Σας περιμένω Τετάρτη 21/12/2022 στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο τού ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ Παρνασσός
Λογοτεχνική και θεατρική κριτική σήμερα. Όρια, όροι, προϋποθέσεις | Τετάρτη 21/12
η 5η ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΗ ΜΑΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑ στο “ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ” τού ΠΑΔΑ, Τρίτη, 20/12/2022, 5-8μμ, κτήριο 16, αμφιθέατρο 002.
Η ΕΞΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ, Η ΌΞΥΝΣΗ ΤΩΝ ΚΡΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ
ΘΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΟΥΝ ΤΗΝ ΓΑΛΗΝΙΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΕ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΚΒΑΝΤΙΚΟΥΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ…
Δείγματα εργασίας συμμετεχόντων και συμμετεχουσών σε αυτό το Εργαστήριο που είναι ανοικτό στις Ιδέες:
κι ένα ενδιαφέρον δοκίμιο από το ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ τού ΠΑΔΑ | Γράφειν (wordpress.com)
ΚΙ Η ΔΙΚΗ ΜΟΥ ΚΡΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΊΔΙΟ ΈΡΓΟ “καλά εσύ σκοτώθηκες νωρίς”:
Σήμερα, Τρίτη, 20/12/2022, 5-8μμ στο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ τού ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ (μετρό Αγία Μαρίνα), κτήριο 16, αμφιθέατρο 002, θα συζητήσουμε συν τοις άλλοις και για αυτή την παράσταση που την είδαμε τρεις διαφορετικοί κριτικοί και γράψαμε τρία διαφορετικά κείμενα.
ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΘΕΜΑ ΌΜΩΣ ΑΥΡΙΟ ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΈΡΓΟΥ ΤΗΣ ΣΥΝΑΔΕΛΦΟΥ ΚΥΡΙΑΣ ΙΩΑΝΝΑΣ ΛΑΔΟΠΟΥΛΟΥ-ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ.
H ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ ΤΟΥ ΛΑΖΑΡΟΥ τού Χριστόφορου Χριστοφή
στην μαγική, κουκλίστικη αίθουσα Σκαλκώτα τού Μεγάρου Μουσικής για αριθμημένες (συλλεκτικές) παραστάσεις. Προλαβαίνετε. Μην τη χάσετε!!!
Από τον ποιητή, θεατρολόγο, μεταφρασιολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Διεθνής παραγωγή. Εκπλητικό το παραστασιακό γεγονός. Αγγίζει την αισθητική τελειότητα. Πέρα από το ούτως ή άλλως ενδελεχές και βραβευμένο κείμενο, εκτυλίσσονται παράλληλα στη σκηνή και συνυφαίνονται αρίφνητοι γλωσσικοί και παραγλωσσικοί κώδικες.
Έγραψα για το κείμενο (στον πρόλογο του βιβλίου των εκδόσεων Νίκας, αλλά και στο πρόγραμμα τής συγκεκριμένης παράστασης):
Χωρίς ειδολογική ένδειξη κι αυτό το δράμα.
Ήδη το σκηνικό είναι στημένο, τα πρόσωπα έτοιμα και περιμένουν να συνδιαλλαγούν, να δράσουν, να διαδράσουν, να αποδράσουν από την στυγνή καθημερινότητα, γιατί αυτό είναι το θέμα που συνέχει όλες τις παραστατικές εκστρατείες και τις λογοτεχνικές επιχειρήσεις/εγχειρήσεις του Χριστόφορου Χριστοφή. Με τη στόφα διαχρονικού σοφού ανθολογεί τα οράματά του χωρίς να λογοτεχνίζει, φιλοτεχνεί τα πονήματά του χωρίς να θέλει να ανήκει στην αμφιλεγόμενη κάστα των διανοούμενων κι απεχθάνεται τους κουλτουριάρηδες όπως την λάσπη σε παπούτσια αστού, συνηθισμένου στις αβρότητες και στην αριστοκρατική αύρα των πάλαι ποτέ καφωδείων.
Οι παρίες, οι καλλιτέχνες, οι αποτυχημένοι οραματιστές, οι ματαιωμένοι προφήτες, τα διορατικά μέντιουμ, οι αδικημένοι προορατικοί είναι οι ήρωές του, μα πάνω απ’ όλα οι παραγνωρισμένοι ποιητές, οι προπορευόμενοι της εποχής τους, οι πρωτοπόροι που δεν αναγνωρίζονται αναγκαστικά και ως πρωτοποριακοί από τους συγχρόνους τους. Αυτή η διάχυτη μελαγχολία συγκοινωνεί στον διεθνή θεατροφόρο ορίζοντα [ας μου συγχωρεθούν οι νεολογισμοί, αλλά αυτό συμβαίνει μόνον όταν εμπνέομαι] απηχώντας τις δεδηλωμένες τάσεις φυγής των ηρωίδων του ιατροφιλοσόφου Αντωνίου Τσέχωφ, μόνο που εδώ υπερισχύει μία φιλοσοφημένη ανατολίτικου τύπου νωχελικότητα, μια πεποιημένη αδράνεια προς αποφυγήν λαθών και ματαίων καταπονήσεων. Εδώ ακριβώς εντοπίζεται το ποιητικό στίγμα του Χριστόφορου Χριστοφή. Είναι μοναδικός, ασύλληπτος κι ανεπανάληπτος, παρ’ όλη την ευγενική πατίνα που ο ευεργέτης Χρόνος χαρίζει στο έργο και στην μορφή του. Είναι ηφαιστειακός, παλεύει με αρχέτυπα, ζωογονεί μάσκες, ζωοποιεί ιδέες πεθαμένες από καιρό, τις ανασταίνει.
Η παραπομπή στα όνειρα σταθερό εργαλείο της ποιητικής του, όσο κι αν δεν φέρει ηθελημένη ψυχαναλυτική στόχευση. Είναι μάλλον διαχρονική αναφορά στο κατακάθι της ψυχής, συλλογικής και ατομικής.
Όμως όταν έσβησαν τα φώτα και σήμανε η ώρα τής παραστασιακής μαγείας, τότε ένιωσα σαν να μην γνώριζα τι θα γίνει μετά.
Το σκηνικό κατ’ αρχήν, συναπαρτίζετο από πολλαπλά («κβαντικά», θα έλεγα) επίπεδα-χώρους: δεξια οι μουσικοί, στο προσκήνιο η κυρίως δράση, αμέσως μετά αναβαθμοί και στο βάθος της σκηνής μια απαστράπτουσα ημιδιαφανής κουρτίνα από φύλλα κατάλληλα για να τονίσουν την υπερβατική χορογραφία τής δράσης που ελάμβανε χώρα πίσω και πάνω, στον πλατωνικό κόσμο τών ιδεών ίσως, που είχε όμως και στοιχεία από το βερολινέζικο καμπαρέ τού Μεσοπόλεμου, ενώ παρέπεμπε σαφέστατα στο μεγαλειώδες “Berlin Alexanderplatz” τού μεγάλου, τού αείμνηστου Ποιητή-Δραματουργού εικαστικού σκηνοθέτη Reiner Werner Fassbinder.
Ακριβώς αυτός είναι ο χαρακτηρισμός που αρμόζει στον Χριστόφορο Χριστοφή: Ποιητής-Δραματουργός εικαστικός σκηνοθέτης.
Λιτές αλλά και φαντασμαγορικές, καίριες και αρμονικά εντεταγμένες στο πολυθέαμα-ακρόαμα οι χορογραφίες τής Έρσης Πήττα. Η έμπειρη και διεθνής χορογράφος, που έχει τόσες και τόσες φορές κοσμήσει την ορχήστρα τής Επιδαύρου με τις ευλαβικές εμπνεύσεις της, συνέγραψε ένα παραστασιακό «μετά-κείμενο» τόσο πλούσιο, τόσο πολύπλοκο και τόσο αρμονικό, που μόνο σε μεγάλες παραστάσεις όπερας θα μπορούσε να αντιστοιχηθεί.
Εκπληκτικά τα σκηνικά (Κωνσταντίνος Ζαμάνης).
Λειτουργικά αλλά και συμβολικώς σημαίνοντα τα κοστούμια (Εριέττα Βορδώνη).
Αλλοδιαστασαική θα έλεγα μουσική (κάπου μεταξύ Βέρντι και αρχαίας ελληνικής προσωδίας) από τον ιδιοφυέστατο Νίκο Ξανθούλη καταλλήλως ερμηνευμένη από την σημαντική, σεμνή κι αξιοπρόσεκτη Κυρία Σοφία Καρακούτα.
Μαζί της, επί σκηνής μουσικοί: στο σαξόφωνο ο Παναγιώτης Σκύφτας και στο πιάνο ο διεθνούς φήμης συνθέτης Νίκος Ξανθούλης.
Εκείνοι όμως που υπερέβησαν τον εαυτό τους (κυριολεκτικά) και ανέπτυξαν τα εκφραστικά τους μέσα στον ύψιστο βαθμό, ήταν οι ηθοποιοί, ερμηνευτές, χορευτές, κινούμενοι σαν να τους οδηγεί μια αόρατη μπαγκέτα, συνδεδεμένοι με αόρατα νήματα με την αρχή τών πάντων. «Όλα είναι Ένα», όπως θα έλεγαν οι λεγόμενοι «προσωκρατικοί» φιλόσοφοι, με τους οποίους συγκοινωνεί υποδόρρια ο ποιητής και σύγχρονος διανοητής Χριστόφορος Χριστοφής, που λατρεύει τόσο τον Σωκράτη, ώστε η φωτογραφία του στο πρόγραμμα αυτής της παράστασης είναι έξω από την Φυλακήν Σωκράτους στου Φιλοπάππου, δίπλα στο Λουμπαρδιάρη, κοντά στη νότια πύλη της Αθήνας. Η αρχαιομάθεια είναι θεμελιώδες συστατικό στοιχείο τής γραφής και τής πνευματικής του οντότητας. Η «ελληνικότητά» του είναι ουμανιστική, Διαφωτιστική κι ως εκ τούτου παγκόσμια.
Από την ιστοσελίδα τού Μεγάρου Μουσικής (https://www.megaron.gr/event/panselinos-tou-xristoforou-xristofi/) διαβάζουμε:
Η Πανσέληνος (Πανσέληνος του Λαζάρου αρχικός τίτλος) είναι το τρίτο μέρος της Παρισινής τριλογίας του συγγραφέα, από την οποία ήδη παίχτηκε το έργο Τουλούζ Λωτρέκ- η Φαντασία της Αμαρτίας.
Το έργο εκτυλίσσεται στο Παρίσι την εποχή των πολιτικών εμιγκρέδων την δεκαετία του 1970 όπου οι πολιτικές και ιδεολογικές αναστατώσεις κυριαρχούσαν έντονα.
Μια από τις κυρίαρχες μορφές του έργου, η Βεατρίκη, είναι εμπνευσμένη από μια διάσημη εικαστικό της εποχής εκείνης, την οποία ο συγγραφέας αργότερα, φοιτητής στο Παρίσι, γνώρισε και έγινε μαθητής και μοντέλο της.
Η υπόθεση του έργου μεταφέρεται την εποχή της χούντας και περιγράφει χαρακτήρες και καταστάσεις σε χρόνια έντονα και σημαδιακά. Ο συγγραφέας και σκηνοθέτης προτίμησε αυτήν την εποχή, παρόλο που έζησε στο Παρίσι μια δεκαετία αργότερα.
Οι χαρακτήρες είναι αποτέλεσμα αλχημείας της δραματουργικής του φαντασίας.
H Ένωση Ελλήνων κριτικών Θεάτρου και Μουσικής απένειμε στον Χριστόφορο Χριστοφή το Βραβείο ΚΑΡΟΛΟΣ ΚΟΥΝ 2021 -2022 για το «Το Κάλεσμα του Προμηθέα» όπως και για το σύνολο των έργων του .
Το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών ευχαριστεί την Εθνική Λυρική Σκηνή για την παραχώρηση κοστουμιών.
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Τύπος Εκδήλωσης: Θέατρο
Κύκλος: Θέατρο στο Μέγαρο
Αίθουσα: Νίκος Σκαλκώτας
Διοργάνωση: Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
ΗΜΕΡΕΣ & ΩΡΕΣ
16 – 21.12.2022
Περισσότερες ημερομηνίες: ελπίζω κι εύχομαι να δοθεί παράσταση για να μπορέσουν να το παρακολουθήσουν όλοι οι θεατρόφιλοι, αυτόχθονες, φιλοξενούμενοι και περιηγητές σε αυτή τη μαγική χώρα που λέγεται Ελλάδα και ακτινοβολεί ΦΩΣ, ΑΛΗΘΕΙΑ, ΟΜΟΡΦΙΑ, ΕΙΡΗΝΗ, ΑΡΜΟΝΙΑ, ΕΥΔΟΚΙΑ σε όλη την οικουμένη.
Ας περάσουμε τώρα στους ηρωϊκούς (μόνον 30 πρόβες), εκπληκτικούς, μοναδικούς, ανεπανάληπτους, υπέροχους
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:
Κείμενο – Σκηνοθεσία: Χριστόφορος Χριστοφής
Μουσική σύνθεση: Νίκος Ξανθούλης
Χορογραφία: Ερση Πήττα
Σκηνικά: Κωνσταντίνος Ζαμάνης
Κοστούμια: Εριέττα Βορδώνη
Σχεδιασμός Φωτισμού: Αντώνης Παναγιωτόπουλος
Σχεδιασμός ήχου: Βαγγέλης Κουλούρης
Βοηθός Σκηνοθέτη: Δημήτρης Κακαβούλας
Μακιγιάζ: Διονυσία Κωνσταντίνου
Κομμώσεις: Αγγελική Αλαφούζου
Διανομή (με σειρά εμφάνισης):
Βεατρίκη: Κωνσταντίνα Τάκαλου
Ξάνθος: Νικόλας Μακρής
Μαρίνα: Μαρία Παπαφωτίου
Μάριος: Χρήστος Σπανός
Χοσέ: Δημήτρης Μαύρος
Λάζαρος: Αποστόλης Τότσικας
Βοηθητικές ηθοποιοί – Χορεύτριες (με αλφαβητική σειρά)
Ελισάβετ Δελακά, Μάγδα Τασούλα
Βοηθητικός ηθοποιός: Γιάννης Κορρές
Συνήθως δεν ξεχωρίζω, για λόγους διατήρησης της αρμονίας τού αισθητικού αποτελέσματος, κανέναν και καμία ηθοποιό. Εδώ ήταν όλοι και όλες τόσο συλλειτουργικοί, αποτελεσματικοί, αυτοθυσιαστικοί και άριστα ενορχηστρωμένοι που τα εύσημα ανήκουν στην ενιαία και αδιαίρετη ομάδα ως σύνολο. Οι μεγάλοι σκηνοθέτες, οι ποιητές τής Σκηνής δημιουργούν ένα εγρηγορός κατά την διάρκεια τών προβών. Διαχειρίζονται τους υλικούς και ανθρώπινους πόρους με τον τέλεια αξιοκρατικό και λυσιτελή τρόπο, τόσο που δεν μπορείς να διαχωρίσεις ένα πανέμορφο αμάλγαμα εις τα υλικά εξ ων συνετέθη.
Όμως, παρ’ όλα αυτά, ως τίμιος κριτικός που σέβεται το λειτούργημά του, που υπηρετεί ανιδιοτελώς σαράντα χρόνια τώρα, οφείλω να εξάρω την υποκριτική δεινότητα και την πολυεπίπεδη ερμηνεία τής πρωταγωνίστριας (από το Θέατρο Τέχνης τού Καρόλου Κουν) Κυρίας Κωνσταντίνας Τάκαλου στο ρόλο τής Βεατρίκης. Θα ήθελα να την δω σε μια διεθνή κινηματογραφική παραγωγή σε σενάριο-σκηνοθεσία τού σημαντικότατου Χριστόφορου Χριστοφή, που τιμάει την Ελλάδα και τον διαχρονικό, πανανθρώπινο, δημοκρατικό πολιτισμό μας.
Μετά Λόγου Γνώσεως,
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας, ποιητής-θεατρολόγος-μεταφραιολόγος-κριτικός
4η εισήγηση για ΌΞΥΝΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ
Κριτική στην υβριδική «stand-up comedy» «Inside» supported by Netflix Μπο Μπέρναμ: Από Μέσα
Από τον ποιητή, θεατρολόγο, μεταφρασιολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Η λέξη «μάζα» εντός ολίγου δεν θα θεωρείται πολιτικώς ορθή (“political correct”). Μάλιστα. Το ότι τείνουμε να γίνουμε εννέα δισεκατομμύρια νοματαίοι πάνω στον πλανήτη είναι ένα γεγονός. Φαντάζομαι τον εφιάλτη όσων θελήσουν να ποδηγετήσουν αυτό το ετερόκλητο πλήθος.
«Άρτον και θεάματα» είναι η δοκιμασμένη στην Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία λύση.
Μόνον που όσο περνούν οι αιώνες, και υπό την επίδρασιν των ιδεωδών τού Διαφωτισμού, η αισθητική γίνεται περισσότερο εκλεπτυσμένη και το περιεχόμενο περισσότερο οικολογικό, φιλόζωο, φιλάνθρωπο…
Βεβαίως, κάθε εποχή έχει τα ιδανικά που της αξίζουν και οι πρωτοπόροι πνευματικοί άνθρωποι (λογοτέχνες, καλλιτέχνες, διανοητές, φιλόσοφοι) σπεύδουν να δρέψουν τα πρωτεία σε αυτόν τον αγώνα δρόμου υψηλών αντοχών.
Η προβλεπτικότητα/προνοητικότητα (που δεν ταυτίζεται με την προορατικότητα, αλλά και δεν την αποκλείει) είναι εδώ ΈΝΑ από τα όπλα, όχι όμως και το μοναδικό.
Η συνεργατική πολύχρονη απασχόληση ερευνητών και μελετητών, επιστημόνων αλλά και ελεύθερων στοχαστών, ποιητών και ακαδημαϊκών (ποιητών-ακαδημαϊκών), νομπελιστών και διακεκριμένων μελών υψισύχνων «δεξαμενών σκέψεως» (“think tanks”) τείνουν στη συσσώρευση τού εκάστοτε “know–how”, που εκτός από τις κατοχυρωμένες ευρεσιτεχνίες, συμπεριλαμβάνει και γνώσεις άκρως απόρρητες (αφού δεσμεύονται από την εταιρική καθομολογουμένη εμπιστευτικότητα) για καθαρά εμπορική χρήση και αξιοποίηση.
Αυτό εξάλλου γινόταν πάντα…
Για να έλθουμε λοιπόν σε αυτό το άκρως ενδιαφέρον και σαγηνευτικό για τη νέα γενιά υβριδικό διαδικτυακό-τηλεοπτικό είδος “stand–up comedy”, που έχει θέμα τον κατ’ οίκον εγκλεισμό λόγω τής πρόσφατης καραντίνας και την αποφυγή τής άμεσης ανθρώπινης επαφής, μπορούμε να παρατηρήσουμε τα εξής:
- Το έργο έχει γυριστεί σε στούντιο
- Είναι τέλειο από τεχνικής πλευράς
- Κάθε άλλο παρά αυτοσχεδιαστικό ή αυθόρμητο είναι
- Έχει σαφές ιδεολογικό-αισθητικό πρόσημο: Ό,ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΨΗΦΙΑΚΟ ΕΙΝΑΙ ΚΑΘΑΡΟ/ΑΣΦΑΛΕΣ/ΩΡΑΙΟ/ΑΚΙΝΔΥΝΟ/ΠΑΡΑΔΕΙΣΕΝΙΟ κι ό,τι είναι εκεί ΈΞΩ είναι βιοποριστικό ΑΝΑΓΚΑΙΟ ΚΑΚΟ (κάτι σαν δουλειά σε ανθρακωρυχείο) και μετά (το σαββατοκύριακο) σπεύδουμε να ανέβουμε στην «επιφάνεια» και στο ανώνυνο/χαλαρωτικό κατ’ οίκον σερφάρισμα στο Διαδίκτυο με τις πιτζάμες ή και με τα εσώρουχα…
- Δεν είναι καθόλου αστείο (τίποτα απ’ όσα λέγονται ή γίνονται). Ο ηθοποιός είναι θλιβερός, όπως οι μεγάλοι κωμικοί, αλλά δεν σκάει χείλος στα πρόσωπα των κατά μόνας ή ανά δύο θεατών (εγώ το είδα μαζί με έναν τριαντάχρονο φίλο, που θα μπορούσε να είναι γιος μου – για να μελετήσω στην πράξη το χάσμα γενεών).
- …………………………… (τα κριτικά σχόλια δικά σας)
Το γεγονός ότι υποστηρίζεται (και χρηματοδοτείται, ενδεχομένως, προβάλλεται όμως οπωσδήποτε) από το Netflix σημαίνει ότι φέρνει κάποιο αξιοσημείωτο εμπορικό όφελος (και γιατί όχι – μπράβο που η Τεχνολογία βοηθάει την άμεση, τάχιστη διάδοση τής Τέχνης).
Είναι όμως τέχνη αυτό το κατασκεύασμα; Οι απόψεις διίστανται, όπως πάντα όταν εμφανίζονται καινούργιες, πρωτόφαντες μορφές.
Μόνον που το μέσον μόνον είναι καινοφανές εδώ. Κατά τα άλλα, ο συμπαθής Performer κάνει ό,τι και οι πλανόδιοι μίμοι/παντόμιμοι, από την βαθιά Αρχαιότητα μέχρι και σήμερα (με την μόνη διαφορά πως τώρα δεν χρειάζεται να εγκαταλείψει την θαλπωρή τού σπιτιού του).
Η δική μου κριτική άποψη είναι πως αυτό το κατασκεύασμα δεν είναι διόλου μοναχικό, αυτοσχεδιαστικό ή αυθόρμητο. Δεν πρόκειται για ιδιοφυή συρραφή τυχαίων πλάνων. Είναι το αποτέλεσμα βαθιάς πολύχρονης μελέτης, που ως παράπλευρη (αν όχι και κύρια) συνέπεια έχει να κατασυκοφαντήσει και να ενοχοποιήσει την ανεξέλεγκτη χρήση τού Διαδικτύου, που μπορεί και να «χαζέψει» τα παιδιά (ακριβώς όπως έλεγαν σε άλλες εποχές για άλλου τύπου μοναχικές κι εν κρυπτώ ιδιωτικές δραστηριότητες και κατ’ οίκον ηδονές… που μπορούν και να τυφλώσουν και να …κουφάνουν τον «πάσχοντα»).
Το Διαδίκτυο όμως είναι ένα δημοκρατικό μέσο ισότιμης και άμεσης πρόσβασης στην Πληροφορία, ικανή και αναγκαία συνθήκη για να επιτύχουμε τη Γνώση.
Βεβαίως κι εδώ υπάρχουν διάφορα επίπεδα πρόσβασης (συνδρομές, ειδική τεχνογνωσία, εξειδίκευση στην Πληροφορική), όμως η άμεση ανάδραση προσιδιάζει σε μια καινοφανή παγκόσμια «άμεση δημοκρατία».
Εγώ προσωπικά είμαι υπέρ τής λεγομένης «παγκοσμιοποιήσεως», αν πρόκειται να σταματήσει τους πολέμους, τη βία και την εκμετάλλευση Ανθρώπου από Άνθρωπο.
Είμαι υπέρ τής διαφάνειας, της διαύγειας, της Ισονομίας, της Ελευθερίας, της Δικαιοσύνης, της αδελφοσύνης όλων των νοημόνων όντων… «Επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία». Η έννοια «ομόνοια» μού φαίνεται καθ’ όλα επιθυμητή, ποθητή θα έλεγα.
Και το Διαδίκτυο μάς δίνει πρόσβαση στο συμπαντικό ενεργοπληροφοριακό πεδίο.
Για να μην χαθούμε όμως όπως ο Οδυσσέας, που δένεται στο κατάρτι προκειμένου να μην παρασυρθεί από τις μαργιόλες Σειρήνες, ΠΡΕΠΕΙ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΣ ΝΑ ΑΣΚΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΚΡΙΤΙΚΗ ΜΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ (σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο), ΝΑ ΑΣΚΗΘΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ και να πολεμήσουμε ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΦΑΣΙΣΜΟ, ΡΑΤΣΙΣΜΟ, ΝΕΟΝΑΖΙΣΜΟ, ΑΠΟΛΥΤΑΡΧΙΣΜΟ, ΑΥΤΑΡΧΙΣΜΟ ΠΑΝΤΟΣ ΕΙΔΟΥΣ.
Υπάρχουν πολλών ειδών χειριστικοί άνθρωποι, ομάδες και συλλογικότητες. Όμως τα διάφορα (ΑΝΟΙΚΤΑ ΕΝ ΠΟΛΛΟΙΣ) ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ έχουν την πλαστικότητα να αναπροσαρμόζονται και να εκσυγχρονίζονται κάθε φορά ανάλογα με την προσφορά και την ζήτηση.
Επομένως, οι λέξεις «συστημικός» και «αντισυστημικός» είναι τόσο αφαιρετικές και σαφείς που δεν σημαίνουν τίποτα συγκεκριμένο.
Ας είμαστε περισσότερο εναργείς, προσεκτικοί, κριτικοί, επιφυλακτικοί (ΕΙΔΙΚΑ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ). Ας ΜΗΝ ΔΕΧΟΜΑΣΤΕ ΜΑΣΗΜΕΝΗ ΤΡΟΦΗ αντί για πρωτογενή σκέψη.
Και για να κλείσω κάπως χιουμοριστικά, όταν είπα κάποτε σε μια μεγάλη λαοφιλή και λαοπρόβλητη σταρ τού ασπρόμαυρου κινηματογράφου «μασάει η κατσίκα ταραμά;», εκείνη μού απάντησε με την ανυπέρβλητη θυμοσοφία τής πιάτσας: «μασάει, αλλά τον φτύνει»…
Η διαδραστική μας περιπέτεια στο εργαστήριο ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ συνεχίζεται – με το καλό – μέχρι και 21 Φεβρουαρίου 2023 (12 τρίωρες διαδραστικές συναντήσεις με ανήσυχους δημιουργούς τής μεταβατικής / μεταιχμιακής εποχής μας).
Σας ευ-γνωμονώ.
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας
info:
https://www.netflix.com/gr/title/81289483
Μπο Μπέρναμ: Από Μέσα
2021 | Βαθμός καταλληλότητας:16+ | 1ώ 27λ | Κωμωδίες
Ο Μπο Μπέρναμ παρουσιάζει ένα μουσικό ψυχαγωγικό σόου το οποίο γύρισε μόνος του κατά τη διάρκεια μιας πολύ ασυνήθιστης χρονιάς.
Πρωταγωνιστεί: Μπο Μπέρναμ
Κέρδισε 3 βραβεία Emmy: Καλύτερου Σεναρίου, Σκηνοθεσίας και Μουσικής Διεύθυνσης για Πρόγραμμα Ποικίλης Ύλης.
“ΤΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΤΗΣ ΚΑΡΑΝΤΙΝΑΣ” (παρουσίαση) και η επιτυχημένη παράσταση “ΣΕ ΚΡΑΤΑΩ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΜΗ ΜΟΥ…” ΑΥΤΟ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 17 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2022, 8ΜΜ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΚΣΤΑΝ
Οι Εκδόσεις ΝΙΚΑΣ
Σας προσκαλούν
Το Σάββατο 17 Δεκεμβρίου 8μμ
Στο ΕΚΣΤΑΝ ΘΕΑΤΡΟ / ΠΟΛΥΧΩΡΟΣ (ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΥΤΑΝΤΖΟΓΛΟΥ 5,
Πατήσια. Tηλ: 2130210339)
Στην παρουσίαση τού πρόσφατου βιβλίου
Τού Δρ Κωνσταντίνου Μπούρα
ΤΑ ΘΕΑΤΡΙΚΑ ΤΗΣ ΚΑΡΑΝΤΙΝΑΣ:
Θα συνομιλήσει ο συγγραφέας με την Στεύη Γ. Τσούτση, με την Ελένη Παπαχριστοπούλου και με το κοινό.
Αμέσως μετά (στις 9μμ) θα παιχτεί
Το βραβευμένο στο φετινό ANALOGIO FESTIVAL 2022 θεατρικό έργο «Σε κρατάω στην παλάμη μου…» που συνέγραψε η Ελένη Παπαχριστοπούλου πάνω σε στίχους τού ποιητή Κωνσταντίνου Μπούρα σε συνεργασία με τον ίδιον και περιέχεται σε αυτόν τον τόμο.
(Η είσοδος για την παρουσίαση είναι ελεύθερη,
Για την παράσταση όμως γενική είσοδος: 10 ευρώ)
Λίγα λόγια για το βιβλίο:
Σε αυτόν τον ευσύνοπτο τόμο ο Κωνσταντίνος Μπούρας καταθέτει είκοσι (20) δραματικά κείμενα για σκηνική, θεατρική, ραδιοφωνική, τηλεοπτική και διαδικτυακή χρήση. Συμπλήρωμα αλλά και αναπόσπαστο μέρος τής κυρίως ποιητικής του δημιουργίας, επαναφέρει τον τυπωμένο και προφερόμενο λόγο στην ενδεδειγμένη προσωδία του και ταυτόχρονα διερευνά τα κοινωνικά προβλήματα τού σύγχρονου κόσμου.
Περιεχόμενα:
- «Κορωνοϊός Ορέστης εστεμμένος υιός» (θεατρικό έργο σε δύο μέρη)
- «Σε κρατάω στην παλάμη μου…» (με τη συνεργασία της καλής μου φίλης Ελένης Παπαχριστοπούλου για το θέατρο Εκστάν, όπου και δοκιμάστηκε ως αναλόγιο, για πρώτη φορά τον Φεβρουάριο του 2020, λίγο πριν μπούμε σε καραντίνα λόγω κορωνοϊού)
- I HOLD YOU LIKE A FLOWER IN MY PALM (Theatrical play with verses from Konstantinos Bouras composed by Eleni Papachristopoulou)
- «Ωραία Ελένη» (σπονδυλωτό, δωδεκάπτυχο θεατρικό έργο, βασισμένο στην Αρχαία Ελληνική Μυθολογία, κατάλληλο για σχολικές και …εξωσχολικές παραστάσεις, γραμμένο με προτροπή της παλαιάς συνεργάτιδος και φίλης μου διά βίου, της Κυρίας ΣίσσυςΠαπαθανασίου, ψυχή κι οραματίστρια του Analogio Festival, στην οποία και το αφιερώνω).
- «Ο Άλλος» (δραματικός μονόλογος)
- «Ο ΜΙΚΡΟΜΕΣΑΙΟΣ ΓΡΑΦΕΙ…ΤΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ / THE NOVEL»(δραματικός μονόλογος με τριτοπρόσωπο αφηγητή που διολισθαίνει, αφού δεν είναι «παντογνώστης», πόρρω απέχει).
- «Με ξενερώνεις και ξερνάω πεταλούδες» (γραμμένο σε τοίχο της γειτονιάς μου) – σύντομος δραματικός μονόλογος.
- «Αντιθέσεις 369 – ΕΣΥ, ΕΓΩ, ΕΜΕΙΣ» (μονόπρακτο γραμμένο ειδικά για το καλοκαιρινό τεύχος του περιοδικού (δέ)κατα και ειδικά αφιερωμένο στον φίλο Ποιητή και Δάσκαλό μου Ντίνο Σιώτη, με ευγνωμοσύνη για την πολύχρονη συμπαράστασή του και συνοδοιπορία).
- «Ο ΝΕΟΠΤΟΛΕΜΟΣ ΔΙΑΔΟΧΟΣ ΤΟΥ ΦΙΛΟΚΤΗΤΗ»(τραγωδία, συμπληρωμένη και βελτιωμένη εκδοχή του έργου που δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά Στον Αστερισμό της Εκάτης, εκδόσεις Δωδώνη, Αθήνα 1997)
- Δίπτυχος φωνητικός διαλογισμός για το αρχαίο δράμα, βελτιωμένη εκδοχή των έργων (1. Όλη η τραγωδία σε μια ώρα, 2. Όλη η κωμωδία σε μια ώρα) που πρωτοδημοσιεύτηκαν στην “Κρίσιμη Δεκαλογία”, εκδόσεις Τάδε Έφη, Αθήνα 2017.
- Two sided vocal meditation for the ancient drama. Doubleviewofvocalmeditationforancientdrama, η (αδημοσίευτη μέχρι τώρα) μετάφραση του πιο πάνω έργου (1. Όλη η τραγωδία σε μια ώρα, 2. Όλη η κωμωδία σε μια ώρα), φιλοτεχνημένη εξαιρετικά από τον εκπληκτικό λογοτέχνη, εκλεκτό συνάδελφο και φίλο διά βίου Γεώργιο Σερεντίνη.
- 1821 play (μονόπρακτο για θέατρο δρόμου)
- Τερέζα και Μαργαρίτα, άσπονδες αδελφές (μονόπρακτο)
- ΑΡΧΑΙΟΙ ΜΟΝΟΛΟΓΟΙ μανίας ιεράς
- Απώλεια (μόνον-πρακτον)
- Θάλασσα (αμφί-πρακτον)
- Απληστία (διά-πρακτον)
- Το ημερολόγιο ενός …λογικού (μονόλογος για πολλά …πρόσωπα)
- Μουσείο CERN (22/2/2222 μ.Χ., ώρα 22:22) (μονόλογος επιστημονικής φαντασίας)
- Φωτογονία / Photogonia
Σας περιμένουμε όλες / όλους με αγάπη και αφοσίωση στα ιδανικά τού Διαφωτισμού για ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ – ΙΣΟΤΗΤΑ – ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑ!!!
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας
το 4ο διαδραστικό μάθημά μας στο ΠΑΔΑ σήμερα!!!
Σας περιμένω όλες και όλους σήμερα Τρίτη 13 Δεκεμβρίου 2022, 5-9μμ στο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ / ΑΜΘΙΘΕΑΤΡΟ ΣΧΟΛΗΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ / ΚΤΗΡΙΟ 16 / ΑΙΘΟΥΣΑ 002.
Το Εργαστήριο είναι διαδραστικό. Φέρτε μαζί σας κριτικές Θεάτρου / Κινηματογράφου / Λογοτεχνίας / Τέχνης να τις συζητήσουμε μαζί!!!
Η δική μου εισήγηση θα έχει τίτλο:
Κριτική στην υβριδική “stand-up comedy” “Inside” supported by Netflix
Εκτός από την πρώτη εισαγωγική ομιλία μου,
οι καλοί συνάδελφοι, συγγραφείς, συνακροατές και φίλοι
ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΕΛΙΤΟΣ και ΙΩΑΝΝΑ ΛΑΔΟΠΟΥΛΟΥ-ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ
θα παρουσιάσουν το έργο τους και θα συνομιλήσουν με όλες / όλους μας, απαντώντας σε ερωτήσεις αλλά και στην …κριτική.
Τα κείμενα που θα προκύψουν από αυτή την διαδραστική εκπαιδευτική συν-λειτουργία θα συναπαρτίσουν το υλικό ενός βιβλίου (συμπεριλαμβανομένων των δικών σας εγγράφων τοποθετήσεων).
ΦΙΛΕΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΙ ΑΣ ΧΤΙΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΑΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΤΟΥ 21ου αιώνα με όπλο μας την ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ!!!
Πάνω σε ένα κρυπτικό ποίημα τού Γιώργου Σεφέρη: “Μυκήνες”… σήμερα και πάντα!!!
“Τούτες τις πέτρες τις εβάσταξες όσο μπόρεσες… Ξέρω πως” μπορεί να το μετάνιωσες μετά, όμως κανείς δεν αρνιέται το μεσημέρι στην Ελλάδα με τόσο Φως, καταρράχτης από τον ουρανό… Και πώς να αντέξεις τόσα φονικά από έρωτα για το Ωραίο;
Γιώργος Σεφέρης
Μυκήνες
Δώσ’ μου τα χέρια σου, δώσ’ μου τα χέρια σου,
δώσ’ μου τα χέρια σου.
Είδα μέσα στη νύχτα
τη μυτερή κορυφή του βουνού
είδα τον κάμπο πέρα πλημμυρισμένο
με το φως ενός αφανέρωτου φεγγαριού
είδα, γυρίζοντας το κεφάλι
τις μαύρες πέτρες συσπειρωμένες
και τη ζωή μου τεντωμένη σα χορδή
αρχή και τέλος
η τελευταία στιγμή·
τα χέρια μου.
Βουλιάζει όποιος σηκώνει τις μεγάλες πέτρες·
τούτες τις πέτρες τις εσήκωσα όσο βάσταξα
τούτες τις πέτρες τις αγάπησα όσο βάσταξα
τούτες τις πέτρες, τη μοίρα μου.
Πληγωμένος από το δικό μου χώμα
τυραννισμένος από το δικό μου πουκάμισο
καταδικασμένος από τους δικούς μου θεούς,
τούτες τις πέτρες.
Ξέρω πως δεν ξέρουν, αλλά εγώ
που ακολούθησα τόσες φορές
το δρόμο απ’ το φονιά στο σκοτωμένο
από το σκοτωμένο στην πληρωμή
κι από την πληρωμή στον άλλο φόνο,
ψηλαφώντας
την ανεξάντλητη πορφύρα
το βράδυ εκείνο του γυρισμού
που άρχισαν να σφυρίζουν οι Σεμνές1
στο λιγοστό χορτάρι—
είδα τα φίδια σταυρωτά με τις οχιές2
πλεγμένα πάνω στην κακή γενιά
τη μοίρα μας.
Φωνές από την πέτρα από τον ύπνο
βαθύτερες εδώ που ο κόσμος σκοτεινιάζει,
μνήμη του μόχθου ριζωμένη στο ρυθμό
που χτύπησε τη γης με πόδια
λησμονημένα.
Σώματα βυθισμένα στα θεμέλια
του άλλου καιρού, γυμνά. Μάτια
προσηλωμένα προσηλωμένα, σ’ ένα σημάδι
που όσο κι αν θέλεις δεν το ξεχωρίζεις·
η ψυχή
που μάχεται για να γίνει ψυχή σου.
Μήτε κι η σιωπή είναι πια δική σου
εδώ που σταματήσαν οι μυλόπετρες.
Οχτώβρης 1935
Γιώργος Σεφέρης. 1936. Γυμνοπαιδία. Αθήνα. Και στον συγκεντρωτικό τόμο: Γιώργος Σεφέρης. [1972] 1985. Ποιήματα. 15η έκδ. Αθήνα: Ίκαρος.
1. Oι Ερινύες (Σημείωση του ποιητή).
2. Όπως στο δημοτικό τραγούδι: Ξεντύθη ο γιος, ξεζώθηκε και στο πηγάδι εμπήκε./ Χαλεύει εδώ, χαλεύει εκεί και τίποτες δεν βρίσκει./ Βλέπει τα φίδια σταυρωτά με τις οχιές πλεγμένα. (Σημείωση του ποιητή).
απογευματινός συλλογισμός…
Ο Γιώργος Σεφέρης όσο περνούν τα χρόνια κι ωριμάζουμε, μας συντροφεύει με την βιωμένη σοφία του:
μεγαλειώδες!!! ειδικά για τους τελευταίους του στίχους:
[…]
Αράξαμε σ’ ακρογιαλιές γεμάτες αρώματα νυχτερινά
με κελαηδίσματα πουλιών, νερά που αφήνανε στα χέρια
τη μνήμη μιας μεγάλης ευτυχίας.
Μα δεν τελειώναν τα ταξίδια.
Οι ψυχές τους έγιναν ένα με τα κουπιά και τους σκαρμούς
με το σοβαρό πρόσωπο της πλώρης
με τ’ αυλάκι του τιμονιού
με το νερό που έσπαζε τη μορφή τους.
Οι σύντροφοι τέλειωσαν με τη σειρά,
με χαμηλωμένα μάτια. Τα κουπιά τους
δείχνουν το μέρος που κοιμούνται στ’ ακρογιάλι.2
Κανείς δεν τους θυμάται. Δικαιοσύνη.
(Γιώργος Σεφέρης. 1935. Μυθιστόρημα. Αθήνα: τυπ. Εστίας. Και στον συγκεντρωτικό τόμο: Γιώργος Σεφέρης. [1972] 1985. Ποιήματα. 15η έκδ. Αθήνα: Ίκαρος.)
Berlin Alexanderplatz,
βασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο του Άλφρεντ Ντέμπλιν στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων – Λευτέρης Βογιατζής σε σκηνοθεσία Στάθη Λιβαθινού
Από τον ποιητή, θεατρολόγο, μεταφρασιολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Φαίνεται πως ο Μπρεχτ δημιούργησε «σχολή», ακόμα και πέρα από τα συγκεκριμένα ιδεολογικά του συμφραζόμενα. Έναν αιώνα μετά, πολλοί σκηνοθέτες κινούμενη στην ελευθέρια συνθήκη τής μετανεωτερικής μας εποχής, καταφεύγουν ολοένα και περισσότερο στις αποστασιοποιητικές μεθόδους του, οι οποίες – σε συνδυασμό με το περίφημο «παράδοξο τού Diderot» – οδηγούν στην συνδημιουργία παραστασιακών φαινομένων με ρυθμό μεν, χαλαρή δε αιτιοκρατική συνάφεια μεταξύ των συστατικών μερών μιας ούτως ή άλλως ψηφιδωτής δομής.
Ο σολιψισμός, σε συνδυασμό με την καινούργια «καθαρολογία» στην γλωσσολογία τής καθημερινής έκφρασης δημιουργούν – κατά την ταπεινή μου γνώμη – φασιστικά και απολυταρχικά, ρατσιστικά περιβάλλοντα, παρόμοια με εκείνα των πρώτων δεκαετιών του εικοστού αιώνα. Δεδομένης αυτής τής «αναλογίας», Λογοτεχνία και Τέχνη αν-ελίσσονται συστρεφόμενες και – όπως στο ράλλι τού Μονακό – περνούν πάλι από την ίδια «στροφή», όμως αυτή τη φορά ένα κλικ πιο εμπειρότερα / εμπειροτεχνικότερα. Με άλλα λόγια, έχοντας αναπτύξει αντισώματα στις επιδραστικότερες φασιστικές θεωρίες (όπως ο ναζισμός), ελπίζουμε πως θα αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικότερα τις μικροπαραλλαγές γνωστών ιδεολογικών «ιών» που επιβουλεύονται τον Ορθό Λόγο και την νοητική ακεραιότητα μιας Ανθρωπότητας παραζαλισμένης όπως ο κβαντικός κόσμος των υποατομικών σωματιδίων, που μελετούν οι σύγχρονοι Φυσικοί στο CERN.
Και δεν βάλλω κατά τής εποχής μου. Ακόμα και αυτό το «κριτικό» κείμενο θα μπορούσε να θεωρηθεί μεταμοντέρνο, όμως η δυνατότητα να χαράσσουμε ελεύθερα την δική μας «τροχιά» δεν είναι συνώνυμη τής ανευρέσεως τής Αλήθειας, χαμένης μέσα στα fake news. Η Πληροφορική διευκόλυνε κι επιτάχυνε την μετάδοση επί μέρους γνώσεων, όμως η Τέταρτη Ρομποτική Βιομηχανική Επανάσταση απαιτεί επειγόντως την συνεργατική διεπιστημονική στο πλαίσιο της «δια βίου μάθησης», έτσι ώστε να εξασφαλιστεί «αειφόρος ανάπτυξις» ΚΑΙ στον τομέα τού Πολιτισμού.
Στον αντίποδα τής (μεσαιωνικής) άκρας εξειδικεύσεως τής Πρώτης Βιομηχανικής Επανάστασης, τώρα η «δημοκρατία των (ακαδημαϊκών) Papers» απαιτεί ευελιξία και μεγαλύτερη προσβασιμότητα στο βασικό πρώτο επίπεδο όλων σχεδόν των επιστημών προκειμένου η αναγεννησιακή ευρυγνωσία να αποτρέψει καινούργια φασιστικά εκτρώματα (εξ αντιθέτου, αυτή τη φορά).
Έτσι λοιπόν ο Μπέρτολτ Μπρεχτ είναι πάλι επίκαιρος, ως ποιητής και ως δραματουργός, διότι οι εποχές μας δεν διαφέρουν ιδιαίτερα ως προς το μήκος κύματος των νοητικών μας ταλαντώσεων, μόνον η συχνότητα παράλλαξε κατά τι.
Παρακολούθησα με ιδιαίτερη προσοχή την χθεσινή (7/12/2022) παράσταση ενός έργου, που είχε γίνει θρύλος την δεκαετία τού 1980 (στα πρώτα φοιτητικά μου χρόνια), χάρη στην τηλεοπτική μετάδοση τής μίνι σειράς σε σκηνοθεσία τού μεγάλου Ράϊνερ Βέρνερ Φασμπίντερ (στο απόγειο τής τέχνης του και τόσο ώριμος που μόνον η πτώσις από το Δέντρο τής Γνώσεως θα μπορούσε να επακολουθήσει).
Το έργο αυτό τού Άλφρεντ Ντέμπλιν φαντάζει πλέον διαχρονικό, αν όχι και κλασικό. Αναφέρεται στην επιβιωτική ανθρώπινη φύση, στον έλεγχο και περιορισμό, στην ανεξέλεγκτη εκτόνωση των βασικών, ζωωδών, κατωτέρων ενστίκτων, που βραχυκυκλώνουν εύκολα ανάμεσα στους δίδυμους πόλους: Έρως-Θάνατος.
Ο έμπειρος σκηνοθέτης Στάθης Λιβαθηνός χρησιμοποιώντας τεχνικές τού βωβού ασπρόμαυρου κινηματογράφου, τού θεάτρου βαριετέ, του πολιτικού θεάτρου και στήνοντας κάποια πολυάνθρωπα tableaux vivants, καταφέρνει να γεμίσει την ανεσκαμμένη σκηνή, που έμοιαζε με εργοτάξιο, διερχόμενος από τα διάφορα επεισόδια τού κειμένου ως οπερατέρ σε travelling.
Βεβαίως, ό,τι χάνεται σε βάθος κερδίζεται σε έκταση. Και τ’ ανάπαλιν. Οι ηθοποιοί και οι εκπληκτικές ηθοποιές του, τόσο πληθωρικά εκφραστικές που ξέφυγαν θαρρείς από ταινίες τού Φελλίνι, άλλαζαν τόσο συχνά ρόλους με τη βοήθεια σκηνικών αντικειμένων, που το ζητούμενο δεν ήταν πια η εξάσκηση τής ενσυναίσθησης αλλά η νοητική εγρήγορσις προκειμένου να απορροφήσεις το εξιστορούμενο αφήγημα.
Τάχιστος ρυθμός, επίδειξις τεχνικής, πλήρους κατοχής των εκφραστικών τους μέσων από ερμηνευτές που είχαν την ευκαιρία να τους διδάξει ένας σκηνοθέτης απόφοιτος τής ρωσικής σχολής τού Κρατικού Ινστιτούτου Θεάτρου τής Μόσχας, όμως κάτι έλειπε: το αργόσυρτο βλέμμα, η μαγεία, η ποίηση τού τηλεοπτικού πρωτοτύπου. Γιατί τα αριστουργήματα λειτουργούν υποσυνείδητα, αφού εντάσσονται στην Παγκόσμια Πολιτιστική Κληρονομιά.
Από αυτή την άποψη, το να κονταροχτυπηθείς με ένα εκτενές παραδοσιακό αφήγημα και με την πρώτη αριστουργηματική κινηματογραφική-τηλεοπτική μεταφορά του ταυτόχρονα, είναι ένας αγώνας δρόμου εξ αρχής απελπιστικός.
Όμως το αποτέλεσμα δικαιώνει τον Έλληνα σκηνοθέτη και καθηλώνει τον / την / το θεατή τής τρίωρης παράστασης (με ένα δεκάλεπτο διάλειμμα) τόσο που κάθε υπόνοια αντίρρησης πέφτει στο κενό ανάμεσα στα σάπια σανίδια μιας επικριτικής διάθεσης που δεν ανακαλύπτει πεδίον δόξης λαμπρόν σε αυτή την επαγωγική και αναγωγική θεατρική παραγωγή. Κι ο νοών νοείτω!
Για να γυρίσουμε όμως στο γενικότερο πλάνο τής ταραγμένης, μεταβατικής, μεταιχμιακής εποχής μας, με την υπολανθάνουσα Λογοκρισία υπό τον μανδύαν τής «πολιτικής ορθότητος» (“political correct”), το να επανερμηνεύουμε εμβληματικά έργα που επηρέασαν την «περιρρέουσα ατμόσφαιρα» τού παρελθόντος, δεν είναι πράξη απογνώσεως, απελπισίας ή αμηχανίας, αλλά συνειδητή επαν-επ-ενέργεια τού μη Επιστητού επί του θεωρουμένου ως γνωστού.
Με άλλα λόγια, η ισορροπία ανάμεσα στο δεξί και αριστερό ημισφαίριο τής Πανανθρώπινης Συνειδητότητας είναι η ικανή κι αναγκαία συνθήκη προκειμένου να διέλθουμε αλώβητοι από τις Συμπληγάδες πολεμικού παρόντος και κβαντικού μέλλοντος. Κι ας κραυγάζουν οι Σειρήνες τής παραπλανήσεως. Αυτή είναι η δουλειά τους άλλωστε!
Κι εμείς, ατάραχοι / ατάραχες / ατάραχα, ας οξύνουμε το κριτικό μας Πνεύμα, ας γυμναστούμε καθημερινώς στην Κριτική Σκέψη, δίχως ίχνος επικριτικής διαθέσεως, αλλά με την σαφή πρόθεση να συμβάλλουμε στο να λάμψει ο Ανέσπερος Ήλιος τής Α-ληθείας.
Αυτή ας είναι η συνεισφορά μας. Κι είναι το μόνο ιδανικό που απέμεινε ακόμα όρθιο και για το οποίο μπορούμε – αν θέλουμε, αν το επιλέξουμε ελευθέρα και οικεία βουλήσει – να θυσιαστούμε συμβολικά.
Η αποκωδικοποίηση τής Μυθολογίας παραμένει ακόμη (εσαεί) ένα βασικό desireratum τής έρευνας για την Αλήθεια. Η κάθε εποχή αποπειράται την δική της ερμηνεία. Ο κάθε σκηνοθέτης βιώνει το δικό του αυτοθυσιαστικό δράμα.
Στο συγκεκριμένο «αστικό δράμα», οι αυτοκαταστροφικές τάσεις καταβάλλουν τις ερωτικο-αναπαραγωγικές κι ο Άνθρωπος εκπίπτει περισσότερο στο λασπωμένο λάκκο που ο ίδιος ανέσκαψε αναζητώντας χρυσάφι.
Μόνο που το χρυσάφι το αληθινό, είναι εκείνο που οι πραγματικοί αλχημιστές αναζητούσαν, με πρώτον τον Διογένη (που το βρήκε στον Ήλιο που ανέτελλε πάνω κι έξω από το πιθάρι-καβούκι του). Κι αυτό το χρυσάφι κανένας αυτοκράτορας δεν μπορεί μήτε να σου το προσφέρει μήτε να σου το αφαιρέσει.
Είναι ο μόνος πλούτος που κουβαλάμε (που επιτρέπεται να κουβαλήσουμε) αντίπερα, συντροφιά με την Αντιγόνη (τού Σοφοκλή και της Ελευθερίας).
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας
info:
https://www.ticketservices.gr/event/berlin-alexanderplatz/?lang=el
Berlin Alexanderplatz
Βασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο του Άλφρεντ Ντέμπλιν
Θέατρο της Οδού Κυκλάδων – Λευτέρης Βογιατζής
Σκηνοθεσία: Στάθης Λιβαθινός
Το Θέατρο της Οδού Κυκλάδων και ο Στάθης Λιβαθινός, μετά τη σπάνιας ομορφιάς παράσταση “Συμφορά από το πολύ μυαλό” του Αλεξάντρ Γκριμπογέντοφ, και τη διάκρισή της ανάμεσα στις καλύτερες της χρονιάς, συνεχίζουν τη συνεργασία τους παρουσιάζοντας το «BERLIN ALEXANDERPLATZ».
Η παράσταση βασίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα-σημείο αναφοράς του Άλφρεντ Ντέμπλιν, ενός από τους σημαντικότερους Γερμανούς συγγραφείς του εικοστού αιώνα, η διασκευή του οποίου σε μίνι σειρά από τον Fassbinder τη δεκαετία του 1980 έχει αφήσει εποχή.
Οι αλλεπάλληλοι κύκλοι της ζωής ενός προσφάτως αποφυλακισθέντα. Ο κύκλος του έρωτα, ο κύκλος της τιμιότητας, ο κύκλος της επιβίωσης, ο κύκλος του θανάτου, μέσα από μια αλυσίδα από συναρπαστικά γεγονότα που συνθέτουν τον τραγικό βίο του Φραντς.
Η παράσταση του Στάθη Λιβαθινού αναδεικνύει την εποποιία ενός μικρού ανθρώπου στο Βερολίνο του Μεσοπολέμου.
Με το «BERLIN ALEXANDERPLATZ» συμπληρώνονται περισσότερα από 20 χρόνια της ιστορικής πορείας που διαγράφει για το ελληνικό θέατρο η δημιουργική συνεργασία του Στάθη Λιβαθινού με τη σταθερή ομάδα ηθοποιών και συντελεστών που καθοδηγεί από το 2001 και με την οποία υπογράφει και αυτό το ανέβασμα.
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ:
Σκηνοθεσία: Στάθης Λιβαθινός
Διασκευή: Έλσα Ανδριανού, Στάθης Λιβαθινός με τη συμβολή των ηθοποιών της παράστασης
Στίχοι τραγουδιών: Άρης Τρουπάκης
Σκηνικά / Κοστούμια: Ελένη Μανωλοπούλου
Φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου
Μουσική: Μιχάλης Λατουσάκης
Βοηθός Σκηνοθέτη: Θωμαΐς Τριανταφυλλίδου
Βοηθός Σκηνογράφου / Ενδυματολόγου: Έμιλυ Κουκουτσάκη
BΆ Βοηθός Σκηνογράφου / Ενδυματολόγου: Μαρία Ντάρμου
Φωτογραφίες: Ελίνα Γιουνανλή
Video Trailer: Χρήστος Δήμας
Οπτική Ταυτότητα Παράστασης: busybuilding
Διεύθυνση Παραγωγής: Κατερίνα Μπερδέκα
Παίζουν: Βασίλης Ανδρέου, Γιώργος Δάμπασης, Νίκος Καρδώνης, Στάθης Κόικας, Λίλλυ Μελεμέ, Πολυξένη Παπακωνσταντίνου, Δημήτρης Παπανικολάου, Μαρία Σαββίδου, Θεόβη Στύλλου, Άρης Τρουπάκης, Δημήτρης Φιλιππίδης
ΠΑΡΑΓΩΓΗ: Πολιτιστικός Οργανισμός «Λυκόφως» Γιώργου Λυκιαρδόπουλου & POLYPLANITY productions
Η παράσταση Berlin Alexanderplatz πραγματοποιείται με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού
το 3ο διαδραστικό μάθημά μας στο ΠΑΔΑ σήμερα!!!
Σας περιμένω όλες και όλους σήμερα Τρίτη 6 Δεκεμβρίου 2022, 5-9μμ στο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ / ΑΜΘΙΘΕΑΤΡΟ ΣΧΟΛΗΣ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ / ΚΤΗΡΙΟ 16 / ΑΙΘΟΥΣΑ 002.
Το Εργαστήριο είναι διαδραστικό. Φέρτε μαζί σας κριτικές Θεάτρου / Κινηματογράφου / Λογοτεχνίας / Τέχνης να τις συζητήσουμε μαζί!!!
Η δική μου εισήγηση θα έχει τίτλο:
ΤΟ ΔΡΑΜΑΤΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ
Εκτός από την πρώτη εισαγωγική ομιλία μου, τα κείμενα αυτά θα συναπαρτίσουν το υλικό ενός βιβλίου (συμπεριλαμβανομένων των δικών σας εγγράφων τοποθετήσεων).
ΦΙΛΕΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΙ ΑΣ ΧΤΙΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΑΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΤΟΥ 21ου αιώνα με όπλο μας την ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ!!!
