Η Μπρούσκου στα χνάρια της Κιτσοπούλου στο Θέατρο Τέχνης
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Από τον «Ματωμένο Γάμο» του Λόρκα σε κατακρεούργηση Λένας Κιτσοπούλου κι από το νέο έργο της Κιτσοπούλου που προηγήθηκε στο «Θέατρο Τέχνης» της Οδού Φρυνίχου, φαίνεται να επηρεάστηκε σφόδρα η κατά τα άλλα δομημένη στον θεατρικό διονυσιακό ρυθμό της Άντζελα Μπρούσκου. Γράφοντας για το πρόσφατο (αλλά ουχί τελευταίο, βεβαίως) έργο της Λένας Κιτσοπούλου με τον σχοινοτενή κι εκνευριστικό (όπως και η παράσταση) τίτλο «Μια μέρα, όπως κάθε μέρα, σε ένα διαμέρισμα από τα χιλιάδες διαμερίσματα της Αθήνας, αυτά με τα κουφώματα ασφαλείας και τους βολικούς καναπέδες τους, σε κατάσταση αμόκ. Ή η ανουσιότητα του να ζεις», το χαρακτήρισα «θέατρο της α-νοησίας» [δικός μου ο εισηχθείς νεολογισμός – παρακαλώ να μου κατοχυρωθεί το copyright]. Η μεταμοντέρνα – κατά Κιτσοπούλου – εκδοχή του «θεάτρου του παράλογου» μας παραδίδει (αμάσητη σχεδόν και αχώνευτη… βεβαίως) τη μπουρδολογία της καθημερινότητος, σα να είμαστε ωτακουστές στο φωταγωγό ή στο διπλανό κάθισμα του μετρό. Η «πραγματικότητα», η «καθημερινότητα», η Κρίση, η ανία, η άνοια, τα φληναφήματα, το υπαρξιακό κενό είναι πρώτης τάξεως θέματα για θεατρική αναπαράσταση-ανάλυση-παρατήρηση-απομυθοποίηση-αναμυθοποίηση-εξαγωγή κοινωνιολογικών ή ψυχολογικών ή άλλων συμπερασμάτων. Όμως το θέατρο είναι κοινωνική τέχνη, δεν είναι παρεΐστικη εκτόνωση. Πρέπει να υπάρχει ένας καμβάς, ένα κείμενο, ένα σενάριο, πάνω στο οποίο αυτοσχεδιάζουν οι ηθοποιοί. Στην περίπτωση της Κιτσοπούλου, όταν επρόκειτο για το Λόρκα κάτι πάει κι έρχεται [τρόπος του λέγειν!], όταν πρόκειται όμως για το δικό της ανοησιούργημα, εκεί έχουμε απλώς δραματικές εκρήξεις ενέργειας χωρίς κανένα νόημα. Η Άντζελα Μπρούσκου φαίνεται ότι επηρεάστηκε τα μάλα από την τεχνική (για να μην πω «σχολή») της Κιτσοπούλου [ακόμα κι αν δεν έχει δει τη δουλειά της, σίγουρα επηρεάζεται από την περιρρέουσα ατμόσφαιρα επαγωγικώς] και παίρνοντας «ΤΟ ΤΡΕΛΟ ΑΙΜΑ» του Παντελή Πρεβελάκη ως πρωτογενές υλικό παράστασης, το αναδομεί με τρόπο κατεδαφιστικά απομυθοποιητικό.
Η παρενδυσία, το bullying, το φαλλοκρατικό πρότυπο του ανδρισμού, η ψυχοπαθολογία και η αιμομειξία της ελληνικής επαρχίας είναι ένα πολύ ενδιαφέρον δραματικό υπόστρωμα για τη δημιουργία μιας ενδιαφέρουσας παράστασης. Η ΆΝΤΖΕΛΑ ΜΠΡΟΥΣΚΟΥ είναι ταλαντούχα, είναι μοναδική, έχει όραμα, και τα κατάφερε ακόμα κι ως ακούσια (;) μιμητής τής πληθωρικά εξαπλούμενης – ως ιός μεταδοτικός – Λένας Κιτσοπούλου. Ως κριτικός κι επαρκής θεατής, της συνιστώ να επανέλθει σε περισσότερο κλασικές και λογοκρατούμενες θεατρικές φόρμες, γιατί το …άλλο «μόδα είναι και θα περάσει». Το κλασικό είναι διαρκές και το δομημένο δεν καταρρίπτεται. Οι διάφοροι –ισμοί που άνθησαν στο πρώτο μισό του εικοστού αιώνα άφησαν πίσω τους σκόνη και κουρνιαχτό, εκτός ίσως από τον υπερ-ρεαλισμό που είναι γενεσιουργός αιτία και δομικό συστατικό της Τέχνης, εκ των ουκ άνευ. Εν κατακλείδι, δείτε την πρώτη σκηνοθεσία της Μπρούσκου στο «Θέατρο Τέχνης» ως «έργο εν εξελίξει»… Όλοι οι ηθοποιοί (Κωνσταντίνα Αγγελοπούλου, Διαμαντής Καραναστάσης, Παρθενόπη Μπουζούρη, Βασίλης Παπαγεωργίου, Γιάννης Χαρτοδιπλωμένος) απολύτως ταιριαστοί στις σκηνοθετικές οδηγίες, υπηρέτησαν χωρίς ατομικές εξάρσεις κι υπερ-προβολές το όραμα μιας από τις πιο σημαντικές σκηνοθέτιδες που έχουμε σήμερα: της Άντζελας Μπρούσκου.
Κωνσταντίνος Μπούρας
Info:
Από τον επίσημο διαδικτυακό τόπο του Θεάτρου Τέχνης:
http://www.theatro-technis.gr/triti-periodos/
ΤΟ ΤΡΕΛΟ ΑΙΜΑ, Παντελή Πρεβελάκη
Στον κόσμο του Πρεβελάκη οι ήρωες ασφυκτιούν μέσα στην κλειστή ζωή μιας οργανωμένης κοινωνίας που καταδυναστεύει τα μέλη της. Σιωπή και μυστικά. Απαγορεύσεις. Μέσα από το προστατευμένο κουκούλι της οικογένειας ξεσπούν βίαια πάθη, δράματα ζηλοτυπίας, μίση, βεντέτες. Σώματα που φλέγονται. Η αμαρτία και η ενοχή.Ακυρωμένες ζωές.Ακραίες ερωτικές φαντασιώσεις, αιμομιξίες, φονικά, μοιχοί, αυτόχειρες. Στον αντίποδα η αυτοθυσία, η αγάπη για τον θεό, η συγχώρεση, η σωτηρία της ψυχής, η φιλοπατρία. Σκηνικό το ελληνικό τοπίο, η επαρχία, το χωριό, μαντριά, σκοτεινά πηγάδια, ξερολιθιές. Τα μοτίβα επαναλαμβάνονται μέχρι αυτή τη στιγμή που μιλάμε και ο μεγάλος εσταυρωμένος, ο έρωτας, μαχαιρώνεται τώρα μπροστά σε ανοιχτές τηλεοράσεις.
Η Άντζελα Μπρούσκου, σκηνοθετεί για πρώτη φορά στο θέατρο όπου μαθήτευσε, ένα τολμηρό και βαθιά «ελληνικό» κείμενο.
Σκηνοθεσία: Άντζελα Μπρούσκου
Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος
Παίζουν (αλφαβητικά): Κωνσταντίνα Αγγελοπούλου, Διαμαντής Καραναστάσης, Παρθενόπη Μπουζούρη, Βασίλης Παπαγεωργίου, Γιάννης Χαρτοδιπλωμένος.
Πέμπτη 23 Απριλίου – Τέταρτη 10 Ιουνίου 2015
Ημέρες & ώρες παραστάσεων:
Πέμπτη-Παρασκευή-Σάββατο 9.00 μ.μ., Κυριακή 8.00 μ.μ.
Διάρκεια παράστασης: 100′
Το νέο έργο της Λένας Κιτσοπούλου Τίτλος παράστασης:
Μια μέρα, όπως κάθε μέρα, σε ένα διαμέρισμα από τα χιλιάδες διαμερίσματα της Αθήνας, αυτά με τα κουφώματα ασφαλείας και τους βολικούς καναπέδες τους, σε κατάσταση αμόκ. Ή η ανουσιότητα του να ζεις.
Η παράσταση επαναλαμβάνεται από την Δεύτερα 27 Απριλίου έως και Τρίτη 12 Μαΐου.
Λίγα λόγια για το έργο
Στην ουσία πρόκειται για ένα έργο για τη ματαιότητα. Ένα κείμενο πολύ καθημερινό, που δεν έχει τίποτα φιλοσοφικό. Δεν έχει τίποτα ουσιώδες – είναι μαζεμένες όλες οι ανούσιες κουβέντες που κάνουμε στον καναπέ μας (με τις οποίες πωρωνόμαστε κιόλας), από συνταγές μαγειρικής μέχρι τις ειδήσεις της τηλεόρασης. Αυτό, που μιλάμε στο τηλέφωνο χωρίς να λέμε τίποτα. Ένα πράγμα τόσο καθημερινό, τόσο οικείο σε όλους, που όμως μέσα από την εμμονική του δομή καταντάει άρρωστο. Ένα κείμενο βασισμένο σε τόσο κλισέ κουβέντες, που κατά τη διάρκεια των διαλόγων οι θεατές θέλουν να μπουν μέσα και να συμμετέχουν με τη γνώμη τους, να διαφωνήσουν, να συμφωνήσουν, να επαινέσουν ή να αρπαχτούν. Μια βαρεμάρα, μια ματαιότητα, μια σήψη, που οχυρώνεται πίσω από ανώδυνες κουβέντες. Για να περάσει η ώρα. Για να ξεχαστούμε. Για να μην νιώσουμε ένοχοι που η ζωή μας δεν μας ικανοποιεί. Ένα έργο για την εποχή μας, για το «τώρα», που πια δεν έχουν τα πράγματα νόημα, που πια δεν περιμένουμε και πολλές εκπλήξεις. Τόσο ζωντανό, που αν το πάρει κάποιος να το παίξει σε έναν χρόνο θα μπορούσε σε σημεία να λέει άλλα λόγια. Φυσικά, υπάρχουν σκηνοθετικές εγκοπές, παραλληρήματα κειμενικά, κατά τα οποία παρεμβάλλονται κάποια πράγματα πολύ τραγικά, ή τραγικά κωμικά ,δράσεις ή σιωπές απόγνωσης, κάποια ξεσπάσματα των ηρώων πολύ τρελά- αλλά στο πλαίσιο πάλι μιας τρέλας πολύ κλισέ, σαν να προσπαθούμε μέσα από κλισέ και γελοίες αφορμές να τσακωθούμε, να τα σπάσουμε, μόνο και μόνο για να μην βγει αυτό το κοιμισμένο τέρας από μέσα μας, που δεν είναι άλλο από τον βαθύ πόνο της ύπαρξής μας. Παθαίνουμε αμόκ και καταλαμβανόμαστε από οργή, σε μια ύστατη προσπάθεια να δραπετεύσουμε από τους ίδιους μας τους εαυτούς.
Κείμενο – Σκηνοθεσία: Λένα Κιτσοπούλοου
Σκηνικά – Κοστούμια: Ναταλία Λάτση
Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος
Μουσική επιμέλεια: ο Θίασος
Α’ Βοηθός Σκηνοθέτη: Άννα Νικολάου
Β’ Βοηθός Σκηνοθέτη: Χρήστος Χριστόπουλος
Γ’ Βοηθός Σκηνοθέτη: Ιωάννα Μαυρέα
Δ’ Βοηθός Σκηνοθέτη: Τζένια Κονταράτου
Φωτογραφίες: Μυρτώ Αποστολίδου
Παίζουν: Γιάννης Κότσιφας, Λένα Κιτσοπούλου κ.ά.
"Το ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο" στο 2ο Γυμνάσιο Βούλας
ΣΧΟΛΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΥΨΗΛΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Η Θεατρική ομάδα του 2ου Γυμνασίου Βούλας και αποφοίτων, έστησε μια διασκεδαστική παράσταση με ρυθμό, ζωντανή μουσική με τη σχολική χορωδία που δρέπει δάφνες διεθνώς και παρουσίασε με ξεκαρδιστικό τρόπο το πασίγνωστο κινηματογραφικό σουξέ όλων των εποχών “Το ξύλο βγήκε απ’ τον παράδεισο”, την Κυριακή 26 Απριλίου, ώρα 8:30, στο αμφιθέατρο του 2ου Γυμνασίου Βούλας (Προόδου και Λ. Βουλιαγμένης).
Δουλειά συνόλου, με ομόνοια, τεχνογνωσία, επαρκείς εμψυχωτές, άριστους διοργανωτές και τους αποφοίτους σε ρόλους πρωταγωνιστικούς. Θαυμάζω ιδιαίτερα την αυτοθυσία του γυμνασιάρχη Γιαννακόπουλου, της σκηνοθέτιδος Φραγκεδάκη Δέσποινας (συνταξιούχου καθηγήτριας των καλλιτεχνικών), της διευθύντριας ορχήστρας Σιαφλά Πέρσας και όλων των παιδιών (που με συμπαραστάτες τους γονείς τους) μας έδωσαν ένα ψυχαγωγικό θέαμα που σπανίως απολαμβάνεις στις επαγγελματικές σκηνές, αφού εδώ υπήρχε και αθωότητα και χάρη και κέφι και μπρίο και μεράκι, αλλά προπαντός η εκχειλίζουσα ορμή της νιότης που συμπαρέσυρε και τους πλέον βαρύθυμους. Μία χαρακτηριστική εφαρμογή της λαϊκής φράσης «θα γελάσει και το παρδαλό κατσίκι» (με την καλή την έννοια). Ανυπομονώ να δω και τη «Λυσιστράτη» που θα ανεβάσουν αυτά τα τρομερά παιδιά με τη δασκάλα τους.
Θαύμασα ιδιαίτερα την υποκριτική ορισμένων παιδιών-ταλέντων, που υποδύθηκαν τους ρόλους τους με απόλυτη φυσικότητα και αληθοφάνεια. Μία από αυτές τις ταλαντούχες υπάρξεις είναι και η βαφτισιμιά μου Ειρήνη Αντωνάκη και είμαι ιδιαίτερα περήφανος για την πνευματικότητα το χιούμορ και την ευπλασία αυτής της υπό εξέλιξιν φωτεινής προσωπικότητας. Στη φωτογραφία με τον ιδιαίτερα εκφραστικό Θοδωρή Μιστιλόγλου.
Στην Ελλάδα της Κρίσης, που μόνον πολιτισμό μπορούμε να δημιουργούμε, αυτή η ομάδα είναι ένα καλό παράδειγμα για γονείς, εκπαιδευτικούς, καλλιτέχνες και μαθητές. Μακάρι να τους μιμηθούν κι άλλοι.
Φιλικά κι ενθαρρυντικά,
Κωνσταντίνος Μπούρας
"Φτυστός ο μακαρίτης", ΣΑΝ ΠΑΛΙΟ ΚΑΛΟ ΣΙΝΕΜΑ, ΠΟΥ ΣΟΥ ΑΦΗΝΕΙ ΜΙΑ ΓΛΥΚΟΠΙΚΡΗ ΓΕΥΣΗ
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Αντίθετα από πολλούς «διανοούμενους» και «ψευτοκουλτουριάρηδες», δεν αρνούμαι το λαϊκό θέατρο και τις καταβολές του στο αρχαίο δράμα, μέσα από τη μακραίωνη παράδοση του μεσογειακού τρόπου ψυχαγωγίας, αυτοσαρκασμούς, παιδαγωγικής ειρωνείας, δημοκρατικού καυτηριασμού των κακώς κειμένων. Αυτοκρατορίες έπεσαν, βάρβαροι ήλθαν και απήλθαν, οι λαοί όμως της χερσονήσου του Αίμου, η λαοί που «βρέχονται» από τη Μεσόγειο, απαξάπαντες, διατήρησαν αμείωτο το πικρό χιούμορ τους, απέφυγαν την κατάθλιψη, τη μελαγχολία και την πεισιθάνατη σοβαροφάνεια με μια εκρηκτική-οργιαστική εκτόνωση της καταπιεσμένης ενέργειας της Kundalini, που φωλιάζει δίκην τρομακτικού ερπετού στη σπονδυλική μας στήλη. Από τα πανάρχαια γονιμολατρικά δρώμενα, τα ορφικά, τα ελευσίνια, τα καβείρια, από τον διθύραμβο και τα καρναβαλικά αυτοσχέδια θεάματα γεννήθηκε το αρχαίο δράμα, που μεταλαμπαδεύτηκε στο ρωμαϊκό θέατρο κι από εκεί στην commedia dell’arte, στον Πλαύτο, στον Τερέντιο, στον Μολιέρο, στον Γκολντόνι, στο Λόπε ντε Βέγκα, στο Σκαρίμπα, στον Ντάριο Φο.
Οι ασπρόμαυρες ταινίες του Φίνου συνεχίζουν αυτή τη μακραίωνη παράδοση. Η επανειλημμένη τηλεοπτική προβολή τους διαμόρφωσε και διαμορφώνει διαρκώς καινούργιους συνεχιστές. Η βραβευμένη Πένυ Φυλακτάκη, ο Χρήστος Ναούμ και πολλοί άλλοι βυθίζουν τις συγγραφικές τους ρίζες σε αυτόν τον βαθύ και πλούσιο υδροφόρο ορίζοντα.
Γι’ αυτό κι εγώ, χωρίς ίχνος σοβαροφάνειας και συμπλέγματος δήθεν ανωτερότητος, σπεύδω να γελάσω και να διασκεδάσω με αυτά τα θεάματα. Από «Το ξύλο βγήκε από τον παράδεισο» που απόλαυσα σε παράσταση του 2ου Γυμνασίου Βούλας, μέχρι «Τα αυγά της στρουθοκαμήλου» στο θέατρο «Εξ αρχής» και το «Φτυστός ο μακαρίτης» στο θέατρο «Ζίνα», ανιχνεύω τον ίδιο μίτο της Αριάδνης, που μας βγάζει έξω από τα ερέβη του συλλογικού μας ασυνείδητου σε καιρούς Κρίσης. Γιατί και οι ασπρόμαυρες κλασικές ελληνικές ταινίες σε εποχές κρίσης, φτώχειας, μιζέριας, εθνικού διχασμού και πολλαπλών αδιεξόδων, άνθισαν και ψυχαγώγησαν το καταταλαιπωρημένο κοινό τους.
Απολαυστική η φαρσο-κωμωδία της Πένυς Φυλακτάκη «ΦΤΥΣΤΟΣ Ο ΜΑΚΑΡΙΤΗΣ!», στο θέατρο «ΖΙΝΑ» (για λίγες μόνο παραστάσεις) σε σκηνοθεσία Δημήτρη Σακατζή και πρωταγωνιστές τους Βασίλη Κανελλόπουλο, Αγγελική Αρναούτογλου, Κυριάκο Δανιηλίδη, Άννα Γεννησαριώτου, Μάρα Γαβριηλίδου, Όλγα Κουτσού και Αλέξανδρο Καλτζίδη.
Με σαφείς αιχμές στην οικογενειοκρατία και στα «πολιτικά τζάκια», ως υπεύθυνα για το σύγχρονο οικονομικό και πολιτισμικό μας αδιέξοδο, με τη χώρα μας να βάλλεται πανταχόθεν κι ο λαός μας να κατασυκοφαντείται διεθνώς, η Πένυ Φυλακτάκη πλάθει ένα γκροτέσκο σύμπαν με ψέματα, λαθραίες ή εκούσιες υιοθεσίες και σκοτεινές οικονομικές συναλλαγές με γνώμονα το στενό ατομικό-ιδιοτελές συμφέρον και εις βάρος του Κοινού Καλού. Μια θεατρική οικογένεια μπάσταρδων (μεταφορικά) και νόθων (κοινωνικά), ανθελλήνων όμως πέρα για πέρα, ταλαιπωρεί με τα χρέη και τις υπεκφυγές της το ελληνικό Κράτος, που προσωποποιείται από τον απόλυτα φιλεύσπλαχνο και ανθρώπινο υπάλληλο της Εφορίας!!! Πολύ καλό θεατρικό εύρημα και αντιστροφή του κλισέ που αναμασάμε όλοι… Οι δημόσιοι υπάλληλοι όχι ως άσπλαχνοι εχθροί, αλλά ως εκπρόσωποι του ουμανισμού και των ανθρωπιστικών αξιών, συμπάσχουν με τον φορολογούμενο και δείχνουν έλεος και οίκτο, ακόμα κι εκεί που δεν θα έπρεπε. Και μόνον γι’ αυτό το εύρημα θα άξιζε το έργο της Φυλακτάκη. Δείτε το όπου κι αν παιχτεί στο μέλλον. Και θα παιχτεί συχνά. Προτείνω να γυριστεί σε ταινία ή τηλεταινία. Χορηγοί ακούτε;
Συντελεστές:
Συγγραφέας: Πένυ Φυλακτάκη
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Σακατζής
Βοηθ. Σκηνοθέτη: Πηνελόπη Χριστοπούλου, Νατάσσα Αστρεινίδη
Σκηνικά- Κοστούμια: Μαρίνα Γκούμλα
Βοηθός σκηνογράφου: Τριανταφυλλένια Οικονόμου
Μουσική: Stringless
Φωτισμοί/ Κατασκευή σκηνικών: Αντώνης Ζαβουδάκης, Μάκης Μαριάδης, Τάκης Αγαθαγγελίδης
Γραφιστική επιμέλεια έντυπου υλικού: Βασίλης Παπαδόπουλος, Άννα Καζάκη
Βιολιστής στη στέγη του Badminton
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Ο Μιχάλης Αδάμ επέτυχε εκεί που άλλοι Έλληνες θεατρικοί παραγωγοί δεν θα τολμούσαν ούτε να κοιτάξουν. Πήρε έναν χώρο αχανή και με ποικίλα προβλήματα ακουστικής και οργανώνει θεάματα που δεν πέφτει καρφίτσα. Μακάρι και οι άλλες εγκαταλελειμμένες κι ερειπωμένες ολυμπιακές εγκαταστάσεις μας να εύρισκαν κάποια μόνιμη πολιτιστική χρήση. Όταν έχουμε αυτά τα μεγαθήρια δεν χρειάζεται να δημοπρατούμε και να σχεδιάζουμε άλλους χώρους ποικίλων εκδηλώσεων. Φτάνει να συντηρήσουμε και να αξιοποιήσουμε με ορθολογικό τρόπο (αλλά και με φαντασία) τις υπάρχουσες. Είναι γνωστόν ότι είμαστε ένα αυτοκαταστροφικό έθνος (αλλά σίγουρα όχι και «ανάδελφον» στον παραλογισμό). Γι’ αυτό πρέπει να ενισχύσουμε το «επιχειρείν», την ιδιωτική πρωτοβουλία, γιατί χάρη σ’ αυτήν και μόνον έχουμε να επιδείξουμε διαχρονικά έργα Λόγου και Τέχνης, καθώς και επιτεύγματα ασύλληπτης έντασης. Ο κρατισμός δεν λειτούργησε ποτέ στην Ελλάδα γιατί προσκρούει στο αρχετυπικό μίσος του πολίτη προς την κεντρική Εξουσία (κατάλοιπο ίσως της μακραίωνης οθωμανικής κατάκτησης, ή ευθύνεται εκείνο το αν-αρχικό, ξερόλικο ενεργειακό γονίδιο, το ιχώρ; Δεν ξέρω).
Εκείνο όμως που γνωρίζω καλώς, ως θεατρολόγος, διπλ. Μηχανολόγος μηχανικός Ε.Μ.Π. (1985) και διατελέσας υπεύθυνος των εκδηλώσεων στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού (1997-1998) είναι ότι επιχειρηματίες σαν τον Μιχάλη και τη Vanessa Αδάμ θα έπρεπε να λαμβάνουν τουλάχιστον μιαν εύφημον μνείαν από την πολιτεία. Στο πρόγραμμα του Θεάτρου Badminton είδα ότι ανεβαίνει μια παράσταση αφιερωμένη στα 90 χρόνια του Μίκη Θεοδωράκη, αλλά και η Ηλέκτρα του Ευριπίδη σε σκηνοθεσία Σπύρου Α. Ευαγγελάτου και μετάφραση Κ. Χ. Μύρη.
Χθες παρακολούθησα τον «Βιολιστή στη Στέγη» με ένα μπουκέτο από τους καλύτερους επαγγελματίες του είδους, με προεξάρχοντες τον Γρηγόρη Βαλτινό και τη Ρένια Λουϊζίδου, σε σκηνοθεσία Rob Ruggiero, ενώ το κείμενο απέδωσε στα ελληνικά ο Πάνος Αμαραντίδης και τους στίχους ο Γεράσιμος Ευαγγελάτος.
Ψυχαγωγικό θέαμα υψηλών καλλιτεχνικών και τεχνικών προδιαγραφών, με ταιριαστή διανομή, από την οποία ξεχώρισα τον ηθοποιό και σκηνοθέτη Σωτήρη Τσόγκα στο ρόλο του Ραββίνου και τον Τάσο Κωστή στο ρόλο του ενωμοτάρχη. Στους ρόλους που ο ηθοποιός καλεί να κάνει ένα πέρασμα, να πει λιγοστές ατάκες και να συμμετάσχει σε σκηνές πλήθους, εκεί φαίνεται η μαεστρία, η εμπειρία και τα κότσια του θεατρανθρώπου. Και μάλιστα όταν η απόσταση της σκηνής από τον θεατή της …γαλαρίας είναι πολύ μεγάλη, ε, τότε, όπως και στο αρχαίο θέατρο, μόνον οι ηθοποιοί μεγάλου βεληνεκούς κι εκτοπίσματος μπορούν να αναδράσουν με την πλατεία, τα θεωρεία ή το κοίλον.
Οι άλλοι ηθοποιοί ή χάθηκαν στη σχηματικότητα, ή – αντιθέτως – επαφιέμενοι στην ηχητική ευκολία της «ψείρας», έπαιξαν κινηματογραφικά σα να περιμένουν κάποια αόρατη κάμερα να κάνει γκρο-πλαν.
Αλήθεια, μια ιδέα και πρόταση: Γιατί δεν κρύβουν μερικές κάμερες στο σκηνικό και στα «φώτα της ράμπας», που να δείχνουν σε γιγαντοοθόνες λεπτομέρειες της σκηνικής δράσης; Κοστίζει ελάχιστα κι εξυπηρετεί τους θεατές με προβλήματα όρασης, αλλά και τους …τεμπέληδες. Άλλως πως, το μακρινό πλάνο που περιλαμβάνει όλη τη σκηνή, μέρος των θεατών και άσχετα με το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα οπτικά ερεθίσματα οδηγούν σε μια υπνωτική κατάσταση τον εγκέφαλο του σύγχρονου θεατή, που έχει μάθει να κατακλύζεται από εικόνες. Αυτό βεβαίως λειτουργεί υπέρ του ήχου και του Λόγου, όμως το μιούζικαλ είναι κυρίως οπτικοποίηση χορευτικών κινήσεων, που όσο κι αν τις ανοίξεις ή τις πλατύνεις, το μόνο που κερδίζεις είναι να τους αφαιρέσεις μεγάλο μέρος της αληθοφανούς συμβατικότητάς τους. Βεβαίως το μουσικό θέατρο δεν έχει μεγάλη σχέση με τον ρεαλισμό, όμως μια κάποια ταύτιση του κοινού με τον ηθοποιό απαιτείται προκειμένου να επιτευχθεί η ελάχιστη βάση της «ενσυναίσθησης», αναγκαίας και ικανής συνθήκης για την διαδραστική, συνδημιουργική επικοινωνία καλλιτεχνών-θεατών.
Μια ιδέα έριξα. Αλλά ας τη δει σοβαρά ο έμπειρος και πανέξυπνος επιχειρηματίας.
Οφείλω εύφημον μνείαν σε όλους τους άξιους συντελεστές: στον Αλέξιο Πρίφτη (μουσική διδασκαλία και διεύθυνση ορχήστρας), στον πάντα αποτελεσματικό και διακριτικά μπαρόκ (κι άλλοτε αφαιρετικό) Γιώργο Πάτσα, στη Σοφία Σπυράτου στην επιμέλεια της χορογραφίας, στην Ελευθερία Ντεκώ στο σχεδιασμό των φωτισμών, στον Curtis Schroeger στη θεατρική προσαρμογή της χορογραφίας και στον Matt Grounds στον σχεδιασμό του ήχου.
Κωνσταντίνος Μπούρας
www.konstantinosbouras.gr
Πληροφορίες από το επίσημο site του θεάτρου Badminton:
http://stage.abcd.gr/show/violistis-sti-stegi/
Το μιούζικαλ που άλλαξε την ιστορία του Broadway,
σε μία νέα μεγάλη παραγωγή
Θέατρο Badminton
από 17 Απριλίου 2015
Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης
5 – 14 Ιουνίου 2015
Το Θέατρο Badminton γιορτάζει την Χρυσή Επέτειο ενός από τα πιο αγαπημένα μιούζικαλ όλων των εποχών, 50 χρόνια μετά την πρεμιέρα του στη Νέα Υόρκη. Ο Βιολιστής στη Στέγη ανεβαίνει, με μια μεγάλη παραγωγή στο Θέατρο Badminton, σε σκηνοθεσία του βραβευμένου Αμερικανού σκηνοθέτη Rob Ruggiero, ο οποίος το καλοκαίρι του 2014 σκηνοθέτησε τον «Βιολιστή» στο γνωστό ως «Σπίτι του αμερικανικού μιούζικαλ» Goodspead Opera House και πήρε διθυραμβικές κριτικές. Στον κεντρικό ρόλο του Τεβιέ ο Γρηγόρης Βαλτινός, ο οποίος μ’ αυτή την αφορμή, επιστρέφει σ’ έναν από τους πιο αγαπητούς ρόλους της πλούσιας διαδρομής του.
Ο Βιολιστής στη Στέγη ήταν το πρώτο μιούζικαλ στην ιστορία του Broadway που ξεπέρασε τις 3000 συνεχείς παραστάσεις. Με 3.242 για την ακρίβεια παραστάσεις ήταν για πολλά χρόνια το μακροβιότερο μιούζικαλ του Broadway. Τη μουσική έχει συνθέσει ο Jerry Bock, τους στίχους ο Sheldon Harnick και το κείμενο ο Joseph Stein, βασισμένο σε ιστορίες του συγγραφέα Sholem Aleichem (1859-1916). Το μιούζικαλ απέσπασε 9 βραβεία «Tony» από 10 υποψηφιότητες, μεταξύ των οποίων της Σκηνοθεσίας και της Χορογραφίας του σπουδαίου Jerome Robbins. Το 1971 ο «Βιολιστής» έγινε ταινία και κέρδισε οκτώ υποψηφιότητες Όσκαρ, με πρωταγωνιστή τον Chaim Topol, αντί για τον Zero Mostel που το είχε κάνει επιτυχία στο Broadway.
Η οικεία, σε εμάς τους Έλληνες, ιστορία του φιλόσοφου – γαλατά Τεβιέ με τις πέντε κόρες, την λαχτάρα για ζωή, την αγάπη για την οικογένεια και τους συγχωριανούς, τον ξεριζωμό και τη μετανάστευση, την πίστη στις παραδόσεις και την αναπόφευκτη σύγκρουση ανάμεσα στην παράδοση και την αλλαγή, την πίστη και την πραγματικότητα, πλέκουν τον καμβά της ιστορίας του μιούζικαλ, με μερικά από τα πιο γνωστά τραγούδια των τελευταίων 50 χρόνων: «If I Were a Rich Man», «Sunrise, Sunset», «Tradition», «Matchmaker».
Ο Τεβιέ – Γρηγόρης Βαλτινός γνωρίζει καλύτερα από καθέναν τον ρόλο, καθώς τον ερμήνευσε για πρώτη φορά το 1997 στο θέατρο Αθήναιον υπό τις σκηνοθετικές οδηγίες του Κώστα Τσιάνου, σε μια από τις πιο δημοφιλείς ελληνικές παραγωγές των τελευταίων είκοσι ετών. Ο καλλιτεχνικός και εισπρακτικός θρίαμβος του Βιολιστή με τον Γρηγόρη Βαλτινό ήταν τέτοιος, που η παράσταση επαναλήφθηκε το 2005, σε μια μεγάλη περιοδεία κι ένα κατάμεστο Ηρώδειο.
Ένα από τα δημοφιλέστερα μιούζικαλ όλων των εποχών, ο Βιολιστής στη στέγη, ανεβαίνει για πρώτη φορά στη σκηνή του Badminton. Η θρυλική παράσταση των δέκα βραβείων Tony, που εδώ και πενήντα χρόνια παρουσιάζεται με αμείωτη επιτυχία σ’ όλον τον κόσμο, αποτελεί μια ακόμη μεγάλη παραγωγή του Badminton με έντονη την ελληνοαμερικανική συνεργασία. Εκτός από τον σκηνοθέτη Rob Ruggiero, τη χορογραφία του Jerome Robbins αναπαράγει ο Parker Esse, τη μουσική διδασκαλία και διεύθυνση της 20μελούς ζωντανής ορχήστρας έχει αναλάβει ο Αλέξιος Πρίφτης και τα σκηνικά και τα κοστούμια ο Γιώργος Πάτσας. Μαζί με τον Γρηγόρη Βαλτινό, η Ρένια Λουϊζίδου, ο Μέμος Μπεγνής, ο Μιχάλης Μαρίνος, η Ιωάννα Τριανταφυλλίδου, η Μαριάννα Πολυχρονίδη, ο Ιβάν Σβιτάιλο και 30 ακόμη ηθοποιοί και χορευτές.
Ο Βιολιστής στη Στέγη, μετά το Badminton, θα ανέβει στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης από τις 5 έως τις 14 Ιουνίου.
Η ιστορία του «Βιολιστή»
Ο Βιολιστής στη στέγη είναι μια συγκινητική, αστεία μα πάνω απ’ όλα βαθιά αισιόδοξη ιστορία γύρω από το αιώνιο δίλημμα μεταξύ παράδοσης και αλλαγής.
Με αφετηρία το διήγημα «Οι κόρες του Τεβιέ» του συγγραφέα Sholem Aleichem, ο Βιολιστής στη στέγη μάς μεταφέρει στη Ρωσία του 1905, στο χωριό Ανατέβκα. Το μιούζικαλ αφηγείται την περιπέτεια του Τεβιέ, ενός φτωχού Εβραίου γαλατά. Η καθημερινότητα του Τεβιέ, ο οποίος ζει ευτυχισμένος τηρώντας πιστά τις εβραϊκές παραδόσεις, διαταράσσεται όταν η κόρη του αρνείται να τον υπακούσει, ζητώντας του να την αφήσει να παντρευτεί έναν φτωχό νέο αντί για το μεσήλικα χασάπη, τον οποίον εκείνος της προξενεύει. Επιπλέον, ο δοκιμασμένος επί αιώνες τρόπος ζωής τού γαλατά και των χωρικών απειλείται από τις ριζικές κοινωνικές αλλαγές και τους διωγμούς των Εβραίων στη Ρωσία.
Η ιστορία του Βιολιστή στη στέγη, πλημμυρισμένη από χιούμορ και καλοσύνη, θέτει τα οικουμενικά ζητήματα της παράδοσης έναντι της αλλαγής, της πίστης έναντι της πραγματικότητας, της ελευθερίας έναντι της υποταγής. Το ταξίδι αυτογνωσίας του Τεβιέ, της οικογένειάς του και των χωρικών συνοδεύεται από πασίγνωστες και αγαπημένες μελωδίες, όπως τα «If I were a rich man» και «Matchmaker», αλλά και αξεπέραστες χορογραφίες που έχουν αφήσει εποχή, όπως ο απολαυστικός «Χορός των μπουκαλιών».
Ο Βιολιστής στη στέγη: το εμβληματικό μιούζικαλ των ρεκόρ
Ο Βιολιστής στη στέγη έκανε την πρεμιέρα του στο Broadway το 1964, σε μουσική του Jerry Bock, στίχους του Sheldon Harnick και σκηνοθεσία-χορογραφία του Jerome Robbins, και αναδείχθηκε σε μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες όλων των εποχών, κερδίζοντας εννέα Tony και σημειώνοντας ρεκόρ παραστάσεων: ο Βιολιστής στη στέγη υπήρξε το πρώτο έργο στην ιστορία του Broadway που ξεπέρασε τις 3000 παραστάσεις και σύντομα έγινε το μακροβιότερο μιούζικαλ όλων των εποχών (ρεκόρ που διατήρησε για 10 χρόνια, όταν ξεπεράστηκε από το Grease). Το έργο επανήλθε με τεράστια επιτυχία στο Broadway το 1976, το 1990 και το2004, ενώ πολλές παραγωγές ανέβηκαν στο Λονδίνο, σε θέατρα των ΗΠΑ και σε όλον τον κόσμο. Πολύ γνωστή παραμένει και η κινηματογραφική διασκευή του το 1971 από τον Norman Jewison, η οποία τιμήθηκε με τρία Όσκαρ ενώ ήταν υποψήφια συνολικά για οκτώ.
Το ανέβασμα του «Βιολιστή» στη σκηνή του
Goodspeed Opera House με σκηνοθέτη τον Rob Ruggiero
Ο Βιολιστής στη Στέγη έρχεται στο Θέατρο Badminton λίγους μήνες μετά από μια πολύ επιτυχημένη παράσταση που ανέβηκε το καλοκαίρι του 2014 σε ένα πολύ σημαντικό στην ιστορία των μιούζικαλ χώρο, το Goodspeed Opera House στο Κοννέκτικατ. Η παράσταση ανέβηκε στη σκηνή του Goodspeed Opera House τον Ιούνιο του 2014, σε σκηνοθεσία του αμερικανού σκηνοθέτη Rob Ruggiero, ενθουσιάζοντας τους θεατές και αποσπώντας διθυραμβικές κριτικές: οι New York Times επαίνεσαν την παράσταση ως «μια άψογη και τρυφερή αναβίωση του Βιολιστή […] μια θριαμβευτική παραγωγή, που περιβάλλει με σεβασμό το έργο και ταυτόχρονα καταφέρνει να είναι απολύτως πρωτότυπη».
Για την παράσταση της Goodspeed Musicals, ο σκηνοθέτης RobRuggiero επέλεξε να προσεγγίσει το κλασικό μιούζικαλ δίνοντας έμφαση στο στοιχείο της οικογένειας, και εστιάζοντας κυρίως στον ευαίσθητο και ανασφαλή χαρακτήρα του Τεβιέ και στις σχέσεις με τις κόρες του.
Η παραγωγή ανεβαίνει στο Badminton και πάλι σε σκηνοθεσία του Ruggiero και βασίζεται στο πρόσφατο ανέβασμα στο Goodspeed, ωστόσο είναι δουλεμένη εκ νέου, προσαρμοσμένη στις μεγαλύτερες δυνατό
τητες που παρέχει η σκηνή του Badminton, ένω βέβαια όλο το έργο – πρόζα και τραγούδια– εκτελείται στα ελληνικά από έναν πολυπληθή θίασο.
Ο Βιολιστής στη Στέγη του Badminton φέρει, επίσης, την υπογραφή του Parker Esse, ο οποίος επιμελείται την αναπαραγωγή της διάσημης αυθεντικής χορογραφίας του Jerome Robbins και συμμετείχε στην ίδια δημιουργική ομάδα του Goodspeed Opera House, που κατέπληξε το απαιτητικό κοινό του.
Goodspeed Opera House, το «σπίτι» του αμερικάνικου μιούζικαλ
Το Goodspeed Opera Houseείναι μια από τις σημαντικότερες αμερικανικές σκηνές, που είναι αφιερωμένες αποκλειστικά στο μιούζικαλ. Για την πολύτιμη προσφορά του, ο οργανισμός του Goodspeed έχει τιμηθεί με δύο ειδικά βραβεία Tony – ένα το 1980 για την εξαιρετική του συμβολή στο αμερικανικό μιούζικαλ και ένα το 1995 για το υψηλό καλλιτεχνικό του επίπεδο ως περιφερειακού θεάτρου.
Η Goodspeed Musicals ιδρύθηκε το 1963 στο East Haddam του Κονέκτικατ με σκοπό να ανακαλύψει και να επανασυστήσει στο κοινό άγνωστα μιούζικαλ, που παρά την αξία τους δεν είχαν αναγνωριστεί όσο τους άξιζε. Στην πορεία, ο οργανισμός επεκτάθηκε και σε πιο σύγχρονα έργα, πολλά από τα οποία έκαναν την πρεμιέρα τους στη σκηνή του. Από τη σκηνή της Goodspeed παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά ορισμένα από τα πιο διάσημα μιούζικαλ όλων των εποχών, όπως τα Annie, Man of La Mancha και Shenandoah, τα οποία στη συνέχεια μεταφέρθηκαν στο Broadway και σ’ όλον τον κόσμο. Σήμερα, η Goodspeed ανεβάζει ετησίως έξι πρωτότυπα ή διασκευασμένα μιούζικαλ, δίνοντας περισσότερες από 400 παραστάσεις κάθε σεζόν. Ταυτόχρονα, διατηρεί τη δεύτερη μεγαλύτερη βιβλιοθήκη στις ΗΠΑ με αντικείμενο το μιούζικαλ, ενώ ενισχύει την έρευνα γύρω από το μουσικό θέατρο. Δίκαια, λοιπόν, το Goodspeed αποκαλείται «το σπίτι του αμερικανικού μιούζικαλ».
Συντελεστές
Σκηνοθεσία: Rob Ruggiero
Απόδοση Κειμένου: Πάνος Αμαραντίδης
Απόδοση Στίχων: Γεράσιμος Ευαγγελάτος
Μουσική Διδασκαλία & Διεύθυνση Ορχήστρας: Αλέξιος Πρίφτης
Σκηνικά & Κοστούμια: Γιώργος Πάτσας
Θεατρική Προσαρμογή Χορογραφίας: Curtis Schroeger
Resident Director – Επιμέλεια Χορογραφίας: Σοφία Σπυράτου
Σχεδιασμός Ήχου: Matt Grounds
Σχεδιασμός Φωτισμού: Ελευθερία Ντεκώ
Παραγωγοί: Μιχάλης & Vanessa Αδάμ
Διανομή με σειρά εμφάνισης
Βιολιστής: Max Chucker
Τέβιε ο γαλατάς: Γρηγόρης Βαλτινός
Γκόλντε η γυναίκα του Τέβιε: Ρένια Λουϊζίδου
Αβραάμ ο βιβλιοπώλης: Κώστας Βελέντζας
Νάχουμ ο ζητιάνος: Στάθης Νικολαϊδης
Λάζαρ Γούλφ ο χασάπης: Γιάννης Αναστασάκης
Μέντελ ο γιός του Ραββίνου: Δημήτρης Γαλάνης
Ραββίνος: Σωτήρης Τσόγκας
Σπρίντζε κόρη του Τέβιε: Στεφανία Χούγια
Χόντελ κόρη του Τέβιε: Μαριάννα Πολυχρονίδη
Μπίλκε κόρη του Τέβιε: Άννα- Μαρία Κόρνια / Δανάη Βασιλοπούλου
Τζάϊτελ κόρη του Τέβιε: Ιωάννα Τριανταφυλλίδου
Χάβα κόρη του Τέβιε: Μαρίνα Σάττι
Γέντε η προξενήτρα: Στέλλα Γκίκα
Μότελ ο ράφτης: Μιχάλης Μαρίνος
Μόρντχα ο ταβερνιάρης: Γιώργος Χαλεπλής
Πέρτσικ ο φοιτητής επαναστάτης : Μέμος Μπεγνής
Φιέτκα ο Ρώσος: Ιβάν Σβιτάιλο
Ρώσος τραγουδιστής: Μπάμπης Αλεξανδρόπουλος
Ενωμοτάρχης: Τάσος Κωστής
Γιαγιά Τζάϊτελ & Σάντελ η μητέρα του Μότελ : Μαρία Γράμψα
Φρούμα Σάρα το φάντασμα της γυναίκας του Λάζαρ Γούλφ: Ελένη Καρακάση
Γιάσελ ο καπελάς: Βασίλης Λέμπερος
Σάσα ο φίλος του Φιέτκα: Λάμπρος Κτεναβός
Γυναίκα του ταβερνιάρη: Ζηνοβία Πουλή
Χωρικοί & Ρώσοι (με αλφαβητική σειρά)
Νώντας Δαμόπουλος
Μαριλού Κατσαφάδου
Αλέξανδρος Λασκαράτος
Tadeu Liesenfeld
Πάνος Μαλικούρτης
Εύα Μιχελιδάκη
Γιώργος Πελαγίας / Γιάννης Στέφος
Πάνος Πολίτης
Johannes Von Tepl – “Ο Θάνατος και ο Αγρότης”
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Η Ρούλα Πατεράκη είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο για το Ελληνικό Θέατρο. Δασκάλα υποκριτικής, ηθοποιός, σκηνοθέτις, δραματουργός και τώρα συγγραφέας. Παίρνοντας ένα μάλλον συνηθισμένο για την εποχή του και αδιάφορο για τη σύγχρονη αισθητική αναζήτηση προαναγεννησιακό κείμενο (από το μακρινό εκείνο 1400 μ.Χ.) επιτυγχάνει να συγγράψει ένα απόλυτα σύγχρονο έργο, που θέτει φιλοσοφικά και αισθητικά ζητήματα, απολύτως επίκαιρα και διαχρονικά. Ο θάνατος και η αδικία των πρόωρα χαμένων αγαπημένων μας συναντώνται με την παράνοια, την ψύχωση, την διπολική διαταραχή σε ένα σκηνικό παλιομοδίτικου φρενοκομείου, όπου οι τρόφιμοι – συμπεριλαμβανομένης της νοσοκόμου και του φευγάτου «μουσικού» – αυτοσχεδιάζουν πάνω στο κείμενο του Johannes von Tepl «Ο Θάνατος και ο Αγρότης» (μια από τις συνηθισμένες ημιδραματικές «μυθιστορίες» του Μεσαίωνα, όπου ένας άντρας καταριέται τον Χάροντα γιατί του πήρε τη νεαρά σύζυγο). Αυτή η μάλλον μονότονη κι επίπεδη βάση, δίδει στην έμπειρη δραματουργό, σκηνοθέτιδα και ηθοποιό, ένα απολύτως ελατό και όλκιμο «υλικό παράστασης», κατάλληλο για τη μετά το μεταμοντέρνο έμπνευσή της. Η απόλυτη σωματικότητα με τον αποστασιοποιημένα εκφερόμενο ποιητικό λόγο, τα υψηλά νοήματα και υπαρξιακά αδιέξοδα σε συνδυασμό με τον απολύτως «ψυχρό» («γαλατάδικο» το λέμε αυτό στην αργκό του θεάτρου) λευκό φωτισμό με λάμπες φθορίου από την οροφή, δίνουν στην παράσταση του ατμοσφαιρικού «θεάτρου δωματίου» πάνω από τη “live” μουσική σκηνή “Faust” μια ιδιότυπη αισθητική, κάπου μεταξύ του Άχρονου τελετουργικού δράματος και της αστικής εικονοκλασίας. Εξηγούμαι. Ο Αλέκος Συσσοβίτης, σε έναν ρόλο που αξίζει βραβείο ερμηνείας, υποδύεται με βιαιότητα τον χυδαίο αγρότη που αίρεται σε ύψη μυθικά και κονταροχτυπιέται με έννοιες όπως ο Θάνατος, και το Δαιμονικό, καταριέται και σέρνει καταγής τον φτωχοδαίμονα της Σήψης και του Θανάτου, που υποδύεται η Ρούλα Πατεράκη, σε μια έκρηξη σκηνικής ενέργειας, που μπορεί να καθηλώσει και τον πλέον απαιτητικό θεατή. Αυτό το δίδυμο, που είχαμε δει πριν από δεκαπέντε χρόνια στη σκηνική μεταφορά της «Κυρίας με τας Καμελίας» από τον Πέτρο Ζούλια στο «Θέατρο Χώρα», έρχεται τώρα, ώριμο και κατασταλαγμένο, να δώσει ένα καταπληκτικό συγκρουσιακό υπόδειγμα υψίστης δραματικότητας κι ατσαλάκωτης αισθητικής. Αυτή η στραπατσαρισμένη κλασικότητα (συχωρέστε μου τους νεολογισμούς, αλλά η γλώσσα της θεατρικής κριτικής έχει τόσο φθαρεί που τείνει να τυποποιηθεί) δίνει στην εποχή του Χάους, της Αταξίας και της Κρίσης θεσμών και αξιών μια ανάστροφη απαίτηση της Τάξεως, μια νοσταλγία για τον εφησυχασμό της καταλαγιασμένης αδρανείας. Τέτοιες δουλειές ενισχύουν την αντίσταση στον αναντίρρητο θερμοδυναμικό νόμο της εντροπίας. Κι αυτό είναι ακριβώς το Νόημα του έργου. Ο Θάνατος ως Λυτρωτής, όχι από την Κοιλάδα των δακρύων, αλλά από τον βάλτο του υπερπληθυσμού των εμβίων όντων. Καθόλου ρομαντικό, ελάχιστα «μεταφυσικό», απολύτως ψυχρό και «επιστημονικώς» λογικόν. Η χαμένη κόρη ως «παράπλευρη απώλεια» ενός τυφλού μηχανισμού, μήτε αγγελικού μήτε σατανικού, αλλά «δαιμονικού». Εδώ ας θυμηθούμε τον εύστοχο στίχο του οξυδερκούς Σεφέρη: «τι είναι θεός τι μη θεός και τι το ανάμεσό τους;». Η θεατροποιημένη περσόνα του ψυχοπομπού δεν έχει τίποτα από τις σαιξπηρικές Μοίρες ή από τα αλλοδιαστασιακά όντα του αρχαίου δράματος. Προσιδιάζει μάλλον στους φτωχοδιαβόλους της «Τρικυμίας», που υποτάσσει ο Πρόσπερος με το μαγικό ραβδί του, μέχρι να παραιτηθεί από την άσκηση αυτής της γητευτικής τέχνης.
Όμως εκτός από τους δύο λαμπρούς πρωταγωνιστές αυτού του «σκοτεινού» δράματος, οι δύο έκλαμπροι δευτεραγωνιστές, η «σκανδιναβική» Τασία Σοφιανίδου και ο πρωτεϊκός Νίκος Μαυράκης (τι ηθοποιός! Τον είχα δει και στον «Πελοποννησιακό Πόλεμο» της Πατεράκη)… Οι δύο αυτοί τίμιοι και πιστοί εργάτες του θεάτρου, είναι άξιοι συνεχιστές των τεχνιτών του Διονύσου. Μπράβο τους. Σεμνοί κι αποτελεσματικοί μέχρι τέλους.
Τα σκηνικά και τα κοστούμια της έμπειρης και υπεραπασχολούμενης Εύας Νάθενα, δίνουν στον ούτως ή άλλως ιδιότυπο χώρο ένα ειδικό βάρος που δεν θα φανταζόμουν ποτέ ότι μπορεί να έχει. Άθλος.
Βοηθός σκηνοθέτη, αποτελεσματική και τελέσφορη η Κυβέλη Δραγούμη, με το υπέροχο σκυλάκι της που ποζάρει χαριτωμένα και καθόλου συγκαταβατικά, ως απαιτητική σταρ, κάθε μέρα και με άλλο «κοστούμι» (εκτός παραστάσεως – εξηγούμαι, αλλά έχει γίνει η μασκώτ του θεάτρου).
Το πρωτότυπο κείμενο μετέφρασε ο Αντώνης Πέρης.
Η Ρούλα Πατεράκη είναι μεγάλη και δημιουργική, καινοτόμος κι απομυθοποιητική, δομημένη και εικονοκλάστις, λάτρης της αποδόμησης αλλά εργάτρια της Τάξης. Δεν τα συναντάς όλ’ αυτά συχνά σε έναν και μόνον άνθρωπο.
Ανυπομονώ να δω το δεύτερο μέρος του «Πελοποννησιακού» της Πολέμου, στο Μεγάλο Θέατρο της Επιδαύρου αυτή τη φορά. Θα το γεμίσει ασφυκτικά. Ο κόσμος διψάει για το αυθεντικό, γιατί κουράστηκε με το δήθεν. Αγαπήστε την για να αντέξει. Τέτοιους ανθρώπους τους εκτιμάς μόλις τους χάνεις. Όπως έγινε και με τον αείμνηστο Λευτέρη Βογιατζή.
Κωνσταντίνος Μπούρας
Πληροφορίες για την παράσταση από το Δελτίο Τύπου:
Ένα προαναγεννησιακό κείμενο βγαλμένο από την καρδιά του 1400 μ.Χ., πραγματεύεται με λυρισμό και χιούμορ τη βαθιά αντιπαλότητα μεταξύ ανθρώπου και θανάτου. Η σχέση μεταξύ ανθρώπου και θνησιμότητας, είναι κάτι που έχει απασχολήσει την τέχνη με διάφορους και ποικίλους τρόπους. Το κείμενο «O Θάνατος και ο Αγρότης» του Johannes von Tepl είναι ένα τέτοιο έργο που καταπιάνεται με την αναμέτρηση ενός Αγρότη με τον Θάνατο αναδεικνύοντας την πάλη αυτή σε ένα μοντέρνο «κάδρο» από όπου απουσιάζει ο Θεός. Το έργο θα ανέβει από 17 Απριλίου στο Faust, για πρώτη φορά στην Ελλάδα σε θεατρική διασκευή και σκηνοθεσία Ρούλας Πατεράκη. Μετάφραση: Αντώνης Πέρης. Παίζουν ο Αλέκος Συσσοβίτης και η Ρούλα Πατεράκη.
Info:
Πρεμιέρα – Παρασκευή 17 Απριλίου 2015
Johannes Von Tepl – “Ο Θάνατος και ο Αγρότης”
Μαύρο Ακαθόριστο Θεατρικό Είδος
Παίζουν: Ρούλα Πατεράκη – Αλέκος Συσσοβίτης
Δραματουργία/ Σκηνοθεσία: Ρούλα Πατεράκη
Βοηθός Σκηνοθέτη: Κυβέλη Δραγούμη
Συμμετέχουν: Τασία Σοφιανίδου, Νίκος Μαυράκης
Μετάφραση: Αντώνης Πέρης
Σκηνικά – Κοστούμια: Εύα Νάθενα
Παρασκευή & Σάββατο: 21.00 Κυριακή 20.00
Τιμές εισιτηρίων: 12 ευρώ και 10 μειωμένο (για φοιτητές και άνεργους)
FAUST Bar-Theatre-Arts
Πληροφορίες και κρατήσεις στο: 2103234095
Προπώληση: www.viva.gr (τηλ. 11876), Public, Παπασωτηρίου, ΙΑΝΟΣ, Seven Spots, RELOAD, Media Market
Ο διάβολος φλερτάρει με τους Κορύβαντες
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Το «σκοτεινό» στο θέατρο είναι σαν το «μαύρο» στη ζωγραφική. Ειδικά, α συνδυάζεται με το «κόκκινο» του πάθους και την ασφυκτική, μανιακή χαρά της ζωής, όπου τα τρία κάτω «τσάκρα» παίρνουν φωτιά και εκρήγνυνται ηφαιστειακώς κι όποιον πάρει ο Χάρος. Η Kundalini, η ιερά ενέργεια της σπονδυλικής στήλης, που όταν εγερθεί κάνει τον άνθρωπο ή άγγελο ή δαίμονα, κανέναν όμως δεν αφήνει αδιάφορο ή ανεπηρέαστο είναι το ζητούμενο στην πανάρχαια τέχνη του Διονύσου. Άλλως πως έχουμε ομιλούντα πτώματα και ξεχαρβαλωμένες κεφαλές από κούκλες που έχουν ήδη σπάσει.
Συνήθως στα μικρά off-off-Kolonaki θεατράκια, ειδικά εκείνα που λειτουργούν με ελεύθερη είσοδο κι εθελοντική εισφορά στον κουμπαρά του θιάσου, είναι πολλές φορές πόλοι του αυθεντικού, του πρωτότυπου, του ανεπιτήδευτου. Ε, βέβαια, εκεί δεν χτυπάει κόκκινο η ματαιοδοξία και η μωροφιλοδοξία του καθενός, εκεί δεν υπάρχει μαρκίζα, τίτλοι αρχής και τίτλοι τέλους. Εκεί είναι η μυσταγωγία και η συναλλαγή ψυχής με το κοινό.
Στην αιρετική κι ενδιαφέρουσα παράσταση «Διάβολος» στο θέατρο «Κορύβαντες» (συμβολική η επιλογή της ονομασίας; δεν νομίζω) είδα μία τριάδα θεατών (τρεις χαριέστατες ηλικιωμένες κυρίες – ειδικά η μία, η παχουλή) να λειτουργούν αθέλητα ως βωβά πρόσωπα του δράματος, αφού οι καρέκλες τους ήταν τοποθετημένες κυριολεκτικά μέσα στο σκηνικό. Δεν ξέρω αν τις διάλεξαν αθέλητα, γιατί ταξιθέτης κι αρίθμηση θέσεων δεν υπήρχε, όμως ανακάλυψα για πολλοστή φορά – ως θεατρολόγος κι επαρκής θεατής – ότι το τυχαίο δίνει στο θέατρο την ανεπανάληπτη μαγεία, κάτι που ο κινηματογράφος δεν θα φτάσει ποτέ. Και γι’ αυτό δεν κατάφερε να υποσκελίσει την αρχαιοτέρα τέχνη, πριν ίσως (ή παράλληλα με) την πορνεία.
Στο έργο τώρα. Μια πανέξυπνη συρραφή κειμένων από τρεις μεγάλους του εικοστού αιώνα. Δεν φαινόντουσαν οι ραφές, ούτε η συγκολλητική μαγιά των ψηφίδων. Όλα ήταν ρέοντα, «φυσικά» στην υπερβατικότητά τους κι άκρως δραματικά. Ο Ιβάν Ιβάνοβιτς κατεβαίνει στον Άδη, δέχεται ασυνήθιστη υποδοχή, αρνείται να συμβιβαστεί με την απώλεια της πολύτιμης (;) ζωής του, «ιατρικό λάθος» διαγιγνώσκει και στο τέλος γίνεται εθελοντής σε ένα ανατριχιαστικό πείραμα του κυρίου της Κολάσεως.
“Επίσκεψη στη χώρα των νεκρών” του Φ. Κάφκα, “Μπαμπόκ” του Φ. Ντοστογιέφσκι και “O Διάβολος” του Μ. Γκόρκι. Αυτά είναι τα κείμενα πάνω στα οποία βασίζεται αυτή η σκηνική επινόηση. Δεν θα σας αποκαλύψω το «κλου», μπορούμε όμως να προβληματιστούμε πάνω στο βασικό φιλοσοφικό ζήτημα που θέτει η παράσταση; Θα υπήρχε ο άνθρωπος ως πολιτισμένο έλλογο ον, χωρίς αυτό που λέμε «Το Κακό»; Χωρίς τις φιλοδοξίες, τις υπερηφάνιες, τις ψιλοαπάτες, χωρίς τα εκούσια κι ακούσια πλημμελήματα, χωρίς την ανάγκη του να διακριθεί και να ξεχωρίσει, να εξουσιάσει τους άλλους και να υποτάξει τους αδύναμους, θα υπήρχε αυτό που λέμε σήμερα «πολιτισμός»; Μήπως το Κακό είναι ο απόλυτος εκπαιδευτής μας σε αυτό το πανεπιστήμιο που λέγεται Γη και είναι μόνο για ριψοκίνδυνες αποστολές; Αυτό δεν είναι και το Μυστικό του «Φάουστ» που σώζεται με τον «Από Μηχανής Θεό», που τον αθωώνει επειδή «αγάπησε» και βάζει τον εκπαιδευτή Μεφιστοφελή στη θέση του; Αυτό δεν είναι και το υπόβαθρο της παραβολής του Ασώτου Υιού; Αυτό δε λέει κι ο Όμηρος στην «Οδύσσεια»; Η επιστροφή του παμπόνηρου, απατεώνα και φιλόδοξου Οδυσσέα, περνάει από πολλά εμπόδια – τιμωρίες για τα κρίματά του; – για να φτάσει πια «γέρος στο νησί, πλούσιος μ’ όσα κέρδισε στο δρόμο, μην προσδοκώντας πλούτη να του δώσει η Ιθάκη»; Χωρίς τον φιλόδοξο Αγαμέμνονα που ήταν έτοιμος να θυσιάσει την αθώα, παρθένα κόρη του, Ιφιγένεια, θα γινόταν αυτός ο εκδικητικός-επεκτατικός πόλεμος; Αν ο Μενέλαος επιδιδόταν σε (αναχρονιστική) χριστιανική ή βουδιστική συχώρεση, αν έλεγε «άφες αυτοίς ου γαρ οίδασι τι ποιούσι» κι αν χάριζε τη ζωηρούλα σύζυγο στο νεαρό εραστής της που ήταν και βοσκός, ενώ ο άλλος βασίλευε στην εύφορη κοιλάδα του Ευρώτα, τότε πού θα ήταν το δράμα; Πού θα εύρισκαν όλοι αυτοί ευκαιρίες για ηρωισμούς; Πώς θα ξεφορτωνόταν η γη τον υπερπληθυσμό της; Πώς θα γινόντουσαν σοφότεροι και πλουσιότεροι οι εναπομείναντες; Αυτή η κιμαδομηχανή του Πολέμου, έρχεται σε αγαστή σύμπνοια με τη «μαύρη τρύπα» του Χρόνου, που ανακυκλώνει τη βαριά και ράθυμη ύλη για να αποδώσει υψίσυχνα κύματα κι ακτινοβολίες. Όσο σκληρό κι αν ακούγεται αυτό, οι μεγάλοι διανοητές, ακούνε τη «μουσική των σφαιρών», αντιλαμβάνονται τα «Παγκόσμια Ρεύματα» κι αναλίσκονται σε μια αυτοπυρπόληση, όπου το μέγιστο μέρος των δυνατοτήτων και των «ταλέντων» τους αποδίδονται σε πνευματικό έργο άϋλο, που ερωτοτροπεί με την «αθανασία». Όμως αυτός δεν είναι ο αυτοσκοπός τους. Απλώς μετασχηματίζουν την ενέργεια σε κάτι περισσότερο υποφερτό, σε κάτι υψηλότερο, μόνο και μόνο γιατί είναι αφόρητο το άχθος του κενού μιας ζωής χωρίς νόημα.
Αυτά τα φιλοσοφικά που μου ενέπνευσε αυτή η παράσταση. Δεν είναι λίγο για μια ώρα σκηνικής δράσης. Τουναντίον.
Οι συντελεστές:
Σκηνοθεσία – Σκηνικά: Αντρέας Θεοχάρης
Ο Διάβολος: Αντρέας Θεοχάρης
Ιβάν Ιβάνοβιτς: Μαρίνος Μαρούλης
Κορίτσι: Κλαίρη Γιαννικάκη
Όλοι αξιοθαύμαστοι, σφιχτοδεμένοι σα γροθιά. Πέρα από το μέγεθος των ρόλων (εδώ δεν μετράει το …μέγεθος) αλλά η ουσία, έδωσαν τον βέλτιστο εαυτό τους στην υπηρεσία των λιγοστών «πιστών» που κατέβηκαν τα λιγοστά σκαλιά του ατμοσφαιρικού υπογείου. Η μία από τις τρεις ηλικιωμένες που «έπαιζαν» αν και κοινό, ακούστηκε ν’ αναφωνεί: «Καλά κατεβήκαμε! Τώρα πώς ανεβαίνουνε αυτή τη σκάλα;». Μην τρομάζετε. Δεν ήταν τόσο δύσκολο, τελικά.
Κωνσταντίνος Μπούρας
info: από το επίσημο site της ομάδας
http://theatrokoryvantes.blogspot.gr/
Το Θέατρο Κορύβαντες θα παρουσιάσει για τρεις μόνο παραστάσεις την κωμωδία Ο Διάβολος βασισμένη στα διηγήματα: “Επίσκεψη στη χώρα των νεκρών” του Φ. Κάφκα, “Μπαμπόκ” του Φ. Ντοστογιέφσκι και “O Διάβολος” του Μ. Γκόρκι.
Σε ένα φανταστικό κόσμο που αποκαλείται η Κόλαση και οι κάτοικοί του είναι οι νεκροί, υπάρχει ένα πλάσμα χωρίς φύλο και ηλικία που αποκαλείται ο Διάβολος. Ο Διάβολος υποδέχεται τους άρτι αφιχθέντες νεκρούς, τραγουδά, χορεύει, βγάζει διαγγέλματα, απογράφει και κυρίως διοργανώνει θεατρικές παραστάσεις στην κεντρική πλατεία της Κόλασης. Η παράσταση που παρακολουθούμε μέσα στην παράσταση λέγεται η Ιστορία του φιλήδονου Ιβάν Ιβάνοβιτς και η πλήξη του Διαβόλου την ημέρα των Θεοφανείων με πρωταγωνιστές τον ίδιο τον Ιβάν Ιβάνοβιτς και τον Διάβολο αυτοπροσώπως.
Η παράσταση κινείται ανάμεσα στον ονειρικό κόσμο του Κάφκα, την καυστική σάτιρα του Ντοστογιέφσκι και την λεπτή ειρωνεία του Γκόρκι για το ανθρώπινο είδος που οι περίφημες ηθικές αξίες του δεν είναι παρά φιλάρεσκη υποκρισία.
“Αν αφαιρέσεις από τους ανθρώπους τα πάθη και τις φιλοδοξίες τους, αυτό που τελικά μένει είναι το τίποτα”, είναι το μοτίβο του Διαβόλου.
Σκηνοθεσία – Σκηνικά: Αντρέας Θεοχάρης
Ο Διάβολος: Αντρέας Θεοχάρης
Ιβάν Ιβάνοβιτς: Μαρίνος Μαρούλης
Κορίτσι: Κλαίρη Γιαννικάκη
Παρασκευή 17, Σάββατο 18 και Κυριακή 19 Απριλίου
ώρα 21:00
Μυλλέρου 78, Μεταξουργείο
Τηλέφωνο: 2155404045 – 6977930787
email: koryvantes@gmail.com
Στάση μετρό: Μεταξουργείο
Διάρκεια παράστασης: 70 λεπτά
http://theatrokoryvantes.blogspot.gr/
Σύγχρονες «ΔΟΥΛΕΣ» του Ζενέ από το Εθνικό
Γράφει ο θεατρολόγος και κριτικός Κωνσταντίνος Μπούρας
Ξεκινώντας από το περιγραφικό, μπαρόκ σκηνικό της Άσης Δημητρουλοπούλου, που πρωταγωνιστεί στην παράσταση, ευθύς πριν καν σβήσουν τα φώτα πλατείας, απόλαυσα το κλασικό πλέον κείμενο του Ζαν Ζενέ με τη στέρεα δραματουργική δομή και το διαχρονικό συγκρουσιακό ενδιαφέρον. Πέρα κι από την «πάλη των τάξεων», όπου υπάρχει καταφανής ανισότητα κι αναπτύσσονται – ως εκ τούτου – σχέσεις δουλείας, είναι φυσικό να αναδύεται το μίσος το δολοφονικό εκεί που θα έπρεπε να πρυτανεύει η αρμονία και η Αγάπη. Ίσως η περιπέτεια του ανθρώπου πάνω στη γη, να είναι μια διαρκώς επαπειλούμενη ισορροπία που δυναμιτίζεται από τη «διαφορά δυναμικού» ως εκ της ανισότητος των όντων, που – όπως και τα δάχτυλα του χεριού – διακρίνονται από δεξιότητες και ικανότητες που τα διαφοροποιούν από τη μάζα, τον περίφημο «μέσο όρο», που είναι απλώς και μόνον μια μαθηματική-στατική επινόηση (καμπύλη του Gauss) και δεν συναντάται ποτέ στην πραγματικότητα. Όπως και δεν συναντάται η «Κοινή Λογική» (ειδικά σε περιόδους Κρίσης). Ο Ζαν-Ζενέ απορριγμένος από την κοινωνία σε ορφανοτροφεία-αναμορφωτήρια-φυλακές, μικροπαραβατικός και θρησκευτικά λυρικός, απογειωμένος ρεαλιστής και δραματικός εις το έπακρον, παρατηρεί, συνδέει, αποδομεί κι αποκαλύπτει τις κοινωνικές συμβάσεις για να τονίσει το έρεβος της ανικανοποίητης ανθρώπινης ψυχής, που όλο και παλεύει για μια θέση στον ήλιο κι όλο ο ίσκιος την καταπλακώνει.
Αυτό το αριστοτεχνικό «θέατρο εν θεάτρω», με τις δούλες να υποδύονται εναλλάξ την Κυρία και να βγάζουν τα εσώψυχά τους σε μια παγανιστική σχεδόν τελετουργία αναδόμησης του καθημερινού σε υπερβατικό δράμα, κατατάσσει τον πεζογράφο και ποιητή Ζαν Ζενέ στους μεγάλους δραματουργούς του εικοστού αιώνα. Όπως και το «Μπαλκόνι» του, μια διαχρονική παραβολή για την Εξουσία του ανθρώπου πάνω στον άνθρωπο, στέκει – σαν το «Σαλό» του Παζολίνι – μνημείο απανθρωπιάς και όνειδος για τους πολιτισμούς που θα έρθουν και θα μας ξεχάσουν. Θα θυμούνται μόνο τις θηριωδίες μας κι από αυτές τις πλέον αποτρόπαιες θα τις χαράξουν εις το διηνεκές κατατάσσοντάς τες στο χώρο του γελοίου. Ναι, καλά διαβάσατε. Αυτό που χάνουν συνήθως οι ερμηνευτές των έργων του Ζενέ είναι το χιούμορ, το στοιχείο του κωμικού, η ματαιότητα και η εναλλαξιμότητα των ρόλων. Δεν πρόκειται για κανενός είδους μεταφυσική, για καμία μετενσάρκωση ή μετεμψύχωση. Για τον κυνικό, ρεαλιστή Ζενέ τα όντα ζούνε μόνο μια φορά και η στιγμή είναι ανεπανάληπτη. Παρ’ όλα αυτά παραπέμπει και στα μυθιστορήματά του και στα θεατρικά του έργα στην κυκλικότητα του Χρόνου κατά τους προσωκρατικούς κι αρέσκεται να ορέγεται «αθάνατες» ηδονές, που είναι επιλήψιμα ωραίες και ποθητές ακριβώς επειδή είναι πρόσκαιρες και «παράνομες».
Στην παράσταση του Εθνικού μας Θεάτρου, τονίστηκε το κείμενο, ακόμα και η τελευταία του συλλαβή, με θρησκευτική σχεδόν ευλάβεια. Αποφεύχθηκαν οι χυδαιότητες και οι πολιτικοκοινωνικές συγκρούσεις. Όλο το δράμα κινήθηκε στο χώρο της ψυχοπαθολογικής θρησκοληψίας, με τις απονενοημένες δούλες να χορεύουν σαν αναστενάρισσες πάνω σε ροδοπέταλα κρατώντας ορθόδοξες χριστιανικές εικόνες!!! Φαίνεται ότι αποκτήσαμε μεγάλη ανεκτικότητα ως κοινωνία που κανένας δεν διαμαρτύρεται. Κανένα «θεατρικό σκάνδαλο» δεν είναι εφικτό, γιατί όλη μας η πραγματικότητα είναι ένα τεράστιο Σκάνδαλο, ένα μωσαϊκο απαρτισμένο από μικρές ή μεγάλες, εξομολογημένες ή ανομολόγητες παραβάσεις, εκούσιές τε και ακούσιες.
Όταν «ιατρίζεις» αναφερόμενες σε δράσεις και επιλογές ανθρώπων, τότε τους αφαιρείς το δίκιο τους, τα μεταφέρεις στο χώρο του γραφικού και τα παρατηρείς εκ του ασφαλούς ως περιθωριακά φαινόμενα. Όμως δεν είναι έτσι. «Ουδείς εκών κακός». Η ανέμελη Κυρία με τον ανάλαφρο τρόπο ζωής και την επιπολαιότητα των επιφανειακών όντων, που ούτε καν δυνάστες δεν μπορούν να γίνουν, αφού σκοτώνουν το χρόνο τους και κατασπαταλούν τη ζωή τους στο συρμό της Μόδας, είναι παρ’ όλ’ αυτά η αιτία της βαθιάς καταπίεσης των αδελφών που την υπηρετούν. Άλλως πως, η εσωτερικευμένη ενοχή των δύστυχων αυτών όντων και η καταπιεσμένη μανία στο βωμό ενός Υπερεγώ εξοντωτικού, θα εύρισκε την απαραίτητη εκτόνωση στο γέλιο και στη χαρά της ζωής. Από αυτή την άποψη, η Λένα Παπαληγούρα ήταν πολύ πιο σωστά ενταγμένη στο Ζενεϊκό σύμπαν, ενώ οι δύο άλλες ηθοποιοί, ακολουθώντας τη διδασκαλία του σκηνοθέτη Μπρους Μάγιερς, ξεπήδησαν θαρρείς από μια αισχύλεια τραγωδία, κρατώντας διαρκώς το τραγικό προσωπείο και τον τόνο που ο αριστοτελικός έλεος και φόβος απαιτεί και ορίζει. Μόνο που καμία κάθαρση δεν επιτυγχάνεται στο τέλος. Ο θεατής φεύγει περισσότερο φορτωμένος απ’ ό,τι ήρθε. Όσο κι αν το μπαρόκ σκηνικό τον «διασκεδάζει» οπτικά και μεταφέρει τα τεκταινόμενα στο χώρο του ονειρικού. Εφιαλτικό το αποτέλεσμα, συνειδητό και προγραμματικό – θα έλεγα – εις αναζήτησιν της επανατελετουργοποίησης (reritualisation). Και η Μαρία Κίτσου και η Ραφίκα Σαουίς ήταν άψογες. Ας τις προσέξουν οι σκηνοθέτες αρχαίων δραμάτων. Καταπληκτικά όπως πάντα τα κοστούμια της Ντένης Βαχλιώτη και υποβλητικοί οι φωτισμοί της Εβίνας Βασιλακοπούλου, όσο κι αν στην αρχή και στο τέλος τυφλώνουν τους θεατές με τους χολυγιουντιανούς γλόμπους που στοχεύουν τις ίριδες των ματιών τους. Αδιόρατη η μουσική του Coti K. Μελετημένη η επιμέλεια κίνησης από τον Φοίβο Παπαδόπουλο.
Δραματουργική συνεργασία και βοηθός σκηνοθέτη ο Αλέξανδρος Βαμβούκος.
Η μετάφραση που εκπόνησε ο Οδυσσέας Ελύτης μακριά από το Ζενεϊκό πρότυπο, προδίδει αδυναμία ταύτισης με το παραβατικό σύμπαν του Γάλλου αιρετικού συγγραφέα. Όμως ο λόγος του Έλληνα νομπελίστα ποιητή υπηρετήθηκε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Τι κρίμα μόνο που δεν ήταν Ζενέ!
Η απόδοση μεγάλων λογοτεχνικών έργων προϋποθέτει αν όχι αισθητική ταύτιση, τουλάχιστον πρόσκαιρη συμπόρευση των συν-δημιουργών με την επίτευξη μιας κάποιας «αναλογίας». Όσο για τον λαϊκό θρησκευτική μυστικισμό της Μεσογείου, ναι, έχει κάποια στοιχεία από τον μυστικισμό κι αποκρυφισμό του Δυτικού Μεσαίωνα, αυτό όμως που τον διαφοροποιεί είναι η έλλειψη Ιεράς Εξετάσεως. Σκεφτείτε το!
Κωνσταντίνος Μπούρας
www.konstantinosbouras.gr
info από τον επίσημο διαδικτυακό τόπο του Εθνικού Θεάτρου
http://www.n-t.gr/el/news/?nid=1585
«Οι δούλες» του Ζαν Ζενέ
Από τις 6 Μαρτίου στο Μικρό REX – Σκηνή «Κατίνα Παξινού»
Το θεατρικό έργο – σταθμός του Ζαν Ζενέ, εμπνευσμένο από την αληθινή ιστορία των αδελφών Papin που γοήτευσε το συγγραφέα θα παρουσιάσει το Εθνικό Θέατρο στο Μικρό REX – Σκηνή «Κατίνα Παξινού», από τις 6 Μαρτίου, σε σκηνοθεσία του Bruce Myers, του παγκοσμίου ακτινοβολίας συγγραφέα, ηθοποιού, σκηνοθέτη, διανοητή και στενού συνεργάτη του Peter Brook για περισσότερο από τριάντα χρόνια.
«Οι δούλες» είναι το έργο που βασίστηκε στο «έγκλημα του αιώνα στη Γαλλία» στην παράξενη περίπτωση των αδελφών Christine και και Léa Papin που είναι ξεχωριστή όχι μόνο για τη συγκλονιστική βία της, αλλά επειδή και οι δράστες και τα θύματα ήταν γυναίκες. Το 1933 όταν ο λαός της Γαλλίας είχε διχασμένες απόψεις για την εκδίκηση των δύο κοριτσιών της εργατικής τάξης κατά των αφεντικών τους ο γάλλος συγγραφέας και δραματουργός Ζαν Ζενέ, έκανε λόγο για «παράδειγμα ταξικού πολέμου».
Υπόθεση
Προσπαθώντας να αποδράσουν από την καταπίεση που αισθάνονται στο πλούσιο μεγαλοαστικό σπίτι της Κυρίας τους, δύο υπηρέτριες, οι αδερφές Κλαιρ και Σολάνζ, παίζουν καθημερινά ένα παιχνίδι αλλαγής ταυτότητας: η Κλαιρ υποδύεται την Κυρία τους και η Σολάνζ παριστάνει την Κλαιρ. Αυτή τη φορά, το τελετουργικό αυτό παιχνίδι γίνεται ακόμη πιο ερεθιστικό, καθώς οι δύο αδελφές πιστεύουν πως ήρθε η ώρα να απαλλαγούν από το ζυγό της Κυρίας τους, αφού, μετά από ψεύτικες καταγγελίες τους, ο σύζυγος της Κυρίας είναι στη φυλακή και εκείνη μένει ανυπεράσπιστη. Έτσι, αποφασίζουν να τη δηλητηριάσουν. Όμως οι προσδοκίες τους διαψεύδονται. Μαθαίνουν πως ο Κύριος έχει αφεθεί ελεύθερος και, καθώς βρίσκονται σε πανικό, αποκαλύπτουν άθελά τους το νέο στην Κυρία, που φεύγει για να τον συναντήσει. Οι δύο κοπέλες μένουν μόνες τους και επιστρέφουν ξανά στο παιχνίδι τους. Μόνο που αυτή τη φορά το τέλος θα είναι επώδυνο.
Ταυτότητα παράστασης
Μετάφραση: Οδυσσέας Ελύτης
Σκηνοθεσία: Μπρους Μάγιερς
Δραματουργική συνεργασία –
Βοηθός σκηνοθέτης: Αλέξανδρος Βαμβούκος
Σκηνικά: Άση Δημητρολοπούλου
Κοστούμια: Ντένη Βαχλιώτη
Φωτισμοί: Εβίνα Βασιλακοπούλου
Μουσική: Coti K.
Επιμέλεια κίνησης: Φοίβος Παπαδόπουλος
Διανομή
Κλαίρη: Μαρία Κίτσου
Σολάνζ: Ραφίκα Σαουίς
Κυρία: Λένα Παπαληγούρα
Φωτογραφίες παράστασης: Πάτροκλος Σκαφίδας
Εθνικό Θέατρο-Μικρό REX Σκηνή «Κατίνα Παξινού», Πανεπιστημίου 48, τηλ. 210.3305074, 210.3301881, 210.7234567 (μέσω πιστωτικής κάρτας) στοhttp://www.ticketservices.gr/ και στο www.n-t.gr
Σημείωση: λόγω εναλλασσόμενου ρεπερτορίου με την παράσταση «Ευτυχισμένες μέρες» του Σάμουελ Μπέκετ, το πρόγραμμα παραστάσεων για τις «Δούλες» διαμορφώνεται ως εξής:
Τετάρτη (22/4, 6/5, 20/5) 18:00 και 21:00
Πέμπτη (23/4, 7/5, 21/5) στις 21:00
Παρασκευή (3/4, 17/4, 15/5) στις 21:00
Σάββατο (4/4, 18/4, 2/5, 16/5) 18:00 και 21:00
Κυριακή (5/4, 19/4, 3/5, 17/5) στις 19:00
Tιμές εισιτηρίων: 15Euro, 10Euro (φοιτητικό)
Τετάρτη απογευματινή και Πέμπτη 13Euro ενιαία τιμή
https://www.facebook.com/EthnikoTheatro
«Closer» του Μάρμπελ, στο 104
Το έργο «Closer» του Μάρμπερ είναι ένα δυνατό, σκληρό και ρεαλιστικό έργο, που ανατέμνει την σχέση σύγχρονων ζευγαριών. Εξετάζει την συνεύρεση ανάμεσα στο αρσενικό και θηλυκό. Την αιώνια αναζήτηση ισορροπίας κι αγάπης στο ζευγάρι, που απεγνωσμένα προσπαθεί να αντέξει την καθημερινότητα και την πλήξη, που δημιουργείται τόσο από τους ίδιους, όσο κι από το περιβάλλον. Το σεξ θεωρείται σανίδα σωτηρίας, η οποία τελικά αναμετριέται με τα κύματα της βαριεστιμάρας και στο τέλος καταλήγει να βυθίζεται στο πέλαγος της γκρίζας διάθεσης. Άδικα, οι ήρωες κονταροχτυπιούνται, ανταγωνίζονται, παλεύουν να εξουσιάσουν αλλά και να υποταγούν στην Σχέση. Η σχέση δημιουργείται βήμα, το βήμα. Κτίζεται πάνω στις διαφωνίες, που πρέπει με κάποιο τρόπο να βρουν χώρο να σταθούν. Αλλά και πάνω στις συμφωνίες για μια ντόμπρα και υγιή επικοινωνία. Το έργο είναι σκληρό και μιλάει με κυνισμό. Ίσως, αυτός ο τρόπος να κάνει τα πράγματα οφθαλμοφανή. Όμως, τα ξεντύνει από αδιάφορα κι ανόητα σχήματα. Οι άνθρωποι ζουν κάπως έτσι. Πληκτικά. Οφείλουν λοιπόν να βρουν τρόπους και καταφύγια, που θα ζεστάνουν και θα ομορφύνουν τις γκρίζες και χυδαίες ζωές τους. Στο κάτω- κάτω της γραφής, οι πολλοί άνθρωποι, που μεσολαβούν στις σχέσεις, μόνο αδιέξοδα και μπελάδες φέρνουν.
Τα πρόσωπα του έργου κινούνται βαριά, δύσκολα, πετρωμένα και μόνο στο τέλος αντιλαμβάνονται, ότι μέσω της φαντασίας, θα ζωγραφίσουν τις νέες τους σχέσεις και θα ονειρευτούν πάλι: Μια νέα αρχή.
Σταθερή η σκηνοθεσία του Ισωήφ Βαρδάκη, μέσα στα αγγλο-σαξωνικά όρια, διυλίζει την σχέση και εστιάζει στα προβλήματα της.
Εξαιρετικοί όλοι οι ηθοποιό της SQUARE THEATER COMPANY , που απαρτίζεται από τους ηθοποιούς Ιωάννα Σταυροπούλου, Δάφνη Μανούσου, Γιάννη Λασπιά και Αργύρη Θανάσουλα. Πρόκειται για μια θεατρική Εταρεία, αστική μη κερδοσκοπική, που ιδρύθηκε τον Ιανουάριο του 2011. Έκτατε, παρουσιάζει έργα και φόρμες από το παγκόσμιο δραματολόγιο δοκιμάζοντας τεχνικές, εκτός των στενών ορίων της πεπατημένης. Μπράβο. Να συνεχίσουν την αξιόλογη προσπάθεια τους, ώστε οι θεατές να απολαμβάνουν έργα με ουσία και ενδιαφέρον.
Πληροφορίες από τον επίσημο διαδικτυακό τόπο του θέατρου:
Στα άρματα στ’ άρματα εμπρός στον Αγώνα!!! «Ο Ληστής» του Δημήτρη Ν. Μανιάτη στο Ίδρυμα Κακογιάννη, με τον Πασχάλη Τσαρούχα σε σκηνοθεσία Σταμάτη Κραουνάκη.
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Θα ξεκινήσω από το τέλος. Βγαίνοντας και σιγοκουβεντιάζοντας με τον ποιητή Γιώργο Χρονά στρίψαμε δεξιά και είδαμε δυο νέα παιδιά να τρώνε πάνω στο παρτέρι που είναι θαμμένος ο Μιχάλης Κακογιάννης. Συγκινήθηκα θανατερά, γιατί σκέφτηκα ότι αυτή είναι η μόνη αθανασία που μας είναι εφικτή: πρώτα το έργο, όσο ζούμε, και μετά μία στέγη για να μπαίνουν οι καλλιτέχνες και να δημιουργούν κι επάνω από το μέτρο γης που κερδίζουμε άμα τη αναχωρήσει μας από τον μάταιο τούτο κόσμο, τα παιδιά να παίζουν, να γελάν, να τραγουδάνε και να τρώνε τα αγαθά της γης ως κόλλυβα, ως σπονδή στους φευγάτους. Θυμάμαι όταν πήγα στο Μεξικό και γιορτάζανε τη μέρα των νεκρών, πώς έτρωγαν και τραγουδούσαν και διασκέδαζαν πάνω στις βάρκες που περιέπλεαν τον δικό τους «Αχέροντα». Αυτή είναι η ελληνική, πελασγική στάση ζωής, που νοθεύτηκε από μεταφυσικές και μονοθεϊστικές εμμονές, οι οποίες υποδούλωσαν το ανθρώπινο είδος σε μια άχαρη «Κοιλάδα των δακρύων».
Στην παράσταση τώρα. Ο Σταμάτης Κραουνάκης ως σκηνοθέτης και συνθέτης έχει την αίσθηση του ρυθμού, βασίζεται στους ήχους, χωρίς να περιφρονεί τις εικόνες, συνθέτοντας ένα θέαμα «ορατοριακό» αλλά ουχί στατικό. Ίσως θα έπρεπε να ξανοιχτεί σε πιο βαθιά διανοουμενίστικα νερά, χωρίς να γίνει, βεβαίως, κουλτουριάρης, γιατί τότε θα έχανε το χιούμορ, αλλά και τον προσανατολισμό του. Πήξαμε στους δήθεν και στους δοκησίσοφους. Οι ζωντανοί καλλιτέχνες και δημιουργοί κινούνται στον αντίποδα αυτής της σοβαροφάνειας του «πολιτικώς ορθού». Ευτυχώς.
Ο Πασχάλης Τσαρούχας είναι ένας ηθοποιός στη γραμμή του αξέχαστου Χρήστου Τσάγκα. Μακριά από την «στημένη» φωνή ενός Μάνου Κατράκη, έρχεται να προσδώσει σωματικότητα στον «Ληστή» που ερμηνεύει με άκρα φωνητικότητα. Εύγε του. Δύσκολο το εγχείρημα.
Γιατί το έργο του Δημήτρη Ν. Μανιάτη, διακρίνεται από μια διαχρονική χρήση της ελληνικής γλώσσας, πολλές φορές διανθισμένης με επιστημονισμούς και λόγιες εκφράσεις που δεν θα ταίριαζαν στο στόμα ενός «κλέφτη κι αρματωλού» του δέκατου ένατου αιώνα. Αυτή όμως η ελεύθερη, μη αληθοφανής χρήση του γλωσσικού κώδικα, είναι σαφώς «μεταμοντέρνα» και θεμιτή, αφού όλα αντιμετωπίζονται ως «υλικό παράστασης» και θεραπεύουν την υψηλή Τέχνη του Διονύσου μακριά από νατουραλισμούς, ρεαλισμούς και παρωχημένες κατασκευές του ανθρώπινου μυαλού.
Στο σύνολό της μια ευπώλητη ποιοτική παράσταση που δεν μπορεί να την προσπεράσει εύκολα κανείς, γιατί θέτει στο υπο-κείμενο πολλά σύγχρονα προβλήματα Εξουσίας κι Ελευθερίας. Ο «φυσικός άνθρωπος» του Ρουσώ βρίσκει στον συγκεκριμένη «Ληστή» τον ιδανικό εκπρόσωπό του, ίσως. Όσο κι αν διαφωνούσε ο μεγάλος Διαφωτιστής με ορισμένες ακραίες πολιτικές απόψεις, στάσεις και πρακτικές του δραματικού αυτού αντι-ήρωος.
Κωνσταντίνος Μπούρας
Πληροφορίες από τον επίσημο Διαδικτυακό τόπο του Ιδρύματος Κακογιάννη http://www.mcf.gr/el/whats_on/?ev=o_listis_toi_dimitri_maniati_se_skinothesia_stamatis_kraoinakis_me_ton_pashali_tsaroiha
Από Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου έως Πέμπτη 2 Απριλίου 2015
κάθε Πέμπτη στις 21:00
«Ο Ληστής»
του Δημήτρη Μανιάτη
Σκηνοθεσία: Σταμάτης Κραουνάκης
Με τον Πασχάλη Τσαρούχα
Δεν ξέρουμε ποιος είναι. Ο θρυλικός Γιαγκούλας; Ο Νταβέλης; Ένας από τα τρομερά αδέλφια Ρέντζου, ο Θωμάς Γκαντάρας; Ο ληστής με τις γλαδιόλες; Ο Παλαιοκώστας; Ένα πρόσωπο που εμπεριέχει όλα τα παραπάνω και πολλά άλλα ή τίποτε από όλα αυτά, παρά ένας τρελός που παραληρεί για μια ζωή, που φαντάστηκε πως έγινε κάπως έτσι;
Σε ένα ακαθόριστο χρονικά τοπίο, ο ληστής της παράστασης δεν είναι μόνο ένα παραβατικό -σύμφωνα με τις ισχύουσες δομές- πρόσωπο. Είναι ένας αντιφατικός, πολύσημος άνθρωπος με αγροτικό στακάτο λόγο, πάθη, ζήλιες, μίση, αγάπη. Μια φλεγόμενη φιγούρα που διηγείται τη δική της ιστορία, τη δική της εκδοχή της Ιστορίας, ένας αρνητής της τάξης που επικηρύχθηκε από τον κόσμο επειδή διατύπωσε το δικό του.
Με ένα παραληρηματικό φλας μπακ οι εικόνες μιας ακραίας ζωής στην ύπαιθρο και στα όρη, παρατάσσονται μπροστά μας από την αφήγηση του κοινωνικού ληστή. Και κάπου μέσα στις μάχες, τα καρτέρια, τις ψαλμωδίες ληστρικών τραγουδιών ακαπέλα από τον ίδιο, τις συμπλοκές, τις διαπραγματεύσεις, δεσπόζει η εικόνα της ερωμένης. Της γυναίκας που αγάπησε, του έδινε κουράγιο η ίδια της η ύπαρξη και δεν πρόλαβε ούτε να της το πει. Μέχρι τον τελικό λυτρωμό.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:
Κείμενο: Δημήτρης Ν. Μανιάτης
Διδασκαλία: Σταμάτης Κραουνάκης
Κοστούμια- Προβολές: Βασίλης Παπατσαρούχας
Βοηθός Σκηνοθέτη/Οργάνωση Παραγωγής: Μαίρη Καλδάρα
Τεχνικός φωτισμών: Νίκος Συρίγος
Μακιγιάζ: Γιάννης Παμούκης
Φωτογραφίες: Γιάννης Πρίφτης
Προβολή+Επικοινωνία: Δέσποινα Κραουνάκη
Ερμηνεία: Πασχάλης Τσαρούχας
Απόσπασμα του Δημήτριου Παπαρρηγόπουλου
από τις «Σκέψεις ενός Ληστού» μελοποίησε
ο Σταμάτης Κραουνάκης
Ευχαριστούμε τον κ. Γιώργο Ζιάκα για την πολύτιμη βοήθειά του
Ευχαριστούμε το ατελιέ της κ. Παναγιώτα Τζομπανάκη
Από Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου έως Πέμπτη 2 Απριλίου 2015
κάθε Πέμπτη στις 21:00
«Ο Ληστής»
του Δημήτρη Μανιάτη Σκηνοθεσία: Σταμάτης Κραουνάκης
Με τον Πασχάλη Τσαρούχα
Αίθουσα: Black Box
Διάρκεια: 70΄
Τιμή εισιτηρίου: 12€ κανονικό, 10€ μειωμένο
Η «σκοτεινή» πλευρά των γνωστών μεγάλων Ρώσων συγγραφέων στο «Αγγέλων Βήμα».
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Σε εποχές κοσμοϊστορικών αλλαγών, σε εποχές κρίσιμες, μεταβατικές και μεταιχμιακές, το Σκότος, η «σκοτεινή και μαύρη Ύλη», η ορφική Νυξ είναι αυτή που ανακατεύεται με το Φως για να γεννήσει το Νέο, το Καινοφανές, το Καινούργιο. Οι «μεγάλοι» Ρώσοι λογοτέχνες, στα όρια Ασίας κι Ανατολής, σε εποχές δύσκολες, αποτύπωσαν στο χαρτί το ίχνος της διαμαρτυρίας τους για το πώς θα έπρεπε να είναι η ανθρώπινη κατάσταση σε σχέση με αυτό που βίωσαν ως «πραγματικότητα». Ανάλογα με την οπτική του γωνία ο καθένας και τη συγγραφική ιδιοσυγκρασία του, εκπόνησε ένα έργο «σκοτεινό-ερεβώδες» ή «μισοσκότεινο». Η απόλυτη φωταύγεια απαγορεύεται στη σημαντική λογοτεχνία. Γιατί χωρίς φωτοσκίαση δεν φαίνεται το «αντικείμενο» της αφήγησης. Χωρίς αθέατες πλευρές το δραματικό πρόσωπο είναι επίπεδο, μονοδιάστατο και κραυγαλέο. «Σε κοίταζα με όλο το φως και το σκοτάδι που έχω», λέει ο ….ποιητής. Τι μεγάλη αλήθεια! Στη διπολική φυλακή που ζούμε, κινούμαστε φυλακισμένη ανάμεσα στον «θετικό» πόλο και στον «αρνητικό», ανάμεσα στην αυτοθυσία και στον εγωισμό, ανάμεσα στο συλλογικό και στο ατομικό. Η λογοτεχνία και – ειδικά το θέατρο – δεν είναι ατομική ενασχόληση, ακόμα κι όταν είναι μοναχική. Κι ο Ευριπίδης χωνότανε στη θαλασσινή σπηλιά της Σαλαμίνας για να εμπνευστεί και να γράψει, όμως «απευθυνότανε» βουβά στο συλλογικό συνειδητό ή ασυνείδητο της ανθρωπότητας, πολύ πέρα (όπως αποδείχτηκε) από το χωροχρονικό πλαίσιο που συνέγραψε. Γυρίζουμε πάντα στους «κλασικούς». Αναζητούμε την «Αλήθεια», τουτέστιν αναλογίες που θα μας βοηθήσουν να λύσουμε τον γρίφο της δικής μας κρίσιμης εποχής.
Είναι περίεργο το πώς αυτά τα διαχρονικά κείμενα είναι καταφύγιο και απήνεμο λιμάνι για τις τρικυμίες της ψυχής!
Αυτό φάνηκε στο αναλόγιο που απόλαυσα στο «Αγγέλων Βήμα» με τον μακρύ αλλά απολύτως περιγραφικό των προθέσεων και των στοχεύσεων της ομάδας τίτλο: «Έγκλημα και Τιμωρία: Η νουάρ πλευρά των μεγάλων Ρώσων Συγγραφέων : Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, Αντόν Τσέχωφ , Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι και Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ».
Υπεύθυνος για το πολυδιάστατο αυτό πόνημα ο ταλαντούχος ηθοποιός και θεατράνθρωπος Γιάννης Λασπιάς, με τέσσερις πρωτεϊκούς και σεβαστικούς ηθοποιούς, αλλά και με μία πιανίστα: Αργύρης Θανάσουλας, Γιώργος Κοψιδάς, Δάφνη Μανούσου, Στέλλα Μπούρου. Στο πιάνο η Ειρήνη Τηνιακού.
Ακούστηκαν αποσπάσματα από τα έργα:
Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι
Έγκλημα και Τιμωρία
Το υπόγειο
Αντόν Τσέχωφ
Ο Θείος Βάνιας
Ο Γλάρος
Η Αρκούδα
Οι βλαβερές συνέπειες του καπνού
Το Κύκνειο Άσμα
Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ
Ο Μαιτρ και η Μαργαρίτα
Η Καρδιά ενός Σκύλου
Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι,
Σύννεφο με Παντελόνια
Ο Κοριός
Κι όλα αυτά με αθόρυβη μετάβαση από το ένα στο άλλο, «φυσιολογικά», «καθημερινά», σαν μια παρέα αστών της προεπαναστατικής Ρωσίας που βρέθηκε χαμένη στον «υπαρκτό σοσιαλισμό».
Τέλειο! Αναλογίες, παραλληλισμοί, ιστορική ανατομία, επισημάνσεις, υπογραμμίσεις… Καθείς βρίσκει στο θέαμα αυτό που του ταιριάζει. Και φεύγει προβληματισμένος για το σήμερα, για το αύριο, ενώ το «τώρα» φεύγει ανεπιστρεπτί, με μια «εικόνα» φευγαλέα αλλά «μισο-φώτεινη» από τη «ημι-σκοτεινή» αυτή παράσταση.


















