ΘΑΝΟΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, Μετατόπιση προς το ερυθρό του Γιάννη Μαυριτσάκη
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Ένα εσχατολογικό σκατολογικό κείμενο σε χείλη άξιων ηθοποιών. Θέαμα που παρέπεμπε στο «Σαλό» του Παζολίνι και στο “Le Pole” του Κλάους Μϊκαελ Γκρύμπερ με τον Μπρούνο Γκανζ.
Άψογη αισθητική έντυνε την ένδεια του δυτικού πολιτισμού με τα παντοκρατορικά διοικητικά συμβούλια των πολυεθνικών εταιρειών, που ακυρώνουν στην πράξη κάθε έννοια δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η συνέντευξη του υποψήφιου υπαλληλο-στελέχους από τον ψυχολόγο εργασίας, η καταματωμένη πρακτικογράφος, η επίθεση από αλλόμορφα-αλλοδιαστασιακά όντα που αναζητούν ξενιστές πρόθυμους να ανταλλάξουν τις φιλοδοξίες με την υγεία τους και στο τέλος – σαν κερασάκι στην τούρτα – μια διαχρονική (διαστημική, θα έλεγα) γκέισα (ερμηνευμένη άψογα από την Αμαλία Μουτούση), η οποία προσφέρει – επ’ αμοιβή – εκλεκτική σκατοφαγία στον καταπονημένο από τις επαγγελματικές του ασφυξίες πελάτη της.
Το κείμενο του Γιάννη Μαυριτσάκη «Μετατόπιση προς το ερυθρό» (εκδόσεις Οδός Πανός) είναι ένα βαθιά πολιτικό-ανατρεπτικό-αναρχικό κείμενο, που καταδεικνύει την καταπόνηση του ανθρωπίνου σώματος σε έναν παυσίλυπο και παυσίπονο πολιτισμό, που ζει μέσα στις παραισθήσεις και τις αγωνίες του, αδυνατώντας όμως να εξορκίσει το άγχος του κενού (πόσο καλά μιλάει η στενογράφος γι’ αυτή την κατάσταση αμηχανίας απέναντι στη σιωπή) και τον πανταχού παρόντα φόβο του Θανάτου.
Αν δεν υπήρχε η ενοχλητική για εμένα εμμονή του σκηνοθέτη Θάνου Παπακωνσταντίνου στην καθομολογούμενη καθήλωση στο πρωκτικό στάδιο της ανθρωπότητας, θα εύρισκα την παράσταση από διασκεδαστική έως εποικοδομητική. Το κοινό ήταν αμήχανο και το χειροκρότημα του τέλους λειψό. Όσοι χρησιμοποίησαν τα λεωφορεία για Σύνταγμα εξέφραζαν την αποτροπιαστική όψη του θεάματος, παρά τις καλές κινησιολογικές, μιμικές και φωνητικές επιδόσεις των ηθοποιών.
Κρίμα. Πολλές φορές η πρόκληση παραμένει σε παιδικό (ή εφηβικό, στην καλύτερη περίπτωση) επίπεδο κι έτσι χάνεται η μπάλα κάπου μεταξύ παραστασιαστών και στασιαζομένων θεατών, άβολα αραγμένων στα καθίσματά τους, που αναρωτιούνται μήπως θα έπρεπε καλύτερα να μείνουν σπίτι, στους βαθύκολπους καναπέδες τους και να απολαύσουν τα από τηλεοράσεως σκουπίδια, παρά να βουτήξουν στα λιμνάζοντα νερά μιας δήθεν πρωτοπορίας. Το πειραματικό θέατρο είναι και παραμένει δουλειά της ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Οι κρατικώς επιχορηγούμενοι και διαφημιζόμενοι θεσμοί ως έργον έχουσι την προβολή της αισθητικώς αναλογιζόμενης νεολαίας στο χώρο του θεάματος. Φτάνει πια με τόση κακογουστιά. Πήξαμε! Αν θέλουμε να τσαλαβουτήσουμε στα ρυπαρά του «περιθωρίου» (άλλη σχηματική κατηγοριοποίηση για τη λογική των αστών) υπάρχουν περισσότερο αυθεντικοί λαϊκοί τόποι για να καταφύγουμε, όπου το θεατρικό είναι αυτόχθον, ευρεσιτεχνές και αναβλύζει αβίαστα.
Περιμένω να δω και τις άλλες παραστάσεις του πολυδιαφημισμένου Φεστιβάλ Αθηνών. Ελπίζω να με εκπλήξουν ευχάριστα. Αναμένομεν.
Το βιβλίο του Μαυριτσάκη είναι ενδιαφέρον. Αναζητείστε το. Απηχεί τον προβληματισμό της νέας γενιάς ανθρώπων της Τέχνης και του Λόγου.
Κωνσταντίνος Μπούρας
Η θεατρική ομάδα "Τελευταία Έξοδος" παρουσίασε στο θέατρο Παραμυθίας το δρώμενο "Τα παγκάκια του κήπου"
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Η θεατρική ομάδα “Τελευταία Έξοδος” παρουσίασε στο θέατρο Παραμυθίας το δρώμενο “Τα παγκάκια του κήπου”, σε κείμενα των Έντουαρντ Άλμπι, Νικόλα Άσημου, Κατερίνας Γώγου, Μαρίας Ξενουδάκη και Δημήτρη Ποταμίτη.
Ερμηνεύουν οι ηθοποιοί: Στράτος Βαλσαμίδης, Φίλια Δελαγραμμάτικα, Αναστασία Παπασπύρου και Ελένη Σπανοπούλου. Σκηνοθεσία-διδασκαλία: Μαρίκα Θωμαδάκη.
Μια εξαίρετη «συρραφή» ποιητικών κειμένων με έμπνευση, γνώση, μεράκι, κατανόηση του φιλοσοφικού υποστρώματος της σκέψης των δημιουργών τους. Με άξονα τη «φιλοσοφική αλητεία», την αμφισβήτηση των πάντων, την ανάγκη της πανανθρώπινης ψυχής για Ελευθερία, Ισότητα, Δικαιοσύνη, Δημοκρατία, οι φωνές των ποιητών συνάντησαν τις ψυχές των άξιων ερμηνευτών, και με την υψηλή καθοδήγηση κι εποπτεία της πανεπιστημιακής δασκάλας, σημειολόγου του θεάτρου και κριτικού Μαρίκας Θωμαδάκη, έδωσαν ένα θέαμα άρτιο, καλαίσθητο, συνεκτικό, συγκινητικό κι αξιομνημόνευτο. Η πρωτοποριακή πειραματική αυτή παράσταση δόθηκε στα πλαίσια του «Festival 10 …έργων τρόμου» που διοργάνωσε η παθιασμένη θεατράνθρωπος Αλμπέρτα Τσοπανάκη στο «Θέατρο Παραμυθίας». Στην τελετή βράβευσης που έλαβε χώραν την Παρασκευή 5 Ιουνίου 2015 στον χώρο του θεάτρου με τηλεοπτική κάλυψη από την ανασυσταθείσα ΕΡΤ, η παράσταση αυτή διακρίθηκε και θα επαναληφθεί από φθινόπωρο. Μην την χάσετε. Είναι σπάνιο να μην αποκαλύπτονται οι «ραφές» των κειμένων και οι αναπάντεχα συνεργαζόμενοι συγγραφείς να συνομιλούν ως εκ του φυσικού. Ροή, λόγου κι αισθημάτων, νοημάτων και ιδεών, αισθήσεων και διαισθήσεων. Απαιτείται περισσή γνώση, ευαισθησία, αισθαντικότητα κι αγάπη για το Θέατρο, για τον Άνθρωπο, για τη Ζωή και τον Πολιτισμό για να πετύχει ένα τόσον δυσχερές επίτευγμα. Ως θεατρολόγος και κριτικός, ως ποιητής και δοκιμιογράφος, χαίρομαι ιδιαίτερα όταν το βλέπω αυτό να συμβαίνει και το επισημαίνω πάντα μετά χαράς.
Η Μαρίκα Θωμαδάκη είναι έναν τόσον σεμνός, ουσιαστικός και περιεκτικός άνθρωπος, που διδάσκει και μόνον με τη χαμηλόφωνη παρουσία της και τη διακριτική, επιλεκτική σιωπή της. Εμπνέει, όπως οι αυθεντικοί φιλόσοφοι, εκμαιεύοντας από τον κάθε έναν τον καλύτερον εαυτό του. Τι βέλτιον μπορεί να ελπίσει κανείς στην αγωνιούσα κι αγωνιζόμενη Ελλάδα της Κρίσης;
Μετά λόγου γνώσεως,
Κωνσταντίνος Μπούρας
Θεατρολόγος-κριτικός
τέσσερα ποιήματα του ποιητή κυρίου Κώστα Βασιλάκου μεταφρασμένα στα γαλλικά από την Παρασκευή Β. Μόλαρη, Εκπαιδευτικός-Ιστορικός-Μεταφράστρια ΜΑ
H Παρασκευή Β .Μόλαρη γεννήθηκε στη Νίκαια του νομού Αττικής το 1967. Είναι πτυχιούχος Αγγλικής και Ελληνικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών καθώς και πτυχιούχος του Τμήματος Ξένων Γλωσσών Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου με ειδίκευση Νομική Οικονομική Τεχνική και Λογοτεχνική Μετάφραση και Εξάμηνο Εξωτερικού στο Πανεπιστήμιο Paul Valery Montpellier III, Τμήμα Νεοελληνικών σπουδών με μεταπτυχιακή εξειδίκευση σε Νομική Οικονομική Ιατρική και Λογοτεχνική Μετάφραση ( Master II—Δίγλωσση Μετάφραση). Το 2013 της απονεμήθηκε Τίτλος Μεταπτυχιακού Διπλώματος MASTER II στη Νεότερη Ελληνική Ιστορία του Τμήματος Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Paul Valery Montpellier III. Επίσης είναι κάτοχος Μεταπτυχιακού Τίτλου Μεθοδολογίας Διδασκαλίας της Αγγλικής ως Ξένης Γλώσσας σε Ακαδημαικό και Επιχειρηματικό Γλωσσικό Περιβάλλον, του Πανεπιστημίου Cambridge. Τα επιστημονικά και ερευνητικά της ενδιαφέροντα εστιάζονται στον χώρο της Γλωσσολογίας ( Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία, Σημασιολογία, Μορφολογία και Σύνταξη), της Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας, της Μετάφρασης—Μεταφρασεολογίας, της Γεωπολιτικής και των Διεθνών Σχέσεων. Μιλά άριστα αγγλικά, γαλλικά , ιταλικά και πολύ καλά γερμανικά και ισπανικά. Εδώ και δύο χρόνια μελετά την τουρκική και την αραβική. Έχει εργαστεί από το 1992 στην Ιδιωτική και στη Δημόσια Εκπαίδευση—α΄βάθμια και β’βάθμια—ως καθηγήτρια Αγγλικής και Ελληνικής Γλώσσας, Ιστορίας και Λογοτεχνίας καθώς και ως εισηγήτρια Σεμιναριακών Κύκλων Σπουδών για την προετοιμασία υποψηφίων εκπαιδευτικών, νομικών για την ΕΣΔΔ και Τραπεζικών και επιχειρηματικών Οργανισμών. Έχει συνεργαστεί με εξειδικευμένα επιστημονικά έντυπα και πολυεθνικές εταιρείες ως μεταφράστρια και επιμελήτρια κειμένων ενώ δραστηριοποιείται στο χώρο της Μετάφρασης από το 2001 μέχρι και σήμερα. Είναι μέλος της Hellenic Association for the Study of English του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών από το 2009 μέχρι σήμερα , μέλος της Αστρονομικής Εταιρείας της Κέρκυρας ως Ερασιτέχνης Αστρονόμος από το2003 μέχρι σήμερα και τακτικό μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Ιστορικών της Εκπαίδευσης.
INTRODUCTION :
“Paroles évadées” ( “Loguia Drapetes”) est le titre du deuxième recueil poétique de Kostas Vassilakos qui vient de paraître à Athènes chez “Anemos” ( 2015).
Le poète grec fit sa première apparition dans les lettres néohelléniques en 2012 avec “ Debris de pensée” ( “Skepsis Thravsmata”), recueil reçu avec enthousiasme par le public et la critique littéraire. Suivit “Traversant” (2013), livre qui dévoila aussi son talent de prosateur.
Avec “Paroles évadées”, Vassilakos revient à la magie du vers offrant de nouveau une poésie pure, regie par une ambiance des fois réaliste des fois onirique et placé toujours au centre de l’existence humaine.
Suivent , en traduction francaise , quatre poèmes de ce recueil.
Paraskevi V. Molari*
*enseignante, traductrice, historienne.
- “ Ton propre sentier”
Ne jamais parcourir
Les chemins
Dictés par les autres.
Tracer
Ton proper sentier
Pour atteindre
La destination.
Même trompé
Egaré
Ou fatigué
Même si ton pas
Change de rythme
Tu sauras
Qu’on ne se moqua pas de toi.
Mais que c’est ton propre âme
Qui le desira.
***************
2• “Le silence du Bonheur ”
Attrapé par les lèvres
L’ amour se berce dans les paroles
Semées en nous
Témérité de l’ivresse et de l’amour.
Les mains enroulent le ciel
Et recueillent les éclats
Dans les nids –de poule du baser
Au moment de la naissance du désir.
Dans l’union
des espaces lumineux,
le silence du Bonheur.
***************
3.“ Equilibre”
Les yeux fermés
Je tâche de m’équilibrer
A la limite
Entre larme et sourire.
M’ équilibrer sur les cordes,
Par des notes qui se dilatent
Aux résistances de l’ amour.
Jette-moi un baiser pour m’en accrocher,
J’ai peur de m’écrouler
Dans ton énigme.
**********
4 .“Chambre vide”
Bien des années écoulées, je dénudai de mon souvenir
Les murs jaunes de la maison paternelle,
Sur le chaux, des saillies de l’histoire
Traces des narrations des générations
Manquaient les tableaux de famille
Aux poses fières.
Manquaient les chaises de paille
Avec la table de bois et le lit de fer.
Manquait l’iconostase en haut du coin
Aux figures des saints sous la lueur de leur lampe.
Je veux les voir encore un peu, criai-je en moi,
Les garder vivants
Dans la larme de mon âme.
ΧΡΗΣΤΟΥ ΝΑΟΥΜ, «Σάλπιγγα του αγγέλου», θεατρικό έργο με δραματική κορύφωση και αξιοσημείωτες δραματουργικές αρετές.
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Έχω την τύχη κι απολαμβάνω το προνόμιο να διαβάζω τα κείμενα του Χρήστου Ναούμ πολύ πριν δοθούν στο κοινό κι αποπλεύσουν για να κατακτήσουν τον κόσμο. Ως θεατρικός κριτικός, αναγνώστης κι επιμελητής κειμένων, διαβάζω κάθε χρόνο ουκ ολίγα πεζά κι ακόμα περισσότερα θεατρικά έργα. Οι περισσότεροι συγγραφείς με δραματικές αξιώσεις δεν γνωρίζουν πώς δομείται ένα «καλοφτιαγμένο» θεατρικό έργο, έχουν ασαφείς ή εναλλάξιμους «χαρακτήρες» που δεν γίνονται όμως πρόσωπα, καταστρατηγούν κάθε απαίτηση εξέλιξης των dramatis personae και πατώντας σε μια δήθεν ελευθεριότητα μετά-μεταμοντέρνου τύπου χαρίζουν στον εαυτό τους την πολυτέλεια του ακαταλόγιστου. Κι όλα αυτά στο όνομα της πρωτοτυπίας, του πειραματισμού και λοιπά. Έτσι όπως πάτησαν στον μοντερνισμό, στην αποδόμηση και στην ασυναρτησία του «ελεύθερου» (λεγόμενου) στίχου και παρέδωσαν στο Χρόνο και στη δημοσιότητα άναρχα κι αδόμητα παραληρηματικού τύπου στιχουργήματα, χωρίς καμία μουσικότητα, γνώση της ελληνικής γλώσσας (ως εργαλείου και δομικού στοιχείου εκ των ουκ άνευ), έτσι επιδίδονται και στη συγγραφή «θεατρικών έργων» που δεν παίζονται κι όταν «ανεβαίνουν» κατεβαίνουν γρήγορα γιατί προκαλούν πονοκέφαλο ή σύγχυση και την επόμενη μέρα δεν θυμάσαι ούτε τι έχεις δει ούτε πώς ούτε από ποιόν, ούτε καν τον τίτλο ή το όνομα του (ή της) επιδόξου συγγραφέως. Έλεος! Σημεία των καιρών. Μέσα από αυτή τη «σούπα», μέσα από την Κρίση και το πολιτισμικό νεφέλωμα στο οποίο κολυμπάμε όλοι εκόντες-άκοντες, θα βγει το πραγματικά νέο και καινοτόμο, όπως μέσα από τη Νύκτα γεννιέται το Ορφικόν Ωόν. Ας μην απογοητευόμαστε. Ζούμε εποχές παρακμής, μεταβατικές εποχές εκπτώσεων, ξεπουλήματος των πολιτισμικών αγαθών όσο-όσο, τα κάθε λογής «ασημικά» θυσιάζονται στο βωμό της επιβίωσης, που όμως Ζωή δεν είναι.
Αυτή όμως δεν είναι η περίπτωση του Χρήστου Ναούμ. Δεν είναι συγγραφέας του σωρού. Δεν μιμείται κανέναν. Δεν μετα-μεταμοντερνίζει. Ο λόγος του δεν είναι ακατάληπτος. Η τεχνική του αδιόρατη. Ξέρει να κρύβειθ καλά τις «ραφές» του τεχνουργήματός του. Σαν γνήσιος χειρουργός δερματολόγος-αφροδισιολόγος ξέρει να απαλύνει τις αντιαισθητικές πτυχές και να αφαιρεί τους σπίλους που προσβάλλουν την Αρμονία. Μοιάζει παλιομοδίτης, σε όλα του: θεματολογία, υφολογία, αισθητική, μορφολογία, χαρακτηρολογία, ρυθμολογία…
Στο καινούργιο του δραματικό επίτευγμα με τον άκρως συμβολικό τίτλο «Σάλπιγγα του αγγέλου» (που παραπέμπει σε ένα καθόλου αγγελικό σαρκοβόρον άνθος), ο βασικός του ήρωας, ο τριαντάρης Τόνυ, ψάχνει εναγωνίως «αγάπες και λουλούδια», αν κι έχει διαλέξει τον δύσβατο δρόμο του ομοερωτικού, κι ο προσωρινός σύντροφός του (και κυνικός δικηγόρος) Σίμος δεν φαίνεται να συμμερίζεται τον ρομαντισμό του. Αντιθέτως, πρεσβεύει το άκρως επικούρειον κι ελληνικότατον «ό,τι φάμε ό,τι πιούμε κι ό,τι αρπάξει ο….». Όσο για τον πατέρα του άτυχου κι ευαίσθητου νεαρού, άσ’ τα να πάνε. Η λαϊκούρα, η χυδαιότητα, η απαισιότητα (δεν υπάρχει τέτοια λέξη, τη φτιάχνω γιατί του ταιριάζει γάντι), όλα τα ελαττώματα της κουτοπόνηρης μικροαστικής τάξης στο έπακρον. Φτάνει στη μέγιστη εξαθλίωση να αρπάξει την «αρραβωνιαστικιά» του γιου του, κάνοντάς του όμως καλό, γιατί έτσι την ξεφορτώνονται και οι δύο. Ένας σύγχρονος Λάιος, απότομος κι αυταρχικός, που έχει συνηθίσει να προηγείται πάντα και να είναι ο μόνος κόκορας στο κοτέτσι. Δίπλα του, η κωμικοτραγική Ιοκάστη που αγγίζει τα όρια του μελοδραματικού, η Μάννα που δεν κωλώνει πουθενά προκειμένου να χαρίσει στο γιο της την ευτυχία και να τον δει να γαληνεύει. Δεν θα σας προδώσω την ιστορία, γιατί είναι όντως πρωτότυπη και με άκρως γαργαλιστικές λεπτομέρειες… Όμως θα επισημάνω το crescendo των τελευταίων σκηνών: αριστουργηματικό! Δεξιοτεχνία, χωρίς άλλο. Δεν τρέφω ουδεμία επιφύλαξη για το ταλέντο και την λογοτεχνική δεινότητα του Χρήστου Ναούμ. Απόδειξη η σκηνή του τέλους, που θα σοκάρει τους πάντες, όσο καλά κι αν κρύψει ο σκηνοθέτης ή οι ηθοποιοί (με τα σώματά τους) τα γεννητούρια της Μάνας και …Γιαγιάς επί σκηνής!!! Μάλιστα. Από τις πιο δυνατές, προκλητικές κι αποσβολωτικές καταστάσεις που έχει το ελληνικό μας θέατρο! Δεν υπερβάλλω. Διαβάστε το, ή όταν το δείτε επί σκηνής, θα καταλάβετε τι εννοώ.
Για την ώρα, σιωπώ. Ουδέν έτερον να προσθέσω έχω. Μένω ενεός κι ευτυχής, που είμαι από τους πρώτους που προσέγγισε αυτό το πόνημα.
Όσο για τον χαρακτήρα του κεντρικού ήρωα: ναι, είναι σα να ταξίδεψε με τη «μηχανή του Χρόνου» από τη δεκαετία του 1980 και να προσγειώθηκε στην Αθήνα της Κρίσης του 2015 χωρίς να έχει περάσει από πάνω του ούτε μια μέρα. Μιλάει και σκέφτεται σαν έφηβος της μεταπολίτευσης, όταν μετά τη Χούντα ανθούσε μεν η σεξουαλική ελευθεριότητα, αλλά οι νέοι είχαν ακόμα οράματα, ιδεολογίες, φιλοδοξίες πνευματικές, διατηρούσαν μια ηθική υπόσταση κατά το μάλλον ή ήττον ηθική. Δεν υπονοώ τίποτα για το γενικό ξεχαρβάλωμα, την ισοπέδωση κι απαξίωση των πάντων που βιώνουμε τώρα (θέλοντας και μη) στη εποχή του Χάους! Και βέβαια, το Χάος αναδομείται κάποια στιγμή κι ανακρυσταλλώνεται με νεοπαγή τρόπο, υπακούοντας σε άλλη κάθε φορά μαθηματική Εξίσωση, όμως μέχρι τότε έχουμε πολλά ακόμα να δούμε, να ακούσουμε και να διαβάσουμε. Κι η «Σάλπιγγα Αγγέλου» του Χρήστου Ναούμ είναι από τα πλέον ενδιαφέροντα πνευματικά επιτεύγματα της πολυθρύλητης Κρίσης, που θα εμπνέει, ως φαίνεται, για δεκαετίες μετά… αν επιβιώσουμε (που το ελπίζω και το εύχομαι από καρδιάς, για όλους μας… για όλον τον κόσμο, ειδικά για τους καλούς κ’ αγαθούς ανθρώπους, τους αναξιοπαθούντες, τα θύματα αυτής της λαίλαπας, της μάστιγας, της ανωτέρας και κατωτέρας Βίας – αμήν! Γέγονε!!!).
Κωνσταντίνος Μπούρας
"A.F.R.A.ID" για το ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΈΡΓΩΝ ΤΡΟΜΟΥ στο θέατρο Παραμυθίας
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Ένα ενδιαφέρον ψυχολογικό θρίλερ της Κωνσταντίνας Δήμου, που παραπέμπει στο διεθνές σουξέ «Η μέθοδος Γκρόνχολμ» ερμηνευμένο τέλεια από άξιους ηθοποιούς και σκηνοθετημένο με μπρίο και ευθυβολία, λιτότητα και χάρη, ατμοσφαιρικούς φωτισμούς και μελετημένες δραματικές εντάσεις, που κορυφώνονται σταδιακά έως το τελικό κρεσέντο. Σπάνια βλέπω τόσο καλομελετημένες και καλολαδωμένες σκηνικές μηχανές. Οφείλω να επισημάνω ότι η παράσταση εντάσσεται στο «Φεστιβάλ Έργων Τρόμου», που διοργανώνει η δραστήρια κι εκπληκτική θεατράνθρωπος Αλμπέρτα Τσοπανάκη στο «Θέατρο Παραμυθίας», ένας θεσμός που υποσκελίζει κατά πολύ τις δήθεν πρωτοποριακές και πειραματικές πολυδάπανες προσπάθειες κρατικών φορέων. Η ιδιωτική πρωτοβουλία σε όλο της το μεγαλείο. Σκεφτείτε ότι ο Κάρολος Κουν μόνος του ίδρυσε σχολή, διαμόρφωσε δύο γενιές θεατρανθρώπων, ανέδειξε συγγραφείς-σκηνοθέτες-μουσικούς-σκηνογράφους-πρωταγωνιστές κι άφησε πίσω του βαριά παρακαταθήκη ότι μόνο μέσα από το ταλέντο, τη δουλειά και την Ελευθερία το ταλέντο ανθίζει, καρπίζει και γονιμοποιεί το σκληρό και στείρο ενίοτε πολιτισμικό μας έδαφος με το πλούσιο υπόβαθρο και το σκληρό διαγ(κ)ωνισμό, φθόνου και μικροπρεπείας ένεκα.
Ως μέλος της κριτικής επιτροπής του Φεστιβάλ Έργων Τρόμου στο «Θέατρο Παραμυθίας», βαθμολογώ την παράσταση “A.f.r.a.id.” με άριστα δέκα.
Οφείλω να επισημάνω και να εξάρω την ερμηνεία του μεγάλου ηθοποιού Άκη Σιδέρη (αγνώριστος στο ρόλο του αμερικάνου ελληνικής καταγωγής), ο οποίος δοκιμάζεται σε άνισους κι αν-οίκειους ρόλους, ωριμάζει πολύ γρήγορα κι εγγράφει υποθήκες για πρωταγωνιστικούς ρόλους υψηλού βεληνεκούς. Η γκάμα του διατρέχει όλο το φάσμα (από την τραγωδία έως την φαρσοκωμωδία) κι είναι ιδιαίτερα κινηματογραφικός. Ας τον ανακαλύψουν οι σκηνοθέτες κινηματογράφου και τότε θα γίνει διεθνώς γνωστός.
Ο Παναγιώτης Κατσίκης είναι ένας ιδιαίτερος ηθοποιός, ετεροβαρής, με μεγάλο εκτόπισμα, ειδικός σε ρόλους «σκληρού», αλλά όχι μόνον. Τον έχω δει σε ιψενικούς ρόλους, σε ρόλους γκέι, σε ρόλους στρέιτ, άλλοτε γυμνό κι άλλοτε ντυμένο (ουδεμία διαφορά – η σοβαρότητα του προσώπου υπερισχύει). Υπόσχεται πολλά ως θεατρική μονάδα. Σε ρόλους φαρσοκωμωδίας θα ήταν τέλειος, τον βοηθάει και το «ελληνικό»-μεσογειακό στεατοπυγικό-πυκνόσωμο physique του. Θυμίζει τους αξέχαστους ηθοποιούς του παλιού αξέχαστου ελληνικού ασπρόμαυρου κινηματογράφου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι παίρνει αυτοσχεδιαστικές ελευθερίες. Είναι, αντίθετα, σεμνός κι ευπειθής, υπάκουος στα κελεύσματα του σκηνοθέτη. Της σκηνοθέτιδος, στη συγκεκριμένη περίσταση. Η Έφφη Αλεξάνδρου πήρε το κείμενο της Κωνσταντίνας Δήμου και το αξιοποίησε, ανέδειξε τις δραματουργικές αρετές του, φώτισε τις «ραφές», υποστήλωσε τις δομές του, δημιούργησε μια οργιαστική ένταση προς την τελική κορύφωση, έπαιξε με τα κλισέ και τα στερεότυπα του είδους, τα σχολίασε, τα ειρωνεύτηκε (αλλά δεν τα σάρκασε). Υποβλητικοί αλλά και απομυθοποιητικοί οι φωτισμοί της Ήρας Δράκου. Απολύτως ρεαλιστικά, αληθοφανή και «κινηματογραφικά» τα κοστούμια της Ηλέκτρας Μαρματάκη.
Άφησα τελευταίες τις δύο γυναίκες ηθοποιούς γιατί με κατέπληξαν ευχάριστα με την απόδοσή τους. Εξωστρεφής (ορθώς) η Μαρία Τζιβάνη ως εκτιμήτρια έργων Τέχνης, αγοραφοβικώς αυτιστική η Χριστίνα Παχή στο ρόλο της «πετυχημένης» ψυχολόγου. Εύγε τους! Τίποτα καλύτερο δεν μπορεί να περιμένει κανείς από επαγγελματικές ερμηνείες με απαιτήσεις ποιότητας, εσωτερικότητας και χωρίς να θολώνουν τα εξωτερικά περιγράμματα, που είναι εντελώς απαραίτητα σε αυτό το σχηματικό εν πολλοίς είδος του ψυχολογικού θρίλερ.
Απολύτως ταιριαστή με την αισθητική της παράστασης η μίξη ήχου – μουσική επιμέλεια: Δημήτρης Μπέλλος, Δημήτρης Καρασούλος.
Κωνσταντίνος Μπούρας
www.konstantinosbouras.gr
ΟΙ 7 ΚΛΑΙΟΥΣΕΣ στο φεστιβάλ έργων τρόμου στο Θέατρο Παραμυθίας
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Τελικά, αυτό που δεν κάνουν τα κρατικά θέατρα, το κάνει η αγκομαχούσα ιδιωτική πρωτοβουλία. Την ίδια μέρα, και συγκεκριμένα το προηγούμενο Σάββατο, 16/5/2015 είδα δύο πειραματικές-πρωτοποριακές παραστάσεις: μία στην «ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ» του Εθνικού μας Θεάτρου (για την οποία ντρέπομαι και να γράψω) και μία στο «Φεστιβάλ Έργων Τρόμου» που διοργανώνει η καταπληκτική, μοναδική, η χαρισματική κι ανεπανάληπτη, η γενναία Αλμπέρτα Τσομπανάκη στο «Θέατρο Παραμυθίας». Γι’ αυτήν την off-off Εθνικού (!@#$%^&***-βρισιές ακατονόμαστες) παράσταση θα γράψω, γιατί γέλασα με την ψυχή μου, προβληματίστηκα, θαύμασα τον δεκαπεντασύλλαβο (α-λα Μποστ), την αισθητική της παράστασης, τα καταπληκτικά σκηνικά και κοστούμια, και, ως κριτής του Ιδιωτικού αυτού φεστιβάλ που θα γίνει θεσμός, τη βαθμολόγησα με άριστα δέκα.
«Οι 7 Κλαίουσες» είναι σπονδυλωτό έργο βασισμένο σε επτά διαδοχικούς και ουχί παραλλήλους μονολόγους, επτά «χαροκαμμένων» φονισσών που και εύθυμες χήρες θα γίνουν και που μας απολογούνται επί του φοβερού βήματος της σκηνής για το έγκλημά τους, αφού δολοφόνησαν με ειδεχθή τρόπο τα αρσενικά που τις καταπίεζαν έως ασφυξίας. Βαθύς μισογυνισμός, που απαλύνεται όμως από το χιούμορ και τον αυτοσαρκασμό, ερμηνείες στις παρυφές ενός αυθόρμητου, αυτοσχεδιαστικού παρορμητισμού, συλλογικό όραμα και συνεργατική αισθητική, «θεατρική κολλεκτίβα» θα ονόμαζα αυτό το προφανώς συνεταιριστικό σχήμα των ομού εμπνεομένων και ομοθυμαδόν εκτεθειμένων θεατρανθρώπων που κομίζουν γλαύκα εις Αθήνας και διαμορφώνουν αργά, αλλά σταθερά το θολό ακόμα μεταμοντέρνο θεατρικό μας τοπίο.
Αντίθετα, τα κρατικά κι επιχορηγούμενα θέατρά μας έχουν γίνει άντρα επιδέξιων τρωκτικών, δοκησισόφων, ανενδοίαστων τυχοδιωκτών που τρυγάνε τις δημόσιες δαπάνες χωρίς αιδώ και με κριτήρια αυστηρώς και μόνον παρεΐστικα και ουχί αξιολογικά. Αλλιώς δεν εξηγούνται τα σημεία και τέρατα που βλέπουμε όλο από τους ίδιους και τους ίδιους υπ-ανθρώπους της υποκουλτούρας και του κουλτουριάρικου-δυσνόητου διανοουμενισμού, που όσο πιο ακαταλαβίστικος είναι τόσο πιο μόδα γίνεται.
Γι’ αυτό κι εγώ, ως κριτικός, επέλεξα να μιλάω για τους ταλαντούχους νέους κι αδικτύωτους (ακόμα) ανθρώπους, που έχουν κάτι καινούργιο να πουν κι έρχονται ειλικρινώς κι εντίμως να συνεισφέρουν τον θεατρικόν οβολόν τους στην περιρρέουσα πολιτιστική ζωή. Συνήθως, χάνονται πικραμένοι μετά από δύο ή τρεις φιλότιμες προσπάθειες. Κι άλλοτε πάλι όχι, αν είναι πείσμονες και χαλκέντεροι, αποφασισμένοι μέχρι θανάτου και γενναίοι, όπως η Αλμπέρτα Τσομπανάκη, που τους περιθάλπει και τους δίνει στέγη, γη, ύδωρ και βήμα έκφρασης. Εύγε της. Και ντροπή σ’ αυτούς που συνεργούν στις μετριότητες και στα φληναφήματα που βλέπουν το φως της ράμπας των κρατικών κι επιχορηγούμενων σκηνών μας… Ας μην εκφραστώ περαιτέρω, γιατί θα αρχίσω να βρίζω και δεν ταιριάζει με το χαρακτήρα, το ήθος και τη διαγωγή μου. Βρε ουστ! (!@#$%^&***-βρισιές ακατονόμαστες). Ουφ! Τα είπα και ξεθύμανα. Θα επανέλθω!
Κωνσταντίνος Μπούρας
Info:
Ταυτότητα παράστασης
Αρχική ιδέα: Όλγα Κωστάκη
Κείμενο: μανταΜίτσες
Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Μούτσης
Μουσική: Γιάννης Οικονόμου
Κοστούμια: Κική Μήλιου
Σκηνογραφία: David Negrin
Κίνηση: Χριστίνα Φωτεινάκη
Φωτογραφία/Video: Didi
Γραφιστική Επιμέλεια: Σπύρος Δαπέργολας
ΕΜΠΟΡΙΚΟΙ ΧΟΡΗΓΟΙ: νυφικά ΝΑΝΤΙΝΑ, βεστιάριο COSTUMIER
Παραγωγή: A PRIORI www.a-priori.gr
Οι 7 κλαίουσες είναι:
Στέλλα Γεωργουλέα, Αναστασία Δημοπούλου, Κατερίνα Κωνσταντέλλου, Μαγδαληνή Παλιούρα, Έμμη Χάλαρη, Άντρη Χατζηχριστοδούλου, Μελίτα Ψυχογυιοπούλου
Χώρος: Θέατρο Παραμυθίας
Παραμυθίας 27, Μεταξουργείο
Παραστάσεις: 16 Μαΐου στις 20:00 & 17 Μαΐου στις 23:00
Διάρκεια: 70’
Εισιτήρια: €7
Πληροφορίες – Κρατήσεις: 210 3457904 & 6939 498289
http://theatroparamithias.blogspot.com
http://www.paramithias-theater.gr/phestibal-10/
ΠΙΝΤΕΡ επί το μεσογειακώς εξωστρεφέστερον!
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Ο πολυμήχανος πρύτανης Θεοδόσης Πελεγρίνης δρέπει δάφνας δραματουργού με αξιώσεις στο θέατρο 1 του υπέροχου Ιδρύματος Κακογιάννη. Ποτέ δεν διαβάζω για τα έργα που θα δω, ούτε καν το όνομα του συγγραφέα. Ήξερα όμως – στην προκειμένη παράσταση – ότι σκηνοθετεί ο πληθωρικός, ο χιουμορίστας, ο μοναδικός κι ανεπανάληπτος παρατηρητής της νεοελληνικής μας πραγματικότητας, ο άριστος νεοέλληνας θεατρικός συγγραφέας Γιώργος Μανιώτης. Πήγα λοιπόν με περισσό ενδιαφέρον, συνάντησα τους ποιητές Γιώργο Χρονά και Θανάση Νιάρχο, συνομιλήσαμε πριν και μετά το επίμαχο θέαμα και ιδού η ετυμηγορία μου, ως θεατρολόγου και κριτικού:
Πρώτον, το κείμενο, αυστηρώς μεσογειακόν με εξωστρεφείς εκτονώσεις του θυμικού, διανθιζόταν από πιντερικές παύσεις, φιλοσοφικές επιδιώξεις και ρασιοναλιστική διαχείριση της καθημερινότητας ως τέλματος και βάλτου, μέσα στο οποίο χάνεται η ουσία, λιώνει η ταυτότητα των δραματικών προσώπων, γίνεται μια περίεργη αντιμετάθεση προσωπικοτήτων και ονείρων μεταξύ των δύο ανδρών που τους συνδέει παιδική φιλία (ο ένας υλοποιεί τα οράματα και τις επιδιώξεις του άλλου), κι έρχονται (λίγο πριν ή λίγο μετά τη σύνταξη) με το φόβο της άνοιας και του θανάτου να αγκιστρωθούν στη Μνήμη, στο αναμάσημα του παρελθόντος. Ο ένας λειτουργεί ως μάρτυρας του άλλου, με την πρωτεϊκή γυναίκα που μοιράστηκαν και οι δύο στα νιάτα τους σε ρόλο ώριμης Ιοκάστης να αποφεύγει τις παγίδες της Ιστορίας, χωρίς βεβαίως να την αρνείται. Οι δύο γυναίκες (σύζυγος και σύντροφος υπό αναχώρησιν) είναι τα πλέον πρακτικά, λογικά, συγκροτημένα πρόσωπα του δράματος. Ξέρουν να επιβιώνουν κι έχουν αποφασίσει να τους «θάψουν» τους καλούς τους. Υπερισχύει το ένστικτο της αυτοσυντήρησης. Ενδιαφέρον κείμενο. Παρέπεμπε στον «Ένα μήνα στην εξοχή του Τουρκένιεφ», στον Τσέχωφ, στο «Με δύναμη από την Κηφισιά» των Κεχαΐδη-Χαβιαρά, και – βεβαίως – στο νομπελίστα Χάρολντ Πίντερ. Καλό ως συγγραφικό εγχείρημα. Χρειαζόταν όμως το ψαλίδι έμπειρου δραματουργού για να συντομευθεί κατά τριάντα λεπτά της ώρας, τουλάχιστον.
Η σκηνοθεσία είχε αργό «σκανδιναβικό» ρυθμό. Σωστό, από μία άποψη. Αφομοιώνεται ο λόγος. Δεν πάει καμία ατάκα, καμία συλλαβή χαμένη. Όταν οι θεατρικοί συγγραφείς καλούνται ή αναλαμβάνουν να σκηνοθετήσουν, εφαρμόζουν (εκόντες άκοντες) το «εν αρχή ην ο Λόγος». Ορθόν, όταν ομιλώμεν για το σύγχρονο γαλλικό θέατρο, λίγο αδόκιμο όμως όταν πρόκειται για νευρικούς μεσογειακούς θεατές μετά τα πρόθυρα της νευρικής Κρίσης. Ο Γιώργος Μανιώτης είναι έμπειρος θεατράνθρωπος κι απέσπασε το καλύτερο από τους ηθοποιούς και τον συγγραφέα στον διπλό ρόλο δημιουργού-ερμηνευτή. Οι φωτισμοί υποβλητικοί. Η ονειρική δεύτερη πράξη με την οικοδέσποινα ντυμένη και καλυμμένη από κόκκινο αραχνο-ύφαντο τούλι, να περιφέρεται ως ευριπίδεια Άλκηστη μετά την άνοδό της από τα σκοτάδια του Κάτω Κόσμου, χρειαζόταν μια βαθύτερη κι εκτενέστερη σκηνή με εξώστες ίσως (σαιξπηρικού τύπου) για να αναπτυχθεί στο χρόνο. Όταν οι μεσήλικες αναθυμούνται την εποχή που ο ένας πήγαινε στο Στρατό κι ο άλλος πηδούσε τη γκόμενα του νεοσύλλεκτου για να μην τη χάσει και του την πάρει κανένας ξένος, ακούμε τις ηχογραφημένες φωνές τους από μεγαφώνου με δύο προβολείς-«κανονάκια» στραμένους κατά πάνω τους. Όμως, οι δύο ηχογραφημένες φωνές κινούνται σε παραπλήσιο τόνο, το διαφορετικό ηχόχρωμα των φωνών των δύο ηθοποιών έχει απαλειφθεί, με αποτέλεσμα ο θεατής να μπερδεύεται ποιος μιλάει κάθε φορά και να εντείνει τις συνδημιουργικές ικανότητες αντίληψης που διαθέτει. Καλό ως λογική άσκηση, δύσκολο όμως από πλευράς θεατρικής. Προτείνω να αναβοσβήνουν οι προβολείς και να φωτίζεται ο επί σκηνής βωβός ηθοποιός κάθε φορά που η δική του φωνή ακούγεται από μεγαφώνου. Κατά τα άλλα, εκτός από αυτή τη μικρή βελτίωση που προτείνω, τα βρήκα όλα ταιριαστά. Ο σκηνοθέτης, ως θεατρικός συγγραφέας ο ίδιος, σεβάστηκε το κείμενο, ο Πελεγρίνης ερμήνευσε έναν από τους δύο άντρες πρωταγωνιστές με μέτρο, ανάσες, παύσεις και ρυθμό. Όλοι οι ηθοποιοί υπηρέτησαν πιστά το σκηνοθετικό και συγγραφικό όραμα. Τα σκηνικά λιτά, απολύτως λειτουργικά – τα απαραίτητα μόνον, ακόμα μια παράπλευρη απώλεια της οικονομικής Κρίσης που βιώνουμε, ίσως – οι φωτισμοί ατμοσφαιρικοί και σκληροί όταν έπρεπε. Γενικά, μια παράσταση που αξίζει να δει κανείς. Κάτι νέο γεννιέται στο σύγχρονο ελληνικό θέατρο, ακόμα και με τη συνέργεια του παλαιού, που όμως παλιό δεν είναι.
Και οι τέσσερις ηθοποιοί κι ωσεί ηθοποιοί υπέροχοι. Εξαιρετική Διανομή:
Αθηνά Παππά
Θεοδόσης Πελεγρίνης
Γιάννης Στεφόπουλος
Έλενα Αγγελοπούλου.
Πάντα τέτοια και σ’ ανώτερα! Αυτό το έργο έχει τη δυναμική να ανέβει σε πολλές σκηνές, χειμερινές και θερινές, εντός κι εκτός Ελλάδος.
Παρατηρώ με αγωνία κι ενδιαφέρον άπαντες τους πνευματικούς ανθρώπους της χώρας μας να εκφράζονται με φρενιτικό τρόπο στις πολυάριθμες σκηνές, εντός και εκτός των τειχών τού πάλαι ποτέ κλεινού μας άστεος και σκέφτομαι ότι όταν κάποτε κι αυτή η Κρίση τελειώσει, θα είμαστε πλουσιότεροι πνευματικώς κι εξελιγμένοι – ελπίζω – προς τα άνω, προς το Ανέσπερον Φως που διώχνει κάθε Φόβο και σκοτάδι, εντός κι εκτός.
Χαίρομαι τους πανεπιστημιακούς που δεν επαναπαύονται στις δάφνες τους, που δέχονται να τσαλακώσουν τη στολή εργασίας τους, να βγουν έξω από το ρόλο και το καβούκι τους και να δράσουν κοινωνικώς και πολιτιστικώς. Θαυμάζω τους συγγραφείς που σκηνοθετούν, τους ποιητές που ζωγραφίζουν, τους δημοσίους υπαλλήλους που συνθέτουν, τους συνταξιούχους που φωτογραφίζουν, τους μαθητές που συμμετέχουν σε σχολικές παραστάσεις, τους φοιτητές που γυρίζουν ταινιάκια ή βιντεάκια και τα ανεβάζουν στο διαδίκτυο. Είμαστε ζωντανοί!!! «Ποτέ δεν θα πεθάνουμε κουφάλα νεκροθάφτη». «Αμ, πως!», που θα έλεγε κι ο αλησμόνητος Χατζηχρήστος.
Κωνσταντίνος Μπούρας
info από τον επίσημο ηλεκτρονικό τόπο του Ιδρύματος Κακογιάννη
http://www.mcf.gr/el/calendar/?ev=ena_triimero_stin_exohi_mazi_theodosis_pelegrinis
Από Δευτέρα, 27 Απριλίου 2015 έως Τρίτη, 26 Μαΐου 2015
Κάθε Δευτέρα και Τρίτη, στις 21:00
«Ένα τριήμερο στην Εξοχή μαζί»
του Θεοδόση Πελεγρίνη
Σκηνοθεσία: Γιώργος Μανιώτης
Μια εσωτερική κωμωδία με σκοτεινές αποχρώσεις.
Δύο ζευγάρια βρίσκονται μετά από πολλά χρόνια, στην εξοχή.
Λύνουν παλιούς λογαριασμούς, χωρίς να καταφέρουν τελικά να ξεφύγουν από τις συντεταγμένες μιας τέλεια ρυθμισμένης ζωής.
Μάχονται, αντιδικούν, διεκδικούν, επιδιώκουν να αναστήσουν τα πάθη των χαμένων ερώτων τους.
Παρά τους σπασμούς τις κραυγές και τους ψίθυρους, οποιαδήποτε κίνηση ελευθερίας ενταφιάζεται μέσα σε μια ρουτίνα που τους εξασφαλίζει την συνέχεια μιας παρηγορητικής συνύπαρξης. (Γ.Μ)
Συντελεστές
Σκηνοθεσία: Γιώργος Μανιώτης
Διανομή:
Αθηνά Παππά
Θεοδόσης Πελεγρίνης
Γιάννης Στεφόπουλος
Έλενα Αγγελοπούλου
Φωτογραφίες: Βαγγέλλης Ρασσιάς
Πληροφορίες
Δευτέρα 27 Απριλίου έως Τρίτη 26 Μαΐου 2015
Κάθε Δευτέρα και Τρίτη, στις 21:00
«Ένα τριήμερο στην Εξοχή μαζί»
του Θεοδόση Πελεγρίνη
Σκηνοθεσία: Γιώργος Μανιώτης
Αίθουσα: Αίθουσα 1, ισογείου
Τιμές εισιτηρίων: 12€, κανονικό
8€, Μαθητικό /Φοιτητικό / Νεανικό (έως 26 χρονών)/ Κάρτας Ανεργίας (ΟΑΕΔ) & Πολυτέκνων (ΑΣΠΕ) & Ευρωπαϊκής Κάρτας Νέων/ Κάτοχοι Κάρτας Πολιτισμού/ Κάτοχοι Κάρτας Club IFA (Γαλλικού Ινστιτούτου) / Κάτοχοι Κάρτας ΙΤΙ (ΕΚΔΙΘ) / Κάτοχοι Κάρτας Οδοντιατρικού Συλλόγου Αθηνών/ ΟΛΜΕ / ΟΙΕΛΕ / ΑμΕΑ / Άνω των 65
Η Μπρούσκου στα χνάρια της Κιτσοπούλου στο Θέατρο Τέχνης
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Από τον «Ματωμένο Γάμο» του Λόρκα σε κατακρεούργηση Λένας Κιτσοπούλου κι από το νέο έργο της Κιτσοπούλου που προηγήθηκε στο «Θέατρο Τέχνης» της Οδού Φρυνίχου, φαίνεται να επηρεάστηκε σφόδρα η κατά τα άλλα δομημένη στον θεατρικό διονυσιακό ρυθμό της Άντζελα Μπρούσκου. Γράφοντας για το πρόσφατο (αλλά ουχί τελευταίο, βεβαίως) έργο της Λένας Κιτσοπούλου με τον σχοινοτενή κι εκνευριστικό (όπως και η παράσταση) τίτλο «Μια μέρα, όπως κάθε μέρα, σε ένα διαμέρισμα από τα χιλιάδες διαμερίσματα της Αθήνας, αυτά με τα κουφώματα ασφαλείας και τους βολικούς καναπέδες τους, σε κατάσταση αμόκ. Ή η ανουσιότητα του να ζεις», το χαρακτήρισα «θέατρο της α-νοησίας» [δικός μου ο εισηχθείς νεολογισμός – παρακαλώ να μου κατοχυρωθεί το copyright]. Η μεταμοντέρνα – κατά Κιτσοπούλου – εκδοχή του «θεάτρου του παράλογου» μας παραδίδει (αμάσητη σχεδόν και αχώνευτη… βεβαίως) τη μπουρδολογία της καθημερινότητος, σα να είμαστε ωτακουστές στο φωταγωγό ή στο διπλανό κάθισμα του μετρό. Η «πραγματικότητα», η «καθημερινότητα», η Κρίση, η ανία, η άνοια, τα φληναφήματα, το υπαρξιακό κενό είναι πρώτης τάξεως θέματα για θεατρική αναπαράσταση-ανάλυση-παρατήρηση-απομυθοποίηση-αναμυθοποίηση-εξαγωγή κοινωνιολογικών ή ψυχολογικών ή άλλων συμπερασμάτων. Όμως το θέατρο είναι κοινωνική τέχνη, δεν είναι παρεΐστικη εκτόνωση. Πρέπει να υπάρχει ένας καμβάς, ένα κείμενο, ένα σενάριο, πάνω στο οποίο αυτοσχεδιάζουν οι ηθοποιοί. Στην περίπτωση της Κιτσοπούλου, όταν επρόκειτο για το Λόρκα κάτι πάει κι έρχεται [τρόπος του λέγειν!], όταν πρόκειται όμως για το δικό της ανοησιούργημα, εκεί έχουμε απλώς δραματικές εκρήξεις ενέργειας χωρίς κανένα νόημα. Η Άντζελα Μπρούσκου φαίνεται ότι επηρεάστηκε τα μάλα από την τεχνική (για να μην πω «σχολή») της Κιτσοπούλου [ακόμα κι αν δεν έχει δει τη δουλειά της, σίγουρα επηρεάζεται από την περιρρέουσα ατμόσφαιρα επαγωγικώς] και παίρνοντας «ΤΟ ΤΡΕΛΟ ΑΙΜΑ» του Παντελή Πρεβελάκη ως πρωτογενές υλικό παράστασης, το αναδομεί με τρόπο κατεδαφιστικά απομυθοποιητικό.
Η παρενδυσία, το bullying, το φαλλοκρατικό πρότυπο του ανδρισμού, η ψυχοπαθολογία και η αιμομειξία της ελληνικής επαρχίας είναι ένα πολύ ενδιαφέρον δραματικό υπόστρωμα για τη δημιουργία μιας ενδιαφέρουσας παράστασης. Η ΆΝΤΖΕΛΑ ΜΠΡΟΥΣΚΟΥ είναι ταλαντούχα, είναι μοναδική, έχει όραμα, και τα κατάφερε ακόμα κι ως ακούσια (;) μιμητής τής πληθωρικά εξαπλούμενης – ως ιός μεταδοτικός – Λένας Κιτσοπούλου. Ως κριτικός κι επαρκής θεατής, της συνιστώ να επανέλθει σε περισσότερο κλασικές και λογοκρατούμενες θεατρικές φόρμες, γιατί το …άλλο «μόδα είναι και θα περάσει». Το κλασικό είναι διαρκές και το δομημένο δεν καταρρίπτεται. Οι διάφοροι –ισμοί που άνθησαν στο πρώτο μισό του εικοστού αιώνα άφησαν πίσω τους σκόνη και κουρνιαχτό, εκτός ίσως από τον υπερ-ρεαλισμό που είναι γενεσιουργός αιτία και δομικό συστατικό της Τέχνης, εκ των ουκ άνευ. Εν κατακλείδι, δείτε την πρώτη σκηνοθεσία της Μπρούσκου στο «Θέατρο Τέχνης» ως «έργο εν εξελίξει»… Όλοι οι ηθοποιοί (Κωνσταντίνα Αγγελοπούλου, Διαμαντής Καραναστάσης, Παρθενόπη Μπουζούρη, Βασίλης Παπαγεωργίου, Γιάννης Χαρτοδιπλωμένος) απολύτως ταιριαστοί στις σκηνοθετικές οδηγίες, υπηρέτησαν χωρίς ατομικές εξάρσεις κι υπερ-προβολές το όραμα μιας από τις πιο σημαντικές σκηνοθέτιδες που έχουμε σήμερα: της Άντζελας Μπρούσκου.
Κωνσταντίνος Μπούρας
Info:
Από τον επίσημο διαδικτυακό τόπο του Θεάτρου Τέχνης:
http://www.theatro-technis.gr/triti-periodos/
ΤΟ ΤΡΕΛΟ ΑΙΜΑ, Παντελή Πρεβελάκη
Στον κόσμο του Πρεβελάκη οι ήρωες ασφυκτιούν μέσα στην κλειστή ζωή μιας οργανωμένης κοινωνίας που καταδυναστεύει τα μέλη της. Σιωπή και μυστικά. Απαγορεύσεις. Μέσα από το προστατευμένο κουκούλι της οικογένειας ξεσπούν βίαια πάθη, δράματα ζηλοτυπίας, μίση, βεντέτες. Σώματα που φλέγονται. Η αμαρτία και η ενοχή.Ακυρωμένες ζωές.Ακραίες ερωτικές φαντασιώσεις, αιμομιξίες, φονικά, μοιχοί, αυτόχειρες. Στον αντίποδα η αυτοθυσία, η αγάπη για τον θεό, η συγχώρεση, η σωτηρία της ψυχής, η φιλοπατρία. Σκηνικό το ελληνικό τοπίο, η επαρχία, το χωριό, μαντριά, σκοτεινά πηγάδια, ξερολιθιές. Τα μοτίβα επαναλαμβάνονται μέχρι αυτή τη στιγμή που μιλάμε και ο μεγάλος εσταυρωμένος, ο έρωτας, μαχαιρώνεται τώρα μπροστά σε ανοιχτές τηλεοράσεις.
Η Άντζελα Μπρούσκου, σκηνοθετεί για πρώτη φορά στο θέατρο όπου μαθήτευσε, ένα τολμηρό και βαθιά «ελληνικό» κείμενο.
Σκηνοθεσία: Άντζελα Μπρούσκου
Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος
Παίζουν (αλφαβητικά): Κωνσταντίνα Αγγελοπούλου, Διαμαντής Καραναστάσης, Παρθενόπη Μπουζούρη, Βασίλης Παπαγεωργίου, Γιάννης Χαρτοδιπλωμένος.
Πέμπτη 23 Απριλίου – Τέταρτη 10 Ιουνίου 2015
Ημέρες & ώρες παραστάσεων:
Πέμπτη-Παρασκευή-Σάββατο 9.00 μ.μ., Κυριακή 8.00 μ.μ.
Διάρκεια παράστασης: 100′
Το νέο έργο της Λένας Κιτσοπούλου Τίτλος παράστασης:
Μια μέρα, όπως κάθε μέρα, σε ένα διαμέρισμα από τα χιλιάδες διαμερίσματα της Αθήνας, αυτά με τα κουφώματα ασφαλείας και τους βολικούς καναπέδες τους, σε κατάσταση αμόκ. Ή η ανουσιότητα του να ζεις.
Η παράσταση επαναλαμβάνεται από την Δεύτερα 27 Απριλίου έως και Τρίτη 12 Μαΐου.
Λίγα λόγια για το έργο
Στην ουσία πρόκειται για ένα έργο για τη ματαιότητα. Ένα κείμενο πολύ καθημερινό, που δεν έχει τίποτα φιλοσοφικό. Δεν έχει τίποτα ουσιώδες – είναι μαζεμένες όλες οι ανούσιες κουβέντες που κάνουμε στον καναπέ μας (με τις οποίες πωρωνόμαστε κιόλας), από συνταγές μαγειρικής μέχρι τις ειδήσεις της τηλεόρασης. Αυτό, που μιλάμε στο τηλέφωνο χωρίς να λέμε τίποτα. Ένα πράγμα τόσο καθημερινό, τόσο οικείο σε όλους, που όμως μέσα από την εμμονική του δομή καταντάει άρρωστο. Ένα κείμενο βασισμένο σε τόσο κλισέ κουβέντες, που κατά τη διάρκεια των διαλόγων οι θεατές θέλουν να μπουν μέσα και να συμμετέχουν με τη γνώμη τους, να διαφωνήσουν, να συμφωνήσουν, να επαινέσουν ή να αρπαχτούν. Μια βαρεμάρα, μια ματαιότητα, μια σήψη, που οχυρώνεται πίσω από ανώδυνες κουβέντες. Για να περάσει η ώρα. Για να ξεχαστούμε. Για να μην νιώσουμε ένοχοι που η ζωή μας δεν μας ικανοποιεί. Ένα έργο για την εποχή μας, για το «τώρα», που πια δεν έχουν τα πράγματα νόημα, που πια δεν περιμένουμε και πολλές εκπλήξεις. Τόσο ζωντανό, που αν το πάρει κάποιος να το παίξει σε έναν χρόνο θα μπορούσε σε σημεία να λέει άλλα λόγια. Φυσικά, υπάρχουν σκηνοθετικές εγκοπές, παραλληρήματα κειμενικά, κατά τα οποία παρεμβάλλονται κάποια πράγματα πολύ τραγικά, ή τραγικά κωμικά ,δράσεις ή σιωπές απόγνωσης, κάποια ξεσπάσματα των ηρώων πολύ τρελά- αλλά στο πλαίσιο πάλι μιας τρέλας πολύ κλισέ, σαν να προσπαθούμε μέσα από κλισέ και γελοίες αφορμές να τσακωθούμε, να τα σπάσουμε, μόνο και μόνο για να μην βγει αυτό το κοιμισμένο τέρας από μέσα μας, που δεν είναι άλλο από τον βαθύ πόνο της ύπαρξής μας. Παθαίνουμε αμόκ και καταλαμβανόμαστε από οργή, σε μια ύστατη προσπάθεια να δραπετεύσουμε από τους ίδιους μας τους εαυτούς.
Κείμενο – Σκηνοθεσία: Λένα Κιτσοπούλοου
Σκηνικά – Κοστούμια: Ναταλία Λάτση
Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος
Μουσική επιμέλεια: ο Θίασος
Α’ Βοηθός Σκηνοθέτη: Άννα Νικολάου
Β’ Βοηθός Σκηνοθέτη: Χρήστος Χριστόπουλος
Γ’ Βοηθός Σκηνοθέτη: Ιωάννα Μαυρέα
Δ’ Βοηθός Σκηνοθέτη: Τζένια Κονταράτου
Φωτογραφίες: Μυρτώ Αποστολίδου
Παίζουν: Γιάννης Κότσιφας, Λένα Κιτσοπούλου κ.ά.
"Το ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο" στο 2ο Γυμνάσιο Βούλας
ΣΧΟΛΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΥΨΗΛΩΝ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Η Θεατρική ομάδα του 2ου Γυμνασίου Βούλας και αποφοίτων, έστησε μια διασκεδαστική παράσταση με ρυθμό, ζωντανή μουσική με τη σχολική χορωδία που δρέπει δάφνες διεθνώς και παρουσίασε με ξεκαρδιστικό τρόπο το πασίγνωστο κινηματογραφικό σουξέ όλων των εποχών “Το ξύλο βγήκε απ’ τον παράδεισο”, την Κυριακή 26 Απριλίου, ώρα 8:30, στο αμφιθέατρο του 2ου Γυμνασίου Βούλας (Προόδου και Λ. Βουλιαγμένης).
Δουλειά συνόλου, με ομόνοια, τεχνογνωσία, επαρκείς εμψυχωτές, άριστους διοργανωτές και τους αποφοίτους σε ρόλους πρωταγωνιστικούς. Θαυμάζω ιδιαίτερα την αυτοθυσία του γυμνασιάρχη Γιαννακόπουλου, της σκηνοθέτιδος Φραγκεδάκη Δέσποινας (συνταξιούχου καθηγήτριας των καλλιτεχνικών), της διευθύντριας ορχήστρας Σιαφλά Πέρσας και όλων των παιδιών (που με συμπαραστάτες τους γονείς τους) μας έδωσαν ένα ψυχαγωγικό θέαμα που σπανίως απολαμβάνεις στις επαγγελματικές σκηνές, αφού εδώ υπήρχε και αθωότητα και χάρη και κέφι και μπρίο και μεράκι, αλλά προπαντός η εκχειλίζουσα ορμή της νιότης που συμπαρέσυρε και τους πλέον βαρύθυμους. Μία χαρακτηριστική εφαρμογή της λαϊκής φράσης «θα γελάσει και το παρδαλό κατσίκι» (με την καλή την έννοια). Ανυπομονώ να δω και τη «Λυσιστράτη» που θα ανεβάσουν αυτά τα τρομερά παιδιά με τη δασκάλα τους.
Θαύμασα ιδιαίτερα την υποκριτική ορισμένων παιδιών-ταλέντων, που υποδύθηκαν τους ρόλους τους με απόλυτη φυσικότητα και αληθοφάνεια. Μία από αυτές τις ταλαντούχες υπάρξεις είναι και η βαφτισιμιά μου Ειρήνη Αντωνάκη και είμαι ιδιαίτερα περήφανος για την πνευματικότητα το χιούμορ και την ευπλασία αυτής της υπό εξέλιξιν φωτεινής προσωπικότητας. Στη φωτογραφία με τον ιδιαίτερα εκφραστικό Θοδωρή Μιστιλόγλου.
Στην Ελλάδα της Κρίσης, που μόνον πολιτισμό μπορούμε να δημιουργούμε, αυτή η ομάδα είναι ένα καλό παράδειγμα για γονείς, εκπαιδευτικούς, καλλιτέχνες και μαθητές. Μακάρι να τους μιμηθούν κι άλλοι.
Φιλικά κι ενθαρρυντικά,
Κωνσταντίνος Μπούρας
"Φτυστός ο μακαρίτης", ΣΑΝ ΠΑΛΙΟ ΚΑΛΟ ΣΙΝΕΜΑ, ΠΟΥ ΣΟΥ ΑΦΗΝΕΙ ΜΙΑ ΓΛΥΚΟΠΙΚΡΗ ΓΕΥΣΗ
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Αντίθετα από πολλούς «διανοούμενους» και «ψευτοκουλτουριάρηδες», δεν αρνούμαι το λαϊκό θέατρο και τις καταβολές του στο αρχαίο δράμα, μέσα από τη μακραίωνη παράδοση του μεσογειακού τρόπου ψυχαγωγίας, αυτοσαρκασμούς, παιδαγωγικής ειρωνείας, δημοκρατικού καυτηριασμού των κακώς κειμένων. Αυτοκρατορίες έπεσαν, βάρβαροι ήλθαν και απήλθαν, οι λαοί όμως της χερσονήσου του Αίμου, η λαοί που «βρέχονται» από τη Μεσόγειο, απαξάπαντες, διατήρησαν αμείωτο το πικρό χιούμορ τους, απέφυγαν την κατάθλιψη, τη μελαγχολία και την πεισιθάνατη σοβαροφάνεια με μια εκρηκτική-οργιαστική εκτόνωση της καταπιεσμένης ενέργειας της Kundalini, που φωλιάζει δίκην τρομακτικού ερπετού στη σπονδυλική μας στήλη. Από τα πανάρχαια γονιμολατρικά δρώμενα, τα ορφικά, τα ελευσίνια, τα καβείρια, από τον διθύραμβο και τα καρναβαλικά αυτοσχέδια θεάματα γεννήθηκε το αρχαίο δράμα, που μεταλαμπαδεύτηκε στο ρωμαϊκό θέατρο κι από εκεί στην commedia dell’arte, στον Πλαύτο, στον Τερέντιο, στον Μολιέρο, στον Γκολντόνι, στο Λόπε ντε Βέγκα, στο Σκαρίμπα, στον Ντάριο Φο.
Οι ασπρόμαυρες ταινίες του Φίνου συνεχίζουν αυτή τη μακραίωνη παράδοση. Η επανειλημμένη τηλεοπτική προβολή τους διαμόρφωσε και διαμορφώνει διαρκώς καινούργιους συνεχιστές. Η βραβευμένη Πένυ Φυλακτάκη, ο Χρήστος Ναούμ και πολλοί άλλοι βυθίζουν τις συγγραφικές τους ρίζες σε αυτόν τον βαθύ και πλούσιο υδροφόρο ορίζοντα.
Γι’ αυτό κι εγώ, χωρίς ίχνος σοβαροφάνειας και συμπλέγματος δήθεν ανωτερότητος, σπεύδω να γελάσω και να διασκεδάσω με αυτά τα θεάματα. Από «Το ξύλο βγήκε από τον παράδεισο» που απόλαυσα σε παράσταση του 2ου Γυμνασίου Βούλας, μέχρι «Τα αυγά της στρουθοκαμήλου» στο θέατρο «Εξ αρχής» και το «Φτυστός ο μακαρίτης» στο θέατρο «Ζίνα», ανιχνεύω τον ίδιο μίτο της Αριάδνης, που μας βγάζει έξω από τα ερέβη του συλλογικού μας ασυνείδητου σε καιρούς Κρίσης. Γιατί και οι ασπρόμαυρες κλασικές ελληνικές ταινίες σε εποχές κρίσης, φτώχειας, μιζέριας, εθνικού διχασμού και πολλαπλών αδιεξόδων, άνθισαν και ψυχαγώγησαν το καταταλαιπωρημένο κοινό τους.
Απολαυστική η φαρσο-κωμωδία της Πένυς Φυλακτάκη «ΦΤΥΣΤΟΣ Ο ΜΑΚΑΡΙΤΗΣ!», στο θέατρο «ΖΙΝΑ» (για λίγες μόνο παραστάσεις) σε σκηνοθεσία Δημήτρη Σακατζή και πρωταγωνιστές τους Βασίλη Κανελλόπουλο, Αγγελική Αρναούτογλου, Κυριάκο Δανιηλίδη, Άννα Γεννησαριώτου, Μάρα Γαβριηλίδου, Όλγα Κουτσού και Αλέξανδρο Καλτζίδη.
Με σαφείς αιχμές στην οικογενειοκρατία και στα «πολιτικά τζάκια», ως υπεύθυνα για το σύγχρονο οικονομικό και πολιτισμικό μας αδιέξοδο, με τη χώρα μας να βάλλεται πανταχόθεν κι ο λαός μας να κατασυκοφαντείται διεθνώς, η Πένυ Φυλακτάκη πλάθει ένα γκροτέσκο σύμπαν με ψέματα, λαθραίες ή εκούσιες υιοθεσίες και σκοτεινές οικονομικές συναλλαγές με γνώμονα το στενό ατομικό-ιδιοτελές συμφέρον και εις βάρος του Κοινού Καλού. Μια θεατρική οικογένεια μπάσταρδων (μεταφορικά) και νόθων (κοινωνικά), ανθελλήνων όμως πέρα για πέρα, ταλαιπωρεί με τα χρέη και τις υπεκφυγές της το ελληνικό Κράτος, που προσωποποιείται από τον απόλυτα φιλεύσπλαχνο και ανθρώπινο υπάλληλο της Εφορίας!!! Πολύ καλό θεατρικό εύρημα και αντιστροφή του κλισέ που αναμασάμε όλοι… Οι δημόσιοι υπάλληλοι όχι ως άσπλαχνοι εχθροί, αλλά ως εκπρόσωποι του ουμανισμού και των ανθρωπιστικών αξιών, συμπάσχουν με τον φορολογούμενο και δείχνουν έλεος και οίκτο, ακόμα κι εκεί που δεν θα έπρεπε. Και μόνον γι’ αυτό το εύρημα θα άξιζε το έργο της Φυλακτάκη. Δείτε το όπου κι αν παιχτεί στο μέλλον. Και θα παιχτεί συχνά. Προτείνω να γυριστεί σε ταινία ή τηλεταινία. Χορηγοί ακούτε;
Συντελεστές:
Συγγραφέας: Πένυ Φυλακτάκη
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Σακατζής
Βοηθ. Σκηνοθέτη: Πηνελόπη Χριστοπούλου, Νατάσσα Αστρεινίδη
Σκηνικά- Κοστούμια: Μαρίνα Γκούμλα
Βοηθός σκηνογράφου: Τριανταφυλλένια Οικονόμου
Μουσική: Stringless
Φωτισμοί/ Κατασκευή σκηνικών: Αντώνης Ζαβουδάκης, Μάκης Μαριάδης, Τάκης Αγαθαγγελίδης
Γραφιστική επιμέλεια έντυπου υλικού: Βασίλης Παπαδόπουλος, Άννα Καζάκη
