Κωνσταντίνος Μπούρας
Navigation Menu
  • Αρχική
  • Εργο-Βιογραφικό
  • Εξώφυλλα βιβλίων
  • Free Texts
  • Links
Home » Αρχική

Αρχική

Πέμπτη 9/5/2019, 6μμ στην ΈΚΘΕΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Posted by Κωνσταντίνος Μπούρας on 16:31 in Λογοτεχνία | 1 comment

Πέμπτη 9/5/2019, 6μμ στην ΈΚΘΕΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

 

Οι εκδόσεις Αγγελάκη παρουσιάζουν στην 16η
Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, την Πέμπτη 9/5/2019,
18:00-19:00, Αίθουσα  «Εξώστης» / Περίπτερο 15
το βιβλίο του Κωνσταντίνου Μπούρα «Είκοσι και πέντε “προσευχές” ταπεινών και αδύναµων όντων. (Το καθένα προς τον δικό του “θεό”)», δίγλωσση ποιητική συλλογή (Ελληνικά-Ισπανικά, μτφρ:  José Antonio Moreno 
Jurado)
.
ΟΜΙΛΗΤΕΣ: ο συγγραφέας Διονύσης Στεργιούλας και η ποιήτρια-κριτικός-φιλόλογος Μαρία Πολίτου
ΟΡΓΑΝΩΣΗ: ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΓΕΛΑΚΗ

 

 

Η δίγλωσση αυτή έκδοση (ελληνικά-ισπανικά) περιλαμβάνει 25 πρωτότυπα δραματικά ποιήματα, μεταφρασμένα στην ισπανική γλώσσα από τον Καθηγητή και βραβευμένο ποιητή Χοσέ Αντόνιο Μορένο Χουράδο, ο οποίος γράφει στο οπισθόφυλλο του βιβλίου:

 

 

Είκοσι και πέντε “προσευχές” ταπεινών και αδύναμων όντων (το καθένα προς τον δικό του “θεό”)

Veinticinco “oraciones” de seres humildes y débiles (cada uno a su propio dios)

 

Σ’ αυτόν τον σύντομο τόμο, ο Κωνσταντίνος Μπούρας καταγράφει ένα ακόμη ποιητικό κατόρθωμα – θυσία για τις εποχές που θα έρθουν και θα υπάρξουν ελλείψεις σε νερό, φρούτα της Γης και σε ανεκτικότητα απέναντι στην χωρίς όρια έρευνα της Αλήθειας. Όπου ο σεβασμός χάνεται και η Ελευθερία ποδοπατιέται, το άτομο καταφεύγει στο «θεό» του και προσεύχεται ζητώντας σωτηρία κι απελευθέρωση από τις αλυσίδες του.

Το «μυστικό» αυτού του βιβλίου είναι απλό: όλοι είμαστε Ένα, σταγόνα νερού στον Ωκεανό κι όλοι βράζουμε στο ίδιο καζάνι, ευθυτενείς κάτω από τα αστέρια, κάποιοι με τη συνείδηση της Ενότητας κι άλλοι με την ψευδαίσθηση της μοναξιάς.

Στη σχολαστική ανάγνωση αυτού του βιβλίου, μοναχικά ή σε ομάδες, είναι καλό να αφεθούμε στον αυτοσχεδιασμό, στο τραγούδι, στο χορό, στη μίμηση εκείνων των ταπεινών κι ανυπεράσπιστων όντων και να θεραπευτούμε από το δράμα, που είναι η καλύτερη κι ασφαλέστερη μέθοδος, δεδομένου ότι δεν προβλέπει ερμητικότητες και χρησμούς. Έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που εξαφανίστηκαν οι εαυτών εξοχότητες. Τώρα έχει έρθει η ώρα να κοιτάξουμε μέσα από την ομίχλη της νέας Αναγέννησης που έρχεται και ν’ αφήσουμε πίσω το Σκότος της Άγνοιας, της Αμορφωσιάς, της Δεισιδαιμονίας, του φανατισμού και των προκαταλήψεων, με μόνο μας όπλο, την Ενσυναίσθηση, που οδηγεί στην κατανόηση όλων, στη συμπόνια, στην Αγάπη και στη συγχώρεση.

 

Χοσέ Αντόνιο Μορένο Χουράδο / José Antonio Moreno Jurado

 

Εμπνευσμένο από μια αριστουργηματική ταινία:

Posted by Κωνσταντίνος Μπούρας on 10:13 in Κινηματογράφος, Λογοτεχνία, Χωρίς κατηγορία | 0 comments

Εμπνευσμένο από μια αριστουργηματική ταινία:

Ένας Ελέφαντας Στέκεται Ακίνητος το κύκνειο άσμα του Da Xiang xi di er Zuo / An Elephant Sitting Still

 

Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

 

Φιλοσοφική απραξία

 

Στην ακινησία μέσα

Πέρασες τη ζωή σου όλη

Τη σημαντική.

 

Ο ελέφαντας ξέρει να κοιτάει

Να περιμένει ξέρει.

Ο όγκος του πρόβλημα

Δεν είναι. Τη βαρύτητα

Να νικάει γνωρίζει

Με το συνειδητό ονείρεμα…

 

Όταν τα όντα ξεφυσάν

Τη ζωή τους

Και το δίχτυ πυκνώνει τις ρίζες του

Στο κρύο γαλάζιο

Τότε μπορείς να προσευχηθείς

Στο θεό που δεν ξέρεις.

 

Η ακινησία του κενού

Πριν εκραγεί

Σε χιλιάδες ανυπόμονες

Πυγολαμπίδες,

Το μάτι που βαρέθηκε να βλέπει,

Αγκαλιά που κουράστηκε να νανουρίζει,

Το εφτασφράγιστο μυστικό

Που ήτανε κοινόν τοις πάσι

Κι εκείνη η φαγούρα

Να νιώσεις ακατανίκητη λαχτάρα

Για κάτι,

Έστω και μιά στιγμή.

Πώς ζουν οι τυφλοί και κωφάλαλοι

Ελέφαντες;

 

Κι απάνω που συνηθίζεις φεύγεις.

Η ζωή κυλάει ανάμεσα

Στα χέρια σου

Σαν σοκολάτα,

Σα μέλι που έχει λήξει προ πολλού

Και ξαναγυρίζει στη γύρη,

Πετιμέζι… απόσταγμα ημερών

Που δεν έζησες χώρια

Από τον εαυτό σου

Κι η αναπνοή πλησμονή

Τών ωρών που δεν έχουν έρθει

Ακόμη

Κι αμφιβάλλεις αν θα προλάβεις

Να ζήσεις

Πριν τον έσχατο

Αναστεναγμό.

 

Δευτέρα 22/4/2019, κινηματογράφος Ααβόρα, Ένας Ελέφαντας Στέκεται Ακίνητος το κύκνειο άσμα τού Da Xiang xi di er Zuo / An Elephant Sitting Still

 

 

Ταινία ποιητική κι αργόσυρτη, σαν εικονοποίηση του καβαφικού «Είπες θα πάω σ’ άλλη γη…». Υπαρξιακό κενό και φιλοσοφική απραξία, η απαξίωση κάθε δράσης και πράξης που υπαγορεύεται από το κενόδοξο και ματαιόδοξο κενό. Αν αντέξετε να παραμείνετε και μετά το δεύτερο διάλειμμα θα αποζημιωθείτε αισθητικώς και φιλοσοφικώς, αφού ο φευγάτος πια κινηματογραφιστής έχει καταφέρει να σας μπάσει στο ρυθμό του, να σας υπνωτίσει και να σας δείξει πως όλη η γη είναι ένας τεράστιος σκουπιδότοπος, η χωματερή των άλλων διαστάσεων. Χωρίς ίχνος ελπίδας, ουδεμία υποψία αισιοδοξίας το πιο πεισιθάνατο αριστούργημα που έχω δει τα τελευταία είκοσι χρόνια… Σύμπτωμα της διαχρονικής Κρίσης, σύμφυτης με την ανθρώπινη κατάσταση. Λείπει το χιούμορ και η Θεία Κωμωδία προκειμένου να ολοκληρωθεί σφαιρικά. Ίσως αν ο μεγάλος αυτός ποιητής της εικόνας ζούσε να αποκτούσε μία πληρέστερη, σφαιρικότερη θέαση των πάντων… Για την ώρα, ελπίζω να μην βρει μιμητές. Ο Μπέργκμαν ήταν ένας και μέγιστος. Μέχρι τώρα δεν έχει εμφανιστεί διάδοχός του.

 

 

 

 

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

 

Info:

 

https://www.athinorama.gr/cinema/movie/enas_elefantas_steketai_akinitos-10064674.html

 

Ένας Ελέφαντας Στέκεται Ακίνητος
Da Xiang xi di er Zuo / An Elephant Sitting Still

5 / 5

Δραματική 2018 | Έγχρ. | Διάρκεια: 234′

Κινέζικη ταινία, σκηνοθεσία Χου Μπο με τους: Ζανγκ Γιου, Πενγκ Γιουτσάνγκ, Γουάνγκ Ουβίν, Λι Κονγκσί

Σε μια πόλη της Βόρειας Κίνας η ζωή τεσσάρων ανθρώπων διασταυρώνεται στη διάρκεια ενός 24ώρου.

Αναλυτική κριτική από Χρήστο Μήτση

Μια συναρπαστική υπαρξιακή περιπέτεια, ένας αγωνιώδης κοινωνικός εφιάλτη και η σπαρακτικότερη κραυγή απελπισίας στο σύγχρονο σινεμά. Από έναν ιδιοφυή πρωτοεμφανιζόμενο που μας σύστησε ένα καινούργιο, εξώκοσμο κινηματογραφικό σύμπαν και αυτοκτόνησε στα 29 του χρόνια. Διαβάστε ολόκληρη την κριτική >

 

Μέγας Αλέξανδρος

Posted by Κωνσταντίνος Μπούρας on 13:06 in Λογοτεχνία | 0 comments

Μέγας Αλέξανδρος

 

Στη δεινή κι επίμονη αρχαιολόγο Καλλιόπη Παπακώστα, συνεργάτιδα και φίλη δια βίου

 

Την ώρα που καιγόταν το Σεραπείον

Ήρθεν ορδή βαρβάρων

Να συλήσει το προσκύνημα

                        Τού στρατηλάτη,

Να σπάσει τα αγάλματα τών αυτοκρατόρων

Και να γκρεμίσει τα ιερά…

 

Φύλακες Τάφου όμως αγρυπνούσαν

Κι οι ιερείς εξετέλεσαν

Το προ πολλού οργανωμένο

Σχέδιο παραπλάνησης.

 

Δεν ηξεύρω εάν και κατά πόσον

Ο Θεοδόσιος

Από το Βυζάντιο συναινούσε,

Μέγας όμως εκείνος,

Μέγας κι ο επιφανής νεκρός,

Δεν μπορεί,

Κάποια αλληλεγγύη

Μεταξύ ενδόξων

Θα εχρονοτριβούσε

Το έργο τής Καταστροφής

Το βδελυρό…

Ένα φέρετρο άδειο

Προς την όαση

Πέρασε φανερά μέσα

Από τα εξαγριωμένα πλήθη,

Μα δεν τους ένοιαζε

Αν σπάσει η λάρναξ

Και χυθεί το σιτεμένο μέλι

Έξω,

Μήτε το πνεύμα του ξένου

Κι άσημου νεκρού

Θα εδυσανασχετούσε

Να βρει ένα τέτοιο δοξασμένο

Τέλος μετά θάνατον…

 

Οι ιερείς όμως οι πιστοί

Έθαψαν την ορθή λάρνακα

Από ορεία κρύσταλλο

Μέσα στο παλάτι

Περνώντας μέσα από το πηγάδι

Στις Κατακόμβες,

Ακριβώς κάτω από τη θόλο

Που ήταν στη γωνία

Τού περιπτέρου ναού

Κι έβλεπε Ανατολή, Νότο

Και Δύση, όχι όμως και τον

Παγωμένο Βορρά,

Τον ελληνικό…

 

Εκεί θα βρεθεί ο τάφος

Τού Μεγαλέξαντρου,

Στο Σαλαλάτ (εις αλάτην),

Στον ίδιο εκείνον κήπο

Τού παλατιού τών Πτολεμαίων

Με τα τρεχούμενα νερά.

 

Κι ό νεκρός τότε θ’ αναγαλλιάσει.

 

Αλεξάνδρεια, Απρίλιος τού 2019.

 

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

 

 

 

 

 

 

 

 

Διάκρισή μου σε διεθνή διαγωνισμό φωτογραφίας FACES 2018

Posted by Κωνσταντίνος Μπούρας on 14:02 in Εικαστικά | 0 comments

Διάκρισή μου σε διεθνή διαγωνισμό φωτογραφίας FACES 2018

https://thefaces.eu/2018/en/gallery/

άρθρο μου στο περιοδικό DESMOS

Posted by Κωνσταντίνος Μπούρας on 15:42 in Λογοτεχνία | 0 comments

https://www.desmos-grece.com/la-revue

Karaguiozis le grec
– N° 48, 2018

​Αποτέλεσμα εικόνας για desmos LA REVU

Carte blanche sur fond bleu à…

Michel Sivignon, 1915 : Un étrange voyage en Grèce dans l’Europe en guerre, à la recherche du haschich

Dossier

E. Zachos Papazachariou, Histoire du théâtre d’ombres

Yannis Tsarouchis, Leçon de vérité avec Karaguiozis, le seul théâtre néo-hellénique

Michalis Ieronymidis, Le théâtre d’ombres dans les luttes populaires

Konstantinos Bouras, Alexandre le Grand et le Dragon maudit. L’art  traditionnel du théâtre d’ombres revit

Yannis Hadzis, Passé, présent et avenir du théâtre d’ombres grec

Le serpent maudit (Comédie en trois actes)

Face à face

Dimitris Anguélis , 1989

La Grèce revisitée

Raymond Dubois, Un navire chargé d’oubli (extrait)

Nicole Dubois-Tartacap, Kaliméra (extrait)

Nouvelles littéraires

γιατί το έργο παραμένει….

Posted by Κωνσταντίνος Μπούρας on 12:59 in Λογοτεχνία | 2 comments

γιατί το έργο παραμένει….

Κωνσταντίνος Β. Μπούρας

Ο ποιητής Βασίλης Φλώρος γράφει για την ποίησή μου

Posted by Κωνσταντίνος Μπούρας on 14:49 in Λογοτεχνία | 0 comments

Ο ποιητής Βασίλης Φλώρος γράφει για την ποίησή μου

https://bfloros.gr/published-articles/142-12-2-2019

 

τον ευχαριστώ για τη φιλική ματιά του.

 

 

Η Σαπφώ κι η συνεκδοχή στην ευθανασία των ποιητών

Posted by Κωνσταντίνος Μπούρας on 19:12 in Λογοτεχνία | 0 comments

Η Σαπφώ κι η συνεκδοχή στην ευθανασία των ποιητών

Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

 

Πολλές φορές αναρωτιέμαι: «πόσος κόπος για λίγα ψυχία αθανασίας;». Τι έχει μείνει από τη Σαπφώ σήμερα; Σχεδόν τίποτα. Πολύ λίγα. Ο βαρύγδουπος μύθος για την «ογδόη μούσα», μια πολυτάραχη – ως φαίνεται ζωή – με ενεργή ανάμειξη στα πολιτικά του νησιού της (ως αντίπαλος του τυράννου Πιττακού) και μια αυτοκτονία για τα όμορφα μάτια τού Φάωνα (του ρομαντικού φυγάδα ψαρά, αυτοδύτη κι αδελφού του Πιττακού). Λιγοστοί στίχοι, αρκετοί όμως για να συναγάγεις το όλον από το μέρος (σχήμα κατά συνεκδοχήν). Από το δέντρο μπορείς καμιά φορά να φανταστείς και να ζωγραφίσεις το δάσος.

Τι θα ήταν η Σαπφώ χωρίς το τέλος της, χωρίς τον αντισυμβατικό βίο και την πολιτεία της; Διαπερνώντας τα όρια και τις συμβατικότητες της εποχής της πήγε πολύ πέρα κι από μητέρα κι από σύζυγος. Έφτασε να δώσει το όνομά της στην ομοερωτική συντροφιά μεταξύ νεανίδων. Πόσο όμως μπορεί ν’ αληθεύει κάτι τέτοιο; Όπως και με τον Καβάφη, η εξιδανίκευση της επιθυμίας προκαλεί αντιστροφές, αφού ως φαίνεται από την Κβαντική Φυσική τα ομώνυμα έλκονται ενώ για τα θηλαστικά (μετά τον χωρισμό και την διάκριση των φύλων στον Κήπο της Εδέμ) φαίνεται πως έλκονται κυρίως τα ετερώνυμα. Μάλιστα. Και τι σημασία έχει αυτό στις μέρες μας; Καμία. Η Ποίηση, η Ποίηση είναι το ζητούμενο σε μια υλιστική, καταναλωτική εποχή που έχει απολέσει προ πολλού τη σύνδεσή της με την Φύση κι ως εκ τούτου κάθε λογική, την εκ του μέτρου εκπηγάζουσαν.

Η Σαπφώ είναι ερωτική όσο πολλές θεότητες και θεές που λατρεύτηκαν στον ευρύτερο χώρο της Μεσογείου. Η ψυχοδυναμική των ελαχίστων γραπτών καταλοίπων της όμως, εκτός από «κλασική» ταιριάζει και στον Ρομαντισμό και γι’ αυτό επιβίωσε δυναμωμένη κι αναζωογονημένη έως τις μέρες μας τουλάχιστον.

Πρόκειται για μια ποίηση ιδεών, μη φορμαλιστική, μη βερμπαλιστική, μη μινιμαλιστική (όλα με «μη»). Και πώς θα μπορούσε να γίνει αλλιώς; Η υπερχειλίζουσα ερωτική επιθυμία πριν τον επάρατο χωρισμό ψυχής και σώματος που προκάλεσε τόσες νευρώσεις και ψυχώσεις στον Δυτικό Άνθρωπο και σύμφωνα με πολλούς εναλλακτικούς θεραπευτές και διανοητές (όπως ο Βίλχεμ Ράϊχ στο περίφημο «Άκου ανθρωπάκο»), πολλοί σύγχρονοι αμφισβητίες διεκδικούν επαξίως τον τίτλο του πνευματικού ανθρώπου θεωρώντας πολλές αυτοάνοσες αναταραχές του ανθρώπινου βιολογικού μηχανισμού ως αποτέλεσμα της βιαίας παρανοήσεως για το ρυπαρόν τού σώματος και το αποδιοπομπαίον πολλών φυσικών λειτουργιών του.

Η Σαπφώ θα είναι πάντα εδώ να μας θυμίζει (με τα ελάχιστα ποιήματά μας) που με τα πολλά κενά, τα αποσιωπητικά και τις ελλείπουσες τελείες δίνει γενναιόδωρα τόπο και χρόνο στη δική μας συνδημιουργική φαντασία καθιστώντας μας κοινωνούς και συλλειτουργούς στην πανάρχαια ιεροτελεστία του έρωτα, την γονιμολατρική. Γιατί αυτό είναι το θέμα: μήτε η στείρα απόλαυση μήτε η συσσώρευση των θηλαστικών ορμονών που επιβάλλουν την άνευ όρων και ορίων αλόγιστη αναπαραγωγή. Γιατί τότε δεν θα μένει γη να την κατακτήσουμε αλλά μήτε γουλιά νερό για να μας ξεδιψάσει.

Η Σαπφώ στέκει μετέωρη ανάμεσα στον αρχαίο και στον σύγχρονο κόσμο, σύμβολο ισορροπίας ανάμεσα στο «θέλω» και στο «είμαι», ανάμεσα στο «ποθώ» και «διεκδικώ». Ακόμα κι η ρομαντική αυτοκτονία της αμφισβητείται. Ο Λώρενς Ντάρελ στο ομώνυμο έργο του «Σαπφώ» υπονοεί αιμομειξίες, σκοτεινά μυστικά και μαρτυρεί τη δική του άφατη θλίψη. Την αναπόδραστη εκείνη θλίψη που προκαλεί κάθε αλόγιστη ερωτική συμπεριφορά, πέρα από το μέτρο.

Μπορούμε να πούμε τα πάντα για τη Σαπφώ. Είναι μακριά μέσα στον Χρόνο για να μας αντικρούσει. Ως εκ τούτου είναι το «τέλειο θύμα» μας. Και μέχρι εδώ «όλα καλά». Τρόπος του λέγειν. Σκέφτομαι όμως εγώ: «τι θα ήταν ο Βαν Γκογκ χωρίς το κομμένο αυτί του;». Μια σειρά από κακοζωγραφισμένα μουτζουρωμένα τοπία και πρόσωπα, χρώματα αδέξια ανακατεμένα, τυλιγμένα όμως με την αχλύ τού προσωπικού του μύθου.

Δεν υπαινίσσομαι το ίδιο για τη Σαπφώ. Έχουμε πολύ λίγα για να την κρίνουμε με όρους επιστημονικούς. Έχουμε όμως αρκετά, ψηφίδες αναγκαίες και ικανές για να σχηματίζει κάθε εποχή τον καθρέφτη της.

Ίσως ακριβώς αυτή η αποσπασματικότητα και τα ρομαντικά κενά να θρέφουν μια δόξα διαρκέστερη κι επικρατέστερη άλλων περισσότερων σημαντικών ή ενδελεχών τεχνιτών.

Η Σαπφώ μόνο μέσα από την συνεκδοχή μπορεί να εκληφθεί ως «μεγάλη». Είναι όντως σημαντική. Πέρα όμως από τη διαχρονική φήμη της (που είναι υπεράνω των διπολικών διακρίσεων Καλού-Κακού), η ύπαρξή της και μόνον υπονοεί και υπαινίσσεται έναν ανυπολόγιστα μακρύ εσμό ομοτέχνων της (αμφοτέρων των φύλων). Ακόμα κι έτσι, ως αποσπασματικώς ανθολογούμενη και κατακρεουργημένη, συλημένη από τους μεταγενεστέρους της, η Σαπφώ στέκεται ως δέντρο μοναχικό σε ένα δάσος καμμένο από τη λάβα του Χρόνου. Έτσι μόνον μπορούμε να την δούμε με την «αντικειμενική» δι-υποκειμενικότητα τού κριτικού που δεν θέλει να παραμυθιάζεται και να εκπορθεί ανοικτές πύλες.

 

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

 

Μιλώντας για τον ποιητή και πανεπιστημιακό μου Δάσκαλο ΒΑΛΤΕΡ ΠΟΥΧΝΕΡ

Posted by Κωνσταντίνος Μπούρας on 12:48 in Λογοτεχνία | 0 comments

Μιλώντας για τον ποιητή και πανεπιστημιακό μου Δάσκαλο ΒΑΛΤΕΡ ΠΟΥΧΝΕΡ

Όταν μιλάς για τον πανεπιστημιακό Δάσκαλο που σε δίδαξε ΘΕΑΤΡΟ και ΗΘΙΚΗ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ και ΙΣΤΟΡΙΑ, ΕΠΙΣΤΗΜΗ και ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ, ΕΜΒΡΙΘΕΙΑ κι ανωτερότητα, τότε νιώθεις δέος.

Ειδικά, όταν παρουσιάζεις την ποιητική συγκομιδή του. Ανακαλύψτε τον, διαβάστε τον, απολαύστε την ευρύτητα του πνεύματός του: ΒΑΛΤΕΡ ΠΟΥΧΝΕΡ.

 

https://www.youtube.com/watch?v=hNtLyJWdzIA&fbclid=IwAR1xlhSabNuFjpP-qHiww6AMJLGZ9nmlHYfh5vyaf-Oyuj-6G1CJYYYomwQ

ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΠΟΙΗΣΗ

Posted by Κωνσταντίνος Μπούρας on 17:15 in Θέατρο, Λογοτεχνία | 0 comments

ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΠΟΙΗΣΗ

Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

 

Από την άνθηση του αρχαίου δράματος στον καταστροφικό για την τότε Ελλάδα Πελοποννησιακό Πόλεμο, καθίσταται φανερόν πως κάθε Κρίση έχει και την ζωογόνο ανανεωτική της πλευρά. «Ξυπνάνε τα αίματα» κοινώς και η νωθρότητα της χαρμολύπης δίνει τη θέση της στην ανεπισκεύαστη ορμητικότητα της δημιουργίας. Εξ άλλου και το Σύμπαν από έναν απλό παλμό πλάστηκε, από τη στιγμιαία διακύμανση της Νύκτας, από ένα πετραδάκι στη γαλήνια λίμνη, από μία έκλαμψη στα σκοτάδια, σαν κεραυνός…

Ας μην είμαστε λοιπόν απόλυτοι και μονομερείς. Ας μην μοιρολογούμε και μοιρολογούμε. Αρκετά πια με τους οικτιρμούς και τις απογοητεύσεις. Η Ελλάδα της Κρίσης σφύζει από πολιτιστική ζωή όσο ποτέ. Τα θέατρα ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια, οι εκδότες δεν προλαβαίνουν να τυπώνουν ποιητικές συλλογές, όλοι μελετούν την ελληνική γλώσσα, οι φιλόλογοι είναι περισσότεροι κι από τις καρποφόρες ελιές. Και διδακτορικά, διδακτορικά παντού. Διατριβές, όχι μόνον προκειμένου να εξασφαλιστεί ο άρτος ο επιούσιος, αλλά στις ανθρωπιστικές επιστήμες, στις Τέχνες και στα Γράμματα, όλοι, απαξάπαντες θέλουν να αριστεύσουν, όπως κάθε φορά που νιώθουμε πως σώνεται ο Χρόνος και μια αλλαγή ανυπολόγιστη θα μας βρει και θα μας καθηλώσει ή θα μας εξυψώσει σαν κύμα βαθύ…

Το θέατρο ήταν πάντοτε αλληλένδετο με την Ποίηση. Μόνον με την τυπογραφία και το …τάμπλετ επετεύχθη η γρήγορη, βιαστική, «διαγώνια» ανάγνωση. Προηγουμένως οι άνθρωποι ακολουθούσαν τον ρυθμό, τον σηματοδοτούσαν με τα σώματά τους, τον απάγγελναν στους άλλους συνοδεία κάποιου μουσικού οργάνου, παρίσταναν τα «κινήματα της ψυχής» τους (για να θυμηθούμε τον εθνικό μας ποιητή Διονύσιο Σολωμό).

Θέατρο χωρίς ποίηση δεν υπάρχει. Το ίδιο δεν νοείται και Ποίησις άνευ αποδέκτου, θεατού, αναγνώστου. Κι όποιος ισχυρίζεται ή πράττει το αντίθετο πλανάται πλάνην οικτράν.

Και η επική και η χορική και η λυρική και η σατιρική και η δραματική ποίηση είναι μορφές της επικοινωνίας ενός ανθρώπου με το συλλογικό ασυνείδητο κι επηρεάζει αναπόφευκτα την Συλλογική Συνειδητότητα. Δεν νοείται ποίηση χαραγμένη με άγνωστα ιερογλυφικά σε ανήλιαγη σπηλιά όπου δεν θα πατήσουν ποτέ απόγονοι ανθρώπου.

Κι όσο για το στοίχημα πολλών με την «Αιωνιότητα» είναι κι αυτό ένα μύθευμα, μία φενάκη τού Ρομαντισμού… ή απλώς, «προφάσεις εν αμαρτίαις». Γράφουμε για το τώρα. Και για – τουλάχιστον – έναν άλλον άνθρωπο. Ακόμα κι όταν είναι η μαμά μας ή η κουφή και θεότυφλη γιαγιά μας. Γράφουμε για το εμείς ακόμα κι όταν νομίζουμε ότι μιλάμε για το εγώ, με το εγώ, από το εγώ… Γιατί, απλούστατα, «δεν υπάρχει τίποτα το προσωπικό» όπως ξεστόμισε ο Αύγουστος Στρίντμπεργκ στο νεκροκρέβατό του.

Σε πρόσφατο ταξίδι μου στο Σαράγιεβο για να παραστώ στο εκεί Χειμερινό Φεστιβάλ παρακολουθώντας τον πόνο των ανθρώπων και των πραγμάτων ξεναγήθηκα στο παιδικό νεκροταφείο όπου κάθε χρόνο οι γονείς των λιμοκτονημένων επισκέπτονται τους τάφους των σπλάχνων τους, των ξεραμένων πια βλασταριών τους και παίζουν τραγούδια που τους άρεσαν όταν ήταν ζωντανά και χαρούμενα, όταν πατούσαν τη γη με την ελπίδα να μακροημερεύσουν.

Νόμισα ότι έβλεπα τις «Τρωάδες» του Ευριπίδη. Ήταν τα ίδια κυνηγημένα βλέφαρα. Ήταν εκείνος ο ίδιος ο ανείπωτος πόνος. Όταν βρέθηκα στο Δημαρχείο του Σαράγιεβο κατά την διάρκεια της επίσημης τελετής ενάρξεως του Φεστιβάλ επέλεξα να μιλήσω μόνον στα ελληνικά απαγγέλλοντας μερικά ποιήματα από μια συλλογή με τον συμβολικό τίτλο «Φώτιση». Και είπα:

 

Σε κάμαρες δυσήλιες αυτοπυρπολήθηκα

Και πριν να φέξει η Χαραυγή

Στολήν Αυγερινού εντύθηκα

Κι εχάθηκα μες τη βροχή…

 

Για κάθε νησίδα αυξανομένης Εντροπίας στο Σύμπαν

Υπάρχει κι η αντίθετή της, όπου το Χάος υποχωρεί

Κι ο Λόγος επανευρίσκεται. Ισορροπία.

Αυτό που μάς φαίνεται δίχως νόημα

Είναι απλώς ένας ρυθμός

Που ο φτωχός ανθρώπινος εγκέφαλός μας

Δεν προλαβαίνει και δεν δύναται

Να παρακολουθήσει,

Ν’ αντιληφθεί εν τέλει πως υπάρχει κάτι

Εκεί έξω

Πλατύτερο από την ανασφαλή

Αλαζονεία μας.

*

Με λιακάδες και συννεφιές

Μέτρησα τη ζωή

Μου βγήκε σωστή.

*

Από τις μαύρες τρύπες μένεις

μήτε μακριά μήτε κοντά:

Σε απαλλάσσουν από περιττά

υλικά σκουπίδια

Και σού χαρίζουν υψίσυχνες ακτινοβολίες

Από εκείνες που και τα λιθάρια

Διαμάντια γίνονται.

*

Μη φοβείσθε το Σκότος.

Αδέλφι είναι τού Φωτός

Και μάνα του ακριβή,

Λεβεντογεννήτρα.

*

Ας τετραγωνίσουμε τον θεμέλιο λίθο τής ύπαρξής μας.

Ας ορθογωνίσουμε την απόσταση μεταξύ καρδιάς και μυαλού.

Το μεγαλύτερο διάνυσμα στη Φύση.

*

Ήλιος αχινός Ελευθερίας

Να μάς κάψει!!!

*

Εις το πυρ ορμούμε νουνεχείς

Μόνον απελπισμένοι!!!

*

Μην βουλιάζετε στο Σκοτάδι

Από ναυτία τού Φωτός.

*

Βουλιάζουμε στο Φως

Από ναυτία τού Σκότους.

*

Τελικά όλα είναι Ένα,

Φανός στον Ουρανό.

*

Κάθε πρωί ξύνω το μολύβι

Κι ακονίζω τα σπαθιά…

Τα μαχαίρια

Τα φυλάω για σένα

Βιωμένη λύπη μας…

*

Όταν έστω κι ένας

            Είναι σκλάβος

Κανείς πάνω στον πλανήτη

            Δεν είναι ελεύθερος.

*

Λείπεις κάθε φορά

Που σε χρειάζομαι

Για να μπαλώσω

Το Κενό με στίχους,

Ήχους αδέξια

Σκορπισμένους

Στον καμβά μιας ζήσης

            Μακροσκελούς…

                        *

Μέσα στην πόλη τη ζεστή

Καυτή η σάρκα

Εξαφάνισε

Δύο περιστέρια

Εξάτμισε δύο σιντριβάνια

Στέρεψε πηγές.

                        *

Ποθώ να ζω

Χωρίς πόνο

Και να ξανοίγομαι

Στα βαθιά τής γλώσσας

            Άφοβα…

 

 

Χειροκρότησαν όλοι ενθουσιασμένοι. Γιατί μέσα από τη δική μου έκσταση ακούστηκε και μεταφράστηκε ο εγγενής ρυθμός σε έναν άλλον κώδικα. Σε άλλον χώρο, δύο μέρες μετά, στο ξύλινο περίπτερο όπου ο πρίγκιπας της Αυστροουγγαρίας Φερδινάνδος άκουγε μουσική, είχα την ευκαιρία να κινηθώ περισσότερο ανεπίσημα, στροβιλίστηκα σαν ηλιολάτρης δερβίσης, κίνησα χέρια, πόδια και κορμί σε μια «βυζαντινή» παντομίμα, κατάφερα να τους συγκινήσω, να τους συναρπάσω, να τους κερδίσω, ενόσω μία κοπέλλα από τη Βοσνία διάβαζε το κείμενο στα αγγλικά και η μεταφράστριά μου της ιταλικής Κυρία Γεωργία Καρβουνάκη το ίδιο κείμενο στα ιταλικά. Τώρα δεν χρειαζόταν να μιλήσω και ελληνικά. Τον ρόλο του εκφωνητή είχε αναλάβει το μεσογειακό στεατοπυγικό κορμί. Και το αποτέλεσμα δραστικότερο.

Γι’ αυτό σας λέω, το διαλαλώ και το κηρύττω: δεν υπάρχει ποίηση δίχως θέατρο και δεν υφίσταται θέατρο χωρίς ποίηση. Ό,τι και να σημαίνει αυτό.

Οι ασώματες ομιλούσες κεφαλές μπορούν μόνον να παραπέμψουν σε εφιαλτικά ρομπότ του μέλλοντος, σε ηλεκτρονικές μηχανές που θα μιμούνται τα ανθρώπινα συναισθήματα αλλά δεν θα μπορούν και να τα νιώσουν.

Και ναι μεν ο άνθρωπος είναι μιμητικόν ον, όμως απέχει από τον πίθηκο τόσο τουλάχιστον απέχει από τον άγγελο. Μέχρι τότε, μέχρι να επιτευχθεί η απόλυτη ταύτισις με τον Ανώτερο Εαυτό μας κι η απόλυτη θέωση του ανθρώπου, μέχρι τότε θα χρειάζονται και η Τέχνη του Λόγου και η σκηνική Τέχνη της μιμήσεως πράξεως, μέχρι τότε θα χρειάζεται ο ηθο-ποιός (όστις ήθος ποιεί)… Αλλιώς θα κυλίσουμε όλοι πίσω στη βαρβαρότητα και θα καταντήσουμε «χαλκός ηχών ή κύμβαλον αλαλάζον», όπως λέει ο θεόπνευστος Σαούλ-Παύλος. Κι επειδή έχουμε δει ήδη πολλά κύμβαλα αλαλάζοντα (και θα δούμε ίσως απείρως περισσότερα) παρακαλώ να αντισταθούμε στην ύστατη Εξαθλίωση κι εξανδραπόδιση του ανθρωπίνου είδους με τον μόνον τρόπο που μας είναι δυνατό: με την καλλιέργεια της ελληνικής γλώσσας, έτσι όπως έφτασε έως εμάς τέσσερις χιλιάδες χρόνια μετά, ΜΕ ΤΟΝ ΡΥΘΜΟ ΤΗΣ. Αλλιώς θα κολυμπήσουμε σε μια αποβουτυρωμένη σούπα αποστεωμένων ιδανικών κι ο γλωσσικός μας κώδικας δεν θα χωράει τη λέξη ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ.

 

Σας ευχαριστώ. Σας ακούω.

« Older Entries
Next Entries »

Κατηγορίες

  • Διάφορα
  • Εικαστικά
  • Θέατρο
  • Κινηματογράφος
  • Λογοτεχνία
  • Μουσική
  • Σινεμά
  • Στίχοι
  • Χορός
  • Εκπομπές
  • Χωρίς κατηγορία

Πρόσφατα άρθρα

  • ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ με θέμα «ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΡΑΜΑ ΣΗΜΕΡΑ»
  • Αυτογνωσία
  • Ποίηση, το τελευταίο καταφύγιο πριν τον Αρμαγεδδώνα.
  • ΠΡΩΤΟΕΜΦΑΝΙΖΟΜΕΝΟΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ στο 54ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΒΙΒΛΙΟΥ τού ΣΕΚΒ στο ΠΕΔΙΟΝ τού ΆΡΕΩΣ
  • Ποιητική κατάθεση ζωής εφάπαξ

Ιστορικό

  • Οκτώβριος 2026
  • Σεπτέμβριος 2026
  • Αύγουστος 2026
  • Ιούλιος 2026
  • Ιούνιος 2026
  • Μάιος 2026
  • Απρίλιος 2026
  • Μάρτιος 2026
  • Φεβρουάριος 2026
  • Ιανουάριος 2026
  • Δεκέμβριος 2025
  • Οκτώβριος 2025
  • Σεπτέμβριος 2025
  • Ιούλιος 2025
  • Ιούνιος 2025
  • Μάιος 2025
  • Απρίλιος 2025
  • Μάρτιος 2025
  • Φεβρουάριος 2025
  • Ιανουάριος 2025
  • Δεκέμβριος 2024
  • Νοέμβριος 2024
  • Οκτώβριος 2024
  • Σεπτέμβριος 2024
  • Αύγουστος 2024
  • Ιούλιος 2024
  • Ιούνιος 2024
  • Μάιος 2024
  • Απρίλιος 2024
  • Μάρτιος 2024
  • Φεβρουάριος 2024
  • Ιανουάριος 2024
  • Δεκέμβριος 2023
  • Νοέμβριος 2023
  • Οκτώβριος 2023
  • Σεπτέμβριος 2023
  • Αύγουστος 2023
  • Ιούλιος 2023
  • Ιούνιος 2023
  • Μάιος 2023
  • Απρίλιος 2023
  • Μάρτιος 2023
  • Φεβρουάριος 2023
  • Ιανουάριος 2023
  • Δεκέμβριος 2022
  • Νοέμβριος 2022
  • Οκτώβριος 2022
  • Σεπτέμβριος 2022
  • Αύγουστος 2022
  • Ιούλιος 2022
  • Ιούνιος 2022
  • Μάιος 2022
  • Απρίλιος 2022
  • Μάρτιος 2022
  • Φεβρουάριος 2022
  • Ιανουάριος 2022
  • Δεκέμβριος 2021
  • Νοέμβριος 2021
  • Οκτώβριος 2021
  • Σεπτέμβριος 2021
  • Αύγουστος 2021
  • Ιούλιος 2021
  • Ιούνιος 2021
  • Μάιος 2021
  • Απρίλιος 2021
  • Μάρτιος 2021
  • Ιανουάριος 2021
  • Δεκέμβριος 2020
  • Νοέμβριος 2020
  • Οκτώβριος 2020
  • Σεπτέμβριος 2020
  • Αύγουστος 2020
  • Ιούλιος 2020
  • Ιούνιος 2020
  • Μάιος 2020
  • Απρίλιος 2020
  • Μάρτιος 2020
  • Φεβρουάριος 2020
  • Ιανουάριος 2020
  • Δεκέμβριος 2019
  • Νοέμβριος 2019
  • Οκτώβριος 2019
  • Σεπτέμβριος 2019
  • Αύγουστος 2019
  • Ιούλιος 2019
  • Μάιος 2019
  • Απρίλιος 2019
  • Μάρτιος 2019
  • Φεβρουάριος 2019
  • Ιανουάριος 2019
  • Δεκέμβριος 2018
  • Νοέμβριος 2018
  • Οκτώβριος 2018
  • Σεπτέμβριος 2018
  • Αύγουστος 2018
  • Ιούλιος 2018
  • Ιούνιος 2018
  • Μάιος 2018
  • Απρίλιος 2018
  • Μάρτιος 2018
  • Φεβρουάριος 2018
  • Ιανουάριος 2018
  • Δεκέμβριος 2017
  • Νοέμβριος 2017
  • Οκτώβριος 2017
  • Σεπτέμβριος 2017
  • Ιούλιος 2017
  • Ιούνιος 2017
  • Μάιος 2017
  • Απρίλιος 2017
  • Μάρτιος 2017
  • Φεβρουάριος 2017
  • Ιανουάριος 2017
  • Δεκέμβριος 2016
  • Νοέμβριος 2016
  • Οκτώβριος 2016
  • Σεπτέμβριος 2016
  • Αύγουστος 2016
  • Ιούλιος 2016
  • Ιούνιος 2016
  • Μάιος 2016
  • Απρίλιος 2016
  • Μάρτιος 2016
  • Φεβρουάριος 2016
  • Ιανουάριος 2016
  • Δεκέμβριος 2015
  • Νοέμβριος 2015
  • Οκτώβριος 2015
  • Σεπτέμβριος 2015
  • Αύγουστος 2015
  • Ιούλιος 2015
  • Ιούνιος 2015
  • Μάιος 2015
  • Απρίλιος 2015
  • Μάρτιος 2015
  • Φεβρουάριος 2015
  • Ιανουάριος 2015
  • Δεκέμβριος 2014
  • Νοέμβριος 2014
  • Οκτώβριος 2014
  • Αύγουστος 2014
  • Ιούνιος 2014
  • Μάιος 2014
  • Απρίλιος 2014
  • Μάρτιος 2014
  • Φεβρουάριος 2014
  • Ιανουάριος 2014
  • Δεκέμβριος 2013
  • Νοέμβριος 2013
  • Οκτώβριος 2013
  • Σεπτέμβριος 2013
  • Ιούνιος 2013
  • Μάιος 2013
  • Απρίλιος 2013
  • Μάρτιος 2013
  • Φεβρουάριος 2013
  • Δεκέμβριος 2012

Κατασκευή
Ιστοσελίδας