Μια Μπόερς Miss Julie σε μια εκρηκτική παράσταση εθνεγερτικού μαγικού ρεαλισμού – από τις καλύτερες του Φεστιβάλ Αθηνών μέχρι τώρα.
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Επιτέλους είδαμε και κάτι, που παρ’ όλο που είχε αισθητικά σημάδια από τον σοσιαλιστικό ρεαλισμό, σωζόταν χάρη στον αφρικάνικο μαγικό ρεαλισμό του. Η «Δεσποινίς Ζυλί» του Στρίντμπεργκ διασκευασμένη νοτιοαφρικάνικα σε μια εκπληκτική παράσταση με καθηλωτικές ερμηνείες. Από τις καλύτερες διασκευές κλασικών έργων που έχω δει. Παράδειγμα προς μίμησιν και υπόδειγμα για τους ντόπιους κι εγχώριους (δεν είναι το ίδιο), επιχωριάζοντες κηφήνες-παράσιτα, που ανοησιοργούν και ανοσιουργούν πάνω στους τραγικούς μας. Μπορείς να πεις το ίδιο, με άλλο τρόπο, σε τελείως διαφορετικά χωροχρονικά και γεωπολιτικά συμφραζόμενα, ανευρίσκοντας και διατηρώντας τις αναλογίες, έχοντας κατά νου πάντα βεβαίως τη χρυσή τομή και το ρυθμολογικό μέτρο της αντοχής και της ανοχής του κοινού. Προς τι ο τόσο μακρύς πρόλογος; Μα, γιατί για τον απλούστατο λόγο ότι χθες στην Πειραιώς 260 βλέποντας την παράσταση του Baxter Theater Center, δεν κουνήθηκα άπειρες φορές πάνω στο κάθισμά μου, δεν έστειλα δεκάδες μηνύματα, δεν αναθεώρησα την ατζέντα μου και κυρίως δεν έπαθα κρίση …λουμπάγκο. Ξέρετε, το κακό θέατρο με χτυπάει κατευθείαν στο ηλιακό πλέγμα. Οι σπασμοί φέρνουν συσπάσεις μυών, μυοσκελετικές κακώσεις και κακουχίες παντός είδους. Το κάθε επάγγελμα έχει τις αρρώστειες του. Σαν του ταξιτζήδες ένα πράγμα. Κι ο ευσυνείδητος κριτικός θεάτρου που πρέπει να φάει στη μάπα κάθε …αστοχία που κυκλοφορεί προκειμένου να ανακαλύψει το διαμαντάκι στην κόπρο του Αυγεία, πρέπει να υποστεί την αναγκαστική καθήλωση στο μισοσκόταδο της κάθε μιας θεατρικής αίθουσας («μες σε καπνούς και σε τσιγάρα», που λέει ο Βάρναλης).
Χθες όμως θαύμασα δραματουργία, διδασκαλία ηθοποιών, σκονοθεσία, σκηνικά, κοστούμια και ζωντανή υποβλητική μουσική. Μια παράσταση που σας συστήνω ανεπιφύλακτα! Μην τη χάσετε. Και σας ορκίζομαι ότι δεν θα κλαίτε τα λεφτουδάκια σας μετά.
Ανιμισμός και ξωφλημένος δυτικός πολιτισμός. Ιδεαλιστικός ρομαντισμός και πραγματιστικός υλισμός, ανιδιοτελής χρησιμοθηρία: ιδού η σχιζοφρένεια του ευρωπαϊκου πολιτισμού μας σε όλο της το μεγαλείο. Ο Αύγουστους Στρίντμπεργκ είναι μέγιστος δραματικός συγγραφέας, ισάξιος του Ευριπίδη και του Σαίξπηρ κι αντέχει σε διασκευές, ερμηνείες και μετα-φράσεις παντός είδους, γιατί καταδύεται χωρίς μάσκα στο βαθύ συλλογικό ασυνείδητο κι επανέρχεται στην «επιφάνεια» ανασύροντας σπόγγους, διαμάντια και θησαυρούς πειρατών… ξεχασμένους κι από τον ίδιο τον εαυτό τους.
Το ελαφρύ ευτυχώς ατύχημα της γηραιάς ηθοποιού που υποδυόταν τη μάγισσα, την Pacha mamma, ή τη συμβολοποίηση του πνεύματος των προγόνων, δεν σκίασε το παταγώδες χειροκρότημα του κοινού. Η συμπαθέστατη μαυρούλα σηκώθηκε με δυσκολία (λόγω όγκου) και ξαναϋποκλίθηκε με εκείνη την ανέκφραστη σκληρότητα των αφρικάνικων μασκών.
Info από το επίσημο site του Φεστιβάλ Αθηνών:
http://greekfestival.gr/gr/events/view/baxter-theatre-center-2015
Το Φεστιβάλ Αθηνών συστήνει έναν ξεχωριστό νοτιοαφρικανικό θίασο με μιαν άκρως ενδιαφέρουσα παράσταση. Το πολύκροτο έργο του Στρίντμπεργκ (1888) φέρνει επί σκηνής, σαν σε τελετουργικό αλληλοσπαραγμό, την αβυσσαλέα αντιπαράθεση ανάμεσα σε δύο κοινωνικές τάξεις, δύο φύλα, δύο ψυχισμούς. Στην παγανιστική ευφορία μιας νύχτας μεσοκαλόκαιρου ο υπηρέτης οδηγεί την κόρη του κόμη στη συντριβή, «με την ωμότητα του σκλάβου και την κρύα καρδιά του κυρίαρχου». Μέσα από ποια βιώματα, μνήμες, εικόνες και συναισθήματα η σκηνοθεσία θα προσεγγίσει το αδυσώπητο παιχνίδι θύτη και θύματος, εξουσίας και σαγήνης ανάμεσα στη λευκή Julie και τον μαύρο John;
Art-Athina, ή οι εφιάλτες του συλλογικού ασυνειδήτου της πανανθρώπινης φυλής
Από τον ποιητή και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Πήγα κι εγώ, μαζί με άλλους δημοσιογράφους, κριτικούς και ανθρώπους των Γραμμάτων και των Τεχνών να δω και τη φετεινή έκθεση της Art-Athina στο κλειστό γήπεδο του Π. Φαλήρου κι ήρθα αντιμέτωπος με τους εφιάλτες, τις φοβίες, τους Λαιστρυγόνες και τους Κύκλωπες, που κουβαλάει στην πανανθρώπινη ψυχή του το ανθρώπινο είδος, έτσι όπως καταγράφονται από την ευαίσθητη γραφίδα και χρωστίδα των καλλιτεχνών – σεισμογράφων μιας πολιτισμικής Κρίσης που δεν θα αποσοβηθεί γρήγορα και το οικονομικόν είναι μόνον το πλέον εύκολο και διαχειρίσιμο μέρος της.
Η απομάκρυνση από τη Φύση, η ρύπανση ως μόλυνση συνειδήσεων και κορμιών από ψυχοσωματικές τοξίνες, οδηγεί σε παραισθητικές πραγματικότητες μεσαιωνικής κακογουστιάς (με ελάχιστες εξαιρέσεις). Το χιούμορ κι η απεικόνιση της φυτικής και ορυκτής ή υδάτινης ακόμα αρμονικής πολυφωνίας μοιάζει απόν, αναχρονιστικό κι εκτός συρμού, σε παρόμοιες εκδηλώσεις, όπου μπορείς να δεις μία ικμάδα του ψηφιδωτού της Σύγχρονης Τέχνης.
Ο αστικός ιστός ως φυλακή οδηγεί σε αποσάθρωση την ανθρώπινη συλλογική συνείδηση, που εκφυλίζεται σε απομονωμένους ατομικούς πυρήνες με σκληρό κέλυφος και καβαφικά «τείχη» χτισμένα γύρω τους, όπου σύμφωνα με την περίφημη ρήση του Σαρτρ από τη «Ναυτία»: «η Κόλαση είναι οι άλλοι». Αυτό που θα μπορούσε να είναι παράδεισος κι αρωγός στις κοινές προσπάθειες εξημέρωσης και καλλιέργειας της Φύσης μετατρέπεται σε διαρκή εφιάλτη που ανατροφοδοτεί διαρκώς παρανοϊκές τάσεις φυγής από τον πλησίον, από τον συνάνθρωπό μας, που έχει μετατραπεί στον χειρότερο εχθρό μας.
Η Τέχνη του καιρού μας, έτσι όπως εκφράστηκε αντιπροσωπευτικά (;) στο φετεινό εποικοδομητικό Art-Athina αναζητεί τη διέξοδο από την πολυπολιτισμική Κρίση που μας μαστίζει εκόντες-άκοντες, αθώους κι ένοχους…
Θα ξεχωρίσω, παρ’ όλες τις εκπεφρασμένες πιο πάνω επιφυλάξεις μου, κάποιους καλλιτέχνες και έργα που με σημάδεψαν.
Ο Καλλιτέχνης Γιώργος Γιώτσας με το “Nature in Love – One”, σε συνεργασία και σε εικαστικό διάλογο με τον Ibrahim Koc, δίνει ακριβώς την απόσταση του σύγχρονου αστικοποιημένου ανθρώπου από τον «Φυσικό Άνθρωπο» του Ρουσσώ.
Ο Ibrahim Koc απεικονίζει ορθώς τον στρουθοκαμηλισμό μας στο γλυπτό με το κεφάλι του εθελοτυφλούντος πτηνού εγκλωβισμένο σε έναν διάφανο κύβο.
Η καλλιτέχνις όμως που λάτρεψα ήταν η Χρύσα Βεργή (Chryssa Verghi “Fragmenta Laci”) με τα υδάτινα τοπία της, που αν και λιμνασμένα δεν γίνονταν ποτέ βαλτώδη, κι η ζωγραφισμένη χλωρίδα της έδινε μιαν οργιαστική μελωδία της Φύσης, η οποία αν και «αναρχική», γνωρίζω καλώς μέσα στο Χρόνο την υψηλή τέχνη σύνθεσης των αντιθέτων κι εναρμονισμού των πάντων. Καλλιτέχνιδες σαν την Χρύσα Βεργή και την συγγενική της (θεματολογικώς κι αισθητικώς) Μαριέττα Πεπελάση, δείχνουν μια περισσότερο ανθρώπινη (χωρίς να είναι απαραίτητα ανθρωποκεντρική) διέξοδο από την Κρίση που μαστίζει τον Δυτικό Πολιτισμό μας, σφηνωμένο ανάμεσα στις Συμπληγάδες Πέτρες της Ελευθερίας και της απροσχημάτιστης καταστροφικής ελευθεριότητος.
Ιδιαίτερα λειτουργική και παρεμβατική η συλλογική υλοποίηση της ιδέας της Σιωπής (εξαναγκαστικής ή ηθελημένης) στο πρόγραμμα “You have the right to remain silent but you don’t have to remain silent” διοργανωμένο και στημένο μοναδικά από τον «Ορίζοντα γεγονότων». Συλλογική εργασία που δεν γίνεται δουλειά-δουλεία. Η βασική ιδέα είναι κι εδώ ο κύβος-φυλακή. Ξεχώρισα τον εικαστικό και αρχιτέκτονα Τάσο Μπαμπάση, την Βασιλική Σοφρά με το εφιαλτικό (κατ’ εμέ, πάντα) «Διασυνδέσεις – Διεργασίες στη Σιωπή», τον Γιώργο Συρράκο με τις μασέλες και τα εφιαλτικά ιπτάμενα στις «Μύγες», την Κωνσταντίνα Συλίκου με τις «Λέξεις…» (πηλός και ξύλο), την Ειρήνη Μπαδόλα με τη «Φυλακή του Μπλε», τον Σωτήρη Γκουσγκούνη με το «Life in a Box». Όλοι τους ήταν υπέροχοι, μοναδικοί, πρωτότυποι κι αλληλοσυμπληρωνόμενοι.
Πολύχρωμα κι ατάκτως αναρχικά τα ακρυλικά των Π. Σιάγκρη – Κ. Τόλη. Η αποδόμηση του Ωραίου μέσα από την αγωνία της προσκαιρότητος και τυχαιότητός του.
«Περί Τυφλότητας» η εργασία του Άγγελου Αντωνόπουλου, κονστρουκτιβιστικά νουάρ και με αποχρώσεις θρίλερ.
Στέκομαι στο Instructions Booklet «Build your own συγκρο-τρίκυκλο».
Άφησα τελευταίο στο σύντομο σημείωμά μου το “Eleusis 21” και το πάντα ενδιαφέρον Φεστιβάλ «Αισχύλεια 2015». Το Χθες συναντά το Τώρα και η πρωτοπορεία την παράδοση. Μην το χάσετε!
Κωνσταντίνος Μπούρας
info από τον επίσημο διαδικτυακό τόπο:
Θεσμοθετημένη το 1993 από τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Αιθουσών Τέχνης, η Art-Athina είναι σήμερα μία από τις μακροβιότερες εκθέσεις Σύγχρονης Τέχνης στην Ευρώπη και το μεγαλύτερο ετήσιο εικαστικό γεγονός στην Ελλάδα. Σημείο συνάντησης για τη διεθνή καλλιτεχνική δημιουργία, η Art-Athina φέρνει κοντά σημαντικές Ελληνικές και ξένες αίθουσες τέχνης, πολιτιστικούς φορείς, επιμελητές, συλλέκτες, κριτικούς τέχνης και, σαφώς, το φιλότεχνο κοινό.
Η 20η Art-Athina – Διεθνής Συνάντηση Σύγχρονης Τέχνης θα δώσει δυναμικά το παρών από τις 4 ως τις 7 Ιουνίου στο Κλειστό Π. Φαλήρου (Γήπεδο TaeKwonDo). Το σημαντικότερο ετήσιο εικαστικό γεγονός στη χώρα θεσμοθέτησε και καθιέρωσε το 1993 ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Αιθουσών Τέχνης (ΠΣΑΤ), ενώ τη διοργάνωση έχει αναλάβει η εταιρεία EuroΜare.
Το ουσιαστικό στίγμα της Art-Athina δίνουν όπως πάντα ελληνικές καθώς και ξένες αίθουσες τέχνης, οι οποίες προβάλουν στο φιλότεχνο κοινό μία σύνοψη των καλλιτεχνικών τάσεων, σε συνδυασμό με την τρέχουσα δυναμική στην αγορά της τέχνης.
Ο ΆΡΝΤΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΘΑΝΕΙ λόγω ηθελημένης κακογουστιάς
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Στο συμπαθητικό θεατράκι της Οδού Κυκλάδων που έχει μετατραπεί σε ένα είδος μαυσωλείου εις μνήμην του εκλιπόντος συνδημιουργού της «Σκηνής» (που μετατράπησε σε «Νέα ΣΚΗΝΗ» μετά την αποχώρησιν των υπολοίπων αρχικών συνεταιριζόμενων καλλιτεχνών – βλ. την μεταπτυχιακή εργασία μου στο Paris III – La nouvelle Sorbonne), είδα στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αθηνών την «αστική τραγωδία του 16ου αιώνα να αναβιώνει σε ένα από τα παλαιότερα σωζόμενα –μολονότι δίχως ταυτότητα– δείγματά της. Το έργο, άγνωστου συγγραφέα (κατά καιρούς έχει αποδοθεί στον Σαίξπηρ, τον Μάρλοου και τον Κυντ), τροφοδοτεί την τέταρτη σκηνοθεσία του Χάρη Φραγκούλη. Βασισμένο σε πραγματικό γεγονός, τη δολοφονία του Τόμας Άρντεν από τη γυναίκα του και τον εραστή της, παίρνει τον χαρακτήρα ενός –αριστουργηματικά δομημένου– θρίλερ. Το έγκλημα αναδεικνύει ζητήματα θρησκείας, εξουσίας, βίας και έρωτα, έχοντας στο κέντρο του έναν άρχοντα που πεθαίνει μαζί με την ταραγμένη εποχή του». Κι όλα αυτά καλά – σύμφωνα με το Δελτίο Τύπου στον επίσημο διαδικτυακό τόπο του Φεστιβάλ… Όμως με κατέβαλε η ασύλληπτη κακογουστιά του θεάματος, που παρέπεμπε σαφώς στο κουκλοθέατρο κι ανάγκαζε τους ηθοποιούς να λειτουργούν ως υστερικά νευρόσπαστα, προσπαθώντας να γελοιοποιήσουν τα δραματικά πρόσωπα και την εποχή τους. Κάτι τα άβολα καθίσματα, κάτι η κακογουστιά, κάτι η επαναληπτικότητα των αναμενόμενων γλωσσικών και παραγλωσσικών κωδίκων, κάτι το λουμπάγκο μου, ήρθα και κόρωσα από τα νεύρα μου κι αναγκάστηκα να αποχωρήσω τα πρώτα εξήντα λεπτά της παράστασης, χωρίς να το μετανιώσω, βεβαίως… Φυσικά, ο καθένας έχει το δικαίωμα να ασχημονεί στα παλαιά κείμενα. Κανείς δεν μπορεί να τους ζητήσει τα ρέστα πέντε αιώνες μετά. Είναι ένα εύκολο πεδίο πειραματισμών και δράσεων …του απευθυσμένου (το λέω ευγενικά). Όμως όταν τα χρήματα του φορολογούμενου πολίτη πηγαίνουν σε αμφίβολης ποιότητας κι ανταπόκρισης παραγωγές, εεε, τότε θα έπρεπε να αποδοθούν κάποτε κι ευθύνες για τις περισπούδαστες αποφάσεις των στα αξιοσέβαστα μέλη Διοικητικών Συμβουλίων των εξαθλιωμένων θεσμών μας. Αυτά για την ώρα. Όμως θα επανέλθω, δριμύτερος, με το θάρρος της γνώμης μου, αλλά χωρίς φόβο και πάθος, μετά από τριαντακονταετή παρουσία στα πολιτιστικά μας πράγματα από διάφορες θέσεις, με τη βασική ιδιότητα του αδέσμευτου σκεπτομένου πνευματικού δημιουργού.
Κωνσταντίνος Μπούρας
ΘΑΝΟΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, Μετατόπιση προς το ερυθρό του Γιάννη Μαυριτσάκη
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Ένα εσχατολογικό σκατολογικό κείμενο σε χείλη άξιων ηθοποιών. Θέαμα που παρέπεμπε στο «Σαλό» του Παζολίνι και στο “Le Pole” του Κλάους Μϊκαελ Γκρύμπερ με τον Μπρούνο Γκανζ.
Άψογη αισθητική έντυνε την ένδεια του δυτικού πολιτισμού με τα παντοκρατορικά διοικητικά συμβούλια των πολυεθνικών εταιρειών, που ακυρώνουν στην πράξη κάθε έννοια δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η συνέντευξη του υποψήφιου υπαλληλο-στελέχους από τον ψυχολόγο εργασίας, η καταματωμένη πρακτικογράφος, η επίθεση από αλλόμορφα-αλλοδιαστασιακά όντα που αναζητούν ξενιστές πρόθυμους να ανταλλάξουν τις φιλοδοξίες με την υγεία τους και στο τέλος – σαν κερασάκι στην τούρτα – μια διαχρονική (διαστημική, θα έλεγα) γκέισα (ερμηνευμένη άψογα από την Αμαλία Μουτούση), η οποία προσφέρει – επ’ αμοιβή – εκλεκτική σκατοφαγία στον καταπονημένο από τις επαγγελματικές του ασφυξίες πελάτη της.
Το κείμενο του Γιάννη Μαυριτσάκη «Μετατόπιση προς το ερυθρό» (εκδόσεις Οδός Πανός) είναι ένα βαθιά πολιτικό-ανατρεπτικό-αναρχικό κείμενο, που καταδεικνύει την καταπόνηση του ανθρωπίνου σώματος σε έναν παυσίλυπο και παυσίπονο πολιτισμό, που ζει μέσα στις παραισθήσεις και τις αγωνίες του, αδυνατώντας όμως να εξορκίσει το άγχος του κενού (πόσο καλά μιλάει η στενογράφος γι’ αυτή την κατάσταση αμηχανίας απέναντι στη σιωπή) και τον πανταχού παρόντα φόβο του Θανάτου.
Αν δεν υπήρχε η ενοχλητική για εμένα εμμονή του σκηνοθέτη Θάνου Παπακωνσταντίνου στην καθομολογούμενη καθήλωση στο πρωκτικό στάδιο της ανθρωπότητας, θα εύρισκα την παράσταση από διασκεδαστική έως εποικοδομητική. Το κοινό ήταν αμήχανο και το χειροκρότημα του τέλους λειψό. Όσοι χρησιμοποίησαν τα λεωφορεία για Σύνταγμα εξέφραζαν την αποτροπιαστική όψη του θεάματος, παρά τις καλές κινησιολογικές, μιμικές και φωνητικές επιδόσεις των ηθοποιών.
Κρίμα. Πολλές φορές η πρόκληση παραμένει σε παιδικό (ή εφηβικό, στην καλύτερη περίπτωση) επίπεδο κι έτσι χάνεται η μπάλα κάπου μεταξύ παραστασιαστών και στασιαζομένων θεατών, άβολα αραγμένων στα καθίσματά τους, που αναρωτιούνται μήπως θα έπρεπε καλύτερα να μείνουν σπίτι, στους βαθύκολπους καναπέδες τους και να απολαύσουν τα από τηλεοράσεως σκουπίδια, παρά να βουτήξουν στα λιμνάζοντα νερά μιας δήθεν πρωτοπορίας. Το πειραματικό θέατρο είναι και παραμένει δουλειά της ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Οι κρατικώς επιχορηγούμενοι και διαφημιζόμενοι θεσμοί ως έργον έχουσι την προβολή της αισθητικώς αναλογιζόμενης νεολαίας στο χώρο του θεάματος. Φτάνει πια με τόση κακογουστιά. Πήξαμε! Αν θέλουμε να τσαλαβουτήσουμε στα ρυπαρά του «περιθωρίου» (άλλη σχηματική κατηγοριοποίηση για τη λογική των αστών) υπάρχουν περισσότερο αυθεντικοί λαϊκοί τόποι για να καταφύγουμε, όπου το θεατρικό είναι αυτόχθον, ευρεσιτεχνές και αναβλύζει αβίαστα.
Περιμένω να δω και τις άλλες παραστάσεις του πολυδιαφημισμένου Φεστιβάλ Αθηνών. Ελπίζω να με εκπλήξουν ευχάριστα. Αναμένομεν.
Το βιβλίο του Μαυριτσάκη είναι ενδιαφέρον. Αναζητείστε το. Απηχεί τον προβληματισμό της νέας γενιάς ανθρώπων της Τέχνης και του Λόγου.
Κωνσταντίνος Μπούρας
Η θεατρική ομάδα "Τελευταία Έξοδος" παρουσίασε στο θέατρο Παραμυθίας το δρώμενο "Τα παγκάκια του κήπου"
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Η θεατρική ομάδα “Τελευταία Έξοδος” παρουσίασε στο θέατρο Παραμυθίας το δρώμενο “Τα παγκάκια του κήπου”, σε κείμενα των Έντουαρντ Άλμπι, Νικόλα Άσημου, Κατερίνας Γώγου, Μαρίας Ξενουδάκη και Δημήτρη Ποταμίτη.
Ερμηνεύουν οι ηθοποιοί: Στράτος Βαλσαμίδης, Φίλια Δελαγραμμάτικα, Αναστασία Παπασπύρου και Ελένη Σπανοπούλου. Σκηνοθεσία-διδασκαλία: Μαρίκα Θωμαδάκη.
Μια εξαίρετη «συρραφή» ποιητικών κειμένων με έμπνευση, γνώση, μεράκι, κατανόηση του φιλοσοφικού υποστρώματος της σκέψης των δημιουργών τους. Με άξονα τη «φιλοσοφική αλητεία», την αμφισβήτηση των πάντων, την ανάγκη της πανανθρώπινης ψυχής για Ελευθερία, Ισότητα, Δικαιοσύνη, Δημοκρατία, οι φωνές των ποιητών συνάντησαν τις ψυχές των άξιων ερμηνευτών, και με την υψηλή καθοδήγηση κι εποπτεία της πανεπιστημιακής δασκάλας, σημειολόγου του θεάτρου και κριτικού Μαρίκας Θωμαδάκη, έδωσαν ένα θέαμα άρτιο, καλαίσθητο, συνεκτικό, συγκινητικό κι αξιομνημόνευτο. Η πρωτοποριακή πειραματική αυτή παράσταση δόθηκε στα πλαίσια του «Festival 10 …έργων τρόμου» που διοργάνωσε η παθιασμένη θεατράνθρωπος Αλμπέρτα Τσοπανάκη στο «Θέατρο Παραμυθίας». Στην τελετή βράβευσης που έλαβε χώραν την Παρασκευή 5 Ιουνίου 2015 στον χώρο του θεάτρου με τηλεοπτική κάλυψη από την ανασυσταθείσα ΕΡΤ, η παράσταση αυτή διακρίθηκε και θα επαναληφθεί από φθινόπωρο. Μην την χάσετε. Είναι σπάνιο να μην αποκαλύπτονται οι «ραφές» των κειμένων και οι αναπάντεχα συνεργαζόμενοι συγγραφείς να συνομιλούν ως εκ του φυσικού. Ροή, λόγου κι αισθημάτων, νοημάτων και ιδεών, αισθήσεων και διαισθήσεων. Απαιτείται περισσή γνώση, ευαισθησία, αισθαντικότητα κι αγάπη για το Θέατρο, για τον Άνθρωπο, για τη Ζωή και τον Πολιτισμό για να πετύχει ένα τόσον δυσχερές επίτευγμα. Ως θεατρολόγος και κριτικός, ως ποιητής και δοκιμιογράφος, χαίρομαι ιδιαίτερα όταν το βλέπω αυτό να συμβαίνει και το επισημαίνω πάντα μετά χαράς.
Η Μαρίκα Θωμαδάκη είναι έναν τόσον σεμνός, ουσιαστικός και περιεκτικός άνθρωπος, που διδάσκει και μόνον με τη χαμηλόφωνη παρουσία της και τη διακριτική, επιλεκτική σιωπή της. Εμπνέει, όπως οι αυθεντικοί φιλόσοφοι, εκμαιεύοντας από τον κάθε έναν τον καλύτερον εαυτό του. Τι βέλτιον μπορεί να ελπίσει κανείς στην αγωνιούσα κι αγωνιζόμενη Ελλάδα της Κρίσης;
Μετά λόγου γνώσεως,
Κωνσταντίνος Μπούρας
Θεατρολόγος-κριτικός
τέσσερα ποιήματα του ποιητή κυρίου Κώστα Βασιλάκου μεταφρασμένα στα γαλλικά από την Παρασκευή Β. Μόλαρη, Εκπαιδευτικός-Ιστορικός-Μεταφράστρια ΜΑ
H Παρασκευή Β .Μόλαρη γεννήθηκε στη Νίκαια του νομού Αττικής το 1967. Είναι πτυχιούχος Αγγλικής και Ελληνικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών καθώς και πτυχιούχος του Τμήματος Ξένων Γλωσσών Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου με ειδίκευση Νομική Οικονομική Τεχνική και Λογοτεχνική Μετάφραση και Εξάμηνο Εξωτερικού στο Πανεπιστήμιο Paul Valery Montpellier III, Τμήμα Νεοελληνικών σπουδών με μεταπτυχιακή εξειδίκευση σε Νομική Οικονομική Ιατρική και Λογοτεχνική Μετάφραση ( Master II—Δίγλωσση Μετάφραση). Το 2013 της απονεμήθηκε Τίτλος Μεταπτυχιακού Διπλώματος MASTER II στη Νεότερη Ελληνική Ιστορία του Τμήματος Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Paul Valery Montpellier III. Επίσης είναι κάτοχος Μεταπτυχιακού Τίτλου Μεθοδολογίας Διδασκαλίας της Αγγλικής ως Ξένης Γλώσσας σε Ακαδημαικό και Επιχειρηματικό Γλωσσικό Περιβάλλον, του Πανεπιστημίου Cambridge. Τα επιστημονικά και ερευνητικά της ενδιαφέροντα εστιάζονται στον χώρο της Γλωσσολογίας ( Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία, Σημασιολογία, Μορφολογία και Σύνταξη), της Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας, της Μετάφρασης—Μεταφρασεολογίας, της Γεωπολιτικής και των Διεθνών Σχέσεων. Μιλά άριστα αγγλικά, γαλλικά , ιταλικά και πολύ καλά γερμανικά και ισπανικά. Εδώ και δύο χρόνια μελετά την τουρκική και την αραβική. Έχει εργαστεί από το 1992 στην Ιδιωτική και στη Δημόσια Εκπαίδευση—α΄βάθμια και β’βάθμια—ως καθηγήτρια Αγγλικής και Ελληνικής Γλώσσας, Ιστορίας και Λογοτεχνίας καθώς και ως εισηγήτρια Σεμιναριακών Κύκλων Σπουδών για την προετοιμασία υποψηφίων εκπαιδευτικών, νομικών για την ΕΣΔΔ και Τραπεζικών και επιχειρηματικών Οργανισμών. Έχει συνεργαστεί με εξειδικευμένα επιστημονικά έντυπα και πολυεθνικές εταιρείες ως μεταφράστρια και επιμελήτρια κειμένων ενώ δραστηριοποιείται στο χώρο της Μετάφρασης από το 2001 μέχρι και σήμερα. Είναι μέλος της Hellenic Association for the Study of English του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών από το 2009 μέχρι σήμερα , μέλος της Αστρονομικής Εταιρείας της Κέρκυρας ως Ερασιτέχνης Αστρονόμος από το2003 μέχρι σήμερα και τακτικό μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Ιστορικών της Εκπαίδευσης.
INTRODUCTION :
“Paroles évadées” ( “Loguia Drapetes”) est le titre du deuxième recueil poétique de Kostas Vassilakos qui vient de paraître à Athènes chez “Anemos” ( 2015).
Le poète grec fit sa première apparition dans les lettres néohelléniques en 2012 avec “ Debris de pensée” ( “Skepsis Thravsmata”), recueil reçu avec enthousiasme par le public et la critique littéraire. Suivit “Traversant” (2013), livre qui dévoila aussi son talent de prosateur.
Avec “Paroles évadées”, Vassilakos revient à la magie du vers offrant de nouveau une poésie pure, regie par une ambiance des fois réaliste des fois onirique et placé toujours au centre de l’existence humaine.
Suivent , en traduction francaise , quatre poèmes de ce recueil.
Paraskevi V. Molari*
*enseignante, traductrice, historienne.
- “ Ton propre sentier”
Ne jamais parcourir
Les chemins
Dictés par les autres.
Tracer
Ton proper sentier
Pour atteindre
La destination.
Même trompé
Egaré
Ou fatigué
Même si ton pas
Change de rythme
Tu sauras
Qu’on ne se moqua pas de toi.
Mais que c’est ton propre âme
Qui le desira.
***************
2• “Le silence du Bonheur ”
Attrapé par les lèvres
L’ amour se berce dans les paroles
Semées en nous
Témérité de l’ivresse et de l’amour.
Les mains enroulent le ciel
Et recueillent les éclats
Dans les nids –de poule du baser
Au moment de la naissance du désir.
Dans l’union
des espaces lumineux,
le silence du Bonheur.
***************
3.“ Equilibre”
Les yeux fermés
Je tâche de m’équilibrer
A la limite
Entre larme et sourire.
M’ équilibrer sur les cordes,
Par des notes qui se dilatent
Aux résistances de l’ amour.
Jette-moi un baiser pour m’en accrocher,
J’ai peur de m’écrouler
Dans ton énigme.
**********
4 .“Chambre vide”
Bien des années écoulées, je dénudai de mon souvenir
Les murs jaunes de la maison paternelle,
Sur le chaux, des saillies de l’histoire
Traces des narrations des générations
Manquaient les tableaux de famille
Aux poses fières.
Manquaient les chaises de paille
Avec la table de bois et le lit de fer.
Manquait l’iconostase en haut du coin
Aux figures des saints sous la lueur de leur lampe.
Je veux les voir encore un peu, criai-je en moi,
Les garder vivants
Dans la larme de mon âme.
ΧΡΗΣΤΟΥ ΝΑΟΥΜ, «Σάλπιγγα του αγγέλου», θεατρικό έργο με δραματική κορύφωση και αξιοσημείωτες δραματουργικές αρετές.
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Έχω την τύχη κι απολαμβάνω το προνόμιο να διαβάζω τα κείμενα του Χρήστου Ναούμ πολύ πριν δοθούν στο κοινό κι αποπλεύσουν για να κατακτήσουν τον κόσμο. Ως θεατρικός κριτικός, αναγνώστης κι επιμελητής κειμένων, διαβάζω κάθε χρόνο ουκ ολίγα πεζά κι ακόμα περισσότερα θεατρικά έργα. Οι περισσότεροι συγγραφείς με δραματικές αξιώσεις δεν γνωρίζουν πώς δομείται ένα «καλοφτιαγμένο» θεατρικό έργο, έχουν ασαφείς ή εναλλάξιμους «χαρακτήρες» που δεν γίνονται όμως πρόσωπα, καταστρατηγούν κάθε απαίτηση εξέλιξης των dramatis personae και πατώντας σε μια δήθεν ελευθεριότητα μετά-μεταμοντέρνου τύπου χαρίζουν στον εαυτό τους την πολυτέλεια του ακαταλόγιστου. Κι όλα αυτά στο όνομα της πρωτοτυπίας, του πειραματισμού και λοιπά. Έτσι όπως πάτησαν στον μοντερνισμό, στην αποδόμηση και στην ασυναρτησία του «ελεύθερου» (λεγόμενου) στίχου και παρέδωσαν στο Χρόνο και στη δημοσιότητα άναρχα κι αδόμητα παραληρηματικού τύπου στιχουργήματα, χωρίς καμία μουσικότητα, γνώση της ελληνικής γλώσσας (ως εργαλείου και δομικού στοιχείου εκ των ουκ άνευ), έτσι επιδίδονται και στη συγγραφή «θεατρικών έργων» που δεν παίζονται κι όταν «ανεβαίνουν» κατεβαίνουν γρήγορα γιατί προκαλούν πονοκέφαλο ή σύγχυση και την επόμενη μέρα δεν θυμάσαι ούτε τι έχεις δει ούτε πώς ούτε από ποιόν, ούτε καν τον τίτλο ή το όνομα του (ή της) επιδόξου συγγραφέως. Έλεος! Σημεία των καιρών. Μέσα από αυτή τη «σούπα», μέσα από την Κρίση και το πολιτισμικό νεφέλωμα στο οποίο κολυμπάμε όλοι εκόντες-άκοντες, θα βγει το πραγματικά νέο και καινοτόμο, όπως μέσα από τη Νύκτα γεννιέται το Ορφικόν Ωόν. Ας μην απογοητευόμαστε. Ζούμε εποχές παρακμής, μεταβατικές εποχές εκπτώσεων, ξεπουλήματος των πολιτισμικών αγαθών όσο-όσο, τα κάθε λογής «ασημικά» θυσιάζονται στο βωμό της επιβίωσης, που όμως Ζωή δεν είναι.
Αυτή όμως δεν είναι η περίπτωση του Χρήστου Ναούμ. Δεν είναι συγγραφέας του σωρού. Δεν μιμείται κανέναν. Δεν μετα-μεταμοντερνίζει. Ο λόγος του δεν είναι ακατάληπτος. Η τεχνική του αδιόρατη. Ξέρει να κρύβειθ καλά τις «ραφές» του τεχνουργήματός του. Σαν γνήσιος χειρουργός δερματολόγος-αφροδισιολόγος ξέρει να απαλύνει τις αντιαισθητικές πτυχές και να αφαιρεί τους σπίλους που προσβάλλουν την Αρμονία. Μοιάζει παλιομοδίτης, σε όλα του: θεματολογία, υφολογία, αισθητική, μορφολογία, χαρακτηρολογία, ρυθμολογία…
Στο καινούργιο του δραματικό επίτευγμα με τον άκρως συμβολικό τίτλο «Σάλπιγγα του αγγέλου» (που παραπέμπει σε ένα καθόλου αγγελικό σαρκοβόρον άνθος), ο βασικός του ήρωας, ο τριαντάρης Τόνυ, ψάχνει εναγωνίως «αγάπες και λουλούδια», αν κι έχει διαλέξει τον δύσβατο δρόμο του ομοερωτικού, κι ο προσωρινός σύντροφός του (και κυνικός δικηγόρος) Σίμος δεν φαίνεται να συμμερίζεται τον ρομαντισμό του. Αντιθέτως, πρεσβεύει το άκρως επικούρειον κι ελληνικότατον «ό,τι φάμε ό,τι πιούμε κι ό,τι αρπάξει ο….». Όσο για τον πατέρα του άτυχου κι ευαίσθητου νεαρού, άσ’ τα να πάνε. Η λαϊκούρα, η χυδαιότητα, η απαισιότητα (δεν υπάρχει τέτοια λέξη, τη φτιάχνω γιατί του ταιριάζει γάντι), όλα τα ελαττώματα της κουτοπόνηρης μικροαστικής τάξης στο έπακρον. Φτάνει στη μέγιστη εξαθλίωση να αρπάξει την «αρραβωνιαστικιά» του γιου του, κάνοντάς του όμως καλό, γιατί έτσι την ξεφορτώνονται και οι δύο. Ένας σύγχρονος Λάιος, απότομος κι αυταρχικός, που έχει συνηθίσει να προηγείται πάντα και να είναι ο μόνος κόκορας στο κοτέτσι. Δίπλα του, η κωμικοτραγική Ιοκάστη που αγγίζει τα όρια του μελοδραματικού, η Μάννα που δεν κωλώνει πουθενά προκειμένου να χαρίσει στο γιο της την ευτυχία και να τον δει να γαληνεύει. Δεν θα σας προδώσω την ιστορία, γιατί είναι όντως πρωτότυπη και με άκρως γαργαλιστικές λεπτομέρειες… Όμως θα επισημάνω το crescendo των τελευταίων σκηνών: αριστουργηματικό! Δεξιοτεχνία, χωρίς άλλο. Δεν τρέφω ουδεμία επιφύλαξη για το ταλέντο και την λογοτεχνική δεινότητα του Χρήστου Ναούμ. Απόδειξη η σκηνή του τέλους, που θα σοκάρει τους πάντες, όσο καλά κι αν κρύψει ο σκηνοθέτης ή οι ηθοποιοί (με τα σώματά τους) τα γεννητούρια της Μάνας και …Γιαγιάς επί σκηνής!!! Μάλιστα. Από τις πιο δυνατές, προκλητικές κι αποσβολωτικές καταστάσεις που έχει το ελληνικό μας θέατρο! Δεν υπερβάλλω. Διαβάστε το, ή όταν το δείτε επί σκηνής, θα καταλάβετε τι εννοώ.
Για την ώρα, σιωπώ. Ουδέν έτερον να προσθέσω έχω. Μένω ενεός κι ευτυχής, που είμαι από τους πρώτους που προσέγγισε αυτό το πόνημα.
Όσο για τον χαρακτήρα του κεντρικού ήρωα: ναι, είναι σα να ταξίδεψε με τη «μηχανή του Χρόνου» από τη δεκαετία του 1980 και να προσγειώθηκε στην Αθήνα της Κρίσης του 2015 χωρίς να έχει περάσει από πάνω του ούτε μια μέρα. Μιλάει και σκέφτεται σαν έφηβος της μεταπολίτευσης, όταν μετά τη Χούντα ανθούσε μεν η σεξουαλική ελευθεριότητα, αλλά οι νέοι είχαν ακόμα οράματα, ιδεολογίες, φιλοδοξίες πνευματικές, διατηρούσαν μια ηθική υπόσταση κατά το μάλλον ή ήττον ηθική. Δεν υπονοώ τίποτα για το γενικό ξεχαρβάλωμα, την ισοπέδωση κι απαξίωση των πάντων που βιώνουμε τώρα (θέλοντας και μη) στη εποχή του Χάους! Και βέβαια, το Χάος αναδομείται κάποια στιγμή κι ανακρυσταλλώνεται με νεοπαγή τρόπο, υπακούοντας σε άλλη κάθε φορά μαθηματική Εξίσωση, όμως μέχρι τότε έχουμε πολλά ακόμα να δούμε, να ακούσουμε και να διαβάσουμε. Κι η «Σάλπιγγα Αγγέλου» του Χρήστου Ναούμ είναι από τα πλέον ενδιαφέροντα πνευματικά επιτεύγματα της πολυθρύλητης Κρίσης, που θα εμπνέει, ως φαίνεται, για δεκαετίες μετά… αν επιβιώσουμε (που το ελπίζω και το εύχομαι από καρδιάς, για όλους μας… για όλον τον κόσμο, ειδικά για τους καλούς κ’ αγαθούς ανθρώπους, τους αναξιοπαθούντες, τα θύματα αυτής της λαίλαπας, της μάστιγας, της ανωτέρας και κατωτέρας Βίας – αμήν! Γέγονε!!!).
Κωνσταντίνος Μπούρας
"A.F.R.A.ID" για το ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΈΡΓΩΝ ΤΡΟΜΟΥ στο θέατρο Παραμυθίας
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Ένα ενδιαφέρον ψυχολογικό θρίλερ της Κωνσταντίνας Δήμου, που παραπέμπει στο διεθνές σουξέ «Η μέθοδος Γκρόνχολμ» ερμηνευμένο τέλεια από άξιους ηθοποιούς και σκηνοθετημένο με μπρίο και ευθυβολία, λιτότητα και χάρη, ατμοσφαιρικούς φωτισμούς και μελετημένες δραματικές εντάσεις, που κορυφώνονται σταδιακά έως το τελικό κρεσέντο. Σπάνια βλέπω τόσο καλομελετημένες και καλολαδωμένες σκηνικές μηχανές. Οφείλω να επισημάνω ότι η παράσταση εντάσσεται στο «Φεστιβάλ Έργων Τρόμου», που διοργανώνει η δραστήρια κι εκπληκτική θεατράνθρωπος Αλμπέρτα Τσοπανάκη στο «Θέατρο Παραμυθίας», ένας θεσμός που υποσκελίζει κατά πολύ τις δήθεν πρωτοποριακές και πειραματικές πολυδάπανες προσπάθειες κρατικών φορέων. Η ιδιωτική πρωτοβουλία σε όλο της το μεγαλείο. Σκεφτείτε ότι ο Κάρολος Κουν μόνος του ίδρυσε σχολή, διαμόρφωσε δύο γενιές θεατρανθρώπων, ανέδειξε συγγραφείς-σκηνοθέτες-μουσικούς-σκηνογράφους-πρωταγωνιστές κι άφησε πίσω του βαριά παρακαταθήκη ότι μόνο μέσα από το ταλέντο, τη δουλειά και την Ελευθερία το ταλέντο ανθίζει, καρπίζει και γονιμοποιεί το σκληρό και στείρο ενίοτε πολιτισμικό μας έδαφος με το πλούσιο υπόβαθρο και το σκληρό διαγ(κ)ωνισμό, φθόνου και μικροπρεπείας ένεκα.
Ως μέλος της κριτικής επιτροπής του Φεστιβάλ Έργων Τρόμου στο «Θέατρο Παραμυθίας», βαθμολογώ την παράσταση “A.f.r.a.id.” με άριστα δέκα.
Οφείλω να επισημάνω και να εξάρω την ερμηνεία του μεγάλου ηθοποιού Άκη Σιδέρη (αγνώριστος στο ρόλο του αμερικάνου ελληνικής καταγωγής), ο οποίος δοκιμάζεται σε άνισους κι αν-οίκειους ρόλους, ωριμάζει πολύ γρήγορα κι εγγράφει υποθήκες για πρωταγωνιστικούς ρόλους υψηλού βεληνεκούς. Η γκάμα του διατρέχει όλο το φάσμα (από την τραγωδία έως την φαρσοκωμωδία) κι είναι ιδιαίτερα κινηματογραφικός. Ας τον ανακαλύψουν οι σκηνοθέτες κινηματογράφου και τότε θα γίνει διεθνώς γνωστός.
Ο Παναγιώτης Κατσίκης είναι ένας ιδιαίτερος ηθοποιός, ετεροβαρής, με μεγάλο εκτόπισμα, ειδικός σε ρόλους «σκληρού», αλλά όχι μόνον. Τον έχω δει σε ιψενικούς ρόλους, σε ρόλους γκέι, σε ρόλους στρέιτ, άλλοτε γυμνό κι άλλοτε ντυμένο (ουδεμία διαφορά – η σοβαρότητα του προσώπου υπερισχύει). Υπόσχεται πολλά ως θεατρική μονάδα. Σε ρόλους φαρσοκωμωδίας θα ήταν τέλειος, τον βοηθάει και το «ελληνικό»-μεσογειακό στεατοπυγικό-πυκνόσωμο physique του. Θυμίζει τους αξέχαστους ηθοποιούς του παλιού αξέχαστου ελληνικού ασπρόμαυρου κινηματογράφου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι παίρνει αυτοσχεδιαστικές ελευθερίες. Είναι, αντίθετα, σεμνός κι ευπειθής, υπάκουος στα κελεύσματα του σκηνοθέτη. Της σκηνοθέτιδος, στη συγκεκριμένη περίσταση. Η Έφφη Αλεξάνδρου πήρε το κείμενο της Κωνσταντίνας Δήμου και το αξιοποίησε, ανέδειξε τις δραματουργικές αρετές του, φώτισε τις «ραφές», υποστήλωσε τις δομές του, δημιούργησε μια οργιαστική ένταση προς την τελική κορύφωση, έπαιξε με τα κλισέ και τα στερεότυπα του είδους, τα σχολίασε, τα ειρωνεύτηκε (αλλά δεν τα σάρκασε). Υποβλητικοί αλλά και απομυθοποιητικοί οι φωτισμοί της Ήρας Δράκου. Απολύτως ρεαλιστικά, αληθοφανή και «κινηματογραφικά» τα κοστούμια της Ηλέκτρας Μαρματάκη.
Άφησα τελευταίες τις δύο γυναίκες ηθοποιούς γιατί με κατέπληξαν ευχάριστα με την απόδοσή τους. Εξωστρεφής (ορθώς) η Μαρία Τζιβάνη ως εκτιμήτρια έργων Τέχνης, αγοραφοβικώς αυτιστική η Χριστίνα Παχή στο ρόλο της «πετυχημένης» ψυχολόγου. Εύγε τους! Τίποτα καλύτερο δεν μπορεί να περιμένει κανείς από επαγγελματικές ερμηνείες με απαιτήσεις ποιότητας, εσωτερικότητας και χωρίς να θολώνουν τα εξωτερικά περιγράμματα, που είναι εντελώς απαραίτητα σε αυτό το σχηματικό εν πολλοίς είδος του ψυχολογικού θρίλερ.
Απολύτως ταιριαστή με την αισθητική της παράστασης η μίξη ήχου – μουσική επιμέλεια: Δημήτρης Μπέλλος, Δημήτρης Καρασούλος.
Κωνσταντίνος Μπούρας
www.konstantinosbouras.gr
ΟΙ 7 ΚΛΑΙΟΥΣΕΣ στο φεστιβάλ έργων τρόμου στο Θέατρο Παραμυθίας
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Τελικά, αυτό που δεν κάνουν τα κρατικά θέατρα, το κάνει η αγκομαχούσα ιδιωτική πρωτοβουλία. Την ίδια μέρα, και συγκεκριμένα το προηγούμενο Σάββατο, 16/5/2015 είδα δύο πειραματικές-πρωτοποριακές παραστάσεις: μία στην «ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑ» του Εθνικού μας Θεάτρου (για την οποία ντρέπομαι και να γράψω) και μία στο «Φεστιβάλ Έργων Τρόμου» που διοργανώνει η καταπληκτική, μοναδική, η χαρισματική κι ανεπανάληπτη, η γενναία Αλμπέρτα Τσομπανάκη στο «Θέατρο Παραμυθίας». Γι’ αυτήν την off-off Εθνικού (!@#$%^&***-βρισιές ακατονόμαστες) παράσταση θα γράψω, γιατί γέλασα με την ψυχή μου, προβληματίστηκα, θαύμασα τον δεκαπεντασύλλαβο (α-λα Μποστ), την αισθητική της παράστασης, τα καταπληκτικά σκηνικά και κοστούμια, και, ως κριτής του Ιδιωτικού αυτού φεστιβάλ που θα γίνει θεσμός, τη βαθμολόγησα με άριστα δέκα.
«Οι 7 Κλαίουσες» είναι σπονδυλωτό έργο βασισμένο σε επτά διαδοχικούς και ουχί παραλλήλους μονολόγους, επτά «χαροκαμμένων» φονισσών που και εύθυμες χήρες θα γίνουν και που μας απολογούνται επί του φοβερού βήματος της σκηνής για το έγκλημά τους, αφού δολοφόνησαν με ειδεχθή τρόπο τα αρσενικά που τις καταπίεζαν έως ασφυξίας. Βαθύς μισογυνισμός, που απαλύνεται όμως από το χιούμορ και τον αυτοσαρκασμό, ερμηνείες στις παρυφές ενός αυθόρμητου, αυτοσχεδιαστικού παρορμητισμού, συλλογικό όραμα και συνεργατική αισθητική, «θεατρική κολλεκτίβα» θα ονόμαζα αυτό το προφανώς συνεταιριστικό σχήμα των ομού εμπνεομένων και ομοθυμαδόν εκτεθειμένων θεατρανθρώπων που κομίζουν γλαύκα εις Αθήνας και διαμορφώνουν αργά, αλλά σταθερά το θολό ακόμα μεταμοντέρνο θεατρικό μας τοπίο.
Αντίθετα, τα κρατικά κι επιχορηγούμενα θέατρά μας έχουν γίνει άντρα επιδέξιων τρωκτικών, δοκησισόφων, ανενδοίαστων τυχοδιωκτών που τρυγάνε τις δημόσιες δαπάνες χωρίς αιδώ και με κριτήρια αυστηρώς και μόνον παρεΐστικα και ουχί αξιολογικά. Αλλιώς δεν εξηγούνται τα σημεία και τέρατα που βλέπουμε όλο από τους ίδιους και τους ίδιους υπ-ανθρώπους της υποκουλτούρας και του κουλτουριάρικου-δυσνόητου διανοουμενισμού, που όσο πιο ακαταλαβίστικος είναι τόσο πιο μόδα γίνεται.
Γι’ αυτό κι εγώ, ως κριτικός, επέλεξα να μιλάω για τους ταλαντούχους νέους κι αδικτύωτους (ακόμα) ανθρώπους, που έχουν κάτι καινούργιο να πουν κι έρχονται ειλικρινώς κι εντίμως να συνεισφέρουν τον θεατρικόν οβολόν τους στην περιρρέουσα πολιτιστική ζωή. Συνήθως, χάνονται πικραμένοι μετά από δύο ή τρεις φιλότιμες προσπάθειες. Κι άλλοτε πάλι όχι, αν είναι πείσμονες και χαλκέντεροι, αποφασισμένοι μέχρι θανάτου και γενναίοι, όπως η Αλμπέρτα Τσομπανάκη, που τους περιθάλπει και τους δίνει στέγη, γη, ύδωρ και βήμα έκφρασης. Εύγε της. Και ντροπή σ’ αυτούς που συνεργούν στις μετριότητες και στα φληναφήματα που βλέπουν το φως της ράμπας των κρατικών κι επιχορηγούμενων σκηνών μας… Ας μην εκφραστώ περαιτέρω, γιατί θα αρχίσω να βρίζω και δεν ταιριάζει με το χαρακτήρα, το ήθος και τη διαγωγή μου. Βρε ουστ! (!@#$%^&***-βρισιές ακατονόμαστες). Ουφ! Τα είπα και ξεθύμανα. Θα επανέλθω!
Κωνσταντίνος Μπούρας
Info:
Ταυτότητα παράστασης
Αρχική ιδέα: Όλγα Κωστάκη
Κείμενο: μανταΜίτσες
Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Μούτσης
Μουσική: Γιάννης Οικονόμου
Κοστούμια: Κική Μήλιου
Σκηνογραφία: David Negrin
Κίνηση: Χριστίνα Φωτεινάκη
Φωτογραφία/Video: Didi
Γραφιστική Επιμέλεια: Σπύρος Δαπέργολας
ΕΜΠΟΡΙΚΟΙ ΧΟΡΗΓΟΙ: νυφικά ΝΑΝΤΙΝΑ, βεστιάριο COSTUMIER
Παραγωγή: A PRIORI www.a-priori.gr
Οι 7 κλαίουσες είναι:
Στέλλα Γεωργουλέα, Αναστασία Δημοπούλου, Κατερίνα Κωνσταντέλλου, Μαγδαληνή Παλιούρα, Έμμη Χάλαρη, Άντρη Χατζηχριστοδούλου, Μελίτα Ψυχογυιοπούλου
Χώρος: Θέατρο Παραμυθίας
Παραμυθίας 27, Μεταξουργείο
Παραστάσεις: 16 Μαΐου στις 20:00 & 17 Μαΐου στις 23:00
Διάρκεια: 70’
Εισιτήρια: €7
Πληροφορίες – Κρατήσεις: 210 3457904 & 6939 498289
http://theatroparamithias.blogspot.com
http://www.paramithias-theater.gr/phestibal-10/
ΠΙΝΤΕΡ επί το μεσογειακώς εξωστρεφέστερον!
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Ο πολυμήχανος πρύτανης Θεοδόσης Πελεγρίνης δρέπει δάφνας δραματουργού με αξιώσεις στο θέατρο 1 του υπέροχου Ιδρύματος Κακογιάννη. Ποτέ δεν διαβάζω για τα έργα που θα δω, ούτε καν το όνομα του συγγραφέα. Ήξερα όμως – στην προκειμένη παράσταση – ότι σκηνοθετεί ο πληθωρικός, ο χιουμορίστας, ο μοναδικός κι ανεπανάληπτος παρατηρητής της νεοελληνικής μας πραγματικότητας, ο άριστος νεοέλληνας θεατρικός συγγραφέας Γιώργος Μανιώτης. Πήγα λοιπόν με περισσό ενδιαφέρον, συνάντησα τους ποιητές Γιώργο Χρονά και Θανάση Νιάρχο, συνομιλήσαμε πριν και μετά το επίμαχο θέαμα και ιδού η ετυμηγορία μου, ως θεατρολόγου και κριτικού:
Πρώτον, το κείμενο, αυστηρώς μεσογειακόν με εξωστρεφείς εκτονώσεις του θυμικού, διανθιζόταν από πιντερικές παύσεις, φιλοσοφικές επιδιώξεις και ρασιοναλιστική διαχείριση της καθημερινότητας ως τέλματος και βάλτου, μέσα στο οποίο χάνεται η ουσία, λιώνει η ταυτότητα των δραματικών προσώπων, γίνεται μια περίεργη αντιμετάθεση προσωπικοτήτων και ονείρων μεταξύ των δύο ανδρών που τους συνδέει παιδική φιλία (ο ένας υλοποιεί τα οράματα και τις επιδιώξεις του άλλου), κι έρχονται (λίγο πριν ή λίγο μετά τη σύνταξη) με το φόβο της άνοιας και του θανάτου να αγκιστρωθούν στη Μνήμη, στο αναμάσημα του παρελθόντος. Ο ένας λειτουργεί ως μάρτυρας του άλλου, με την πρωτεϊκή γυναίκα που μοιράστηκαν και οι δύο στα νιάτα τους σε ρόλο ώριμης Ιοκάστης να αποφεύγει τις παγίδες της Ιστορίας, χωρίς βεβαίως να την αρνείται. Οι δύο γυναίκες (σύζυγος και σύντροφος υπό αναχώρησιν) είναι τα πλέον πρακτικά, λογικά, συγκροτημένα πρόσωπα του δράματος. Ξέρουν να επιβιώνουν κι έχουν αποφασίσει να τους «θάψουν» τους καλούς τους. Υπερισχύει το ένστικτο της αυτοσυντήρησης. Ενδιαφέρον κείμενο. Παρέπεμπε στον «Ένα μήνα στην εξοχή του Τουρκένιεφ», στον Τσέχωφ, στο «Με δύναμη από την Κηφισιά» των Κεχαΐδη-Χαβιαρά, και – βεβαίως – στο νομπελίστα Χάρολντ Πίντερ. Καλό ως συγγραφικό εγχείρημα. Χρειαζόταν όμως το ψαλίδι έμπειρου δραματουργού για να συντομευθεί κατά τριάντα λεπτά της ώρας, τουλάχιστον.
Η σκηνοθεσία είχε αργό «σκανδιναβικό» ρυθμό. Σωστό, από μία άποψη. Αφομοιώνεται ο λόγος. Δεν πάει καμία ατάκα, καμία συλλαβή χαμένη. Όταν οι θεατρικοί συγγραφείς καλούνται ή αναλαμβάνουν να σκηνοθετήσουν, εφαρμόζουν (εκόντες άκοντες) το «εν αρχή ην ο Λόγος». Ορθόν, όταν ομιλώμεν για το σύγχρονο γαλλικό θέατρο, λίγο αδόκιμο όμως όταν πρόκειται για νευρικούς μεσογειακούς θεατές μετά τα πρόθυρα της νευρικής Κρίσης. Ο Γιώργος Μανιώτης είναι έμπειρος θεατράνθρωπος κι απέσπασε το καλύτερο από τους ηθοποιούς και τον συγγραφέα στον διπλό ρόλο δημιουργού-ερμηνευτή. Οι φωτισμοί υποβλητικοί. Η ονειρική δεύτερη πράξη με την οικοδέσποινα ντυμένη και καλυμμένη από κόκκινο αραχνο-ύφαντο τούλι, να περιφέρεται ως ευριπίδεια Άλκηστη μετά την άνοδό της από τα σκοτάδια του Κάτω Κόσμου, χρειαζόταν μια βαθύτερη κι εκτενέστερη σκηνή με εξώστες ίσως (σαιξπηρικού τύπου) για να αναπτυχθεί στο χρόνο. Όταν οι μεσήλικες αναθυμούνται την εποχή που ο ένας πήγαινε στο Στρατό κι ο άλλος πηδούσε τη γκόμενα του νεοσύλλεκτου για να μην τη χάσει και του την πάρει κανένας ξένος, ακούμε τις ηχογραφημένες φωνές τους από μεγαφώνου με δύο προβολείς-«κανονάκια» στραμένους κατά πάνω τους. Όμως, οι δύο ηχογραφημένες φωνές κινούνται σε παραπλήσιο τόνο, το διαφορετικό ηχόχρωμα των φωνών των δύο ηθοποιών έχει απαλειφθεί, με αποτέλεσμα ο θεατής να μπερδεύεται ποιος μιλάει κάθε φορά και να εντείνει τις συνδημιουργικές ικανότητες αντίληψης που διαθέτει. Καλό ως λογική άσκηση, δύσκολο όμως από πλευράς θεατρικής. Προτείνω να αναβοσβήνουν οι προβολείς και να φωτίζεται ο επί σκηνής βωβός ηθοποιός κάθε φορά που η δική του φωνή ακούγεται από μεγαφώνου. Κατά τα άλλα, εκτός από αυτή τη μικρή βελτίωση που προτείνω, τα βρήκα όλα ταιριαστά. Ο σκηνοθέτης, ως θεατρικός συγγραφέας ο ίδιος, σεβάστηκε το κείμενο, ο Πελεγρίνης ερμήνευσε έναν από τους δύο άντρες πρωταγωνιστές με μέτρο, ανάσες, παύσεις και ρυθμό. Όλοι οι ηθοποιοί υπηρέτησαν πιστά το σκηνοθετικό και συγγραφικό όραμα. Τα σκηνικά λιτά, απολύτως λειτουργικά – τα απαραίτητα μόνον, ακόμα μια παράπλευρη απώλεια της οικονομικής Κρίσης που βιώνουμε, ίσως – οι φωτισμοί ατμοσφαιρικοί και σκληροί όταν έπρεπε. Γενικά, μια παράσταση που αξίζει να δει κανείς. Κάτι νέο γεννιέται στο σύγχρονο ελληνικό θέατρο, ακόμα και με τη συνέργεια του παλαιού, που όμως παλιό δεν είναι.
Και οι τέσσερις ηθοποιοί κι ωσεί ηθοποιοί υπέροχοι. Εξαιρετική Διανομή:
Αθηνά Παππά
Θεοδόσης Πελεγρίνης
Γιάννης Στεφόπουλος
Έλενα Αγγελοπούλου.
Πάντα τέτοια και σ’ ανώτερα! Αυτό το έργο έχει τη δυναμική να ανέβει σε πολλές σκηνές, χειμερινές και θερινές, εντός κι εκτός Ελλάδος.
Παρατηρώ με αγωνία κι ενδιαφέρον άπαντες τους πνευματικούς ανθρώπους της χώρας μας να εκφράζονται με φρενιτικό τρόπο στις πολυάριθμες σκηνές, εντός και εκτός των τειχών τού πάλαι ποτέ κλεινού μας άστεος και σκέφτομαι ότι όταν κάποτε κι αυτή η Κρίση τελειώσει, θα είμαστε πλουσιότεροι πνευματικώς κι εξελιγμένοι – ελπίζω – προς τα άνω, προς το Ανέσπερον Φως που διώχνει κάθε Φόβο και σκοτάδι, εντός κι εκτός.
Χαίρομαι τους πανεπιστημιακούς που δεν επαναπαύονται στις δάφνες τους, που δέχονται να τσαλακώσουν τη στολή εργασίας τους, να βγουν έξω από το ρόλο και το καβούκι τους και να δράσουν κοινωνικώς και πολιτιστικώς. Θαυμάζω τους συγγραφείς που σκηνοθετούν, τους ποιητές που ζωγραφίζουν, τους δημοσίους υπαλλήλους που συνθέτουν, τους συνταξιούχους που φωτογραφίζουν, τους μαθητές που συμμετέχουν σε σχολικές παραστάσεις, τους φοιτητές που γυρίζουν ταινιάκια ή βιντεάκια και τα ανεβάζουν στο διαδίκτυο. Είμαστε ζωντανοί!!! «Ποτέ δεν θα πεθάνουμε κουφάλα νεκροθάφτη». «Αμ, πως!», που θα έλεγε κι ο αλησμόνητος Χατζηχρήστος.
Κωνσταντίνος Μπούρας
info από τον επίσημο ηλεκτρονικό τόπο του Ιδρύματος Κακογιάννη
http://www.mcf.gr/el/calendar/?ev=ena_triimero_stin_exohi_mazi_theodosis_pelegrinis
Από Δευτέρα, 27 Απριλίου 2015 έως Τρίτη, 26 Μαΐου 2015
Κάθε Δευτέρα και Τρίτη, στις 21:00
«Ένα τριήμερο στην Εξοχή μαζί»
του Θεοδόση Πελεγρίνη
Σκηνοθεσία: Γιώργος Μανιώτης
Μια εσωτερική κωμωδία με σκοτεινές αποχρώσεις.
Δύο ζευγάρια βρίσκονται μετά από πολλά χρόνια, στην εξοχή.
Λύνουν παλιούς λογαριασμούς, χωρίς να καταφέρουν τελικά να ξεφύγουν από τις συντεταγμένες μιας τέλεια ρυθμισμένης ζωής.
Μάχονται, αντιδικούν, διεκδικούν, επιδιώκουν να αναστήσουν τα πάθη των χαμένων ερώτων τους.
Παρά τους σπασμούς τις κραυγές και τους ψίθυρους, οποιαδήποτε κίνηση ελευθερίας ενταφιάζεται μέσα σε μια ρουτίνα που τους εξασφαλίζει την συνέχεια μιας παρηγορητικής συνύπαρξης. (Γ.Μ)
Συντελεστές
Σκηνοθεσία: Γιώργος Μανιώτης
Διανομή:
Αθηνά Παππά
Θεοδόσης Πελεγρίνης
Γιάννης Στεφόπουλος
Έλενα Αγγελοπούλου
Φωτογραφίες: Βαγγέλλης Ρασσιάς
Πληροφορίες
Δευτέρα 27 Απριλίου έως Τρίτη 26 Μαΐου 2015
Κάθε Δευτέρα και Τρίτη, στις 21:00
«Ένα τριήμερο στην Εξοχή μαζί»
του Θεοδόση Πελεγρίνη
Σκηνοθεσία: Γιώργος Μανιώτης
Αίθουσα: Αίθουσα 1, ισογείου
Τιμές εισιτηρίων: 12€, κανονικό
8€, Μαθητικό /Φοιτητικό / Νεανικό (έως 26 χρονών)/ Κάρτας Ανεργίας (ΟΑΕΔ) & Πολυτέκνων (ΑΣΠΕ) & Ευρωπαϊκής Κάρτας Νέων/ Κάτοχοι Κάρτας Πολιτισμού/ Κάτοχοι Κάρτας Club IFA (Γαλλικού Ινστιτούτου) / Κάτοχοι Κάρτας ΙΤΙ (ΕΚΔΙΘ) / Κάτοχοι Κάρτας Οδοντιατρικού Συλλόγου Αθηνών/ ΟΛΜΕ / ΟΙΕΛΕ / ΑμΕΑ / Άνω των 65


















