«Ο κύριος Τιμόθεος και το χαμένο πετράδι της γνώσης»
στην Αθηναΐδα: χάρμα οφθαλμών, ώτων, νοός και λοιπών δι-αισθήσεων
από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Επιτέλους, ένα παιδικό που δεν αναμασάει αποξηραμένα μοτίβα του παρελθόντος, δεν είναι χαζοχαρούμενο, δεν κολακεύει τον θεατή…
Το θέατρο σκιών κατάγεται από το μακραίωνο ασιατικό θέατρο σκιών που είχε κυρίως μυθολογική-θεολογική στόχευση. Μέσω της οθωμανικής ανατολής έφτασε ως εμάς και εξελληνίστηκε με το τουρκικό όνομα Καραγκιόζ-ης (μαυρομάτης). Είναι όμως από τους πιο αυθεντικούς θεατρικούς κώδικες με αδιάπτωτη συνέχει μέσα στους αιώνες.
Πριν από είκοσι χρόνια διασκεύασα για καραγκιοζοπαίχτη και ηθοποιούς την ημιτελώς σωζόμενη κωμωδία του Μενάνδρου «Περικειρομένη» και τον μπρεχτικό «Κύκλο με την κιμωλία», με την προοπτική να αποτελέσουν το πρωτογενές υλικό για παιδικές κι εφηβικές παραστάσεις. Μέχρι τώρα έχει ανεβεί μόνον «Ο Κύκλος με την Κιμωλία» σε σχολική-νεανική παράσταση του Πειραιά σε σκηνοθεσία Μάνος Χατζηγεωργίου. Οι εκδόσεις Φαρφουλάς εξέδωσαν και τα δύο κείμενα σε τόμο με τον τίτλο «Διασκευάζοντας μετ’ ευτελείας».
Με αυτό το ιστορικό κι αυτή την προ-ϋπηρεσία (θα έλεγα) πήγα στην Αθηναΐδα να δω την παιδική παράσταση με τον άκρως ελκυστικό τίτλο «Ο κύριος Τιμόθεος και το χαμένο πετράδι της γνώσης». Η πρώτη ευχάριστη έκπληξη ήταν ότι ένα μεγάλος μέρος του σκηνικού και των σκηνικών αντικειμένων ήταν πίσω από τη λευκή οθόνη του βάθους της σκηνής, δίκην «μπερντέ». Η δεύτερη ακόμα πιο ευχάριστη έκπληξη ήταν οι διεθνών προδιαγραφών χορογραφία-κινησιολογία που δίδαξε τους καλούς ηθοποιούς ο Σίμων Πάτροκλος. Τι ταλέντο! Και πόσω χαμηλών τόνων! Εις αναζήτησιν της ποιότητος, μακριά από ματαιοδοξίες παντός είδους. Η Τρίτη έκπληξη ήταν το κείμενο που υπογράφει ο σκηνοθέτης κι εμπνευστής της παράστασης: Στέφανος Κοσμίδης. Πλήρες νοημάτων και συνυποδηλώσεων, διδακτικό χωρίς ρητορισμούς και ψυχαγωγικό χωρίς φανφαρονισμούς. Το απόλυτο παιδικό θέατρο, που θα διαπλάσει νέες γενιές με γνώμονα το σεβασμό στη Φύση και στο Περιβάλλον, την αναζήτηση της Γνώσης, την Ελευθερία, την Ισότητα, τη Δικαιοσύνη, την Εργασία, την Τιμιότητα, τη Χρηστοήθεια, το Κάλλος, τη Σοφία… Κι όλα αυτά χωρίς μεμψιμοιρίες κι απελπιστικές καταφυγές στο Επέκεινα αλλά μέσα από την Ισχύ του νέου ανθρώπου που επιθυμεί να ζήσει σε έναν καλύτερο κόσμο. Η τέταρτη έκπληξη ήταν οι ίδιοι οι ηθοποιοί: άψογοι, επαγγελματίες, ψυχαγωγοί. Και να το διασκεδάζουν κι οι ίδιοι από πάνω. Παύλος Εμμανουηλίδης, Ρόζα Κυρίου, Κωνσταντίνα Λαδοπούλου, Τάκης Παρασκευόπουλος.
Κάθισα πίσω για να παρακολουθήσω τις αντιδράσεις των παιδιών. Συμμετείχαν. Σηκώνονταν για να μιμηθούν ή για να συμπληρώσουν τις δράσεις των ηθοποιών (ειδικά μερικές κινήσεις σε αργό ρυθμό). Τέλειο! Όταν ένας άνθρωπος, επαγγελματίας του θεάτρου που βλέπει τουλάχιστον μία παράσταση την ημέρα από το 1977 εκστασιάζεται, τότε το θέαμα αξίζει!
Η μουσική θαρρετή και διακριτική συνάμα. Νίκος Δρογώσης ο υπεύθυνος.
Όμως ιδιαίτερη μνεία πρέπει να δοθεί στο σκηνικό και στα κοστούμια της Μαρίας Καραθάνου, ενώ η Εύας Πρωτοσύγγελου έφτιαξε με papercuts (χαρτόνια από κούτες) τις υπέροχες φιγούρες του θεάτρου σκιών.
Εύγε και πάλι εύγε! Κάτι καλό γίνεται στη φιλόξενη Αθηναΐδα. Και θα συνεχιστεί με αμείωτο ρυθμό!
Κωνσταντίνος Μπούρας
Info:
http://www.piop.gr/el/News/Athinaida_Theatriki-Parastasi.aspx
«Ο κύριος Τιμόθεος και το χαμένο πετράδι της γνώσης»
στην Αθηναΐδα
Παιδική θεατρική παράσταση από το ΠΙΟΠ
Από αυτή την Κυριακή, 30 Νοεμβρίου και κάθε Κυριακή στις 11:30, στον Πολυχώρο Πολιτισμού «Αθηναΐς», ο κύριος Τιμόθεος κερνά καραμέλες… σοφίας τους μικρούς θεατρόφιλους. Και όχι μόνον. Τους μιλά για το θάρρος, την αυτοεκτίμηση, τη γνώση αλλά και πως κατατρόπωσε τον βασιλιά της χώρας του, τον Διάσημο Κακοποιό. Όλα αυτά και πολλά ακόμη συμβαίνουν στη διάρκεια της παιδικής θεατρικής παράστασης «Ο κύριος Τιμόθεος και το χαμένο πετράδι της γνώσης», που παρουσιάζει το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς (ΠΙΟΠ), σε συνεργασία με την εταιρεία παραγωγής Texnis.
Η παράσταση μιμείται τον τρόπο που παίζουν τα παιδιά αλλά και τον τρόπο που δημιουργούν με την φαντασία τους. Βασίζεται σε γνωστές και άγνωστες παροιμίες και μέσα από αυτή, οι μικροί θεατές συμμετέχουν στην εξέλιξη του παραμυθένιου ταξιδιού ανακαλύπτοντας τη δύναμη που κρύβουν οι παροιμίες.
Τo ΠΙΟΠ, δίνοντας ιδιαίτερη σημασία στη διάσωση της προφορικής παράδοσης του τόπου ως στοιχείου της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, επιχειρεί να συνδέσει την προφορική σοφία του λαού και ειδικότερα τις παροιμίες, με τη θεματική των μουσείων του, προσφέροντας σε μαθητές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ένα ακόμα εργαλείο για να γνωρίσουν καλύτερα το παρελθόν του τόπου μας.
Συντελεστές:
Συγγραφή/ Σκηνοθεσία: Στέφανος Κοσμίδης
Σκηνικά/Κοστούμια: Μαρία Καραθάνου σε συνεργασία με την Εύα Πρωτοσύγγελου στα papercuts
Μουσική: Νίκος Δρογώσης
Χορογραφίες: Σίμων Πάτροκλος
Βοηθός Σκηνοθέτη: Εύα Πρωτοσύγγελου
Παίζουν: Παύλος Εμμανουηλίδης, Ρόζα Κυρίου, Κωνσταντίνα Λαδοπούλου, Τάκης Παρασκευόπουλος
Πρεμιέρα: 30 Νοεμβρίου 2014
Tιμή εισιτηρίου : 5 ευρώ
Για σχολεία, καθημερινές μετά από συνεννόηση, στο:
τηλ. 210 9345 378 – 210 9340038 Fax: 210 9340839
e-mail: info@texnis.com
Τιμή εισιτηρίου για σχολικές παραστάσεις: 4 ευρώ
«Οι Ρόζενκραντζ και Γκίλντενστερν είναι νεκροί» του Τομ Στόπαρντ στο Θέατρο Επί Κολωνώ
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Μελέτη θανάτου, όχι του οποιουδήποτε θανάτου, αλλά του συνειδητού όντος που ζει κάθε λεπτό με αυτή την αγωνία: της ανυπαρξίας, του κενού, της ματαιότητας των πάντων, της λοξοδρόμησης σε άλλες διαστάσεις…
Ο Τσέχικης καταγωγής Τομ Στόπαρντ τρέφεται με τα ψίχουλα από το τραπέζι του Σαίξπηρ, όπως οι αρχαίοι έλληνες τραγικοί από το τραπέζι του Ομήρου. Ο συγγραφέας των αθάνατων σαιξπηρικών έργων, όποιος κι αν ήταν αυτός, ήξερε καλά την τραγελαφική ανθρώπινη κατάσταση, γνώριζε εις βάθος τα κουτσουρεμένα κολοβά ανθρώπινα όντα, που κλεισμένα σε διπολική φυλακή παλγιοδρομούν μεταξύ ενστίκτου αυτοσυντήρησης κι ενστίκτου καταστροφής. Ο έρωτας κι ο θάνατος είναι οι δύο πόλοι, ανάμεσα στους οποίους κινείται η ζωή μας. Όλα τα άλλα είναι βιοπορισμός, κάλυψη των αναγκών του θηλαστικού που φιλοξενεί το υπερβατικό πνεύμα μας. Είμαστε όλοι άγγελοι (;) σε κορμιά πιθήκων. Αυτή και μόνη η ζωτικής φύσεως αντίθεση είναι αρκετή για να ορίσει την διπολική διαταραχή του είδους μας που κινείται μεταξύ ουρανού και κολάσεως.
Ο Ρόζενγκρατς κι ο Γκίλντενστερν είναι δύο ελλάσσονα πρόσωπα στην τραγωδία «Άμλετ». Περνάνε από τη σκηνή, όπως οι περισσότεροι άνθρωποι από το μεγάλο θέατρο του Κόσμου: τροφή για τα κανόνια, κρέας για την κιμαδομηχανή… Βόδια γεννιούνται, λουκάνικα πεθαίνουν. «Βροτοί»: η αρχαία λέξις είναι ιδιαίτερα περιγραφική. Σημαίνει αναλώσιμοι, τροφή (για ποιους;), ανύπαρκτοι, ανυπόσταται, ασήμαντοι, αδιόρατοι… Ούτε καν γραφικοί, μήτε τρελοί. Η τρέλα απαιτεί κάποιου είδους μεγαλείο. Κάθε βασιλιάς έχει τον τρελό του, κάθε τρελός τον βασιλιά του. Όμως οι άλλοι; Ο λαός; Ο όχλος;
Ο Στόπαρντ μιλάει σε ένα άλλο επίπεδο κάτω από το κείμενό του για την απελπιστική θέση της μάζας στη σκακιέρα των ισχυρών του κόσμου. Οι δυνατοί διασκεδάζουν, οι αδύναμοι πάσχουν. Οι ισχυροί αποφασίζουν και δρουν, οι ανήμποροι υφίστανται τις επιπτώσεις των επιλογών των άλλων. Η Ιστορία του εικοστού αιώνα είναι γεμάτη από θηριωδίες αυτών που έχουν και το μαχαίρι και το πεπόνι. Τα εκατομμύρια πτώματα των αδικοχαμένων είναι απλώς ένας αριθμός, μια λεπτομέρεια στη μυλόπετρα του Χρόνου.
Η «Ομάδα εν Δράσει» στο «Θέατρο επί Κολωνώ» κατάφερε να τονίσει ακριβώς το υπο-κείμενο του έργου. Το μήνυμα «Όλος ο κόσμος μια σκηνή θεάτρου» βρήκε την πρακτική εφαρμογή της. Οι θεατρίνοι υποκλίνονται σε ένα άλλο κοινό αόρατο – μιάς άλλης διάστασης, ίσως – ενώ οι ερασιτέχνες παίρνουν τη ζωή τους κυριολεκτικά κι αδυνατούν να νιώσουν την ευελιξία του χιούμορ ενός μελλοθανάτου που δεν έχει τίποτα πλέον να χάσει εκτός από τον σαρκασμό του.
Εκπληκτικός ο Γεράσιμος Γεννατάς στο ρόλο του τραγικού κλόουν Γκίλντενστερν (ενοχή το όνομά του), περισσότερο ελαστικός στην κωμικότητά του ο Γιώργος Παπαπαύλου ως Ρόζενγκρατς. Ο Θίασος των αμλετικών θεατρίνων ευτυχής στην ευωχία του. Αλλάζει ρόλους, δρα, αντιδρά, πληρώνει τα επίχειρα των επιλογών του και ξεχνά. Ναι, λησμονεί τις προγενέστερες πράξεις του, αθώος, δεν επικεντρώνεται στο παρελθόν. Μόνο το παρόν υπάρχει. Και το μέλλον αβέβαιο σε μια Κρίση γεμάτη πτώματα. Πόσο σύγχρονα είναι αυτά τα έργα. Πάντα επίκαιρα. Όσο δεν εξελίσσεται το ανθρώπινο είδος. Παρασύρομαι πάλι, και θα λησμονήσω τα ονόματα των τριών καλών ηθοποιών: Θοδωρής Σκυφτούλης, Άννα Ελεφάντη, Σπύρος Χατζηαγγελάκης.
Ιδιαίτερη μνεία στο διευρυμένο στους χώρους υποδοχής, απολύτως ταιριαστό με το πνεύμα του συγγραφέα σκηνικό, που υπογράφει η Δήμητρα Λιάκουρα, υπεύθυνη και για τα κοστούμια.
Εξαιρετικά υποβλητικοί οι φωτισμοί της Χριστίνας Θανάσουλα.
Μία παράσταση που αξίζει να δει και να ξαναδεί κανείς για την πυκνότητα των νοημάτων της.
Κωνσταντίνος Μπούρας
info:
Πληροφορίες για την παράσταση από τον επίσημο διαδικτυακό τόπο της Ομάδας Εν Δράσει: http://www.epikolono.gr/theatre-pages/theatro_2015_Rozencr-Gildenst.htm
Μετά την επιτυχία της πρώτης παραγωγής «Γράμματα αγάπης στον Στάλιν» του Χουάν Μαγιόργκα, που συνεχίζεται στο Επί Κολωνώ, η εταιρεία θεάτρου «Εν Δράσει» θα ανεβάσει από13 Ιανουαρίου 2015 και για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων, το αριστούργημα του σπουδαίου βρετανού θεατρικού συγγραφέα Τομ Στόπαρντ «Ο Ρόζενκραντζ και ο Γκίλντενστερν είναι νεκροί», στην Κεντρική Σκηνή του θεάτρου Επί Κολωνώ. Πρόκειται για την παράλογη, κωμικοτραγική ιστορία των δυο νεαρών αυλικών του Σαιξπηρικού Άμλετ
Ο Ρόζενκραντζ και ο Γκίλντενστερν, με τα αστεία ονόματα και τις αθώες φάτσες, είναι οι φίλοι και συμφοιτητές του Άμλετ. Ζουν στην αυλή του Κλαύδιου, του πατριού και θείου του Άμλετ, που σφετερίζεται τον θρόνο της Δανίας. Ο Κλαύδιος τους καλεί να συνοδέψουν τον Άμλετ στην Αγγλία και να μεταφέρουν μαζί τους ένα κλειστό γράμμα, με το οποίο απαιτείται η άμεση εκτέλεση του. Ο Άμλετ αντικαθιστά το γράμμα με ένα νέο ζητώντας από τον Άγγλο Βασιλιά να εκτελεστούν εκείνοι. Μέρες μετά, ο πρέσβης από την Αγγλία καταφτάνει στο παλάτι για να ανακοινώσει: Ο Ρόζενκραντζ και ο Γκίλντενστερν είναι νεκροί.
| Λίγα λόγια για έργοΠρωταγωνιστές στο έργο του Τομ Στόπαρντ είναι ο Ρόζενκραντζ και ο Γκίλντενστερν. Συμβατικοί και παραγκωνισμένοι μέσα στο Σαιξπηρικό δράμα, οι ήρωες αυτοί έρχονται πρώτη φορά στο προσκήνιο και μας καλούν να παρακολουθήσουμε τα πάθη του νεαρού Άμλετ μέσα από τα δικά τους μάτια. Με σύντομες εμφανίσεις των μεγάλων χαρακτήρων του έργου και προσπαθώντας να ενώσουν αδέξια τα θραύσματα από τις σκηνές του πρωτοτύπου, οι δύο πρωταγωνιστές μπορεί να βρίσκονται σε σύγχυση για την ακριβή πρόοδο των γεγονότων, αλλά δε το βάζουν κάτω.Μόνοι τους προσπαθούν να κατανοήσουν τις αιτίες των πραγμάτων και να υπάρξουν σε έναν κόσμο όπου κυριαρχεί το τυχαίο, η ίντριγκα και το αίμα. Απέναντι στην παντοδυναμία του παλατιού εκείνοι επιστρατεύουν το παιχνίδι, το χιούμορ, την επιστήμη, τη φιλοσοφία, την τέχνη και τελικά την ίδια την υποκριτική, καταστρώνοντας -μες στην παράξενη περιπέτειά τους- ένα νέο θέατρο εν θεάτρω με τη βοήθεια ενός περιπλανώμενου θιάσου. |
| Η παράλογη αυτή υπαρξιακή κωμωδία του Τομ Στόπαρντ, αποτελεί ένα ταξίδι ενηλικίωσης. Πρωτοπαίχτηκε στο Fringe Festival του Εδιμβούργου το 1966 και έκτοτε αποτελεί μια από τις κλασικότερες κωμωδίες της σύγχρονης δραματουργίας. Βραβευμένος με Όσκαρ Σεναρίου για την ταινία «Ερωτευμένος Σαίξπηρ» και με τη σπουδαία διάκριση «PEN/Pinter», o Sir Τομ Στόπαρντ με την τσεχική καταγωγή, θεωρείται ο μεγαλύτερος σύγχρονος βρετανός θεατρικός συγγραφέας, μετά τον Πίντερ. |
| Βασικοί Συντελεστές | ||
| Μετάφραση: Σκηνοθεσία: Επιμέλ. μετάφρασης-Δρα/ργική επεξ: Σκηνικά/Κοστούμια: Φωτισμοί: Μουσική: Επιμέλεια Κίνησης: Video trailer: Μουσική trailer: Aυτοσχεδιασμός φλικόρνο: Eνορχήστρωση θέματος για συμφωνική ορχήστρα: Mastering: Φωτογραφίες: Μακιγιάζ/Κομμώσεις: Αφίσα: |
Ηλίας Ακριβόπουλος Δημήτρης Μυλωνάς Δημήτρης Μυλωνάς, Άννα Ελεφάντη Δήμητρα Λιάκουρα Χριστίνα Θανάσουλα Παύλος Κατσιβέλης Θάλεια Δήτσα Νίκος Παπαγγελής Λάμπρος Πηγούνης Γιώργος ΛυκούδηςΚώστας Βισβίνης Pierre Romeo Hasapogiannis Πάνος Μιχαήλ Λένια Saw Παναγιώτης Βωβός |
|
| Διανομή | ||
| Γκίλντενστερν: Ρόζενκραντζ: Θίασος: |
Γεράσιμος Γεννάτας Γιώργος Παπαπαύλου Θοδωρής Σκυφτούλης Άννα Ελεφάντη Σπύρος Χατζηαγγελάκης |
|
| Πρώτη παράσταση: Ημέρες & ώρες παραστάσεων:Τιμές εισιτηρίων:Διάρκεια: Χώρος: |
Τρίτη 13 Ιανουαρίου 2015 Κυριακή, Δευτέρα, τρίτη 9:15μμΚανονικό: 15,00€ Φοιτητικό/Ανέργων: 10,00€ 105 λεπτά Κεντρική Σκηνή |
|
Ο ποιητής-προφήτης Εμπειρίκος ξαναζωντανεύει στο θέατρο «Θησείον»
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Είναι περίεργο, αλλά όσες παραστάσεις βλέπω στο θέατρο «Θησείον», απ’ όσες θεατρικές ομάδες κι αν προέρχονται, διαπνέονται από έναν συγκεκριμένο κινησιολογικό και αισθητικό κώδικα, σα να ανήκουν σε μιαν άτυπη «σχολή». Ίσως ο βιολόγος Μιχαήλ Μαρμαρινός και η «βιο-ενεργειακή» του μέθοδος (που τη μοιράστηκε με τη Ρούλα Πατεράκη και με άλλους συγχρόνους του που συνεργάστηκε κι διεπλάκη) να συγκροτεί έναν άλλον υποκριτικό κώδικα στο τελευταίο τέταρτο του εικοστού αιώνα, που θα καθορίσει ίσως τα θεατρικά μας πράγματα μέχρι και το πρώτο τέταρτο του εικοστού πρώτου αιώνα. Θέμα προς διερεύνησιν. Εγώ, ως επαρκής θεατής, απλώς το θέτω. Ίσως κι ο ίδιος ο «εργοστασιακός»-αποθηκευτικός χώρος του «Θεάτρου Θησείον» να παραπέμπει και να υποβάλλει-επιβάλλει άλλες σκηνοθετικές και χωροτακτικές πρακτικές.
Η παράσταση του θεατροποιημένου «Μεγάλου Ανατολικού» του ποιητή-προφήτη Ανδρέα Εμπειρίκου στο αυτολογοκριμένο, τολμηρό και μεταθανατίως εκδοθέν έργο του, άρχισε με επανάληψη των αρχικών φράσεων πριν καν μπουν οι θεατές στην αίθουσα. Ανέβα-κατέβα τα σκαλιά, η χρήση των παρασκηνίων, των καμαρινιών και του χώρου υποδοχής από τους δύο ηθοποιούς, προετοίμαζε το κοινό για μια ιεροτελεστία απροσδιορίστου θρησκείας. Τελικά όταν καθίσαμε στις αντικριστές σειρές (χώρια οι άντρες από τις γυναίκες, όπως στην λειτουργία), καταλάβαμε πού το πήγαινε το πνεύμα του ποιητή δια χειρός και σωμάτων θεατρίνων. Στον ευαγγελισμό μιας Νέας Εποχής Ελευθερίας με μόνον αναγνωρισμένον θεόν τον Ίμερον, τον Ορφικό Έρωτα, την αρχαία ελληνική Φιλότητα, την Προσωκρατική άποψη της ζωής μακράν της κοιλάδας των παθών, την Επικούρεια αντίληψη «απολαμβάνω, άρα υπάρχω». Αυτή η κατ’ αρχήν ελληνική στάση ζωής – σε αντίθεση με τις απαγορεύσεις και τις ενοχοποιήσεις των μονοθεϊστικών θρησκειών που επεκράτησαν, με ένα λούστρο μεγαλοαστικής ελευθεριότητας, αλλά και με την παιδική αθωότητα του αρχετυπικού δράματος, οδήγησε στη σύνθεση μιας άκρως ενδιαφέρουσας παράστασης, με αισθητική αρτιότητα, Leit-motiv κι αξιοσημείωτη ρυθμικότητα.
Οπωσδήποτε, μία νέα αφορμή για να ξανασκύψουμε στο έργο του ποιητή. Κι, ευτυχώς, στη χώρα μας είχαμε κι έχουμε σημαντικούς νόες, που δεν βρίσκουν πάντα το δρόμο να εκφραστούν. Τα εγώ και το υπερεγώ είναι τόσο ισχυρά σε αυτή την προνομιούχα χώρα. Ίσως για αυτό βιώνουμε διαρκώς μια μακραίωνη πολιτισμική Κρίση. Κρίση εγωισμών, συντεχνιών, φατριών και μικροσυμφερόντων που δεν αφήνουν το αυθεντικό να λάμψει. Όμως κάτι αλλάζει στον ορίζοντα. Ίδωμεν.
Κωνσταντίνος Μπούρας
Πληροφορίες για την παράσταση:
ΘΗΣΕΙΟΝ, Ένα θέατρο για τις τέχνες
Τουρναβίτου 7, Ψυρρή
«Ο Μέγας Ανατολικός
ερωτογραφία εν πλώ»
Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου 21.00
Μόνο για 8 παραστάσεις έως 26.2
«Ο Μέγας Ανατολικός», η παράσταση-έκπληξη που εντυπωσίασε κοινό και κριτικούς, μετά τον επιτυχημένο της κύκλο στο Κέντρο Ελέγχου Τηλεοράσεων, επιστρέφει από 4 Φεβρουαρίου και μόνο για 8 παραστάσεις στο Θέατρο Θησείον
Ένα ζευγάρι αποφασίζει να ταξιδέψει με τον Μεγάλο Ανατολικό. Από το Λίβερπουλ στη Νέα Υόρκη. Συναντά τα πρόσωπα του μυθιστορήματος. Που διερωτώνται. Που ερωτώνται. Που ερωτεύονται. Η επανάσταση, οι ενοχές, οι απαγορεύσεις. Όλα ηδονικά. Στη θάλασσα, όλα ξεκινούν απ’ την αρχή. Δεν υπάρχουν κανόνες, θρησκείες, παρελθόν, μέλλον. Υπάρχει μόνο η αχανής μπλε επιφάνεια. Και ο Μέγας Ανατολικός είναι ο τρόπος να την προσεγγίσεις. Να καταλάβεις το μέγεθός της. Στην ένωση τους. Η θάλασσα και ο Μέγας Ανατολικός. Η γυναίκα και ο άνδρας. Ο Παν. Ο έρως.
Σύνθεση Κειμένων, Δραματουργική επεξεργασία, Σκηνοθεσία, Σκηνογραφία & Κοστούμια:
Μπάμπης Γαλιατσάτος & Κατερίνα Μαούτσου
Βοηθός σκηνοθέτη: Έμη Πανουργιά
Φωτισμοί: Αποστόλης Τσατσάκος
Ηχογραφήσεις – Επιμέλεια Ηχογραφημένων: Γιωργής Τσουρής
Φωτογραφίες: DorianIdrizi, Άννα Μερτζάνη
Ερμηνεία: Μπάμπης Γαλιατσάτος & Κατερίνα Μαούτσου
ακούγονται οι φωνές των: Ελένης Βεργέτη, Λευτέρη Γαλιατσάτου, Ακύλλα Καραζήση, Θεανώς Μεταξά, Ηρώς Μπέζου, Έμης Πανουργιά, Άλκηστης Πουλοπούλου, Μαρίας Σκουλά, Γιωργή Τσουρή, Νικόλα Χανακούλα
Προπώληση – Πληροφορίες Θεάτρου:
Ticket Services: Πανεπιστημίου 39 (εντός Στοάς Πεσμαζόγλου)
Τηλεφωνική αγορά: 210 7234567
Online: www.ticketservices.gr
SITE: www.lykofos.org
FACEBOOK: www.facebook.com/lykofostheater
TWITTER: http://twitter.com/lykofostheater
Υπεύθυνος Επικοινωνίας Παράστασης: Άρης Ασπρούλης – arisas84@yahoo.gr / 69.34.58.16.24.
Ένας Ερωτόκριτος σύγχρονος και μελοδραματικός στο «Φούρνο»
Ένας Ερωτόκριτος σύγχρονος και μελοδραματικός στο «Φούρνο»
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Στα χρόνια της Κρίσης ο σκληρά δοκιμαζόμενος ελληνικός λαός γυρίζει στις ρίζες του για να αναβαπτιστεί στα γλωσσικά νάματα της ορθόδοξης ελληνικής-μεσογειακής σκέψης για τη Ζωή, τον Έρωτα, το Θάνατο, την Ανδρεία, την Αυτοθυσία, τη Γενναιότητα, την υπέρβαση του Εγώ για το Κοινό Καλό. Ο Ερωτόκριτος είναι μνημειώδες έργο: ένα μελόδραμα με happy-end, σαν τις τραγικωμωδίες του Ευριπίδη που τελειώνουν με το παραμυθένιο μοτίβο «και ζήσανε αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα». Αντίθετα από τη «Ερωφίλη» του Χορτάτση, όπου η άσπλαχνη πατρική καρδιά προσομοιάζει στον Σοφόκλειο «Κρέοντα», εδώ τα πράγματα είναι περισσότερον αληθοφανή. Ναι, βεβαίως κι υπάρχει αντι-οιδιπόδειο σύμπλεγμα της μοναχοκόρης με τον πατέρα-αφέντη. Μόνο που εδώ πρυτανεύει η Λογική και το συμφέρον της χώρας. Αυτή η πόλις-κράτος που μας κυνηγάει από την Αρχαιότητα και μας κάνει άλλοτε στενά τοπικιστές και κοντόφθαλμους κι άλλοτε πανέλληνες υπερβαίνοντες τα όριά μας προκειμένου να αντιμετωπίσουμε την έξωθεν απειλή. Μαζί με τον Παπαδιαμάντη και τον Βιζυηνό, ο Βιτσέντζος Κορνάρος, έχει αναδειχθεί διαχρονικός δραματικός ποιητής της ελληνικής λαλιάς.
Πήγα κουρασμένος, μετά από μία μέρα σκληρού βιοπορισμού στο θέατρο «Φούρνος» κι αναγάλλιασε η καρδιά μου. Σωστή διανομή, ταμπλώ-βιβάν, ζωντανή μουσική και συμπαθείς μουσικοί που παίζουν αφαιρετικά σπάζοντας τον μελοδραματικό κώδικα. Ουδείς ξεχώριζε. Ήταν όλοι αρμοστοί σαν τα δάχτυλα σε σφιγμένη γροθιά. Δείτε το. Κι ακούστε το. Μια παράσταση που θα ακουστεί, παρά τις όποιες τεχνικές της αδυναμίες και ιδιαιτερότητες (κυρίως ως προς την ανομοιογένεια των υποκριτικών κωδίκων, αφού οι ηθοποιοί προέρχονται από διαφορετικές σχολές, έχουν τεμνόμενες πορείς στον χώρο του θεάματος και δεν υπάρχει ενιαία εκφορά του λόγου – όμως κι αυτό ακόμα έχει τη σημασία σου στη μετά το μεταμοντέρνο εποχή μας, όπου όλα αντιμετωπίζονται ως «υλικό» για μετα-αναγνώσεις).
Κωνσταντίνος Μπούρας
Πληροφορίες για την παράσταση:
Συντελεστές:
Σκηνοθεσία: Μενέλαος Τζαβέλλας
Βοηθός Σκηνοθέτη: Κωνσταντίνος Σερεπίσος
Θεατρική προσαρμογή: Τζένη Κουκίδου
Κινησιολογία: Κωνσταντίνος Μενούνος
Θεατρικά κοστούμια: Μάνος Καρράς
Σύμβουλος Παράστασης: Όλγα Μουργελά
Σχεδιαστής φωτισμών: Μενέλαος Τζαβέλλας
Κρητική Λύρα: Γιώργος Σαμπαριώτης
Ηθοποιοί: Νέλλη Γκίνη, Σίσσυ Καπετάνου, Κώστας Τραφαλής και Κωνσταντίνος Τσιομίδης, Κωνσταντίνος Τζέμος, Σταύρος Μαρκάλας
Φούρνος
Μαυρομιχάλη 168,Εξάρχεια
Τηλ : 2106460748
Παραστάσεις : Mέχρι : 9/4/2015
Πληροφορίες : Πέμ. Απόγ.: Πέμ. 6.15 μ.μ. Βραδ.:
Τιμη : € 12, 8, 5.
«Βρώμικα Κόλπα» με τη Μαρία Αλιφέρη στο “Studio Κυψέλης»
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Η Μαρία Αλιφέρη επιστρέφει στα φώτα της ράμπας με ένα αγγλοσαξωνικής νοητικής υπερδιέγερσης έργο για λάτρεις του νουάρ και όχι μόνο. Καταπληκτικό το σκηνικό στο ατμοσφαιρικό “Studio Κυψέλης”. Σκηνικά-Κοστούμια: Δέσποινα Βολίδη. Παρακολουθούμε τη δράση ως ηδονοβλεψίες πίσω από το τζάμι του απέναντι ουρανοξύστη. Η έλλειψη κουρτινών αντικαθιστά τον «τέταρτο» ανοικτό τοίχο στη σκηνή «ιταλικού τύπου», ενώ το μαύρο τούλι που υποδηλώνει το τζάμι δίνει μια ονειρική αχλύ στα πρόσωπα απαλύνοντας τις σκληρές γραμμές τους, χωρίς να έχει η σκηνοθεσία ουδέν το ρομαντικόν. Τρεις άνθρωποι τρώνε τα σωθικά τους στη γκαρσονιέρα ενός ιδιόκτητου ουρανοξύστη. Ο ζιγκολό με το Οιδιπόδειο, ο τζογαδόρος σεκιουριτάς πρώην κατάδικος και η ώριμη κυρία που καταναλώνει νεαρούς εμπλέκονται σε ένα ψυχολογικό θρίλερ φόβου, ανασφάλειας, ενοχών, τάσεων φυγής και υπαρξιακού κενού. Από τα πιο καλοφτιαγμένα έργα του είδους, κρατάει τον θεατή στην «τσίτα» μέχρι και λίγο πριν το τέλος. Εκεί χάνεται το νήμα, αφού όλα έχουν αποκαλυφθεί κι είναι όλα αναμενόμενα. Οι εκπλήξεις του τέλους είναι πολύ ισχνές σε σχέση με το κρεσέντο που προηγήθηκε. Η ίντριγκα τελειώνει πρόωρα και ο ρυθμός της αξιοσημείωτης παράστασης «κατακάθεται» στο παρά πέντε. Παρ’ όλα αυτά είναι επιτυχία, γιατί ο θεατής αποκαθαίρεται, αγωνιά, συμπάσχει, ξεχνάει τα ασφυκτικά προβλήματά του… Αυτό δεν είναι και το λειτούργημα των θεατρανθρώπων; Αυτός δεν είναι ο σκοπός του θεάτρου;
Άξιοι όλοι οι συντελεστές, με προεξάρχουσα την απαστράπτουσα, την ώριμη κάτοχο των εκφραστικών της μέσων, Μαρία Αλιφέρη. Αυτή η εκφραστική γυναίκα που εκπέμπει καλοσύνη από χιλιόμετρα, εκλήθηκε να ερμηνεύσει έναν κόντρα-ρόλο με όλη τη σκηνική πείρα και τη δεξιότητα που τη διακρίνει. Τα κατάφερε με το παραπάνω. Βεβαίως, την προτιμώ στις σκηνές που σπάει την ατσάλινη πανοπλία του αδίστακτου προσώπου που υποδύεται και τότε αχνοφαίνεται η ανθρώπινη πλευρά του πληγωμένου ζώου, που μπορεί να κόψει ακόμα και το πόδι του για να λυτρωθεί από την παγίδα που του στήσανε.
Οι ηθοποιοί Χρήστος Λιακόπουλος κι Απόστολος Κρίτσας κράτησαν με ευσυνειδησία τους ρόλους τους, έχοντας πλήρη έγνοια του ρυθμού και του περιορισμένου χώρου που αναγκάστηκαν να κινηθούν λειτουργικά με τα ογκώδη για το σκηνικό (και σε σύγκριση με την πρωταγωνίστρια) σώματά τους. Αυτή η αντίθεση υπογραμμίστηκε ακόμα περισσότερο από τους κατακόρυφους φωτισμούς που μεγεθύνουν τους όγκους. Σωστή διανομή. Από τις βέλτιστες. Ήταν κι οι δυο τους υπέροχοι, διακριτικοί κι άψογοι.
Διακριτική η μουσική που συνέθεσε κι ενορχήστρωσε ο πολυτάλαντος Γιάννης Φίλιας, ο οποίος έγραψε και το τραγούδι της έναρξης.
Σύμβουλος παράστασης-στίχοι τραγουδιών: Μαριάννα Τόλη. Στο πιάνο και στο τραγούδι ζωντανά επί σκηνής ο Σωτήρης Αντωνίου.
Απολύτως ρέουσα η μετάφραση που υπογράφει η Κωνσταντίνα Ρίτσου.
Ο Γιώργος Λιβανός είναι ένας σημαντικός σκηνοθέτης με πείρα ηθοποιού. Κατέχει από ρυθμολογία, εικαστική λειτουργικότητα, μουσικό υποτονισμό, λειτουργική διανομή. Σκηνοθεσία-φωτισμοί: Γιώργος Λιβανός
Όμως η έκπληξη, η πρωταρχική είναι του συγγραφέα David Foley. Πρωτοπαιγμένος στην Ελλάδα, είμαι σίγουρος ότι θα βρει πολλούς ερμηνευτές. Ο άνθρωπος ξέρει να γράφει «καλοφτιαγμένα έργα» (κατά Σκριμπ). Χωρίς να είναι μεγαλοφυία, γνωρίζει τον σκηνικό κώδικα και τον εκμεταλλεύεται στο έπακρο.
Στο «Studio Κυψέλης» βλέπουμε πάντα ενδιαφέρουσες παραστάσεις. Και το κοινό επικροτεί κι επιστρέφει, ξανά και ξανά.
Κωνσταντίνος Μπούρας
INFO:
Χώρος: Θέατρο Studio Κυψέλης, Κυψέλης και Σπετσοπούλας 9, Κυψέλη
ΧΡΗΣΤΟΥ ΝΑΟΥΜ «Τα αυγά της στρουθοκαμήλου» στο θέατρο «Εξ Αρχής»
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Το τυπωμένο έργο των λογοτεχνών είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου. Συγγραφέας είσαι, δεν γίνεσαι. Είναι ο τρόπος που κοιτάς τα πράγματα κι η ιδιαιτερότητα που εκπέμπεις. Το οράν και το οράσθαι. Το είναι και ουχί το έχειν και κατέχειν. Τα βραβεία κι οι τιμητικές διακρίσεις είναι απλές κοινωνικές εκδηλώσεις όπως οι γάμοι και τα βαφτίσια. Όμως ο συγγραφέας τρέφεται στη μοναξιά και στη σιωπή. Καλλιεργεί τον πόθο μέσα του και βιώνει την ηδονή της ύπαρξης μέσα στο απειροελάχιστο κλάσμα του δευτερολέπτου που ο δημιουργικός πυρετός κατεβαίνει ως κεραυνός και ταράσσει τα μέλη. Η δραματικότητα που εκπέμπουν ελάσσονες και μείζονες συγγραφείς είναι σύμφυτη με το έργο τους, είναι το αποτύπωμά τους στον κόσμο της ύλης. Και το χιούμορ είναι η σηματωρός του συγγραφικού ταλέντου. Είχα την τύχη να γνωρίσω πολλούς συγγραφείς από κοντά: τον Αντώνη Σαμαράκη που με συμβούλευε στα εφηβικά μου πετάγματα και προσπαθούσε να με αποτρέψει από την ποίηση (εις μάτην), τον Βασίλη Ζιώγα, τον Γιάννη Πάνου (ομιλώ μόνο για τους μεταστάντες)… Όλοι είχαν χιούμορ, ακόμα κι όταν έδειχναν σοβαροί. Όλοι είχαν συνείδηση της ανθρώπινης κωμωδίας. Η σοβαροφάνεια είναι για τους μέτριους. Η βραβειοθηρεία για τους ανεπαρκείς. Η ματαιοδοξία για τους ματαιοκάματους. Το αυθεντικό ταλέντο παλινωδεί μεταξύ δράματος και κωμωδίας. Όλα τ’ άλλα είναι τεχνητά κι αφύσικα, παροδικά κι αναλώσιμα.
Ένας από τους συγγραφείς που με τιμούν με τη φιλία τους είναι και ο Χρήστος Ναούμ, διακεκριμένος δερματολόγος-αφροδισιολόγος και γνώστης της ανθρώπινης ψυχής, από κέφι και μεράκι. Είναι επίσης ένας ταλαντούχος πεζογράφος με δύο ήδη ευπώλητα μυθιστορήματα στο ενεργητικό του: πρώτα ήρθαν οι σουρεαλιστικές αλλά ουδέποτε γελοιογραφούμενες φιγούρες των αλλόκοτων όντων, που μοιάζουν εν τούτοις περιέργως πώς αληθοφανείς από το τσιφορικό και ταχτσικό «Αχ αυτές οι βασίλισσες». Ακολούθησαν οι απολύτως ρεαλιστικές αλλά όχι λιγότερο απογειωμένες υπάρξεις που στοιχειώνουν το ερεβώδες «Γιαρντίμ. Οι φλόγες της Ανατολής». Και τώρα, όπως ορθώς είχα προβλέψει, το συγγραφικό εκκρεμές γύρισε πάλι στην κωμωδία. Μακριά από την κωμωδία χαρακτήρων και καταστάσεων, πέρα από το μπουλβάρ και τα εύπεπτα θεατρογραφήματα που αναδίδουν μυρωδιά τηλεοπτικής σειράς, ο καλός συγγραφέας βυθίζει το νυστέρι του στην παθολογία της νεοελληνικής μικροαστικής τάξης. Μιας τάξης γνωστής για τους ανίερους συμβιβασμούς και τον ανήθικο κομφορμισμό της. «Τα καλά και συμφέροντα…», αυτός θα μπορούσε να είναι ο υπότιτλος αυτού του θεατρικού, όπου πρωταγωνιστούν τρία τέρατα, τρία εξαμβλώματα θα έλεγα «της διπλανής πόρτας»: η ευνουχιστική μάνα που καταλαβαίνει μόνο όσα θέλει, ο αμφιφυλόφιλος γιος που έχει ένα πρόβλημα ταυτότητας (μπορεί και δύο …προβλήματα) και η βιασμένη κόρη που το ρίχνει στη θρησκοληψία και φθονεί τον αδελφό της μέχρι εγκλήματος. Όχι, δεν γίνονται φονικά σ’ αυτό το έργο. Μόνο παρ’ ολίγον …γάμοι, που αποσοβούνται την τελευταία στιγμή πριν ανοίξει ένα ακόμα κακορίζικο σπιτικό θεμελιωμένο στα ψέματα, πριν ανάψει μια ακόμα πυρκαγιά που θα πυρπολεί τις αθώες ψυχές των άμοιρων απογόνων για γενεές δεκατέσσερις.
Μαύρη κωμωδία; Γέλιο με δαγκωμένα χείλη; Ένα δάκρυ που πάει να κυλήσει και μετατρέπεται σε σαρκασμό; Ο γιατρός Χρήστος Ναούμ είναι πολύ ευαίσθητος για να μην εκπίπτει στο μελό και πολύ ρεαλιστής για να μη χρειάζεται να γίνει κυνικός. Η γνωστή φιλανθρωπία του, η αμέριστη συμπαράσταση στη ζωή (σε όλες της τις εκφάνσεις), η αθώωση εν τέλει όλων των έμβιων όντων που κάνουν ό,τι μπορούν σε αυτόν τον δύσκολο αλλά πανέμορφο πλανήτη αυτή την κρίσιμη στιγμή, τον οδηγούν κι εδώ με ασφάλεια στη συγγραφική «Ιθάκη» του: στο τέλος όλοι είναι ικανοποιημένοι κι ό,τι καταλάβουν …κατάλαβαν. Ό,τι δεν θέλουν να κατανοήσουν, να γνωρίσουν ή να πιστέψουν παραμένει στη σφαίρα του ιδεατού. Κανείς δεν ζορίζει κανέναν για τίποτα. «Αφού η ζωή είναι τόσο σύντομη και μόνο μια κακία μένει, γιατί βιαζόμαστε να κάνουμε τόσο ντόρο με την αδιάφορη ύπαρξή μας;». Αυτό φαίνεται να λέει κάτω από τις γραμμές του ευχάριστου αυτού κειμένου ο δόκιμος (και θεατρικός) συγγραφέας. Χιούμορ, συχώρεση και καλή καρδιά. Αυτό είναι το ηθικό δίδαγμα, η κεντρική ιδέα και η αδιασάλευτη αισθητική θέση του Χρήστου Ναούμ.
Κι ήγγικεν η ώρα να δούμε το τυπωμένο έργο στο θέατρο. Η ιδέα πήρε σάρκα και οστά στο ατμοσφαιρικό θεατράκι «Εξ Αρχής» απέναντι από το μαγειρείο του Μπαρμπαγιάννη στα Εξάρχεια. Απόλαυση. Καθαρή κι αμιγής. Ψυχαγωγία και διασκέδαση. Απλότητα και ταπεινότητα. Ρεαλιστικότητα και σουρεαλισμός. Νατουραλισμός κι απογείωση. Η σκληρότητα της καθημερινότητας δίνει μια άλλη ποιητικότητα στους αληθοφανέστατους χαρακτήρες κι η πειστικότητα των διαλόγων θυμίζει τις παλιές καλές ασπρόμαυρες ταινίες του Φίνου, ή τους «νούτικους» ηθοποιούς της Αθηναϊκής Επιθεώρησης να αυτοσχεδιάζουν κατά το δοκούν. Μόνο που οι τρεις καλοί ηθοποιοί έκαναν εξαντλητικές πρόβες και παρέμειναν απολύτως πιστοί στο πρωτότυπο: Ελένη Τσακάλου (θεϊκή – θύμιζε την Δέσποινα Στυλιανοπούλου σε αυθορμητισμό και λαϊκή αγνότητα), Βασίλης Μαστρογιάννης (το παιδί της διπλανής πόρτας με τα όχι καλά κρυμμένα μυστικά, τόσο συνηθισμένος που μοιάζει εξωπραγματικός) και η Νάντια Μεχάνι (σε ρόλο κακοποιημένου παιδιού που ντύνεται δόκιμη καλόγρια για να τραβήξει την προσοχή κι όταν εξομολογείται το δράμα της αναζητεί νέο βασανιστήριο για να καλύψει το υπαρξιακό της κενό και να αυτοθυματοποιηθεί για άλλη μια φορά).
Ο υπόγειος χώρος, λιλιπούτειος, καλοστημένος, ρεαλιστικά ασφυκτικός, φέρνει κοντά ηθοποιούς και θεατές, το παραμικρό γίνεται αντιληπτό, δεν υπάρχουν όρια, το γέλιο εκρηκτικό και η χαρά αλώβητη από την Κρίση: η χαρά της ύπαρξης, η ηδονή του αναπνέειν, του υπάρχειν, του ερωτεύεσθαι. Από τις σπάνιες φορές που βγαίνοντας από το θέατρο αναθεωρώ την καθημερινή κατήφεια. Τίποτα δεν είναι μοιραίο εφ’ όσον υπάρχει ο θάνατος, τίποτα δεν είναι αφόρητο σε σύγκριση με την αιωνία σιωπή. Γελάτε, κραυγάστε, θυμώστε, φιλιώστε, εκτονωθείτε, αγαπήστε, γιατί χανόμαστε! Αυτό μοιάζει να είναι το μήνυμα του Χρήστου Ναούμ και των καλών, άξιων συντελεστών αυτής της παράστασης που θα διαδοθεί και θα αγαπηθεί από κοινό και κριτικούς. Το καλό επιβάλλεται αυτομάτως. Το κακό πρέπει να επιδοθεί σε ίντριγκες. Ευτυχώς, ο Χρήστος Ναούμ επαφίεται μόνο στο ταλέντο του.
Άξιοι όλοι οι ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:
Σκηνοθεσία, Μουσική επιμέλεια: Ντίνος Σπυρόπουλος
Σκηνικό, Κοστούμια: Κοσμάς Πανωρίδης
Φωτισμοί: JohnMackenzie
Βοηθός Σκηνοθέτη: Αιμιλιανός Λήτος
Ερμηνεύουν: Ελένη Τσακάλου, Βασίλης Μαστρογιάννης, Νάντια Μεχάνι.
Από τις λίγες παραστάσεις που θα ήθελα να ξαναδώ πολλές φορές, κάθε βράδυ, για να έχω ευτυχισμένον και γαλήνιον ύπνο.
Κωνσταντίνος Μπούρας
«Εγώ η Μάρθα Φρόϋντ» με την εξπρεσσιονιστική Γιούλη Ζήκου
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Τελικά, τα ιστορικά πρόσωπα κερδίζουν την «αιωνιότητα» όταν γίνουν μύθος στο συλλογικό συνειδητό ή α-συνείδητο. Ο Φρόϋντ, ο Αϊνστάιν, το ζεύγος Φλέμινγκ, ο Καραθεοδωρής, ο Γιουνγκ (για να μείνουμε στον αυστηρό κι αποστειρωμένο κόσμο των Επιστημών κι όχι στον ξε ορισμού ξεσαλωμένο κόσμο της Τέχνης…) όλοι αυτοί τροφοδοτούν διαρκώς την ανθρώπινη σκέψη με το κουτσομπολίστικο ενίοτε μέρος του βίου και της πολιτείας τους. Η Μάρθα Φρόϋντ ήταν μέχρι τώρα στη σκιά του μεγαλοφυούς συζύγου της. Χάρη όμως στην Φωτεινή Τσαλίκογλου και στο ομώνυμο πόνημά της έγινε αφορμή για προβολή ερωτικών αρχετύπων, ορμεφύτων, προκατασκευασμένων ιδεών και προκαταλήψεων. Η κάθε εποχή (κι ο κάθε «ερμηνευτής») βλέπει το παρελθόν μέσα από τις δικές του ανάγκες και στερήσεις. Έτσι όλες οι γυναίκες δεν είναι αγίες κι όλες οι σύζυγοι δεν είναι πιστές. Το αντίθετο θα ήταν σκάνδαλο για την ελευθέρια ηθική μας που τροφοδοτεί τον κόσμο του ελευθέρου εμπορίου. Αλίμονο σ’ όποιον ξεφεύγει. Η Σαλώμη του Όσκαρ Ουάιλντ δεν ανέχεται την αγέρωχη αγνότητα του ασυμβίβαστου Ιωάννη. Το τίμημα: ο θάνατος, αλλά όχι ο όποιος-όποιος θάνατος, μαρτυρικός, παραδειγματικός, αποκρουστικός, παραδειγματικός… Οι ανθρωποθυσίες κι οι κανιβαλισμοί στην σύγχρονη δυτική κοινωνία μας, είτε πρόκειται για την αδικοχαμένη Νταϊάνα, είτε για τα θύματα τρομοκρατικών ενεργειών ή για την παραδειγματική εκτέλεση και τιμωρία τρομοκρατών ή αντιφρονούντων, επιβεβαιώνουν τη δυσανεξία του ανθρωπίνου είδους για το διαφορετικό, την καχυποψία απέναντι στο ξένο, τον φόβο των εισβολέων στην «αγία» οικογένεια. Ο Φρόϋντ καινοτόμησε, γιατί έφερε το βαθύ υποσυνείδητο στο πιάτο της μικροαστικής και μεσοαστικής κοινωνίας. Η μεγαλοαστική και η ιθύνουσα τάξη δεν είχε ποτέ τέτοια προβλήματα. Τα ταμπού και τα φετίχ ισχύουν για τις κατώτερες, καταδυναστευόμενες, εκμεταλλευόμενες κι εκμεταλλεύσιμες τάξεις. Οι ισχυροί έχουν δικαίωμα στην «αμαρτία», αφού ταυτίζονται με το επίγειο Δίκαιο. Η φράση του Γάλλου βασιλιά «το κράτος είμαι εγώ» παραπέμπει στη Βία που υφίσταται ο φωτοδότης και ζωοδότης Προμηθέας. Αν και προσωπικά προτιμώ την αποκρυφιστική, μεταφυσική σκέψη του Γιουνγκ, ο Φρόϋντ ήταν για τις λαϊκές μάζες ανάλογος του Μαρξ, του Ρεμπώ, του Πικάσο. Έδωσε φωνή στο άρρητο και τόπο στο αχώρητο.
Η Γιούλη Ζήκου είναι μια καταπληκτική εύπλαστη μαχητική «ευάγωγος» ηθοποιός. Ερεύνησε τον βίο και την πολιτεία του ζεύγους Φρόϋντ, παρακινούμενη από το βιβλίο της Φωτεινής Τσαλίκογλου «Εγώ η Μάρθα Φρόϋντ» από τις εκδόσεις Καστανιώτη, έφτιαξε ένα σφιχτοδεμένο δραματικό κείμενο, αποφεύγοντας με δεξιοτεχνία τον μονόλογο, στήνοντας σκιές και είδωλα επί σκηνής, συνδιαλεγόμενη με τον εαυτό της και το Άχρονο, έγινε εταίρα κι Έτερον, ταυτόν και Άλλον, στο τέλος όμως δικαιώθηκε από το χειροκρότημα.
Δύσκολο το εγχείρημά της. Σχεδόν αδύνατον. Η κυρία Φρόϋντ έζησε στο περιθώριο της ζωής του διάσημου συζύγου της. Ήταν το απόλυτο μηδέν από το οποίο αναπηδάει το πρωταρχικόν Ωόν της Δημιουργίας. Έζησε και δεν έζησε. Γι’ αυτό είναι τώρα σημαντικό που αναβιώνει επί σκηνής, έστω κι ως αλλότρια φωνή μέσα από ένα προσωπείο που φέρει το όνομα και – ίσως – τα χαρακτηριστικά της.
Μία παράσταση που αξίζει να παρακολουθήσετε, να μελετήσετε, να σχολιάσετε.
Κωνσταντίνος Μπούρας
Πληροφορίες για την παράσταση:
Συντελεστές
Θεατρική Διασκευή – Σκηνοθεσία: Γιούλη Ζήκου
Σκηνικά- Κοστούμια: Λαμπρινή Καρδαρά
Πρωταγωνιστούν:
Γιούλη Ζήκου: (Μάρθα Φρόυντ)
Πέτρος Αποστολόπουλος: (Σίγκμουντ Φρόυντ)
Γιάννης Ζαραφωνίτης: Σεργκέι- Γιόζεφ Μπρόυερ- Γιατρός- Οιδίποδας
Μύρια Δημητροπούλου: Άννα Φρόυντ- Λου Σαλομέ
Φωνές:
Φαίη Κοκκινοπούλου: Λου Σαλομέ – Ηθοποιός
Ηλιάνα Παναγιωτούνη: Αμαλία Φρόυντ –Μίνα Μπέρνεϋς
Πέτρος Αποστολόπουλος: Πατέρας Μάρθας Φρόυντ – Γυναίκα άρρωστη
Γιάννης Μόρτζος: Αυτοκράτορας
Πρόγραμμα Παραστάσεων
Πέμπτη – Παρασκευή- Σάββατο 21.30, Κυριακή 19.30
Τιμές εισιτηρίων:
Πέμπτη και Κυριακή: 10€
Παρασκευή και Σάββατο: 15€
Διάρκεια: 1 ώρα και 35 λεπτά
«ΞΑΦΝΙΚΑ ΠΕΡΣΙ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ», ένα αριστούργημα στο Θέατρο Οδού Κεφαλληνίας
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Η Μπέτυ Αρβανίτη είναι μεγάλη ηθοποιός. Απόδειξη ο τρόπος που διαχειρίζεται τον εαυτό της και το θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας όλ’ αυτά τα χρόνια. Απλή, αυθεντική, τελειοθήρας, Κυρία με κάππα κεφαλαίο, ξέρει να διαλέγει συνεργάτες αξιοποιώντας τα ταλέντα και τις ικανότητές τους στο έπακρο, χωρίς ν’ ασχημονεί επάνω τους, χωρίς να εφαρμόζει στην πράξη το δίκαιο του ισχυροτέρου…(όπως κάποιοι άλλοι…). Δύναμή της το κοινό που την ακολουθεί σταθερά και την ψηφίζει με τον οβολό του τακτικά. Η εκφραστικότητά της είναι απαράμιλλη. Πολύ πέρα από κινηματογραφικούς κώδικες κι ευκολίες τηλεοπτικές, η θεατρική της παρουσία είναι στέρεα, η μεταλλαγή της από ρόλο σε ρόλο ολοκληρωτική.
Λιτά τα σκηνικά αυτής της παράστασης. Η προβολή στην μεγάλη οθόνη του τέταρτου τοίχου, με τους θεατές καθισμένους σε τρεις πτέρυγες, έδιδε άλλο βάθος και προοπτική στο φρικιαστικό αυτό έργο που παραπέμπει σε αρχετυπικές συγκρούσεις πρωταρχικών ενστίκτων αυτοσυντήρησης-ερωτικού-αυτοκαταστροφής. Αν τηρούσαμε τις αναλογίες, θα λέγαμε πως αυτό το ποιητικό έργο του μεγάλου δραματουργού στέκει σε ίση απόσταση ανάμεσα στην αρχαία τραγωδία και στο αστικό δράμα. Οι δυνάμεις που συμπλέκονται είναι διαχρονικές και παγκόσμιες. Η εκμετάλλευση ανθρώπου από ανθρώπου (ακόμα και μέσα στη στενή οικογένεια), η αδικία, η ανισοκατανομή των φυσικών πόρων, η εξοργισμένη Φύση που απειλεί το κυρίαρχο είδος μας με αφανισμό, η ανάγκη του ανθρώπου να αγαπηθεί και να σμίξει με τους άλλους σε αντίθεση με το κυρίαρχο εγώ που απαιτεί εξουσία κι επιβολή… όλ’ αυτά σε διαρκή ηρακλείτεια ροή. «Οι αυθεντικοί ποιητές αναζητούν τον Θεό», λέει η μητέρα-αράχνη-σαρκοβόρο φυτό στο αριστούργημα αυτό του Τεννεσσή Ουίλλιαμς. Πόσο αλήθεια είναι! Μόνον που ο θεός – όπως και η Φύσις – «κρύπτεσθαι φιλεί» κι αλίμονο σ’ αυτόν που θα περιοριστεί στην επιδερμική εξέταση των φαινομένων με τις πέντε και μόνον πέντε αισθήσεις του. Η «φωτογραφική» άποψις της ζωής και του ανθρωπίνου σώματος (ως εικόνα του Θεού), εξιδανικεύει την αιώνια νεότητα και την ανακηρύσσει σε αυταξία απαράμιλλη. Ο έρωτας γίνεται ναρκισσιστικό σπορ για αργόσχολους ή μανία επιβεβαίωσης για καταθλιπτικούς. Μόνον η συμφιλίωσις με το γήρας, την ασθένεια και την ανημπόρια και τον θάνατο δίνει στον άνθρωπο την περιορισμένη σοφία του έμπειρου όντος που αντιπαρέρχεται τις προκλήσεις του βίου με την μόνη τεχνική που μπορεί να μεταχειρισθεί: την φιλοσοφημένη απάθεια: ούτε υπερβολικοί ενθουσιασμοί ούτε αβυσσαλέες απογοητεύσεις. Αυτή η αρχαιοελληνική στάση ζωής, τόσο διαφορετική με τον μελοδραματισμό του ανθρώπου στον Δυτικό Πολιτισμό, είναι η μόνη εγγύηση για την εξασφάλιση του Δικαίου, της Ισονομίας, της Ισότητας, της Ελευθερίας, και της Αδελφοσύνης όλων των ανθρώπων. Κάθε άλλη υπερβολή συνιστά Ύβριν και τιμωρείται από τη Νέμεσι, τη Δίκη και τη Θέμιδα.
Απόλαυσα την παράσταση «Ξαφνικά πέρσι το καλοκαίρι» στο «Θέατρο Οδού Κυκλάδων». Τόσο ανανεωμένο το παλιομοδίτικο αυτό και κάπως υπερβολικό (σχεδόν ρετρό) μελοδραματικό έργο. Η διανομή έξοχη.
Πρόσωπα του έργου και θίασος (με τη σειρά εμφάνισης που ορίζει ο συγγραφέας):
Βάϊολετ Βέναμπλ: Μπέττυ Αρβανίτη
Δρ Τσουκρόβιτς: Αλέξανδρος Βάρθης
Δεσποινίς Φόξχιλ / Αδελφή Φελίσιτι: Άννα Πατητή
Κυρία Χόλι: Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη
Τζορτζ Χόλι: Γιάννης Φλουράκης
Κάθριν Χόλι: Λουκία Μιχαλοπούλου
Τον Σεμπάστιαν Βέναμπλ από την οθόνη υποδύεται ο Νίκος Κουρής.
Ο σκηνοθέτης Δημήτρης Μαυρίκιος, που φιλοτέχνησε και τη μετάφραση, έδωσε ακόμα μία άρτια παράσταση που φέρει τη σφραγίδα και την υπογραφή του: έντονη θεατρικότητα, χρήση πολυμέσων και βιντεοπροβολών (συνάντηση έβδομης και διονυσιακής τέχνης), ιδιότυπη αποστασιοποίηση, στυλιζάρισμα, ρυθμική συγχορδία φωνών και σωμάτων, χορογραφημένες κινήσεις, δραματικοί (σχεδόν μπαρόκ) φωτισμοί.
Σκηνικά: Δημήτρης Πολυχρονιάδης
Κοστούμια: Ελένη Μανωλοπούλου
Μουσική: Στάθης Σκουρόπουλος
Φωτισμοί: Λευτέρης Παυλόπουλος
Βίντεο: Χρήστος Δήμας
Συνεργάτης στη Σκηνοθεσία: Μανώλης Δούνιας
Βοηθός Σκηνοθέτη: Άννα Πατητή
Μακιγιάζ: Γιάνης Παμούκης.
Hair Design: Daniel Αθανασίου
Για τα ένθετα κινηματογραφικά:
Σκηνοθεσία: Χρήστος Δήμας
Φωτογραφία/Ειδικά εφέ: Άγγελος Παπαδόπουλος
Μοντάζ: Ιωάννα Σπηλιοπούλου
Ο κανιβαλισμός της τελικώς περιγραφομένης σκηνής δίδεται με τέτοιο αισθητικά παραληρηματικό τρόπο που δεν σοκάρει τον θεατή.
Ας μην λησμονούμε και την φρικιαστική ιστορία που υποκρύπτεται κάτω από το άσχετο, αθώο (;) παιδικό τραγουδάκι «Ήτανε ένα μικρό καράβι… να δούμε ποιος θα φαγωθεί». Η πραγματική ιστορία κανιβαλισμού στα χρόνια του Ναπολέοντα καμουφλάρεται κάτω από την παιδική ελαφρότητα…
Εδώ η θεατρική κινηματογραφικότητα σώζει το θυμικό του κοινού από υπερφόρτωση κυκλωμάτων, αφού η υποκειμενική, βιωμένη και μαρτυρημένη πραγματικότητα κινείται μεταξύ εφιάλτη, παραισθήσεων κι εκκεντρικής ψυχοπαθολογίας. Όπως και στην αρχαία τραγωδία, το τερατώδες ξυπνά το θηρίο του κατώτερου εαυτού μέσα μας, το εξαγνίζει, το καθαίρει και το λυτρώνει. «Δι’ ελέου και φόβου περαίνουσα την των τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν…» (Αριστοτέλης, Περί Ποιητικής).
Κωνσταντίνος Μπούρας
πληροφορίες για την παράσταση από τον επίσημο ιστότοπο του Θεάτρου Οδού Κεφαλληνίας:
Το Θέατρο Οδού Κεφαλληνίας παρουσιάζει από τις 25 Δεκεμβρίου 2014 το αριστούργημα του Tennessee Williams, ‘Ξαφνικά πέρσι το καλοκαίρι’.
Ένας ερευνητής βυθίζεται σε μια σκοτεινή υπόθεση ανθρωποφαγίας στα χρόνια του μεσοπολέμου. Θύμα είναι ένας ομοφυλόφιλος ποιητής , ο Σεμπάστιαν Βέναμπλ, και θύτες κάποιοι έφηβοι εξαθλιωμένοι από κάθε μορφής πείνα.
Ο ποιητής, μετά από 25 καλοκαίρια που γύριζε τον κόσμο έχοντας στο πλάι του τη λαμπερή μητέρα του Βάιολετ, πήρε τη μοιραία απόφαση να την αντικαταστήσει με την εξαδέλφη του Κάθριν, αθώα και ανέτοιμη να υποδυθεί τον ρόλο του «κράχτη», όπως λέει η ίδια. Η Βάιολετ όμως κατηγορεί την Κάθριν ως ιδιοτελή και ανίκανη να προστατέψει τον ευαίσθητο δημιουργό, την κλείνει σε ψυχιατρική κλινική και επιδιώκει να της γίνει λοβοτομή, για να πάψει να αφηγείται το φριχτό τέλος του Σεμπάστιαν διασύροντας τη μνήμη του ανυπεράσπιστου ποιητή.
Η αντιπαράθεση και η κατάθεση ψυχής των δυο γυναικών τις τοποθετούν στην πρώτη γραμμή των μεγάλων ηρωίδων του Tennessee Williams, ο οποίος για μια ακόμα φορά αυτοβιογραφείται, ειδικά ως προς το βιωματικό τραύμα της λοβοτομής: η αγαπημένη του αδελφή Ρόουζ, ύστερα από επιμονή της μητέρας τους, είχε υποβληθεί στην ολέθρια αυτή επέμβαση, που την άφησε για πάντα διανοητικά ανάπηρη.
Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα έργα του διάσημου Αμερικανού συγγραφέα, το οποίο γνώρισε τεράστια επιτυχία και ως κινηματογραφική ταινία (1959). Στην Ελλάδα έχει παρουσιαστεί αρκετές φορές, αναμένεται όμως με ιδιαίτερο ενδιαφέρον η σκηνοθεσία του Δημήτρη Μαυρίκιου, ο οποίος μας έχει ήδη χαρίσει έναν μοναδικό Tennessee Williams με τον «Γυάλινο Κόσμο» του, μια παράσταση που άφησε εποχή. Η συνεργασία του με τη θεατρική εταιρεία “Πράξη” και την Μπέττυ Αρβανίτη, που επί 27 χρόνια παρουσιάζει έργα ρεπερτορίου, σίγουρα θα συζητηθεί στη φετινή θεατρική Αθήνα.
Πρόσωπα του έργου και θίασος (με τη σειρά εμφάνισης που ορίζει ο συγγραφέας):
Βάϊολετ Βέναμπλ: Μπέττυ Αρβανίτη
Δρ Τσουκρόβιτς: Αλέξανδρος Βάρθης
Δεσποινίς Φόξχιλ / Αδελφή Φελίσιτι: Άννα Πατητή
Κυρία Χόλι: Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη
Τζορτζ Χόλι: Γιάννης Φλουράκης
Κάθριν Χόλι: Λουκία Μιχαλοπούλου
Τον Σεμπάστιαν Βέναμπλ από την οθόνη υποδύεται ο Νίκος Κουρής.
Μετάφραση-Σκηνοθεσία: Δημήτρης Μαυρίκιος
Σκηνικά: Δημήτρης Πολυχρονιάδης
Κοστούμια: Ελένη Μανωλοπούλου
Μουσική: Στάθης Σκουρόπουλος
Φωτισμοί: Λευτέρης Παυλόπουλος
Βίντεο: Χρήστος Δήμας
Συνεργάτης στη Σκηνοθεσία: Μανώλης Δούνιας
Βοηθός Σκηνοθέτη: Άννα Πατητή
Μακιγιάζ: Γιάνης Παμούκης.
Hair Design: Daniel Αθανασίου
Για τα ένθετα κινηματογραφικά:
Σκηνοθεσία: Χρήστος Δήμας
Φωτογραφία/Ειδικά εφέ: Άγγελος Παπαδόπουλος
Μοντάζ: Ιωάννα Σπηλιοπούλου
Το έργο παίζεται κάθε Τετάρτη και Κυριακή στις 8μμ. Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο στις 9μμ.
Τιμές εισητηρίων: 19 ευρώ, 16 ευρώ, 13 ευρώ. Φοιτητικό: 13 ευρώ
«ΠΑΡΑΣΙΤΑ» στο «Θέατρο του Νέου Κόσμου»
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Ένα δυνατό καλοφτιαγμένο έργο με αγγλοσαξωνικές προδιαγραφές και για ηθοποιούς λάστιχο με έμπειρο σκηνοθέτη γίνεται θέαμα-γροθιά στο στομάχι. Οι «Άθλιοι» του σύγχρονου κόσμου, οι παρίες, τα κλεφτρόνια, οι ναρκομανείς, οι παραβατικοί, οι περιθωριακοί, μετά τον Ζενέ έχουν την τιμητική τους στο θέατρο. Ο αστός βλέπει εκ του ασφαλούς τι σημαίνει «ελευθερία χωρίς όρια και όρους» και φροντίζει δια του αριστοτελικού «ελέους και φόβου» καθαίρεται από τα νοητικά «παράσιτα» κι επιστρέφει ανενόχλητος στην τακτοποιημένη ζωή του.
Η παράσταση στο «Θέατρο του Νέου Κόσμου» (που μοιάζει πλέον με εργοστάσιο ποιοτικών θεατρικών ευωχιών) σε σκηνοθεσία τού κατά πολλά έμπειρου Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου είναι αριστουργηματική. Το εννοώ. Καθηλώνει το θεατή, του κόβει την ανάσα, τον αναγκάζει να σκεφτεί, πυρπολεί τον συναισθηματικό του κόσμου, ανασύρει αρχετυπικούς φόβους και προκατακλυσμιαίες ενοχές, επιτυγχάνει εν πολλοίς αυτό που το θέατρο επιδιώκει αρχαιόθεν: να διδάξει, να προσαρμόσει, να εντάξει το άτομο στον κοινωνικό ιστό, να οριοθετήσει την ελευθερία του στο επίπεδο σεβασμού της ελευθερίας των άλλων…
Και οι δύο ηθοποιές ήταν υπέροχες. Η μία καλύτερη από την άλλη. Και οι δυο διαφορετικές, όμως τόσο όμοιες. Αλληλοσυμπληρωματικές, υποβαστάζουσες το βάρος μιας μοίρας σχεδόν τραγικής. «Αμαρτίαι γονέων παιδεύουσι τέκνα»… Ισορροπία θυμικού και νοητικού. Δύσκολα αλλά επιτευχθείσα. Ολοκλήρωση του ρόλου συνολικώς: ψυχοσωματικώς. Τα ονόματά τους: Κόρα Καρβούνη, Ιωάννα Κολλιοπούλου.
Δείτε το, αφού πάρετε τα υπογλώσσιά σας και τα χάπια για το στομάχι.
Αξίζει.
Κωνσταντίνος Μπούρας
Πληροφορίες για την παράσταση:
Μετάφραση: Αγγελική Κοκκώνη
Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος
Μουσική: Σταύρος Γασπαράτος
Επιμέλεια κίνησης: Έλενα Αντωνίου
Σχεδιασμός φωτισμών: Σάκης Μπιρμπίλης
Παίζουν οι ηθοποιοί: Κόρα Καρβούνη, Ιωάννα Κολλιοπούλου
“Παράσιτα” της Βίβιεν Φράντσμαν
Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος
Παίζουν: Κόρα Καρβούνη, Ιωάννα Κολλιοπούλου
H Πινκ αγαπάει τη Ρόλλυ και η Ρόλλυ αγαπάει την Πινκ. Είναι αδελφές, που μοιράζονται το ίδιο τραυματικό παρελθόν και το ίδιο ζοφερό παρόν: κακοποίηση, φτώχεια, φυλακή, ναρκωτικά. Η μία θέλει να ξεφύγει. Η άλλη δεν την αφήνει, την χρειάζεται κοντά της. Αλλά πώς μπορείς να σταθείς στα πόδια σου κουβαλώντας το ασήκωτο βάρος της ύπαρξης ενός δικού σου ανθρώπου;
«Loot», σαν παλιά καλή αυτοσχέδια ελληνική κωμωδία
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Το βρεττανικό φλεγματικό χιούμορ βρίσκει την ελληνική-μεσογειακή εκδοχή του απολαύσαμε στο «Θέατρο του Νέου Κόσμου», που πάντα μας εκπλήσσει με την πανσπερμία των ταλέντων που φιλοξενεί.
Το έργο του Τζο Όρτον “Loot” σε μετάφραση Κώστα Τσιανάκα, και σκηνοθεσία Μάκη Παπαδημητρίου, αποδείχθηκε ανθεκτικό στη μάλλον αυθαίρετη και ψιλοχαβαλεδιάρικη διασκευή του, αφού και το ενδιαφέρον του κοινού διατήρησε αμείωτο και το δαγκωτό γέλιο των αγγλοσαξώνων μετατράπηκε σε επιθεωρησιακή εκτόνωση των ελληνοφρόνων και οι ηθοποιοί ατυοσχεδίασαν όπως οι παλιοί «νούτικοι» συνάδελφοί τους κι ο αθάνατος ελληνικός ασπρόμαυρος κινηματογράφος απέδειξε ότι δημιούργησε σχολή αυτοσχέδιας υποκριτικής που βρίσκει ακόμα επίδοξους κι επιτυχημένους μιμητές.
Εξηγούμαι. Το πρωτότυπο κείμενο βασίζεται στο υπονοούμενο και στη «λανθάνουσα» γλώσσα. Είναι ανατρεπτικό, αναρχικό. «Μαύρη κωμωδία» με τα όλα της. Όμως οι ανέκφραστοι εγγλέζοι θα απορούσαν (με πρώτον τον ίδιον τον συγγραφέα) με τα τρανταχτά γέλια και την απρόσκοπτη εκτόνωση των Ελλήνων – τόσον επί σκηνής όσον κι επί πλατείας… Φαίνεται ότι αυτή είναι μια ακόμα παρενέργεια της Κρίσης. Μάθαμε να εκτονωνόμαστε χωρίς να πολυνοιαζόμαστε για τα όρια (αισθητικά, υφολογικά, κοινωνικά κ.ά.), ως εάν να συμφωνήσαμε όλοι μαζί να γελάσουμε μέχρι θανάτου. «Ένα γέλιο θα σας θάψει», σύμφωνα με το γνωστό αναρχικό σύνθημα.
Κι ως εδώ όλα καλά, αφού δεν έχουμε πια – ως φαίνεται – «ούτε ιερόν ούτε όσιον» κι η σάτιρα καλά κρατεί. Κι ο αυτοσαρκασμός επίσης…
Μήπως όμως θα ήταν σκόπιμο να βάζουμε και μια μικρή λεξούλα «διασκευή-απόδοση-ελεύθερη ερμηνεία-παράφραση» ή ό,τι άλλο θέλουμε δίπλα στον τίτλο του έργου και στο όνομα του συγγραφέα; Βεβαίως, τα διαχρονικά κείμενα αντέχουν σε κάθε είδους αυθαιρεσίες. Κι αυτό ακριβώς καταδεικνύει κι αποδεικνύει τη διαχρονικότητά τους. Υπάρχουν όμως πάντα κάποια ηθικά όρια, όπως: όταν θες να κάνεις χαβαλέ, γράψε δικό σου έργο, μην ασχημονείς πάνω στο έργο του άλλου, και δη του πεθαμένου…
Θα μου πείτε, ο ίδιος ο Όρτον δεν έχει ούτε ιερό ούτε όσιο σε αυτή τη μαύρη κωμωδία που διακωμωδείται η μικροαστική τάξη, οι προκαταλήψεις κι οι προκατασκευασμένες ιδέες της. Όταν το φέρετρο με τη βαλσαμωμένη μάνα κατέχει την κεντρική θέση της σκηνής, αυτό τα λέει όλα. Από αυτή την άποψη είχαν κάθε δίκιο, μεταφραστής, σκηνοθέτης κι ηθοποιοί να ζωντανέψουν το σκονισμένο έργο όπως μπορούσαν καλύτερα.
Ήταν όλοι τους αξιοθαύμαστοι. Δεν θα ξεχωρίσω κανέναν, γιατί παρά τις ευγενείς προσπάθειές τους, ουδείς έκλεψε την παράσταση. Όλοι οι ρόλοι ήταν αβανταδόρικοι κι έδιναν τη δυνατότητα σε όλους τους ηθοποιούς να πλάσουν χαρακτήρες σπαρταριστούς κι αληθοφανείς μέσα στην εκκεντρικότητα της δραματουργικής υπερβολής τους.
Δείτε το, αν θέλετε να ξεχάσετε τις στεναχώριες σας.
Είναι ένα έργο για να γελάσει κάθε πικραμένος.
Πληροφορίες για την παράσταση:
Μετάφραση: Κώστας Τσιανάκας
Σκηνοθεσία: Μάκης Παπαδημητρίου
Σκηνικά – Κοστούμια: Χριστίνα Κάλμπαρη
Μουσική: Σπύρος Γραμμένος
Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης
Παίζουν οι ηθοποιοί:
Γιώργος Μακρής, Κατερίνα Λυπηρίδου, Δημήτρης Πασσάς, Όμηρος Πουλάκης, Γιάννος Περλέγκας
