ανήσυχη και δημιουργικά κριτική (εποικοδομητική κι όχι απαραίτητα επικριτική-αποδομητική, όπως η αμέσως προηγούμενη) εμφανίστηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στο Διαδίκτυο γενικότερα, απαλλαγμένη για πρώτη φορά από μεσάζοντες και προαγωγούς, από μεγάλα και μικρομεσαία συμφέροντα κι αρθρώνει επιτέλους τον δικό της λόγο, ευθυτενής κάτω από τα άστρα κι εμφορούμενη από τον Ήλιο της Αλήθειας τον πάλλαμπρον. Όχι, δεν πρόκειται για ένα κοινό αστυνομικό μυθιστόρημα από αυτά που διαβάζονται κατά χιλιάδες (σε παραλίες και μέσα μαζικής μεταφοράς), όχι δεν είναι από αυτά που ψάχνεις να βρεις τον δολοφόνο έξω μας, αλλά ένα βαθύ κοινωνιολογικό διαλογικό δοκίμιο με μεγάλες ή σύντομες αφηγηματικές παρεκβάσεις όπου επιχειρείται η συλλογική ανάλυση και η απόκτηση αυτογνωσίας – ο μόνος τρόπος για να μην ξαναδούμε την Ιστορία να επαναλαμβάνεται, κάθε φορά εκπίπτουσα από το δράμα στην φαρσοκωμωδία…
Ο Τειρεσίας Λυγερός, Έλλην της Ανατολικής Μεσογείου, ανήσυχος και διορατικός, συγγράφει το νεοελληνικό «Γεράκι της Μάλτας» παρωδώντας τα στερεότυπα του είδους χωρίς όμως και να ξεφεύγει από τη «νουάρ» αισθητική του. Στέκεται απέναντι, αποστασιοποιημένος από προκαταλήψεις, δεισιδαιμονίες κι αδόκιμες (ή δόκιμες) γενικεύσεις, ανατέμνει με μεγάλη μαεστρία (και θα έλεγα ανώδυνα, αν και χωρίς αναισθητικό) τον σάπιο ιστό μιας κοινωνίας που πέρασε από χούντες και μεταπολιτεύσεις με μόνη σταθερά το ρουσφέτι, τη διαφθορά, την αναξιοκρατία, την εξωθεσμική παρακρατική μηχανή του υπόκοσμου, που καλά κρατεί στηρίζοντας, ανεβάζοντας και ρίχνοντας κυβερνήσεις. Κανείς δεν τα έχει πει τόσο ωμά και τόσο απλά μετά το «Τρίτο Στεφάνι» του Ταχτσή.
Και φυσικά δεν απουσιάζει η ποίηση από αυτό το πόνημα. Αλλιώς δεν θα με ενδιέφερε. Είναι αποκρυσταλλωμένη σε μικρά διαμάντια κάτω από τον όγκο του πάγου που πλάκωσε τις εύθρυπτες ζωές μας και τις μάρανε με μια διαρκή κατάθλιψη που μόνον αυτός ο καυτερός κι ανελέητος ήλιος μπορεί να διαπεράσει. Ο Έρωτας παίζει σημαντικό ρόλο σε αυτό το βιβλίο. Είναι σαν τη φωτιά, που πρώτα καίει τις ανώριμες ψυχές και τις επιπόλαιες πεταλούδες που πέφτουν χωρίς σκάφανδρο στα βαθιά νερά του. Καίει όμως και τους έμπειρους, τους «ψημένους» στη ζωή, εκείνους που ζητούν την Αγάπη και δεν διστάζουν να την «αγοράσουν», οι ταλαίπωροι! Όμως τα ανθρώπινα αισθήματα είναι εκρηκτικό ηφαίστειο κάτω από μια κρούστα ξηράς, καλομπογιατισμένης κι αλίμονον όταν βρεθείς κοντά στην έκρηξή του. Τότε αναλαμβάνει ο άλλος τρίδυμος αδελφός του Ύπνου και του Έρωτα, ο Θάνατος… Και τότε τα πράγματα δεν είναι πλέον απλώς τραγικωμικά αλλά αγγίζουν το άδηλο εκείνο σημείο όπου η ύπαρξη ενώνεται με το μυστήριο του Μηδενός, εκείνου που γεννάει το Ένα.
Τριτοπρόσωπη αφήγηση, εστιασμένη στην υποκειμενική συνείδηση τού αστυνόμου, που ναι μεν δεν θα τον έλεγες «σαΐνι», αλλά είναι ηθικός κι ανθρώπινος, παραδέχεται τα λάθη του και δεν αποφεύγει την αυτοκριτική, με τις Τύψεις-Ερινύες να τον κυνηγούν αδέσποτες σκύλες, λυσσασμένες που προτιμούν το καυτό αίμα. Κάτι νέο γεννιέται μέσα από την Κρίση. Η νέα γενιά λογοτεχνών είναι και μορφωμένη και διορατική και διαδραστική και οξύνους. Οι αγράμματοι ανερμάτιστοι εγωκεντρισμοί τού παρελθόντος, παραδόπιστες γενιές και σαθρές συνειδήσεις μπήκαν θαρρώ για πάντα στον κάδο με τα άπλυτα, τα λερωμένα τής Ιστορίας. Ευτυχώς! Καιρός ήταν.
Κωνσταντίνος Μπούρας
