Φράνσις,
ο μύθος τού αιώνια επαναστατημένου εφήβου, στο θέατρο Παραμυθίας, δια χειρός, φωνής, σώματος και πνεύματος Αλμπέρτας Τσοπανάκη, σκηνοθετημένο από την εμβριθή Μαρίκα Θωμαδάκη, για δεύτερη φορά, φέτος με έκδηλη την ποιητικότητα τού κειμένου, παραπέμποντας στην «Ψύχωση» τής Σάρα Κέιν και στο «1984» τού Όργουελ.

Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα…
Ξαναείδα την κατά Αλμπέρτα Τσοπανάκη «Φράνσις» σε μίνιμαλ εκδοχή φέτος, τής Κρίσεως βοηθούσης και τής Λιτότητος επιτρεπούσης. Δύο γυναίκες ηθοποιοί κι ένας βωβός ανδρικός ρόλος… Τα υπόλοιπα σε εύστοχο video-art τού ιδιοφυούς Τάκη Μελλίδη. Εν αρχή ην ο λόγος και η καλή σημειολόγος του θεάτρου Μαρίκα Θωμαδάκη τόνισε ως σκηνοθέτις ευστόχως και τα γλωσσικά και τα παραγλωσσικά στοιχεία μιας παράστασης που ρέπει πλέον προς το ποιητικόν, παραπέμποντας βεβαίως στο Ερεβώς κι Εφιαλτικόν της κατά Σάρα Κέιν «Ψυχώσεως» και τού κατά Όργουελ «1984».
Πλούσιος κώδικας, θεατρικά εμπλουτισμένος από την πολυεπίπεδη ερμηνείας της Χάριτος Συμεωνίδου, που έδωσε μια άλλη, φιλεύσπλαχνη κι αγαπησιάρα μαμά, που έχει το άλλοθι τής αφέλειας-άγνοιας. Η παραστρατημένη, επαναστατημένη, οργισμένη άτακτη κόρη της η Φράνσις, χρειάζεται κατά την φτωχή της γνώμη συμμόρφωσιν και παραδειγματισμόν… επομένως μια λοβοτομούλα θα της πήγαινε τέλεια μαζί με την καινούργια της γούνα και το χολυγουντιανό χτένισμα. Ανατριχιαστική η Αλμπέρτα Τσοπανάκη στον επώνυμο ρόλο. Ποιητική, αποστασιοποιημένη, φρικιαστικά φρικαρισμένη, ζητάει με αγωνία τον Ύπνο κι ο Ύπνος δεν της χαρίζεται, επιζητεί τη Γαλήνη κι η Γαλήνη τις στέλνει αρουραίους, ανατριχιαστικά έντομα και αηδιαστικά ερπετά να στοιχειώσουν τον ύπνο και τον ξύπνιο της. «Η Κόλαση είναι οι άλλοι», όπως έγραψε ο Ζαν-Πωλ Σαρτρ στη «Ναυτία» του. Σε αυτή την περίπτωση, όπως και σε πάμπολλες άλλες μικρο-μεσοαστικές περιπτώσεις, για την ευγενή κόρη η Κόλαση είναι η μάνα της, ο οργουελικός ψυχίατρος φερέφωνο του «συστήματος», οι δεσμοφύλακες και λοιπά. Όμως για την ταλαίπωρη αυτή ύπαρξη ο πραγματικός της εχθρός, ο ανίκητος είναι «οι Λαιστρυγόνες και οι Κύκλωπες, ο θυμωμένος Ποσειδώνας» που «κουβανεί μες την ψυχή της, που η ψυχή της στήνει εμπρός της»… Όλ’ τα άλλα είναι φτηνή κοινωνιολογία κι επίπεδο θέατρο (εννοώ τη σχετική φιλολογία για την «αλλοτρίωση» του ατόμου στην κοινωνία…).
Σημαντικό θέαμα, σπουδαία παράσταση, ανατριχιαστικά καλοί οι ηθοποιοί: Αλ. Τσοπανάκη, Χ. Συμεωνίδου, Μ. Μαυρίδης. Κατάλληλο άνω των 15 ετών (όχι μόνον ημερολογιακών…)
Ατμοσφαιρικό το θεατράκι τής οδού Παραμυθίας που προσπαθεί κάθε χρόνο εναγωνίως να επιβιώσει μέσα στην Κρίση, διοργανώνοντας κάθε χρόνο φεστιβάλ νέων δημιουργών και καλλιτεχνών, όπου βρίσκουν βήμα να απλώσουν τη φωνή τους όλοι τής κατεστημένης τέχνης και ψευτο-κουλτούρας οι αποκλεισμένοι, οι «εκτός των τειχών» των επισήμων φληναφημάτων που πασάρονται σε συσκευασία δώρου με ξαναχρησιμοποιημένο σελοφάν από την ανακύκλωση περιττωμάτων.
Μπράβο στα «παιδιά» τού θεάτρου τής Οδού Παραμυθίας. Επιτελούν ηρωικό πολιτιστικό έργο, ερευνούν και μελετούν εν θερμώ τα κοινωνικά φαινόμενα και στοιχειοθετούν έναν αδιάψευστο καθρέφτη – μάρτυρα τής ταραγμένης εποχής μας.
Όσο για εκείνο το περίφημο «εικόνα σου είμαι κοινωνία και σου μοιάζω», έχει και λαμβάνει σε αυτή την παράσταση νέες κι ανοίκειες πτυχές.
Ακόμα κι εσείς που είδατε και ξαναείδατε και ματαείδατε την περυσινή «Φράνσις» δεν θα πλήξετε, όσες φορές κι αν τη δείτε φέτος. Προλαβαίνετε!!!
Κωνσταντίνος Μπούρας
http://www.athinorama.gr/theatre/performance/fransis-10055387.html
Φράνσις
Ψυχολογικό Δράμα τής Αλμπέρτας Τσοπανάκη
Διαρκεια : 90 ‘
Σκηνοθ.: Μ. Θωμαδάκη
Ερμηνεύουν: Αλ. Τσοπανάκη, Χ. Συμεωνίδου, Μ. Μαυρίδης. Κατάλληλο για θεατές άνω των 15 ετών.
Η επαναστατημένη και αντισυμβατική Φράνσις καταλήγει σε ψυχιατρικό άσυλο όπου βιάζεται, κακοποιείται και τελικά υπόκειται σε λοβοτομή.
ΦΟΡΟΣ ΤΙΜΗΣ: Κική Δημουλά – Ντίνος Σιώτης – Βαγγέλης Χρόνης
Τρεις σπουδαίοι σύγχρονοι Έλληνες ποιητές μέσα από τα κριτικά κείμενά μου στο τεύχος 174 του περιοδικού ΟΔΟΣ ΠΑΝΟΣ, έτος 36ο, απρίλιος-ιούνιος 2017
Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Κική Δημουλά, Άνω τελεία, ποίηση, εκδόσεις Ίκαρος, Αθήνα 2016, σ. 48.
Στη συνήθη ρητορική τής απορίας κάθε απώλειας επαφής με το σώμα, που παραμένει ως τωρινή θλίψη χωρίς σύνδεση με την αλλοτινή αλκή του. Το ποίημα «Σχολαστικότητες» περιγράφει με εκπληκτική ενάργεια αυτή την υπαρξιακή αλήθεια, τής αλλοτρίωσης, τής ετερότητας εν ταυτώ, τού ανυπόστατου όντος, που νιώθει τη γη να χάνεται κάτω από τα πόδια του και δεν μπορεί να κρατηθεί μήτε από την ανάμνησις, αφού η ενθύμησις τών όσων είναι έχει αποθάνει προ πολλού. Ακούστε τη δαφνοστεφανωμένη ποιήτρια να μονολογεί δραματικώ τώ τρόπω:
Άλλοτε και Τότε.
Και τα δύο χρόνος
μια αλήθεια σαν ψέμα.
Κανένα ελαφρυντικό
Πολύ γοργά μάς απομάκρυναν
Από το μόλις πριν λίγο.
Ωστόσο βρίσκω πιο ένοχο το Άλλοτε.
Μάς οδήγησε
σε πιο χαώδη ακόμα μακρινή αοριστία
τόσο που η μιά ζωή στερήθηκε
ν’ αγναντεύει την άλλη
άσε που απομακρύνθηκα κι εγώ
τόσο που δε βλέπω αν είμαι κανενός
ούτε καν τού σώματός μου
μιά ζεστή ανάμνηση.
Απαρνούμαι το Άλλοτε
στο Τότε αφοσιώνομαι γελιέμαι
πώς κάθε Τότε
είναι πολύ κοντά στα τωρινά μου
σαν δυό βήματα μόνο ν’ απέχει
το έχω από το έχασα.
Όμως αν είναι έτσι
εάν εφάπτονται τόσο θερμά οι διαφορές
αν αγαπιέται ακόμα το έχω με το έχασα
τότε λοιπόν εσύ
γιατί δε μού κρατάς το χέρι;
Και σύ Αλήθεια γιατί λες τόσα ψέματα;
Κι εσύ Ψέμα γιατί δεν αληθεύεις ποτέ;
Άψογη τεχνική, σπαράγματα μουσικότητας, απόηχοι μιάς κάποιας Αρμονίας, πυθαγόρειας ή σαιξπηρικής, που προϋποθέτει όμως το σώμα και το εμπεριέχει. Αυτή η νοσταλγία του «τότε που ζούσαμε» διαπνέει όλη την κομψή αυτή ποιητική συλλογή. Ένας ταιριαστός τίτλος θα ήταν ενδεχομένως κατά την ταπεινή μου γνώμη «Τότε που αισθανόμασταν εμείς οι φοροφυγάδες τών αισθήσεων, εμείς που αξιωθήκαμε μεν τής ηδονής μια νύκτα κι ένα κορμί της φεγγερό, βεβαίως, μόνο που αυτή η μνήμη δε χαράχτηκε βαθιά και το σώμα πια δεν θυμάται» [μακρύς για τίτλος, περιληπτικός εν τούτοις, διασαφηνιστικός κι αποσαφηνιστικός τού περιεχομένου]. Αντ’ αυτού, το «Άνω τελεία» προϋποθέτει μια δημοσιογραφική διακοπή τής ροής τού λόγου, τεχνηέντως ενίοτε, ενισχύουσα τη ρητορικότητα τού όλου εγχειρήματος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα άρτιας δομής και σφύζοντος περιεχομένου. Η μορφή μόνη αναλαμβάνει τη δύσκολη αποστολή τής διασώσεως κάποιου νοήματος με δάκρυα και πόνο ζυμωμένο. Αυτή η γάργαρη συναισθηματικότητα κερδίζει το πολυπληθές κοινό τής ποιήσεως τής δημοφιλούς Κικής Δημουλά, που έχει το προνόμιο να απευθύνεται με τη γραφή και τον λόγο της πέραν πολύ τών συνήθων παροίκων, μετοίκων ή μονίμων πολιτών τού Παρνασσού τής Ποιήσεως. Η Τέχνη της θα κριθεί από τον Καιρό, τον μόνο κριτή, τον αδέκαστο, τον ανυστερόβουλο, τον α-προσωποπαγή. «Και τα άλλα είναι σιγή…», όπως θα έλεγε ο Άμλετ.
Ντίνος Σιώτης, «Μάρθα, Μάρθα», Σχέδια Γιάννης Ψυχοπαίδης, εκδόσεις Γαβριηλίδης, Αθήνα 2016, σ. 86.
Σε αυτή την ποιητική συλλογή του πολιταξιδεμένου και ταξιδευτή στο Χωροχρόνο Ντίνου Σιώτη, αποκαλύπτεται περίτρανη η ευρυμάθεια, η πολυμάθεια και η διαρκής λογοτεχνική του βιοπάλη. Το 2019 ο εκδότης πολλών και μεστών λογοτεχνικών περιοδικών, ο εμπνευστής λογοτεχνικών κινήσεων και εκδηλώσεων, ο συγγραφέας και ποιητής Ντίνος Σιώτης κλείνει πενήντα χρόνια διαρκούς λογοτεχνικής παρουσίας από διάφορα μετερίζια, ως δρων αλλά και ως προβολεύς της σύνολης ποιητικής δημιουργίας του καιρού του.
Η διαρκής ζύμωση με την πλούσια από πνευματική σκοπιά περιρρέουσα ατμόσφαιρα εμπλουτίζει τόσο τη θεματική όσο και την τεχνοτροπία του.
Ζευγαρωτές ομοιοκαταληξίες συμβάλλουν τα μάλα στην υπαρξιακή χαρμολύπη και στην κωμική ελάφρυνση του ανθρώπινου δράματος.
Το ασύνδετο σχήμα επιτείνει τη θεατρικότητα μιας ζωής χωρίς νόημα με την πολυτέλεια της μνήμης επιτακτικώς αναγκαία προκειμένου να αποκωδικοποιηθούν οι παρελθούσες καταγραφές και να ξεκλειδωθούν τα ενοικιαζόμενα δωμάτια της θύμησης.
Στο ποίημα «Λογότυπα Νοσταλγίας» (σελ. 17) ανακαλύπτουμε μεταφυσική θεώρηση τής Καβαφικής Ιθάκης. Το ποίημα καταλήγει σε ένα συμπυκνωμένης μεστότητος τρίστιχο.
Στο ποίημα «Μια Βδομάδα» (σελ. 15), ανιχνεύουμε σατιρική υποσχεσιολογία ποιητικώς συνυφασμένη με το ψυχικό έρμα μιας ζωής με προδομένα όνειρα.
«Το δοξάρι» (σελ. 18) απηχεί εμμέσως τον Σεφερικό «Ερωτικό Λόγο» και συγκεκριμένα τον Πολυδούρειας κοπής στίχο: «Ο κόσμος ήταν εύκολος. Ένας απλός παλμός» (Γιώργος Σεφέρης). Οι ποιητές είναι συγκοινωνούντα δοχεία κι η έμπνευσή τους ομαδική ανάληψη από κοινό λογαριασμό: «Κοντά σου δεν αχούν άγρια οι ανέμοι. / Κοντά σου είναι η γαλήνη και το φως. / Στου νου μας τη χρυσόβεργην ανέμη ο ρόδινος τυλιέται στοχασμός.» (Μαρία Πολυδούρη).
Ο Ντίνος Σιώτης οδεύει προς την ανιδιοτέλεια της ποιητικής μνήμης, την υπέρβαση του «εγώ» υπέρ του «εμείς». Δεν ταυτίζεται με την ομιλώσα ποιητική φωνή όπως οι νεότεροι σύγχρονοί μας ποιητές. Δεν ναρκισσεύεται και δεν αντιφάσκει, αφού έχει πλέον κατακτήσει με τα χρόνια την ηρακλείτεια αοριστία. Θυμίζει το «Ταό» του Λάο Τσού, όπου κάθε κατάφαση εμπεριέχει και την άρνησή της. Ισορροπία αντιθέτων. Μόνον εκεί ανευρίσκεται η αληθινή ποίηση κι η μουσικότητα τού στίχου μάρτυς αξιόπιστος και μη εξαιρετέος. Εξαιρέσιμη για τον ποιητή η ηδονή της σάρκας. Η επιλεκτική ερωτική του διάθεση είναι καθαρά ιδεαλιστική, ποτέ όμως ρομαντική. Ενδέχεται η επιλογή του βιβλικού ονόματος της Μάρθας να υποδηλώνει τη σβησμένη εκπαγλότητα του αποκαθηλωμένου σώματος του Θεανθρώπου. Αυτή η διάχυτη μεταφυσική κι η αναφορά στο Επέκεινα ως παρελθόν που το νοσταλγούμε δίνει στην ποιητική του Ντίνου Σιώτη ένα καινοφανές βεληνεκές και μια άλλη προοπτική. Τα σχεδιαστικά «σημεία φυγής» του απογειώνονται εις το Υπερπέραν όπου όλες οι γραμμές είναι παράλληλες και ουδεμία τεμνομένη.
Με το «Μάρθα, Μάρθα» ο Ντίνος Σιώτης κατακτά επαξίως την κορυφογραμμή του μυθικού Παρνασσού της Ποιήσεως, όχι ως σημαντικός ποιητής της γενιάς του μόνον, αλλά και ω αδιάψευστος μάρτυρας του Καιρού του. Στα χρόνια της Κρίσης κάτι καλό συμβαίνει στα περιβόλια της Μούσας Ερατώς. Λέτε να θυμόμαστε αυτά τα δύσκολα χρόνια όπως αναφερόμαστε στη θρυλική «γενιά του ‘30»; Δεν αποκλείεται. Το πιστεύω. Μόνο που εκεί δεν θα υπάρχουν ηλικιακά ιστορικά ή άλλα τεχνικής φύσεως κριτήρια, αλλά μόνον ποιοτικά, θεματολογικά, υφολογικά, τεχνοτροπικά…
Βαγγέλης Χρόνης, Τα αγάλματα και οι ψυχές, ποίηση, εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2016, σ. 52
Στους γνωστούς λειμώνες μιας ποίησης διαχρονικής, στον αχειροποίητο χωροχρόνο τού Ανέφικτου, επιστρέφει ο σημαντικός υπαρξιακός ποιητής και χαμηλόφωνος διανοητής Βαγγέλης Χρόνης, διερευνώντας τη δική του, εικαστική θα έλεγα, διάσταση της σωματικότητος, απηλλαγμένης από ιδεολογήματα και αγκυλώσεις, καθαρής, όπως εμφανίζεται στα μεγάλα έργα Τέχνης των μεγαλοφυών ζωγράφων, γλυπτών και άλλων εξωκοσμικών, αλλοδιαστασιακών όντων.
Ας διαβάσουμε κατ’ αντιπαραβολήν δύο χαρακτηριστικά του ποιήματα: «Γυμνά γρανιτένια κορμιά» (από τη σελ. 34) και «Η φωλιά τών λύκων» (από την αμέσως επομένη σελίδα). Παρατηρείστε παρακαλώ τη θεματική παραλλαγή και η τεχνική διολίσθηση από το σαφές στο άρρητο, στο αδήλωτο κι ως εκ τούτου ενδεχόμενο:
ΓΥΜΝΑ ΓΡΑΝΙΤΕΝΙΑ ΚΟΡΜΙΑ
Γυμνά γρανιτένια κορμιά
από την σύλληψη ώς την πτώση,
στέκουν εκφραστικά, αμήχανα, θλιμμένα
στον υπαίθριο κήπο τού Όσλο.
Όπως τα σμίλεψε ο Βίγκελαντ
εκφράζοντας τον ανθρώπινο χρόνο
δίχως προοπτικές βελτίωσης.
Οι αρχαίοι Έλληνες αγαλματοποιοί
δημιούργησαν μία άγνωστη θεότητα
αφήνοντας ένα παράθυρο ανοιχτό.
Η ΦΩΛΙΑ ΤΩΝ ΛΥΚΩΝ
Πέρασαν και αυτοί από το σπίτι της ηδονής
ο Έρμερος, ο Φιλέταιρος και ο Καφισός
πριν είκοσι αιώνες στην Πομπηία
χαράζοντας τα ονόματά τους στούς τοίχους
ως έκφραση της ολιγόλεπτης τέρψης.
Χαμαιτυπεία και ανακουφιστήρια
γράφουν ακόμα ιστορία
και εάν η Φρύνη, η Λαΐς και τόσες άλλες
ήταν ξακουστές κάποιους αιώνες νωρίτερα
το ίδιο σημαντικές είναι
και όλες οι επόμενες ανώνυμες.
Πόσο υπερήφανες θα ήταν αυτές οι λύκαινες
εάν γνώριζαν
πως ο χαρακτηρισμός τών οίκων τους
θα ήταν και συνώνυμος τών κυβερνείων;
Παλαιών ή νέων δεν έχει σημασία.
Ο Βαγγέλης Χρόνης, πολίτης τού Κόσμου, ταξιδιώτης τού Χρόνου, περιηγείται τα αξιοθέατα και μας ξεναγεί στην ανθρώπινη περιπέτεια όπως αυτή εκφράζεται με λέξεις, χρώματα και γραμμές. Αυτή του η φιλόστοργη απόσταση προσδίδει στο έργο του ένα είδος διαφωτιστικής φιλανθρωπίας, θα έλεγα, προσπαθώντας να μην μιλήσω πάλι για ουμανισμό κι ανθρωπιστικά ιδεώδη. Ούτως ή άλλως, ο ελληνορωμαϊκός πολιτισμός είναι ριζωμένος βαθιά στο έργο και στη μυθολογία αυτού τού εκλεκτικού ποιητή με προφανείς συγγένειες στους αθάνατους ομοτέχνους του από την «Παλατινή Ανθολογία». Ναι, είναι Έλλην ποιητής, χωρίς να είναι και «εθνικός» (με την έννοια που έδιναν στον όρο αυτό οι πάλαι ποτέ Χριστιανοί), αλλά παγκόσμιος και καθολικός στην ανταπόκρισή του, όπως βλέπει το ποιητικό του είδωλο να αντικατοπτρίζεται σε παράλληλες διαστάσεις και σύμπαντα ανεξιχνίαστα, ακόμη… Γιατί αυτός είναι κι ο ορισμός τού αυθεντικού ποιητή: να δίνει σώμα στο Άρρητο, φωνή στο Ανείπωτο, χρόνο στο Άχωρο και χωρικά ύδατα στο Ασύλληπτο. Τόσο απλά και καθόλου ταπεινά. Το να είσαι ποιητής είναι ιδιότητα. Η μόνη που δεν ακυρώνεται ούτε με το θάνατο. Κι ο Βαγγέλης Χρόνης είναι ξεχωριστός στον κόσμο τής ιεράς Τέχνης τής Ποιήσεως. Με άπλαστη εσωτερικότητα κι αχειροποίητη σεμνότητα. Σχεδόν πέρα από τα συνήθη ανθρώπινα όρια. Υποκλίνομαι ταπεινώς.
Κωνσταντίνος Μπούρας
Info:
http://www.odospanos-cigaret.gr/
Στον Ντίνο Σιώτη και στον Χρήστο Ναούμ για τον ποιητικό τρόπο τού είναι, τού υπάρχειν, τού σκέπτεσθαι, τού φέρεσθαι

55α γενέθλια
«Κάποια μέρα δεν θα πιστεύεις
Ότι υπήρξες τόσο νέος!»
(δια στόματος Ντίνου Σιώτη)
Αριθμοί από αδέσποτα «τώρα»
Χνώτα που νότισαν
Καθρέφτες σπασμένους,
Στρώματα ανθυγιεινά
Από Έρωτες που έληξαν,
Χαραγμένες μουσικές,
Ορτανσίες αδιόρατες…
Λυπάμαι πιο πολύ τις γλαδιόλες
Μαραζώνουν νωρίς,
Ενώ τα παρθενόκρινα
Σκορπίζουν παντού τη γύρη τους
Από ύπερο προπέτη!
[Γιατί αποφεύγουν το θαυμαστικό
Στη σημερινή ποίηση;
Δεν φτάνει που κόψανε
Τις δασείες και τις περισπωμένες;].
Επανέρχομαι στο αχανές «τώρα»
Μέσα στην Ποίηση διακτινίζομαι
Σε χώρους μακρινούς,
Σε χρόνους που δεν έχουν μετρηθεί
Ακόμα…
Σε πάναγνες περιοχές τού Σύμπαντος
Όπου δεν χρειάζεται ν’ απευθυνθείς
Σε κανέναν·
Απλώς υπάρχεις σαν τα ορυκτά·
Ούτε καν σα λουλούδι.
21/3/2017, εορτασμός τής Παγκοσμίου Ημέρας Ποιήσεως από τον Κύκλο Ποιητών στη Στοά Βιβλίου.
Χρήστος Ναούμ ως μάντις Τειρεσίας
Μέσα στην απονιά τών κοιλοπόνων
(των εγκυμονούντων κινδύνους)
Ήρθες εσύ μοιράζοντας κρίνους,
Όχι εκείνους τους χυδαίους
Παρθενόκρινους με τους τεράστιους
Ύπερους, αλλά νερόκρινα,
Ζουμπούλια μοσχομυριστά,
Υάκινθους ευώδεις,
Μα πιο πολύ με το Νάρκισσο
Ερωτοτρόπησες τον αυτοκαταστροφικό,
Μόνο που αντί να πνιγεί εκείνος
Εσύ κότησες να καταβυθιστείς
Εις τα Ερέβη
Μιάς ύπαρξης αλλοτινής
Σε άλλες κοιλάδες ταξιδεμένος
Με τα ρόδα της ερήμου
Να συναγωνίζονται φίλια βλέμματα
Σε σκληρότητα…
«Αν είναι έτσι τα χέρια
Προτιμώ τα ασπόνδυλα»,
Έλεγεν εκείνος, ο δίφυλος μάντις, η σοφός,
Πριν μεταβολιστεί σε στάχτη
Καίγοντας για αιώνες
Με μιάν ήσυχη φλόγα οινοπνεύματος
Αυτοπυρπολούμενος.
Χρήστε Ναούμ, θα πάμε κάποτε εκεί
Όπου Φιλότης και Νείκος
Γίνονται Ένα.
Διαβάστηκε από μένα ως αντίδωρο για τις δικές του απαγγελίες, μαζί με δύο ποιήματα τού Χρήστου Ναούμ από την ανέκδοτη συλλογή «Ύφαλα νερά» στην καθιερωμένη πια Παγκόσμια Ημέρα Ποιήσεως στον Ιανό.
«Η Μπάμπα Γιαγκά, το σκοτεινό τρυγόνι και ο γλάρος»
(αμάν τίτλος!)
Στο Beton7 στα πλαίσια του Φεστιβάλ Θεατρικές Συνθέσεις V

Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Με τη διαδικασία του «ελεύθερου συνειρμού» και καταχρώμενοι απασών τών μοντερνίστικων και μεταμοντέρνων ελευθεριών, οι φιλότιμοι καλλιτέχνες απάλλαξαν τους θεατές από την ανάγκη χρήσεως αγχολυτικών και υπνωτικών ουσιών, αφού κάπου μεταξύ χαλαρού ονείρου και light-εφιάλτη κύλησε μια ήσυχη βραδιά (μίας ώρας και κάτι…) ανάμεσα σε παιδιά και έφηβους (με τη δασκάλα τους) που δεν κατάλαβα αν ήταν ωδείο, σχολείο για παιδιά-ευφυΐες ή πρώτο έτος σχολής ψυχολογίας. Όπως και να έχει το όλον κολλάζ ήταν παντελώς αψυχολόγητο και ασύνδετο, η ανάγκη ενεργοποιήσεως της συνδημιουργικής παρουσίας του θεατή αδήριτος κι εν τέλει, μαζί με την ελληνική ποίηση και τον σύγχρονο ελληνικό κινηματογράφο, θα φτάσουμε να καταστήσουμε αναξιόπιστο και το σύγχρονο ελληνικό θέατρο και να μην πατάει «κουτσή κουρούνα» στις θεατρικές και παραθεατρικές αίθουσες (έτσι λέμε τώρα σπίτια, γκαράζ, αποθήκες, υπόγεια, γκαρσονιέρες και δώματα…).
Τι να σας πω; Μόνο ένα. Με 360 παραστάσεις που βλέπω το χρόνο έχω εξασφαλίσει μια μόνιμη υπνηλία (προς χειμερία νάρκη φτάνει), χαμηλή πίεση, χαμηλό ζάχαρο, φυσιολογικές χοληστερίνες και τριγλυκερίδια. Γιατί, λίγο το θεωρείτε; Η θεραπευτική δύναμη της Τέχνης. Αφού φανταστείτε, αν τύχει και δω (σπανίως) καμία καλή παράσταση που με κρατάει ξύπνιο, βλαστημάω την ατυχία μου που δεν είχα διαβάσει πριν τις κριτικές [ποτέ δεν διαβάζω πριν…] και πήγα να δω το αριστούργημα χάνοντας τον ύπνο μου στη ζεστή αίθουσα με χαμηλωμένα τα φώτα και κάποιους να περνοδιαβαίνουν σαν φαντάσματα στο όνειρό μου…
Αυτά αγαπητοί φίλοι μου, για σήμερα. Ελπίζω να σας διασκέδασα και να μην έθιξα κανέναν. Δεν ήταν στις προθέσεις μου. Είμαι ο τελευταίος άνθρωπος στον κόσμο που θα αποκαρδιώσει εμπροθέτως νεαρούς και φερέλπιδες καλλιτέχνες. Άντε να δούμε πού θα μας βγάλει αυτό το λούκι τής Κρίσης! Εκτός από τα αυγά και τα πασχάλια (που ήδη χάσαμε) θα απολέσουμε και την Αισθητική μας! Κι ως γνήσιος εστέτ, αυτό είναι κάτι που με πειράζει περισσότερο κι από την πείνα ή τον Θάνατο. Έρρωσθε!!!
Κωνσταντίνος Μπούρας
Info:
http://www.beton7.com/index.php/el/programma/theatrikes-parastaseis/item/1089-babagiagka.html
Η Μπάμπα Γιαγκά, το σκοτεινό τρυγόνι και ο γλάρος
Η παράσταση έχει βασιστεί στην ρώσικη λογοτεχνική αφήγηση που ξεκινάει από τα λαϊκά παραμύθια και φθάνει ως τα διηγήματα του Τσέχωφ, του Αντρέγιεφ και του Γκόρκι. Η επιλογή των κειμένων έγινε από γνωστά , εμβληματικά έργα που έχουν γράψει οι πρωτοπόροι της ρώσικης λογοτεχνίας με άξονα το παιδί και την φυσική και πνευματική του υπόσταση στην κοινωνία. Τα κλασικά λαϊκά παραμύθια «πνευματικές εξερευνήσεις που αποκαλύπτουν πώς βλέπουμε τη ζωή, πώς τη νιώθουμε ή πώς είναι μέσα μας», κατά τον Μπρούνο Μπετελχάιμ, έχουν διαποτίσει το έργο των ρώσων δημιουργών. Οι ήρωες της ρώσικης παράδοσης , «ταιριάζουν με αρχέτυπα ψυχολογικά φαινόμενα, εκφράζουν εσωτερικές συγκρούσεις και υποδεικνύουν τον τρόπο να λυθούν». Ειδικά όταν οι πρωταγωνιστές είναι μικρά παιδιά και έφηβοι, όπως στην παράστασή μας, κατανοούμε πόσο λειτουργικό είναι το παραμύθι για τη φαντασία και για την προσωπικότητά τους. Μέσα από μια σκηνική ανάγνωση με μουσική και ονειρικές σκηνές, το κάθε παραμύθι που έχουμε επεξεργαστεί «μεταδίδει το μήνυμα ότι οι δυσκολίες της ζωής είναι αναπόφευκτες, απρόσμενες και συχνά άδικες, αλλά όποιος δεν λιγοψυχήσει και εξελιχθεί, κυριαρχεί σε όλα τα εμπόδια». Στην σύνθεση αυτή με του μύθου με τη λογοτεχνία αναπτύσσονται ζητήματα κακοποίησης παιδιών, παιδικής εργασίας και εκμετάλλευσης αλλά και παιχνίδια και προσδοκίες των μικρών ηρώων που ζουν με το όνειρο να καταφέρουν το αδύνατο, όπως οι δικοί τους αγαπημένοι ήρωες των παραμυθιών.
Στην σκηνή συναντιέται το όνειρο με τον εφιάλτη, οι αναμνήσεις με το παρόν και ο χρόνος διαθλάται συμπαρασύροντας και το χώρο.
Η δυστυχία, η δυσκολία και τέλος η βεβαιότητα ότι ίσως να μην ζήσουμε όπως αυτοί «καλά κι’ εμείς καλύτερα», αλλά «θα ζήσουμε», είναι μια νοητή ευθεία, γεμάτη ποίηση και θέατρο, τα οποία αποτελούν ένα προσιτό, χρήσιμο και κυρίως ευχάριστο υλικό για παιδιά και εφήβους . Ειδικά στις μέρες μας όπου αναδεικνύεται πιο επιτακτικό από ποτέ να αποδοθεί στα παιδιά και στους εφήβους η ζωή που τους πρέπει, το έργο προβληματίζει με την διαχρονική ομοιότητα σε συνθήκες και αποτελέσματα.
Σύνθεση κειμένου – Σκηνοθεσία: Μαρία Φραγκή
Σκηνικά – Κοστούμια: Σάντρα Στεφανίδου
Σχεδιασμός ήχου / μουσική: Άννα Μουζάκη
Βίντεο / Εικαστικές δημιουργίες: Αναστάσης-Παναγής Μελέτης
Παίζουν: Νικολέτα Γκριμέκη, Νερίνα Ζάρπα, Γιώργος Πέππας, Γιώργος Ρουστέμης, Σάντυ Σπυρίδη
Παραστάσεις: Φεβρουάριος 13, 14, 20, 21 και Μάρτιος 6, 7, 13, 14, Δευτέρα και Τρίτη στις 21:00 στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Θεατρικές Συνθέσεις V στο Beton7
Είσοδος: 10€ | Φοιτητικό, Ανέργων 5€
Online κρατήσεις στο www.beton7.com ή στο 2107512625
ΤΗΛΕΦΩΝO ΓΙΑ ΚΡΑΤΗΣΕΙΣ ΣΧΟΛΕΙΩΝ: 6972290814
Beton7, Πύδνας 7, 11855 Βοτανικός
«Όλα αυτά τα υπέροχα πράγματα»
Επιτέλους, διαδραστικό θέατρο, σύγχρονο και νεοπαγές στο ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΚΟΣΜΟΥ: «Όλα αυτά τα υπέροχα πράγματα» των Ντάνκαν Μακμίλαν και Τζώνυ Ντόναχο, σε σκηνοθεσία Ιόλης Ανδρεάδη, με την χαριτωμένη και εύπλαστη Μελίνα Θεοχαρίδου.

γράφει ο θεατρολόγος και κριτικός Κωνσταντίνος Μπούρας
Λατρεύω τους νέους ανθρώπους όταν τολμούν και ρισκάρουν. Οι μεγάλοι, οι πετυχημένοι, οι σοβαροφανείς, οι ξερόλες, οι ανασφαλείς, ας επαναπαύονται στις δάφνες τους. Σε αυτή την παράσταση συναντιώνται ενθουσιώδεις νεαροί ή νέοι ενθουσιώδεις καλλιτέχνες-δημιουργοί-ερμηνευτές, από τον Αντώνη Γαλέο που φιλοτέχνησε τη μετάφραση, το δίδυμο Ιόλη Ανδρεάδη-Άρης Ασπρούλης που υπογράφει (και κάνει) τη σκηνοθεσία, την χαριτωμένη κι εύπλαστη, ευγενικά αυταρχική και επιτηδευμένα αβέβαιη Μελίνα Θεοχαρίδου στο ρόλο της animatrice, σε αυτό το δύσκολο διαδραστικό (με το κοινό και τους θεατές) έργο των Ντάνκαν Μακμίλαν και Τζώνυ Ντόναχο, όπου απαριθμούν χιλιάδες λόγους κι αιτίες αποφυγής της αυτοκτονίας και της απόλαυσης κάθε χαράς που έχει να προσφέρει η ζωή, ή κάθε χαράς που επινοούμε για να κρατηθούμε από τη Ζωή. «ΌΛΑ ΑΥΤΑ ΤΑ ΥΠΕΡΟΧΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ» είναι συχνά-πυκνά γλυκερά, συναισθηματικά, παγερώς αδιάφορα, που δεν μπορούν από μόνα τους να κρατήσουν στη ζωή ούτε σαλιγκάρι που διασχίζει κάθε πολυσύχναστη εθνική οδό με νταλίκες… όμως αυτή ακριβώς η τραγική προσπάθεια του Ανθρώπου να κρατηθεί από μικρο-πράγματα για να αποφύγει τη μεγάλη, την αρχετυπική σύγκρουση με το Φόβο του Θανάτου, απαιτεί τη συμμετοχή του θεατή για να ολοκληρωθεί και να μην συντελεστεί ερήμην του. Μία και μόνη ένσταση: θα προτιμούσα να είναι πιο χαλαρή και λιγότερο νοησιαρχική-ρασιοναλιστική η εκτέλεση της κατά άλλα πρωτότυπης ιδέας. Δεν χρειάζεται να υπάρχουν σκονάκια-χαρτάκια με έτοιμα τσιτάτα για τους ακαμάτες και τεμπέληδες θεατρόφιλους. Θα προτιμούσα να λέγανε δικά τους πράγματα, να αυτοσχεδίαζαν περισσότερο, να τολμούσαν καλύτερα, να ριψοκινδύνευαν χωρίς σωσίβια και μαξιλαράκια… Αλλά αυτό είναι μια προοπτική για τη σύγχρονη δραματουργία, που εγώ ο ίδιος προτίθεμαι να πάω πάρα πέρα και να συμβάλλω εμπράκτως σε αυτόν τον γόνιμο προβληματισμό για τη διαδραστική Τέχνη του αμέσου μέλλοντός μας.
Μην την χάσετε αυτή την παράσταση. Είναι πραγματικό ό,τι πιο «μοδέρνο» μπορείτε να δείτε!
Κωνσταντίνος Μπούρας
Nietzsche – Wagner, στο θέατρο ΤΟΠΟΣ ΑΛΛΟΥ

Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Συναρπαστική αποκαθήλωση ιερών τεράτων. Ενδιαφέρουσα δραματική και σκηνική απόπειρα. Με μία επιφύλαξη: παραήταν σχηματικά τα περιγράμματα των «ηρώων» που αποδομήθηκαν. Οι γυναικείες φιγούρες αντιθέτως και ειδικά η Λου Σαλομέ αποδόθηκε από την υπέροχη ηθοποιό Ειρήνη Καζάκου με ιδιαίτερα πειστικό ρεαλιστικό τρόπο, με αρμόζουσα εσωτερικότητα και χωρίς ίχνος επιτήδευσης. Δεν το χρειαζόταν άλλωστε (ο ρόλος που εκλήθη να υποδυθεί κι η ιδία ως γυναικάρα ηθοποιός). Ο Νίκος Καμτσής είναι ένας ιδιαίτερα επινοητικός θεατράνθρωπος, επαρκής και αρκούντως δραματικός, με αμφίβολη όμως αισθητική ως προς τις εικαστικές λεπτομέρειες των συλλήψεών του. Μακράν πολύ του εστετισμού, αλλά και του καλώς εννοούμενου αστικού θεάτρου, ρέπει προς έναν μάλλον κιτς εξπρεσσιονισμόν τείνοντα προς το βλαχο-μπαρόκ κι ένα κακώς εννοούμενο «θέατρο σκιών». Καλός ο μανιχαϊσμός από θεατρικής απόψεως, αλλά και η σύγκλιση απόψεων και οι εκλεκτικές συγγένειες συγχρόνων διανοητών και μουσικών επιβάλλεται να τονισθούν. Με άλλα λόγια, η «όψις» και αυτή της παραστάσεως παρέπεμπε μάλλον σε διακωμώδηση και γελοιογράφηση των ιερών γιγάντων της φιλοσοφίας και της μουσικής, χωρίς όμως τους κώδικες (και την αισθητική) των κόμικς. Αυτή η θολότητα στη σύλληψη και στην απόδοση αυτής τής κατά τα άλλα ενδιαφέρουσας ιδέας, δημιούργησε μια κάποια σύγχυση στον επαρκή θεατή ενώ διευκολύνει τον αμύητο να κατανοήσει και να παρακολουθήσει τα επί σκηνής τεκταινόμενα. Μήπως, λοιπόν αυτό ήταν και το κυρίαρχο άγχος του ερευνητή-σκηνοθέτη-δραματουργού; Φοβήθηκε μην χαθεί το κοινό του στα βαθιά νερά της υψηλής Φιλοσοφίας; Είναι άλλη η αισθητική και η στόχευση του Μπρεχτ κι άλλο ο γερμανικός εξπρεσσιονισμός. Άλλο το μπαρόκ κι άλλη η νιτσεϊκή άποψη κι απόδοση των αρχετύπων. Θα έπρεπε για να συναντηθούν (και αισθητικώς, όχι μόνον λεκτικώς κι ενδεχομένως νοηματικώς) επί σκηνής ο Νίτσε με το Βάγκνερ να υπάρχει και να επιδεικνύεται περισσότερη έγνοια για τη λεπτομέρεια, από εικαστικής αλλά και κινησιολογικής πλευράς. Εν πάσει περιπτώσει, παρά τις νόμιμες επιφυλάξεις μου, παρακολούθησα μια από τις πλέον ενδιαφέρουσες παραστάσεις της φετεινής θεατρικής χρονιάς. Συγχαρητήρια σε όλους τους συμμετέχοντες. Μια ριψοκίνδυνη απόπειρα εστέφθη με (σχετική) σκηνική επιτυχία.
Κωνσταντίνος Μπούρας
INFO:
Nietzsche – Wagner, ένα έργο για το φασισμό από 3 Μαρτίου 2017
ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΓΙΑ 15 ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ
Τα δύο «τέρατα» της Ευρωπαϊκής διανόησης συναντιούνται τους πρώτους μήνες του 1900. Μόλις μπήκε ο νέος 20ος αιώνας. Η συνάντηση γίνεται μετά από πρόσκληση του Νίτσε, δεκαεπτά χρόνια μετά το θάνατο του Βάγκνερ και λίγους μόλις μήνες πριν το θάνατο του Νίτσε. Η συνάντηση εκ των πραγμάτων δεν έγινε ποτέ. Είναι φανταστική.
Τόπος συνάντησης το σανατόριο στο οποίο ζει ο Νίτσε τα τελευταία έντεκα χρόνια της ζωής του.
Ο Νίτσε και ο Βάγκνερ υπήρξαν πολύ φίλοι και θαυμαστές ο ένας του άλλου. Μέχρι την πρεμιέρα του «Πάρσιφαλ» στο Μπάιροιτ όπου ο Νίτσε κρίνοντας απαράδεκτη την όπερα (μουσική και λιμπρέτο, φόρμα και περιεχόμενο) σηκώθηκε και έφυγε στη μέση της παράστασης. Από τότε δεν ξαναμίλησαν. O Νίτσε επιδόθηκε σε μία σωρεία λιβελογραφημάτων και βιβλίων ολόκληρων, εναντίον του Βάγκνερ και των Γερμανών.
Ο Βάγκνερ πέθανε τον Φεβρουάριο του 1883.
Ο Νίτσε πέθανε στο σανατόριο τον Αύγουστο του 1900 με παραλυτική, παραληρημα-τική παραισθησιογόνο ψυχική διαταραχή και ένα μόνιμο «διονυσιασμό». Θέμα της συνάντησης τους ο Φασισμός, οι Ναζί, ο ρατσισμός, ο Χίτλερ, οι Γερμανοί που έχουν στο DNA τους τον επεκτατισμό και την επιβολή πάνω στους άλλους λαούς της Ευρώπης, το Β’ Ράιχ του Μπίσμαρκ που έζησε ο Νίτσε και ο Βάγκνερ και το Γ’ Ράιχ του Χίτλερ, που έρχεται μαζί με τα κρεματόρια και του φούρνους αερίων.
Ο Φασισμός και οι Ναζί ξεζούμισαν και παραποίησαν και τον Νίτσε και τον Βάγκνερ.
Η φιλοσοφία του Νίτσε και η θεωρεία του Υπεράνθρωπου έγινε η επίσημη ιδεολογία του Χίτλερ και οι επικές ρομαντικές συνθέσεις του Βάγκνερ η επίσημη μουσική του. Στήριξαν ακούσια (η μήπως εκούσια) αυτό το μόρφωμα που θα φορτωθεί με τη μεγαλύτερη θηριωδία της Ευρώπης από καταβολής κόσμου. Μοιραία η σκιά αυτή πέφτει και πάνω στον Νίτσε και στον Βάγκνερ. Αυτό είναι το μοναδικό αντικείμενο της συζήτησης. Ο Βάγκνερ έρχεται και μαζί του η μητέρα του Νίτσε, η μικρότερη αδελφή του Ελίζαμπεθ (δηλωμένη φασίστρια, οπαδός του Χίτλερ και του Μουσολίνι, που έχει παραποιήσει χυδαία τα γραπτά και την φιλοσοφία του Νίτσε), και η αιώνια μοιραία γυναίκα, Λου Σαλομέ (αντικείμενο του πόθου του Νίτσε, όχι και τόσο σκοτεινό) και κάπως απρόσκλητος εμφανίζεται ο Σίγκμουντ Φρόυντ.
Ποια η αναγκαιότητα μιας τέτοιας συνάντησης σήμερα? Ο φασισμός δείχνει και πάλι το αποτρόπαιο πρόσωπο του. Σε ολόκληρη την Ευρώπη η άνοδος του φασισμού είναι εντυπωσιακή.
Από που όμως αντλεί την δύναμη και την άνοδο του?
Από την ανεργία και την ανέχεια που ενέσκηψε. Σύμφωνοι. Ομως το να χάσει τη δουλειά του ο απλός άνθρωπος και να βρεθεί κάποιος να του δώσει μια σακούλα πατάτες, δεν αρκεί για να προσανατολιστεί ιδεολογικά και πολιτικά προς ένα μόρφωμα αποτρόπαιο και βεβαρημένο με εγκλήματα και θηριωδίες. Χρειάζεται πίσω από την όποια προτίμηση μια ιδεολογία και μια φιλοσοφία.
Έτσι ο φασισμός βρήκε στην φιλοσοφία τον «υπεράνθρωπο» του Νίτσε και τον παραχάραξε.
Πήρε τη μουσική και τους ήρωες του Βάγκνερ και τους έκανε πρότυπα για την νεολαία και τον όχλο που τον ακολούθησαν και επισφράγισε τις θηριωδίες του.
Στη σκηνή του ΤΟΠΟΣ ΑΛΛΟΥ ο Νίτσε και ο Βάγκνερ θα συγκρουστούν για να ρίξουν φως πάνω στο εν πολλοίς ανεξήγητο ερώτημα: «Πενήντα χρόνια μετά από την Γερμανική κατοχή, τι είναι αυτό που γοητεύει και πείθει λαϊκά στρώματα να στραφούν προς το φασισμό, να ψηφίσουν φασιστικά κόμματα και να εμπιστευτούν φασίστες άξεστους, αγράμματους και θρασείς τραμπούκους να τους κυβερνήσουν».
Μετά από μια θαυμάσια παράσταση στο θέατρο Έαρ
Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ
Στην αρχαία φίλη μου Γεωργία Ζώη
-Εμείς θα είμαστε το «είναι» κι εσύ το φαίνεσθαι.
-Ααα, δεν με συμφέρει.
-Γιατί, εύκολο πράγμα νομίζεις ότι είναι το φαίνεσθαι;
-Όμως το «είναι» είναι το ουσιαστικό.
-Ναι, αλλά το «φαίνεσθαι» απαιτεί καλλιέργεια
Κι αυτό προϋποθέτει Τέχνη, υψηλή.
(12/3/2017, διάλογος που διαμείφθηκε μεταξύ εμού και της Γεωργίας Ζώη, της Κατερίνας Αγγελάκη-Ρουκ συγκατανευούσης, μετά το πέρας της παραστάσεως στο «Θέατρο Έαρ» (Μαγνησίας 5, πλατεία Βικτωρίας), όπου απολαύσαμε επί σκηνής την ειλικρινέστατη και αυθόρμητη Κατερίνα-Αγγελάκη Ρουκ να συνδιαλέγεται μεταξύ άλλων με την προσωποποιημένη Υποκρισία, με την εξαίρετη ηθοποιό Γεωργία Ζώη ως alter ego και φερέφωνο-προσωπείο της. «Της μοναξιάς διπρόσωποι μονόλογοι», ο τίτλος αυτής της μοναδικής παράστασης, που ελπίζω να έχει κι ανάλογες, διαλογικές αυτή τη φορά, επί σκηνής συναντήσεις ζώντων ποιητών και τεθνεώτων…)
«Πλατεία Ηρώων» στο “Θέατρο της οδού Κυκλάδων” : Μεγάλη «Πλατεία» σε μικρή σκηνή

Από τον κριτικό θεάτρου ΓΙΩΡΓΟ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΗ
Στην «Πλατεία Ηρώων» (1988) του Τόμας Μπέρνχαρντ (1931-1989) όλα έχουν συντελεστεί από πριν. Τα πρόσωπα καλούνται να διαχειριστούν τα μετά: μια αυτοκτονία, στην πραγματικότητα όμως την τραυματική ιστορική μνήμη. Αθέατος πρωταγωνιστής ο εβραϊκής καταγωγής καθηγητής Σούστερ. Χρόνια αυτοεξόριστος, επαναπατρίζεται στη Βιέννη, χτίζει νέα καριέρα μέχρι να δει τα γεγονότα να επαναλαμβάνονται: Ένας επιλήσμων λαός, ο άλλοτε ναζί Kurt Waldheim στην Προεδρία, ο αντισημιτισμός να ανασυντάσσεται και οι ζητωκραυγές για το Anschluss (1938) στη Heldenplatz να αναπαράγονται ως εφιαλτική παραίσθηση. Στο κατώφλι μιας νέας αυτοεξορίας ο Σούστερ δίνει τέλος στη ζωή του…
Τα «γιατί» στοιχειώνουν τους οικείους του: οικογένεια, οικιακό προσωπικό, φίλους. «Κάθε νεκρός αφήνει πίσω του μια ποσότητα κακής συνείδησης» θα πει ο καθηγητής Λίμπιχ. Λίγο πριν ο, επίσης καθηγητής, αδελφός του θανόντος έχει επιδοθεί σε ένα βιτριολικό «κατηγορώ» για την Αυστρία και τους Αυστριακούς. Και ακόμα πιο πριν η οικονόμος Τσίτελ σκιαγραφεί το αφεντικό της ως έναν δεσποτικό, σκληρό, ψυχωσικό άνθρωπο που όμως… αγαπούσε τη μουσική!
Με μακροσκελείς επιτεινόμενους μονολόγους, ασυνεχείς συλλογισμούς, συνειρμούς, παλιλλογίες, οξύμωρα, σαρκαστικό χιούμορ στο «κύκνειο άσμα» του, ο Μπέρνχαρντ φωτίζει το νοσηρό ιστορικό υποσυνείδητο και επιδαψιλεύει καταγγελίες και λοιδορίες ως παρακαταθήκη και ανάθεμα προς μια εν υπνώσει κοινωνία…
Η παράσταση στο Οδού Κυκλάδων (σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά), προσκρούει κατ’αρχάς, στη δυσλειτουργικότητα ενός χώρου στον οποίο συμπιέζεται ένα έργο που από μόνο του συνιστά μια έκρηξη. Στην πρώτη πράξη, αντί ενός ρυθμικού, αυτιστικού sotto voce που, ως υποδήλωση του εγκλεισμού στο εσώτατο προσωπικό πεδίο, αναδίδεται αβίαστα από το κείμενο, ο στροφιλιζόμενος, διαλείπων και πλήρης μηρυκασμών λόγος της οικονόμου Τσίτελ-Καρυοφυλλιάς Καραμπέτη επιλέγεται να εξωτερικευτεί μέσω εναλλαγής crescendos-decrescendos, αδρών παύσεων και κινητικότητας με κόστος την οριακή αποδυνάμωση του ρόλου της υπηρέτριας Χέρτα από την –παρόλα αυτά- ανθεκτική Σύρμω Κεκέ αλλά και την ετεροβαρή κατανομή των πράξεων.
Στη β’ πράξη ο καθηγητής Ρόμπερτ-Χρήστος Στέργιογλου μετατρέπει τον τόνο ειρωνείας στην εκφορά του λόγου του από εργαλείο σε φυγόκεντρη δύναμη με ροπή στις παρυφές της κοινωνικής σάτιρας, ενώ η Άννα της Μαρίας Σκουλά μεταφέρει πολύ τυπικά τις ανακυκλούμενες κληρονομημένες πατρικές ψευδαισθήσεις εν αντιθέσει με την Όλγα-Άννα Καλαϊτζίδου της οποίας τα σιωπηρά υπαρξιακά ρίγη αποδεικνύονται σκηνικά ενεργά.
Η γ΄ πράξη, με περικοπές κειμένου και προσώπων, προβάλλει περισσότερο ως εικαστικό ταμπλώ παρά ως κορύφωση της διάνοιας του έργου, ένα αισθητικό τοπίο που υπηρετείται συντηρητικά από τους Υβόννη Μαλτέζου (κα Σούστερ) και Γιώργο Μπινιάρη (Καθηγητής Λίμπιχ) και σχεδόν «επιγραμματικά» από τον Παναγιώτη Εξαρχέα (Λούκας).
Τέλος, η σκηνική δημιουργία (Κλειώ Μπομπότη), πέρα από το συμβολισμό του κατοπτρισμού του κοινού (και άρα της ατομικής και συλλογικής συνείδησης), συμβάλλει σε ένα απαραίτητο βάθος, οι πελιδνοί φωτισμοί (Αλέκος Αναστασίου) «μεταφράζουν» τους ψυχισμούς όσο και την περιρρέουσα και υφέρπουσα φαιά ατμόσφαιρα, ενώ η στέρεη μετάφραση (Έρι Κύργια) λειτουργεί ως συγκρατητικό υλικό της όλης πρότασης.
Γιώργος Παπαγιαννάκης
www.kritikitheatrou.gr
ΦΟΡΤΥ ½ (ΜΥΗΣΙΣ) της Ελένης Γερασιμίδου στο ΑΠΟ ΚΟΙΝΟΥ θέατρο
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα…
Η Ελένη Γερασιμίδου σε ξεκαρδιστική παρωδία κουλτουριάρικιας περφόρμανς (ονόματα δεν λέμε οικογένειες δεν θίγουμε) συνεπικουρούμενη από τον αριστοφανικό σύζυγό της, το alter ego της, Αντώνη Ξένο σε απόπειρα stand-up comedy και με την κόρη της Αγγελική Ξένου σε ρόλο φροντιστή από το «Μαύρο Θέατρο της Πράγας» (εμφανούς όμως κι ορατού, ίσως περισσότερο από το …αναμενόμενο).
Στοιχεία αθηναϊκής επιθεώρησης, μπρεχτικής αποστασιοποίησης, agit-prop (αγκιτάτσιας προπαγάνδας), πολιτικό θέατρο καταγγελίας, με μία εσάνς σοσιαλιστικού ρεαλισμού. Παντελής απουσία «αντιθεάτρου». Το «βρίζοντας τον κοινό» δεν παίζει και δεν παίζεται εδώ. Αντιθέτως, απόλυτος σεβασμός στο κοινό και στην ισότητα όλων των ανθρώπων. Εύγε τους.
Αλήθεια, εκείνο το “σατυρική performance” στην ανακοίνωση του θιάσου γιατί με ύψιλον κι όχι με γιώτα; Δεν είδα κανέναν φαλλοφόρο σάτυρο να κυκλοφορεί επί σκηνής, ούτε πουθενά αλλού άλλωστε… (στον χώρο του θεάτρου, εννοώ, για να μην παρεξηγηθώ).
Απολαυστικόν το όλον θέαμα. Ο θεατής φεύγει ανικανοποίητος. «Κι άλλο κι άλλο» ζητάει εναγωνίως. Το διάνθισμα τού λόγου με λαϊκές παροιμίες, πραγματικά ταιριαστό και αρμονικό.
Κι εάν νομίζετε ότι το ΑΠΟ ΚΟΙΝΟΥ θέατρο είναι οικογενειακή υπόθεση, σφάλλετε, αφού η συμμετοχή των θεατών είναι αδήρριτη κι επιβεβλημένη.
Εξάλλου τις άλλες μέρες, στα υπόλοιπα θεάματα, δίδεται τόπος και βήμα στους νέους, τους εκτός των τειχών, τους αδέσμευτους κι αναπαλλοτρίωτους.
Συγχαρητήρια σε όλους!!! Ειλικρινώς κι εκ βάθους καρδίας,
Κωνσταντίνος Μπούρας
INFO:
ΦΟΡΤΥ 1/2
(ΜΥΗΣΙΣ)
της Ελένης Γερασιμίδου
Μια ανατρεπτική περφόρμανς στην οποία η άλλη Βαλκάνια περφόμερ, γνωστή και ως Yelena Yerasimovic, εμφανίζεται στη σκηνή για να προκαλέσει αντιδράσεις, αναρωτήσεις, ανησυχίες, αγανάκτηση-ευχαρίστηση και πολύ γέλιο!
Συνεργούς έχει το alter ego της, Αντώνη Ξένο, και το Άλλο (βουβό), Αγγελική Ξένου.
http://www.culturenow.gr/52528/forty-myhsis-me-thn-elenh-gerasimidoy-sto-theatro-apo-koinoy
Φόρτυ ½ (μύησις), με την Ελένη Γερασιμίδου στο θέατρο Από Κοινού
Παρασκευή, 21 Οκτωβρίου 2016 14:52
Η Ελένη Γερασιμίδου παρουσιάζει στο θέατρο Από Κοινού τη νέα σατυρική performance, με τίτλοΦόρτυ ½ (μύησις).
Μια ανατρεπτική περφόρμανς στην οποία η άλλη Βαλκάνια περφόμερ, γνωστή και ως Yelena Yerasimovic, εμφανίζεται στη σκηνή για να προκαλέσει αντιδράσεις, αναρωτήσεις, ανησυχίες, αγανάκτηση-ευχαρίστηση και πολύ γέλιο!
Συνεργούς έχει το alter ego της,Αντώνη Ξένο, και το Άλλο (βουβό),Αγγελική Ξένου .
Η παράσταση απευθύνεται σε κοινό ανοιχτό στις καλλιτεχνικές προκλήσεις και έτοιμο να συμμετάσχει ενεργά στα θεατρικά δρώμενα.
Ο τίτλος παραμένει ένα μυστήριο… είστε σε θέση να το ανακαλύψετε; (use your englreek… hahaha)
Παίζουν:
Η ίδια: Ελένη Γερασιμίδου
Alter ego: Αντώνης Ξένος
Το Άλλο (βουβό): Αγγελική Ξένου
Κείμενα: Ελένη Γερασιμίδου
Σκηνοθεσία: Αγγελική Ξένου
Εικαστική Επιμέλεια: Κώστας Βελινόπουλος
Επιμέλεια video: Κώστας Σταματόπουλος
Μουσική Επιμέλεια: trikouvertes (Αλεξάνδρα Μπότη-Χριστίνα Τζάκσον- Αγγελική Ξένου)
Κατασκευές σκηνικών αντικειμένων: Ντίνος Παρηγόρης
Φροντιστηριακές Κατασκευές: Δήμητρα Παπαδημητροπούλου
Εκτέλεση Κοστουμιών: Δάφνη Τσακώτα
Αφίσα: Βανέσα Κανδυλάρου
Φωτογραφία αφίσας: Γιώργος Καλφαμανώλης
Διάρκεια παράστασης: 1 ώρα και 10 λεπτά
«Ηλέκτρα» του Λεωνίδα Τσιριγκούλη στο Σπίτι του Ηθοποιού
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα…
Το απόλυτο φεμινιστικό μανιφέστο, σα να βγήκε από την κινηματογραφική «Κραυγή γυναικών» του Ζυλ Ντασέν με την αξέχαστη Μελίνα Μερκούρη.
Σουρεαλισμός και αφαίρεση, ποιητικός λογιωτατισμός, θεατρικός βερμπαλισμός κι εναλλασσόμενη μονοτονία που έσπασε χάρη στις χαρισματικές ηθοποιούς: Βίβιαν Ιωάννου και Αλεξία Πετροπούλου.
Το «Σπίτι του Ηθοποιού» συνεχίζει να παρέχει πολιτιστικό έργο ποιότητας και κοινωνικό έργο πρότυπο.
Κωνσταντίνος Μπούρας
INFO:
ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΗΘΟΠΟΙΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ ΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ «ΗΛΕΚΤΡΑ» του Λεωνίδα Τσιριγκούλη
Η γυναικεία κακοποίηση, γραμμένη και καταγεγραμμένη από τη ματιά ενός άνδρα του εικαστικού και σκηνοθέτη Λεωνίδα Τσιριγκούλη.
Η Ηλέκτρα του Λεωνίδα Τσιριγκούλη καταγράφει την εσωτερική απεικόνιση τριών βιασμένων γυναικών, ψυχή τε και σώματι, των τριών ηρωίδων του έργου, της Ηλέκτρας, της Χρυσόθεμης και μιας νεαρής πόρνης, «του Μαμουνιού». Ο εσώτερος ψυχισμός τους περιφέρεται χαοτικά ανάμεσα στη λήθη και τη μνήμη, περιπλανώμενος ανάμεσα στον χρόνο και τις απόλυτες αδυναμίες τους, τη ματαίωση των ονείρων τους ακόμα και της ίδιας τους της ζωής στοιχεία καταπίεσης που τους κληροδοτήθηκαν από την μάνα τους που και εκείνη ευνουχίστηκε από τον ίδιο της τον πατέρα. Οι ηρωίδες αντιλαμβάνονται μέσα από μια άσκηση αυτογνωσίας πως αυτοί που κάποτε υπήρξαν στις ζωές τους είναι σκιές αναμνήσεων, χρεωμένες χωρίς επιστροφή μέσα στα κατάβαθα της ψυχής τους. «Επιλογή αντικειμένου χωρίς όνειρα. Μία παγωμένη συμπεριφορά. Χρέωση χωρίς επιστροφή», όπως γράφει ο Λεωνίδας Τσιριγκούλης στο μονόπρακτό του Ηλέκτρα. Το τελετουργικό παιχνίδι της αυτογνωσίας συνεχίζεται μέχρι να φτάσει η ιερή ώρα, η στιγμή της λύτρωσης. Δύσκολη τελετουργία, καθώς διέρχεται μέσα από καταστάσεις οδύνης, μαστιγώματος και αφοπλιστικής ειλικρίνειας. Μια ομολογία, μια διαμαρτυρία γυναικών εκφραζόμενη από τη ματιά ενός άντρα αλλά και την ευγένεια ψυχής, την αγάπη και τον σεβασμό προς τη γυναίκα που τη θέλει μια οντότητα απόλυτα εναρμονισμένη με τη φυσική εξέλιξή της. Μια οντότητα ελεύθερη, δυνατή, μορφωμένη και ερωτική, απαλλαγμένη από τα φαντάσματα του παρελθόντος.
ΚΕΙΜΕΝΟ- ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ-ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΤΣΙΡΙΓΚΟΥΛΗΣ
ΠΑΙΖΟΥΝ ΟΙ ΗΘΟΠΟΙΟΙ ΜΕ ΣΕΙΡΑ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ
ΜΑΜΟΥΝΙ- ΒΙΒΙΑΝ ΙΩΑΝΝΟΥ
ΗΛΕΚΤΡΑ – ΑΛΕΞΙΑ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΥ
ΧΡΥΣΟΘΕΜΙΣ – ΒΙΒΙΑΝ ΙΩΑΝΝΟΥ
ΜΟΥΣΙΚΗ- ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΑΝΑΡΗΣ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ-ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΕΒΟΥΔΑΣ
Μακιγιαζ: Αλέξανδρος Λόγγος
VIDEO ART- ΑΝΤΩΝΗΣ ΜΕΝΔΡΑΝΗΣ
ΑΦΙΣΑ- AELLA
ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΗΘΟΠΟΙΟΥ : Παρασκευή 24/2 και Παρασκευή 3/3 2017
Θα χαρούμε πολύ να τιμήσετε με την παρουσία σας και να ενισχύσετε την προσπάθειά μας κατά της κακοποίησης των γυναικών. ΕΙΣΟΔΟΣ ΜΕ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ
