” Πολύχρωμο Σκοτάδι κι ασπρόμαυρο Φως: 6 εικαστικοί “
ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ
Η Dépôt Art Gallery
Σας προσκαλεί
Την Παρασκευή, 9 Μαρτίου 2018
ώρα 20:00 έως 23:30
στα εγκαίνια της έκθεσης με τίτλο:
” Πολύχρωμο Σκοτάδι
κι ασπρόμαυρο Φως:
6 εικαστικοί ”
Άννα Αντάρτη
Ελισάβετ Διονυσοπούλου
Δήμητρα Μπακογιαννάκη
Αθανάσιος Μπερούτσος
Πάνος Πασσίσης
Ειρήνη Ράπτη
Επιμέλεια έκθεσης & κείμενα :
Κωνσταντίνος Μπούρας
Ποιητής, θεατρολόγος και κριτικός
Διάρκεια έκθεσης : 9 -17 Μαρτίου 2018
Με την υποστήριξη:
Θα χαρούμε να είσαστε μαζί μας.
Dépôt Art Gallery
Νεοφύτου Βάμβα 5,
106 74 Κολωνάκι Αθήνα
Τηλ 210 36 48 174
e-mail: info@depotgallery.gr
Facebook: depotgallery.gr
Web site:www.depotgallery.gr
Ώρες λειτουργίας: Τρίτη έως Παρασκευή 14:00 – 20:00
Σάββατο 11:00 –15:00
Κυριακή κλειστά
Δευτέρα κατόπιν ραντεβού
ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ
Τάκης Σινόπουλος, ένας διακεκριμένος ποιητής αποκαλύπτει την εικαστική πλευρά του αποδεικνύοντας ότι όλες οι Τέχνες συμβάλλουν σε μία.
Τάκης Σινόπουλος, 28 πίνακες, Έκθεση στο χώρο Poems&Crimes των εκδόσεων Γαβριηλίδης, Αγίας Ειρήνης 17, Αθήνα 105 51, τηλ. 210328839, www.gavrielidesbooks.gr
Από τον ποιητή και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Από την πρώτη στιγμή που ανέβαινα τα σκαλιά για τον στον εκθεσιακό χώρο των εκδόσεων Γαβριηλίδη, χωρίς να ξέρω καν τι πρόκειται να αντικρύσω, ένιωσα ότι ο εικαστικός Τάκης Σινόπουλος ξεκίνησε εκεί που έφτασε ο ποιητής στο ομηρικό «έρκος οδόντων», στο μη περαιτέρω, σε εκείνο το όριο που γνωρίζουμε καλώς όσοι γράφουμε με το νάμα της ψυχής μας το ιερό… Εκεί αρχίζει το Άφατο, το Άρρητο, το Ασύλληπτο από την ανθρώπινη Λογική, αλλ’ όχι κι από το ανθρώπινο μυαλό. Εκεί «μια εικόνα ισούται με χίλιες λέξεις» και το εσωτερικός οφθαλμός αναζητεί κι ανακαλύπτει το Φως μέσα στο Χρόνο και ίσως πέρα από αυτόν. Οι τρεις διαστάσεις της γλυπτικής γίνονται δύο για τη ζωγραφική και τέσσερις για αυτούς που υπερβαίνουν τους περιορισμούς της υλικής τους μορφής και συνεχίζουν να μας ομιλούν από το Επέκεινα.
Το «ποτάμι του Ηράκλειτου» εικονογράφησε ο ποιητής Τάκης Σινόπουλος με σινική μελάνη. Βραχονησίδες που υπερυψώνονται πάνω από τον πλημμυρισμένο Νείλο (ας τον πούμε έτσι, συμβολικά) για να καταβυθισθούν αμέσως μετά την επομένη πλημμυρίδα, όταν η άμπωτη θα έχει περάσει προσωρινώς στο χώρο της Νοσταλγίας. Η ματαιότητα της γραφής καταδεικνύεται εδώ μοναδικά, αφού οι όποιες μορφές, ακόμα κι αυτές που είναι χαραγμένες στην πέτρα είναι καταδικασμένες να τις απαλείψει το νερό με την κυριαρχική, «θηλυκή» δύναμή του.
Εκτός όμως από τις υδρόβιες ρίζες και τους υδροχαρείς βράχους που βαπτίζονται στο υδάτινο στοιχείο, ο ποιητής Τάκης Σινόπουλος, σε δύο από τους είκοσι οκτώ εκτιθέμενους πίνακές του πειραματίστηκε με τους κάκτους και ειδικότερα τον αθάνατο, ενώ οι φραγκοσυκιές ζωγραφισμένες από το Νίκο Χατζηκυριάκο-Γκίκα και ο μπερντές του παραδοσιακού θεάτρου σκιών κάνουν αισθητή την δυναμική τους είσοδο στο εικαστικό του εργαστήρι.
Επηρεασμένες από την Ελένη Βακαλό είναι οι «χρωματιστές» ζωγραφιές του που εικονογραφούν την συλλογή «Γκρίζο Φως», η οποία όπως μας ενημέρωσε ο πρόεδρος του Ιδρύματος Τάκης Σινόπουλος, διδάκτωρ Φυσικής και ποιητής Ξάνθος Μαϊντάς, ανευρίσκεται στο αρχείο και θα αναπαραχθεί ψηφιακώς προκειμένου να ξανατυπωθεί.
Μια έκθεση που θα μεταφερθεί κι αλλού, οπότε συστήνω σε κάθε λάτρη της Ποίησης και της Ζωγραφικής να την επισκεφθεί.
Εκτός όμως από τον συνοδευτικό Κατάλογο της Έκθεσης (με ένα κείμενο της Ηρώς Νικοπούλου), κυκλοφορεί και το εξαιρετικά διαφωτιστικό βιβλίο:
Ξάνθος Μαϊντάς (εισαγωγή-επιμέλεια), Το μεγάλο μαύρο φως. Ο ποιητής Τάκης Σινόπουλος (1917-1981), Ίδρυμα Τάκης Σινόπουλος – Εκδόσεις Γαβριηλίδης, το πέμπτο βιβλίο στη σειρά «Δύο αιώνες Ελληνικής Ποίησης», Αθήνα 2016, σ. 184, ISBN: 978-960-576-585-9, Λ.Τ.10,00 €.
Πέμπτο στη σειρά «Δύο αιώνες ελληνικής ποίησης» που συνεκδίδουν το Ίδρυμα Τάκης Σινόπουλος με τις Εκδόσεις Γαβριηλίδη κι εντάσσεται στο πλαίσιο τριετούς κύκλου εκδηλώσεων που πραγματοποιούνται στην έδρα του ιδρύματος. Πρόκειται για πανοραμικές ανθολογήσεις και παρουσιάσεις από σύγχρονους Έλληνες ποιητές ευτυχών στιγμών της νεοελληνικής μας ποίησης από τις αρχές του δέκατου ένατου αιώνα μέχρι και σήμερα.
Εξαιρετικά διαφωτιστικό το εισαγωγικό σημείωμα του επιμελητή του τόμου και προέδρου του Ιδρύματος Τάκη Σινόπουλου Δρ. Ξάνθου Μαϊντά, όπου με οξυδερκή παρατηρητικότητα κι ευφρόσυνη σχολαστικότητα ξεναγεί τον αναγνώστη στο ποιητικό σύμπαν ενός σπουδαίου ποιητή που γιορτάζουμε φέτος τα εκατό χρόνια από τη γέννησή του.
Οι εκδηλώσεις του Ιδρύματος Τάκης Σινόπουλος – Σπουδαστήριο Νεοελληνικής Ποίησης τελούν υπό την αιγίδα του Δήμου Νέας Ιωνίας.
Στον ίδιο τόμο, εκτός από τις βιβλιογραφικές αναφορές, την εργοβιογραφία και την εργογραφία, ανθολογούνται από τον Ξάνθο Μαϊντά χαρακτηριστικά ποιήματα του Σινόπουλου από τις συλλογές: Μεταίχμιο, Άσματα Ι – ΙΧ, Η γνωριμία με τον Μαξ, Μεταίχμιο Β’, Ελένη, Η νύχτα και η αντίστιξη, Το άσμα της Ιωάννας και του Κωνσταντίνου, Δρομοδείχτες, Πέτρες, Νεκρόδειπνος, Το χρονικό, Ο χάρτης, Το γκρίζο φως, Η ποίηση της ποίησης.
Το στοιχείο του Θανάτου που εντοπίζεται απειλητικό και στους είκοσι οκτώ πίνακες δεσπόζει στην ποίηση του Σινόπουλου ήδη από το πρώτο ποίημα «Ελπήνωρ» που δημοσιεύτηκε (όπως μαθαίνουμε από την κατατοπιστική εισαγωγή) στα Φιλολογικά Χρονικά του 1944. Αλλά κι ο «Νεκρόδειπνος για τον Ελπήνορα», ποίημα αφιερωμένο στον Νίκο Σταύρου κυριαρχεί στη συλλογή Μεταίχμιο (1951).
Όσο για τη σχέση του Σινόπουλου με την προσωκρατική έννοια κι αντίληψη του Χρόνου, ο ευφυής επιμελητής και μελετητής του έργου του Σινόπουλου Ξάνθος Μαϊντάς επιλέγει ορθώς να παραθέσει στη σελ. 20 αυτού του πονήματος μία δήλωση του ίδιου του εικαστικού ποιητή: «Εμένα ο χρόνος με βασάνισε, με ρήμαξε σιγά σιγά. Κάποτε περπατώντας συντροφιά με τον Ηράκλειτο πελώριος ήτανε. Σημαίνειν μονάχα σημαίνειν, μού ’λεγε. Γκρινιάρης και σκατόγερος δεν καταλάβαινα, βλαστήμαγε συνέχεια υποκριτές κι ομοφυλόφιλους. Και χώρια τον καθένα έργο κι όνομα». Προσέξτε πώς επιλέγει να μην βάλει στίξη, δημιουργώντας έτσι μία ηθελημένη σύγχυση στον αναγνώστη επιτρέποντας έτσι στην ομιλούσα ποιητική φωνή να ταυτίζεται με το προσωπείο του Ηράκλειτου, να ειρωνεύεται αλλά και να αυτοσαρκάζεται. Η ίδια παράγραφος με άλλη στίξη διαφοροποιεί τελείως το νόημα κι έτσι καταδεικνύεται η πλήρης λογοτεχνική αρματωσιά του Τάκη Σινόπουλου. Το ξαναγράφω με περισσότερα σημεία στίξης: «Εμένα ο χρόνος με βασάνισε, με ρήμαξε σιγά σιγά. Κάποτε, περπατώντας συντροφιά με τον Ηράκλειτο… πελώριος ήτανε. Σημαίνειν μονάχα σημαίνειν, μού ’λεγε. Γκρινιάρης και σκατόγερος, δεν καταλάβαινα, βλαστήμαγε συνέχεια: υποκριτές κι ομοφυλόφιλους. Και χώρια τον καθένα: έργο κι όνομα». Πρόκειται για το ίδιο νόημα; Και βέβαια όχι. Απόδειξη πως στην ποίηση μορφή και περιεχόμενο είναι ένα κι ο ποιητής ρυθμολογεί ακόμα κι όταν πεζολογεί.
Κωνσταντίνος Μπούρας
Info:
http://www.gavrielidesbooks.gr/showtitle.aspx?vid=2223
Με την εκπληκτική ΑΛΕΞΙΑ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΥ
διαβάζοντας από τη φιλόξενη συχνότητα του radio-ygeia την ΚΡΙΣΙΜΗ ΔΕΚΑΛΟΓΙΑ (διαδικτυακόν μέρος τέταρτον):
Στη γκαλερί Dépôt η εικαστική εγκατάσταση του θεατρικού Ζαχαρία Ρόχα
Κωνσταντίνος Μπούρας: 18 χαϊκού εμπνευσμένα από την εικαστική αφήγηση του Ζαχαρία Ρόχα «359: Η τελευταία μοίρα»
Η τελευταία
Μοίρα τής έλικος
Κλείνει τον κύκλο.
*
Χέρια φονικά
Κλυταιμνήστρας πέλεκυς
Αίματος αχνός.
*
Γλάρος πετάει
Σαν εφιάλτης περιττός
Στους ρόλους της…
*
Έξι πρόσωπα
Ζητάνε συγγραφέα.
Βρήκαν εσένα.
*
Στέφανα στητά
Πεταμένα στη λάσπη
Το αίμα βρέχει.
*
Γάμοι χαρωποί
Θλίψη καταπατητή
Ζωή πάνδοξη.
*
Νιότη δανείσαμε
Σ’ αλλόκοτες σπουδές,
Γδικιωμός τώρα.
*
Φίδι μαχαίρι
Κόβει κατακόκκινη
Κλωστή στα δύο.
*
Το παιδί θυσία
Και το χειρόγραφο
Κάψαμε, σποδός.
*
Η καλοσύνη
Των περαστικών έχει
Κι αυτή όρια.
*
Σαίξπηρ Άπαντα
Άμλετ ανανέωσις
Ανέμων αχός.
*
Οιδίπους έξις
Την κούκλα τυφλώνει
Πριν το αίνιγμα λύσει.
*
Μέδουσας ύπνος
Στον Πήγασο κρεμάει
Περσέα κάρα.
*
Μπρούντζινα μωρά
Προσωπεία μυθικών
Ηρώων τού Χθές.
*
Στικτούς θώρακες
Ορειχάλκινες σφαίρες
Θα διαπεράσουν.
*
Τα Θυέστεια
Δείπνα
Έρανες θεά
Στάχυα ξανθά.
*
Λευκοντυμένη
Ευμενίδα με κερί
Ψωμιά μοιράζει.
*
Επίλογον Φως
Τας φρένας συνταράσσει
Παρανομούντων.
Κωνσταντίνος Μπούρας
Ο Κωνσταντίνος Μπούρας ως …Βούδας της Ποίησης!!!
*
Ο Ζαχαρίας Ρόχας κρατάει δύο συλλεκτικά βιβλία
Με αφιέρωση από τον Κωνσταντίνο Μπούρα… που συμπεριλαμβάνονται στην …έκθεση.
Info:
Η Dépôt Art Gallery
Σας προσκαλεί
στηn έκθεση – Installation
με τίτλο:
” 359 ο – η τελευταία μοίρα ”
του ηθοποιού και σκηνοθέτη
Ζαχαρία Ρόχα
Συμμετέχουν οι ηθοποιοί :
Νάντια Μουρούζη
Σπύρος Μπιμπίλας
Jonathan Ciccarelli
Ενσωματωμένη εικόνα 1
Την έκθεση – Installation συνοδεύουν κείμενα των:
Κωνσταντίνου Μπούρα
Ποιητής, θεατρολόγος και κριτικός
Βαρβάρας Δούκα
Σκηνοθέτρια
Βάσου Βογιατζόγλου
Χρυσάνθης Κορνηλίου
Μαριέττας Σγουρδαίου
Ειρήνης Κανακάκη
Υποψήφια Διδάκτωρ στο τμήμα Θεατρικών Σπουδών Ναυπλίου – Συγγραφέας – Ηθοποιός
Διάρκεια έκθεσης : 27 Φεβρουαρίου έως 3 Μαρτίου 2018
Θα χαρούμε να είστε μαζί μας.
Dépôt Art Gallery
Νεοφύτου Βάμβα 5,
106 74 Κολωνάκι Αθήνα
Τηλ 210 36 48 174
e-mail: info@depotgallery.gr
Facebook: depotgallery.gr
Web site:www.depotgallery.gr
Ώρες λειτουργίας: Τρίτη έως Παρασκευή 14:00 – 20:00
Σάββατο 11:00 –15:00
Κυριακή κλειστά
Δευτέρα κατόπιν ραντεβού
ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ
“Ερατώ” και πάσης ισπανο-ελληνόφωνης ποιητικής φιλίας
Η μούσα «Ερατώ» στηρίζεται και θεραπεύεται από την δίγλωσση ελληνο-ισπανική Διεθνή Επιθεώρηση Ποίησης και Ποιητικής
Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Η ποίηση είναι πράξη ομαδική όταν υπερβαίνει την ατομική εξάσκηση στον διαλογισμό και στην ομφαλοσκόπηση και καθίσταται πράξη συνεχούς δημιουργικής αναπλάσεως του γλωσσικού κώδικα έτσι ώστε να εκφράζει, να συμπεριλαμβάνει, να αναγνωρίζει και να αντικατοπτρίζει φάσεις του κόσμου ασύλληπτες έως πρότινος κι αδιόρατες για τα συνήθη αντιληπτικά μέσα. Από αυτή την άποψη, η Ποίηση μπορεί να περνάει όσες κρίσεις θέλει, όμως – όπως όλοι ζωντανοί οργανισμοί – μετασχηματίζεται, μετεξελίσσεται, αναδομείται κι αναδιοργανώνεται ούσα κάθε φορά ένα βήμα μπροστά από αυτό που λέμε «κοινωνία» κι είναι ένα αφηρημένο εν πολλοίς σύνολο που δεν νοείται ως άθροισμα των μελών του αλλά ως απειρία επαλλήλων συμπάντων αενάως τεμνομένων αλλά ποτέ αλληλεπικαλυμμένων. Κι αυτή είναι η μαγεία της ποίησης κατ’ εμέ, σε σχέση με την περισσότερο νοησιαρχική πεζογραφία.
Έτσι λοιπόν βρίσκω, τη συνάθροιση ομοτέχνων (θεωρητικών και πρακτικών, επιστημόνων κι εμπειροτεχνών) σε ποιητικές επιθεωρήσεις υψηλού βεληνεκούς ιδιαίτερα ελκυστική δι’ εμέ, περισσότερο απ’ ότι ήτο το τραγούδι των Σειρήνων για τον έρμο Οδυσσέα, που δεν του έφταναν τα βάσανά του αλλά ήθελε να προσθέσει ακόμα ένα: της ωτο-λαγνείας!!! Τόσο ακόρεστος, φιλοπερίεργος κι ανικανοποίητος ήτο!!!
Το καλό με το περιοδικό «Ερατώ» είναι ότι ξαναγεφυρώνει δύο κοντινούς γαλαξίες που τους ενώνει η κοινή ελληνορωμαϊκή λατινική τους μαγιά, αλλά κι αυτή η αέναη ανάγκη επιστροφής στην Ελληνική Μυθολογία προκειμένου να αναβαπτισθούμε στα νάματα μιας Ζωοδόχου Πηγής που μπορεί να μας θεραπεύσει από την ψώρα του μετατεχνολογικού υλιστικού πολιτισμού μας.
Ισπανική κι ελληνική γλώσσα είναι οι δύο όψεις ενός και του αυτού νομίσματος, στις δύο άκρες της Μεσογείου, στις δύο ακρώρειες της Γης, αν θεωρήσουμε τον Ατλαντικό ως διαχωρίζοντα την Ευρώπη από τη Λατινική Αμερική. Πιστεύω ακράδαντα από την μέχρι τώρα πρακτική μου πως μόνον οι λατινογενείς εμπλουτισμένες με πολλές χωροχρονικές επιστρωματώσεις γλώσσες μπορούν να αποδώσουν αναλογικώς την ελληνόλαλη ποίηση χωρίς να καταστρατηγείται το νόημα και να πετιέται η μορφή στα σκουπίδια. Κι αυτό που μας ενώνει, πέρα από την παρόμοια μυθολογία, είναι η δόμηση της κοσμοαντίληψης πάνω σε λέξεις ομόηχες, ταυτόσημες ή παρόμοιες που περιγράφουν τις ίδιες προσλαμβάνουσες εικόνες, ως «σημαινόμενα». Αυτή η κοινή κληρονομιά των έξι, επτά ή και περισσοτέρων αισθήσεων είναι που αναδεικνύει τον Οδυσσέα ως μυθική φιγούρα που κατά τον περίπλου του στην τότε γνωστή (;) Γη έσπειρε εκτός από παιδιά και το μικρόβιο της Ελευθερίας. Κι αυτή η ανάγκη να συλλογιόμαστε ελεύθερα και να εκφραζόμαστε με παρρησία είναι κοινή και στους ελληνόφωνους και στους ισπανόφωνους. Τι κι αν πέρασαν οθωμανοί, καθολικοί, μεσαίωνες, ανίερες Εξετάσεις και πυρές μαγισσών; Το κοινό στοιχείο των πολιτισμών μας είναι η Εστία κι ο σεβασμός στον άνθρωπο ως εν δυνάμει και κληρονομικώ δικαιώματι ευτυχισμένον ον που δεν ανέχεται και δεν επιτρέπεται να σκύβει το κεφάλι κάτω από δυνάστες. Αυτή η μεταφυσική σχεδόν ανάγκη μας για ελεύθερον βίον κι ατσαλάκωτην πολιτείαν καθιστά τη λατρεία μας στο τοπίο και στο Σώμα σχεδόν υλιστική, ερωτική οπωσδήποτε…
Χαιρετίζω λοιπόν με ιδιαίτερη χαρά κι έκδηλη αισθητική ηδονή αυτό το περιοδικό που με το όνομα της αγαπημένης μου Μούσας κοιτάει να κάνει περισσότερα πράγματα για την Ποίηση περισσότερα απ’ όσα οι μεμονωμένοι ποιητές μπορούν, πιότερα ακόμα κι απ’ όσα οι επιφανείς θεωρητικοί δύνανται από την έδρα τους.
Γνώρισα σε μία εκδήλωση παρουσίασης του πρόσφατου βιβλίου του φίλου και καλού συναδέλφου Αντώνη Σκιαθά, τον παθιασμένο, τον χιουμορίστα, τον βιτριολικό, τον παθιασμένο με την Τέχνη του Λόγου Στέλιο Καραγιάννη κι ευθύς ένιωσα σα να κέρδισα το λαχείο: να με καλέσουν σε ένα σύμπαν που από τα παράθυρά του να βλέπω το ίδιο οικείο αρχετυπικό τοπίο.
Έτσι δηλώνω κι εγώ σήμερα εγγράφως, κι εν γνώσει των συνεπειών του Νόμου, πως είμαι πάντα ακόλουθος, αρωγός, συναυτουργός, εξαπτέρυγο και πετράδι στο φωτοστέφανο κι αυτού του λογοτεχνικού αστερισμού.
Χωρίς περιττές σεμνότητες, αλλά με αγάπη κι αυτοθυσία αληθινή.
Για την Ποίηση ρε γαμώτο!!!
Κωνσταντίνος Μπούρας
Info:
http://eratopoesiaars.blogspot.gr/2018/02/
Ποιοι είμαστε / Quienes somos
Διεύθυνση (Edición-Dirección) Στέλιος Καραγιάννης (Stelios Karayanis)
Eπικοινωνία-συνεργασίες (Comunicación-colaboraciones): limonero@otenet.gr
Συντακτική Επιτροπή (Consejo de Redacción)
Θεοδούλη Αλεξιάδου, Δρ. Πανεπιστημίου Σορβόννης (Theodouli Alexiadou, Dr. de Filología de la Universidad de Sorbona)
Βασίλης Αλεξίου, Eπίκουρος Kαθηγητής Θεωρίας της Λογοτεχνίας ΑΠΘ (Vasilis Alexiou,Profesor Asistente de Teoría de la Literatura, Universidad Aristóteles de Tesalónica)
Σταύρος Γκιργκένης, Δρ. Φιλολογίας ΑΠΘ, Ποιητής, Μεταφραστής (Stavros Girgenis, Dr. de Filologia, Universidad Aristóteles de Tesalónica, Poeta, Traductor)
Πέτρος Γκολίτσης, Ποιητής, Δοκιμιογράφος (Petros Golitsis, Poeta, Ensayista)
Στέλιος Καραγιάννης, Ποιητής, Δρ. Φιλοσοφίας και Θεωρίας της Λογοτεχνίας, Eλληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (Stelios Karayanis, Poeta, Dr. de Filosofía y Teoría de la Literatura, Universidad Abierta de Grecia)
Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, Αναπληρωτής Καθηγητής Εφαρμοσμένης Μεταφρασεολογίας ΑΠΘ (Konstantinos Paleologos, Profesor Asosiado de Traductología Aplicada Universidad Aristóteles de Tesalónica)
Χοσέ Ριέντα Πόλο, Ακαδημαϊκός και Καθηγητής του Πανεπιστημίου της Γρανάδας (José Rienda Polo, Académico y Profesor de la Universidad de Granada)
Βασιλική Ράπτη, Δρ. Συγκριτικής Φιλολογίας Παν. Ουάσινγκτον, Παν. Harvard (Vasiliki Rapti, Dr. de Filología Comparada de la Universidad de Washington, Universidad de Harvard)
Λουίς Μανουέλ ντε λα Πράδα, Ακαδημαϊκός, Ανδαλουσιάνικη Ακαδημία της Ιστορίας της Σεβίλλης (Luis Manuel de la Prada, Académico, Académia Andaluza de la Historia de Sevilla)
Μάριο Ντομίνγκεθ Πάρρα, Ποιητής, Δοκιμιογράφος, Μεταφραστής (Mario Domínguez Parra, Poeta, Ensayista,Traductor)
Μιγέλ Κρούθ Χιράλντεθ, Ακαδημαϊκός και Καθηγητής του Πανεπιστημίου της Σεβίλλης (Miguel Cruz Giráldez, Académico y Profesor de la Universidad de Sevilla)
H Διεθνής Επιθεώρηση Ποίησης και Ποιητικής ΕΡΑΤΩ -Ars Poetica
θα εκδίδεται κάθε τέσσερις μήνες και θα δημοσιεύει :
1.Ξένη Σύγχρονη Ποίηση
2.Νεοελληνική Ποίηση
3.Δοκίμια για την Ποίηση
4.Κριτική Ποίησης
5.Επιστημονικά δοκίμια για την Ποίηση και την Ποιητική
Τα επιστημονικά δοκίμια δημοσιεύονται κατόπιν κρίσεως από τη Συντακτική Επιτροπή.
Μέγεθος επιστημονικών άρθρων μεχρι 7.000 λέξεις.
La Revista Internacional de Poesía y Poética ERATO Ars Poética será quatrimestre y publicará:
1.Poesía Extranjera Contemporanea
2.Poesía Neogriega
3.Ensayos sobre la Poesía
4.Crítica de la Poesía
5.Ensayos científicoς sobre la Poesía y la Poética
Los ensayos científicos se publican después del juicio del Consejo de la Redacción.
Tamaño de los artículos cientííficos hasta 7.000 palabras.
Επικοινωνία / Comunicación
ΚΡΙΣΙΜΗ ΔΕΚΑΛΟΓΙΑ, θεατρικό δεκάπτυχο, από την διαδικτυακή συχνότητα του radio-ygeia χάρη στη φιλοξενία του Θοδωρή Μεσσήνη και την υποστήριξη του διευθυντή του σταθμού Δημήτρη Στάμου
Τρίτο μέρος της ραδιοφωνικής ερμηνείας του θεατρικού δεκάπτυχου ΚΡΙΣΙΜΗ ΔΕΚΑΛΟΓΙΑ με τη φωνή, το μπρίο, το μεράκι, την εμβρίθεια, την ερευνητική σοβαρότητα της ηθοποιού Χάριτος Συμεωνίδου:
“ΤΟ ΦΩΣ ΠΟΥ ΚΑΙΕΙ” πάντα και παντού, η Αλήθεια που όσο κι αν θέλουν δεν μπορούν να την κρύψουν κάτω από το χαλί…
ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΡΝΑΛΗΣ, ομιλία του Κωνσταντίνου Μπούρα στην ΕΕΛ την Τετάρτη 21/2/2018.
Βάρναλης, ο νεοέλλην τραγικός ποιητής που θα ήθελε ίσως να είναι χορευτής!!! Τέτοιος είναι ο βακχικός ρυθμός που τον δονεί στη διονυσιακή στιχουργική του τέχνη. Έχει το μεγαλείο τών δια την Αληθείαν σαλών και την υπαρξιακή παραίτηση που απαντάται μόνο στις μεγαλοφυΐες, στους ανθρώπους που δεν αντέχουν το ταλέντο τους!!!
Βάρναλης ο διψασμένος για Φως, Αλήθεια, Δικαιοσύνη, Ισότητα, Ελευθερία. Το Φως στον Βάρναλη δεν είναι ένα μεταφυσικό σύμβολο άλλων διαστάσεων, δεν υποδηλώνει χαμένους παραδείσους και «ωκεάνια συναισθήματα». Τα αφήνει αυτά για τους νεορομαντικούς ποιητές. Η δική του υλιστική ουτοπία, απολύτως εφαρμόσιμη, παρά τις αποτυχίες της τον εικοστό αιώνα, συμπεριλαμβάνει τον ανθρωπομετρικό κι ανθρωποκεντρικό σοσιαλισμό, την χρηστή διαχείριση των φυσικών πόρων, την προστασία της μάνας γης από την αλόγιστη επεκτατική μανία τών αδηφάγων…
Χαρακτηριστικός ο:
Πρόλογος «Στὸ φῶς ποὺ καίει»
Νὰ σ᾿ ἀγναντεύω, θάλασσα, νὰ μὴ χορταίνω
ἀπ᾿ τὸ βουνὸ ψηλὰ
στρωτὴ καὶ καταγάλανη καὶ μέσα νὰ πλουταίνω
ἀπ᾿ τὰ μαλάματά σου τὰ πολλά.
Νά ῾ναι χινοπωριάτικον ἀπομεσήμερο, ὄντας
μετ᾿ ἄξαφνη νεροποντὴ
χυμάει μὲς ἀπ᾿ τὰ σύνεφα θαμπωτικὰ γελώντας
ἥλιος χωρὶς μαντύ.
Νὰ ταξιδεύουν στὸν ἀγέρα τὰ νησάκια, οἱ κάβοι,
τ᾿ ἀκρόγιαλα σὰ μεταξένιοι ἀχνοὶ
καὶ μὲ τοὺς γλάρους συνοδιὰ κάποτ᾿ ἕνα καράβι
ν᾿ ἀνοίγουν νὰ τὸ παίρνουν οἱ οὐρανοί.
Ξανανιωμένα ἀπ᾿ τὸ λουτρὸ νὰ ροβολᾶνε κάτου
τὴν κόκκινη πλαγιὰ χορευτικὰ
τὰ πεῦκα, τὰ χρυσόπευκα, κι᾿ ἀνθὸς τοῦ μαλαμάτου
νὰ στάζουν τὰ μαλλιά τους τὰ μυριστικά.
Κι᾿ ἀντάμα τους νὰ σέρνουνε στὸ φωτεινὸ χορό τους
ὡς μέσα στὸ νερὸ
τὰ ἐρημικὰ χιονόσπιτα-κι᾿ αὐτὰ μὲς στ᾿ ὄνειρό τους
νὰ τραγουδᾶνε, ἀξύπνητα καιρό.
Ἔτσι νὰ στέκω, θάλασσα, παντοτεινὲ ἔρωτά μου
μὲ μάτια νὰ σὲ χαίρομαι θολὰ
καὶ νά ῾ναι τὰ μελλούμενα στὴν ἅπλα σου μπροστά μου,
πίσω κι᾿ ἀλάργα βάσανα πολλά.
Ὡς νὰ μὲ πάρεις κάποτε, μαργιόλα σύ,
στοὺς κόρφους σου ἀψηλά τους ἀνθισμένους
καὶ νὰ μὲ πᾶς πολὺ μακρυὰ ἀπ᾿ τὴ μαύρη τούτη Κόλαση,
μακρυὰ πολὺ κι᾿ ἀπὸ τοὺς μαύρους κολασμένους ….
Πηγή: http://users.uoa.gr/~nektar/arts/poetry/kwstas_barnalhs_poems.htm
Και τώρα, θα σας διαβάσω από δημοσιευμένο άρθρο μου στην εφημερίδα Αυγή:
http://avgi-anagnoseis.blogspot.gr/2017/08/blog-post_77.html
Κώστας Βάρναλης, διδακτικός, λυρικός, σκωπτικός, ακόμα κι ως …ανώνυμος
ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΠΟΥΡΑ
ΚΩΣΤΑΣ ΒΑΡΝΑΛΗΣ, «39+1 άγνωστα ποιήματα», πρόλογος: Γεωργία Λαδογιάννη, Επιμέλεια-έρευνα: Ηρακλής Κακαβάνης, εκδόσεις Εντύποις, σ. 96, Νοέμβριος 2016.
«Είναι φανερό ότι θεωρούμε την παρούσα έκδοση απόλυτα χρήσιμη από πολλές απόψεις κυρίως όμως από την άποψη των παιδιών που θα διαβάσουν τα ποιήματα, γιατί τόσο τα θέματα όσο ο καλλιτεχνικός τους χειρισμός ανήκουν στην υψηλή τέχνη του παραδοσιακού μας λυρισμού και αυτός δεν είναι χαρακτηριστικό της τρέχουσας εκδοτικής κίνησης».
ΓΕΩΡΓΙΑ ΛΑΔΟΓΙΑΝΝΗ
Οι ποιητές, οι πνευματικοί εργάτες εν γένει, όταν βρεθούν στα δύσκολα, κυνηγημένοι από την Εξουσία, γράφουν για να επιζήσουν, ενώ η ζωή τους κινείται μέσα στην Τέχνη και πάντα «στην Τέχνη ξεκουράζονται από τη δούλεψή της», για να θυμηθούμε τον Καβάφη. Ο Κώστας Βάρναλης ήταν ασυμβίβαστος και ειρωνικός προς κάθε τι αντίθετο με την ιδεολογία και τα βαθιά πιστεύω του. Ανυποχώρητος, αδούλωτος πορεύεται στο «Φως που Καίει», αφού «καθένας κερδίζει το δικό του θάνατο και τούτο το παιχνίδι είναι η ζωή» (σύμφωνα με τον Γιώργο Σεφέρη).
Ο Κώστας Βάρναλης, αν και με λαμπρές σπουδές στο Παρίσι, βρέθηκε έξω από τη Δημόσια Μέση Εκπαίδευση στα μισά της δεκαετίας του 1920, απολύθηκε με άλλα λόγια. Όμως αυτό δεν στάθηκε εμπόδιο στην πνευματική του εξέλιξη και στη μαχητική του πορεία. Το αντίθετο. Σα να απελευθερώθηκε από τις συμβάσεις. Η ανάγκη του βιοπορισμού όμως τον έσπρωξε σε διασκευές, μεταφράσεις, ανθολογήσεις παραμυθιών. Ακόμη και τον «Δον Κιχώτη» μετέφρασε για παιδιά, σύμβολο του αδιάκοπου πνευματικού αγώνα του ανθρώπου που σέβεται τον εαυτό του και τείνει προς ένα ιδανικό Ισότητας, Δικαιοσύνης κι Ελευθερίας για όλους.
Αυτή η καλοσυνάτη αντιμετώπιση της αδελφοσύνης όλων των ανθρώπων φαίνεται ιδιαίτερα στα παιδαγωγικά ποιήματα που αναγκάστηκε να πουλήσει στον γνωστό τότε εκπαιδευτικό Νώντα Έλατο (ψευδώνυμο του Επαμεινώνδα Παπαμιχαήλ), αφού η μεταξική δικτατορία της 4ηςΑυγούστου δεν θα επέτρεπε στον εκτοπισμένο Κώστα Βάρναλη να κυκλοφορήσει με το όνομά του ποιήματα που προορίζονταν για την αγωγή της νεολαίας.
Έτσι, μετά από μαραθώνιες διαπραγματεύσεις και παζάρια, ο μεγάλος ποιητής συμφωνεί με τον ελάσσονα (και ανύπαρκτο πια) Επαμεινώνδα Παπαμιχαήλ να συμπεριληφθούν και σαράντα ποιήματα του Βάρναλη στην ποιητική συλλογή για παιδιά με τίτλο «Ο Κορυδαλλός» που εκδόθηκε το 1937. Απ’ ό,τι μας λέει ο Ηρακλής Κακαβάνης, ερευνητής και επιμελητής αυτού του ιδιαίτερα συγκινητικού βιβλίου, στην κατατοπιστική εισαγωγή του: «Κατόπιν συμφωνίας ως συγγραφέας φέρεται ο Νώντας Έλατος. Η συλλογή περιλαμβάνει 76 ποιήματα. Δεκαοχτώ ποιήματα του Νώντα Έλατου, 3 διασκευές μύθων του Αισώπου, 15 ποιήματα που είναι “ελεύθερη απόδοση από τα γερμανικά” και 40 ποιήματα του Κώστα Βάρναλη». Ο τίτλος του βιβλίου είναι και τίτλος ποιήματος του Βάρναλη που τυπώθηκε επτά χρόνια μετά στα «Καλλιτεχνικά Νέα», με δική του υπογραφή αυτή τη φορά. «Στο ίδιο περιοδικό δημοσιεύτηκε ενυπόγραφα και το ποίημα ‘Ποντικός και Ταύρος’». Στο αρχείο Βάρναλη βρήκε ο Κακαβάνης και εννέα επιστολές του Νώντα Έλατου προς τον Βάρναλη, και μία προς τον εκδότη, όπου αναφέρονται οικονομικά ζητήματα του όλου εγχειρήματος. «Από τις επιστολές προκύπτει ότι ο Βάρναλης έδωσε τα ποιήματα, έναντι αμοιβής, στον Επαμεινώνδα Γ. Παπαμιχαήλ, ο οποίος τα προόριζε για σχολική χρήση». Μάλιστα. Παντού και πάντα τα ίδια. Αντιγραφές, λογοκλόποι, αντι-ποιητές (από την «αντιποίηση αρχής»), συγγραφείς «με ξένα κόλλυβα».
Διαβάζοντας όμως και μελετώντας στοχαστικά τα σαράντα «κρυμμένα» ποιήματα ενός σημαντικού λογοτέχνη, ενός πνευματικού ανθρώπου, που πάλεψε και πολέμησε ενεργά για το Σοσιαλισμό, ανακαλύπτουμε την άπειρη τρυφερότητα του ποιητή για κάθε τι ζωντανό, την απαράμιλλη καλοσύνη, τον βαθύ ουμανισμό του, που, σε συνδυασμό με τον λυρισμό, την ελληνικότητα της λαλιάς και την σκωπτική ειρωνεία, τη σατιρική διάθεση απέναντι σε ιδεοληψίες και «κακώς κείμενα», πλάθει ένα ποιητικό σύμπαν τόσο σύγχρονο και διαχρονικό, «ιδιαίτερο» και καθολικό ταυτόχρονα, πανανθρώπινο, που νομίζεις ότι αυτά τα κείμενα γράφτηκαν μόλις χθες προκειμένου να κυκλοφορήσουν σύντομα.
Ακόμα κι εκεί που ο ποιητής διαφωνεί σε ιδεολογικό επίπεδο, αποδέχεται την πρόσκληση και δεν αντιπαρέρχεται με κυνισμό το δίλημμα, αλλά γεφυρώνει τον Χριστιανισμό με τον Σοσιαλισμό, χρησιμοποιώντας ως ασφαλιστική δικλείδα την άνευ όρων και ορίων Αγάπη. Όσο για το μόρφωμα «Πατρίς-Θρησκεία-Οικογένεια», που υποτίθεται ότι υποστηρίζει και αποπνέει αυτή η συλλογή κειμένων για παιδιά, ακόμα κι εκεί με την γνωστή του υποδόρια φιλάνθρωπη ειρωνεία, ο μέγιστος ποιητής (που δυστυχώς δεν θεωρείται δεδομένος για τον «λογοτεχνικό κανόνα» και τα σχολικά μας βιβλία), ο σημαντικότατος Κώστας Βάρναλης, αποδεικνύει περίτρανα και στην πράξη πως ο πνευματικός άνθρωπος ξέρει να ξεχωρίζει το Καλό από τα πολιτιστικά σκουπίδια και να εξαίρει το Αγαθό από τα υποπροϊόντα ενός πολιτισμού σε Κρίση, εδώ και δύο αιώνες τουλάχιστον…
Στα ποιήματα αυτά «απολαμβάνουμε τον βαρναλικό λυρισμό, στις καλύτερες στιγμές του: ρυθμό, ηχητική οργάνωση, κλιμακωτή εκτύλιξη του θέματος. Θα θέλαμε να σημειώσουμε την σοφή και παιδαγωγικά άψογη επεξεργασία θεμάτων που σε πρώτη ανάγνωση δεν εμπνέουν τον κομουνιστή ποιητή, όπως είναι το ποίημα ‘Ο Θεός’, όπου η μεταφυσική οντότητα γίνεται χειροπιαστή εμπειρική φύση που έχει το κάθε παιδί», γράφει η καθηγήτρια φιλολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γεωργία Λαδογιάννη, στον διαφωτιστικό, λακωνικό πρόλογό της.
Εδώ θα πρέπει να σταθούμε λίγο στην εικονοποιία που φιλοτεχνεί ο Βάρναλης προκειμένου να επιτύχει την επιθυμητή μυθοπλασία. Χρησιμοποιεί προσλαμβάνουσες εικόνες από την άμεση καθημερινή εμπειρία, ακόμα και των πιο μικρών παιδιών, συνθέτει με μουσικότητα και χάρη μια «ναΐφ» θα έλεγες λαϊκή ζωγραφιά, από τα χέρια ενός Θεόφιλου ας πούμε, κι επιτυγχάνει με τη δραματικότητα του ώριμου λόγου του το παιδαγωγικό ζητούμενο: να ευαισθητοποιήσει τους νεαρούς αναγνώστες σε θέματα κοινωνικά, ατομικής εσωτερικής και εξωτερικής καθαριότητας και υγιεινής, σεβασμού της Φύσης, αρμονικής συνύπαρξης με την πανίδα και χλωρίδα του πλανήτη μας. Οικολόγος πριν από τους σύγχρονους οραματιστές, διαφωτιστής, ουμανιστής, ακριβολόγος. Δεν διστάζει να απομυθοποιήσει στερεότυπα και συμπεριφορές, φετίχ που χωρίζουν τις τάξεις των ανθρώπων, όπως το λεγόμενο «καλό ντύσιμο» και τα καινούργια ρούχα στο υπέροχο παραμυθένιο ποίημα «Το Μάθημα του Τάκη» (σελ. 49), που όταν «σκοντάφτει σε μια πέτρα, / στα λασπόνερα κυλά», διδάσκεται από τα φτωχά παιδάκια «δίχως κάκια» «τι θα πει καλή καρδιά». Είναι νομίζω το πιο συγκινητικό και χαρακτηριστικό ποίημα όλης αυτής της συλλογής.
Διαβάζω και ξαναδιαβάζω συχνά αυτό το πόνημα, γιατί ξεχωρίζω επίθετα, ρυθμούς και σχήματα, κυκλικότητες κι επαναλήψεις και διακρίνω υψηλές φιλοσοφικές θεωρίες κάτω από αυτές τις λιτά διατυπωμένες ιστοριούλες, με την έντονη δραματικότητα, το υπόγειο χιούμορ, την έκδηλη καλή διάθεση, την αγαθή πρόθεση και τη θυμοσοφία ενός ποιητή που βυθίζει τις ρίζες του στο βαθύ πηγάδι της καθομιλούμενης ζωντανής λαλιάς του λαού μας.
Παρατηρώ μια ιδιαίτερη λατρεία, προσήλωση του Βάρναλη στο σύμβολο του Φωτός: ο Θεός παρομοιάζεται με τον ήλιο κι αναφέρεται ως «φωτοπηγή» στο ομώνυμο ποίημα της σελ. 70. Ο αναστημένος Χριστός «φως αργό» (σελ. 75). Σε συνδυασμό με το προγενέστερο έργο του «Το Φως που καίει» (κυκλοφόρησε το 1922 στην Αλεξάνδρεια από το περιοδικό «Γράμματα»), έχουμε πολλά να πούμε για αυτή τη «φωτολατρεία», κοινή και σε άλλους μεγάλους ποιητές (όπως ο Σικελιανός, κι αργότερα ο Ελύτης, ο Βρεττάκος κ.ά.). Ο Βάρναλης χειρίζεται αρμονικά τα χωνεμένα σύμβολα, είναι δεξιοτέχνης στη χρήση των εικαστικών του μέσων, κατέχει απολύτως τόσο την αφηγηματική όσο και την ποιητική-δραματική τέχνη, με αποτέλεσμα το έργο του να διαβάζεται σήμερα ως σύγχρονο και διαχρονικό συνάμα. Το μόνο που απομένει είναι η επίσημη κριτική και η επιστημονική έρευνα να τον εντάξουν ακριβώς εκεί που του πρέπει. Ο Κώστας Βάρναλης πρέπει να μπει στα σχολικά βιβλία. Κι όχι μόνον με αυτά τα παιδικά ποιήματα που αποτελούν σαφώς πάρεργο, αλλά με τα μεγάλα του έργα: «Την αληθινή απολογία του Σωκράτη» (μέγιστο έργο, αντάξιο ενός Ντοστογιέφκσι, ισάξιο των δραματικών μονολόγων του Ρίτσου).
Θα δούμε με πόση χρονοκαθυστέρηση και με ποια ανακλαστικά λειτουργούν οι θεσμοί και η πνευματική Δικαιοσύνη σε αυτή τη χώρα. Ο Χρόνος έχει σίγουρα τα δικά του κριτήρια. Και στο δικό του «φοβερό βήμα» θα κληθούμε να δώσουμε όλοι λόγο για τα πεπραγμένα μας. Κι οι άλλοι (οι θεωρητικοί, οι κριτικοί) ως μάρτυρες του καιρού μας, οφείλουμε και πρέπει να ξεσκονίσουμε τις αξίες, να τις στιλβώσουμε και να τις αναδείξουμε όπως τους αρμόζει. Το λογοτεχνικό έργο του Κώστα Βάρναλη ανήκει στα μεγάλα ορόσημα, στους φωτεινούς σηματωρούς της ποιητικής παραγωγής ετούτου του τόπου. Ας σταματήσει λοιπόν αμέσως η υποτίμηση και η περιθωριοποίησή του για ιδεολογικούς και πολιτικούς λόγους.
Ο Κωνσταντίνος Μπούρας είναι ποιητής και κριτικός λογοτεχνίας
