Ως απάντησις… σε χτυπήματα ανόητα, απρόκλητα, ανεδαφικά, ανερμάτιστα, ανυπόστατα, ανήκουστα από ανάξιους ανθρωποειδείς… άφες αυτοίς αν και οίδασιν τι ποιούσιν…
Αστοί αστείοι και χωριάτες
(σαν παραπομπή στο Ανώτατο Δικαστήριο τού Άγραφου Συμπαντικού Νόμου…)
Θα προτιμούσα να έχω γεννηθεί σε ένα νεολιθικό χωριό χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και με άφθονα υδάτινα ρεύματα για να μπορώ να αφουγκράζομαι τις αναπνοές της Φύσης και τον αρχετυπικό Ρυθμό των κοσμικών δινών/δικών του Ηράκλειτου.
Η Δίκη-Νέμεσις πάντα μού παραστέκει κι εγώ σε αυτήν προστρέχω όταν της Ύλης πυρετός με καταβάλλει κι ο φθόνος ομοτέχνων/αλλοτέχνων…
Θα προτιμούσα να είχα γεννηθεί σε χωριό νεολιθικό, με άφθονα νερά, τρεχούμενα… Για να παρακολουθώ τις δίκες/δίνες τού Ηράκλειτου.

Αντ’ αυτού γεννήθηκα σε ένα εμπορικό λιμάνι περιτριγυρισμένος από αστούς εξαχρειωμένους, εξαθλιωμένους από τις προαιώνιες συναλλαγές. Η μόνη μου παρηγοριά ένας χείμαρρος που κατέβαζε λιωμένα χιόνια από τον Ταΰγετο. Τον κάλυψε αργότερα ο επιτυχημένος δήμαρχος για να σταθμεύουν τα οχήματά τους αστοί αστείοι, νεόπλουτοι από τα ζωντανά, από τα δικαστήρια, από τη ρίγανη, από τα ναρκωτικά και από τη μαστροπεία βεβαίως.
Θα ήθελα να είχα γεννηθεί στα σπήλαια, γιατί έτσι θα ένιωθα πιο κοντά στη Γη και θα γινόμουνα ίσως καλύτερος ποιητής.
Ας είναι. Μερικές φορές θαρρώ πως διέτρεξα μέσα σε έξι δεκαετίες ανυπολόγιστη απόσταση από τον homo sapiens στον homo interneticus…

Οι επικριτές μου μπορούν να μου καταλογίσουν τα πάντα. Ελεύθερα!!! Ένας-ένας, μία-μία, παιδιά, και μην σπρώχνεστε!!! Όλοι θα πάρετε. Είμαι προστατευμένος, καλυμμένος με καθρέφτες. Αντανακλώ, αντικατοπτρίζω την αρχοντοχωριατιά των δοκησισόφων/σοφολογιοτάτων (ανδρών τε) γυναικών, εκείνων ντε που έκανε ρεζίλι στην αιωνιότητα ο Μολιέρος..
Επιφυλάσσομαι για τα ανάλογα… μηδέποτε το μέτρο υπερβαίνων.

Κωνσταντίνος Μπούρας ταπεινός μεν, ατρόμητος δε.
Δημιουργική οργή…
Αρχαίο θέατρο, πλαστογραφίες, ελευθερίες και ελευθεριότητες παντός είδους…

Πρωτοδημοσιευμένο δοκίμιο από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΤΗΝ ΔΡ ΑΝΘΟΥΛΑ ΔΑΝΙΗΛ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΕΞΟΔΙΚΕΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΘΕΑΤΡΟΛΟΓΙΚΕΣ, ΠΟΙΗΤΙΚΕΣ ΠΑΝΤΑ, ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΜΑΣ.
Όταν ο Ευγένιος Ο’Νηλ γράφει «Το Πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα», όταν ο Ζαν Ανούιγ γράφει την «Αντιγόνη» του και ο Ζαν-Πωλ Σαρτρ τις «Μύγες» (Ερινύες), δεν διανοούνται να προτάξουν (και να καπηλευτούν) τα ονόματα των τριών αρχαίων τραγικών που διασώθηκαν και έφτασε κουτσουρεμένο και πολύ-αντιγεγραμμένο το έργο τους έως εμάς για να μπορούμε να το κακομεταχειριζόμαστε κατά το δοκούν.
Όταν ανεβάζουμε διασκευές των αρχαίων τραγωδιών ως αστικά δράματα, που δεν ταιριάζουν καθόλου με το κοίλον των αρχαίων θεάτρων, πρέπει να έχουμε την παρρησίαν και την τόλμην να μην χρησιμοποιούμε ως «κράχτη» (κατά το κοινώς λεγόμενον) τα ονόματα των: Αισχύλου, Σοφοκλή, Ευριπίδη… γιατί έτσι κινδυνεύουμε να κατηγορηθούμε ότι «πουλάμε φύκια για μεταξωτές κορδέλες».
Εξ όσων γνωρίζω, η πλαστοπροσωπία καθ’ έξιν, κατά συρροήν και κατ’ εξακολούθησιν, με σκοπό το κέρδος (οικονομικό και ηθικό και αισθητικό) είναι ποινικό αδίκημα και (πρέπει να) τιμωρείται.
Τόσον ανεκτικοί γίναμε λοιπόν, τόσο παράνομοι, τόσο ψυχεδελικοί, έτσι ώστε να ανεβάζουμε ανοσιουργήματα δηλώνοντας (ανευθύνως) ψευδώς πως πρόκειται για σοβαρές απόπειρες ερμηνείας των αρχαίων δραμάτων; Ούτως ή άλλως ο όρος «αναβίωση του αρχαίου δράματος» έχει εγκαταλειφθεί προ πολλού.
Στην Αμερική για μία ψευδή υπεύθυνη δήλωση μπαίνεις φυλακή.
Στη Γαλλία μπορείς να μηνύσεις έναν σκηνοθέτη ή καλλιτεχνικό διευθυντή για βλάβη και προσβολή της αισθητικής σου.
Στην Ελλάδα, «μπάτε σκύλοι αλέστε κι αλεστικά μη δώσετε» και την Επίδαυρο σας χαρίζουμε και τα σάλια μας τρέχουνε και τα βρακιά μας ανεβοκατεβάζουμε προκειμένου να σταθούμε αντάξιοι στο ύψος του μολιερικού «Αρχοντοχωριάτη» και των «Σοφολογιωτάτων»… Ουδείς «Μισάνθρωπος». Έχουν μεταναστεύσει προ πολλού και κατά κύματα σε περισσότερον ευνομούμενες κοινωνίες.

Βεβαίως, έχω δει και στο Εθνικό Θέατρο του Ελσίνκι την Μήδεια ως μικροαστή νοικοκυρά να ψήνει τα παιδιά της στον φούρνο με πατάτες, αλλά σε κλειστό χώρο, σε σκηνή ιταλικού τύπου και στο όνομα του πειραματισμού που εισαγάγουμε στην Ελλάδα με χρονοκαθυστέρηση δύο ή τριών δεκαετιών (όπως τα χαλασμένα και άδεια χρηματοκιβώτια).
Φυσικά και οι αρχαίοι δραματικοί ποιητές αντέγραφαν τους προγόνους και τους συγχρόνους, ενέπνεαν τους απογόνους κι ελληνομαθείς αποδέκτες τους, για τον απλούστατο λόγο ότι κολυμπούσαν στα ίδια πολιτισμικά συμφραζόμενα και ανέπνεαν στην ίδια περιρρέουσα ατμόσφαιρα. Σήμερα έχουμε χάσει ένα μεγάλο μέρος του μυθολογικού, του τελεστικού, του τελετουργικού, του μυστηριακού, του κοινωνιολογικού, του πολιτικού, του ιστορικού υποβάθρου της αρχαίας τραγωδίας. Μπορούμε και δικαιούμαστε να δηλώσουμε άγνοια…
Όμως, όταν ο κάθε ένας και η κάθε μία τυχάρπαστη, ημιμαθής, δοκησίσοφος, γνωμοδοτεί υπέρ του ενός και κατά του άλλου θεατρικού σχήματος, θα πρέπει κάποιος να φωνάξει, να διαμαρτυρηθεί, κάποια Αρχή να επιληφθεί, κάποιοι να τιμωρηθούν εν τέλει…
Αναπόφευκτα, θα εμπνεόμαστε εσαεί από το αρχαίο δράμα, ακριβώς όπως οι αρχαίοι «τρέφονταν με ψίχουλα από το τραπέζι του Ομήρου», καθώς εκείνος αρύει τα νάματά του από μια αρχαιότερη παράδοση και πατάει στο «Έπος του Γκίλγκαμες» από τα βάθη (της όχι και τόσο μακρινής) Μεσοποταμίας.
Αφού η διαπίδυση αυτή (όπως λέμε στην Χημεία) είναι αναπόφευκτη, ας επιληφθούν οι θεσμοί έτσι ώστε να μην βάζουμε το πρόσκαιρο ονοματάκι μας δίπλα στου Σοφοκλή, να μην κακοποιούμε τον Ευριπίδη, να μην απλοποιούμε τον μέγιστο Αισχύλο, να μην πηδάμε ό,τι δεν καταλαβαίνουμε, να μην στρουθοκαμηλίζουμε αντί να σκάβουμε στο Συλλογικό Ασυνείδητο.
Η εποχή του Διαδικτύου είναι και εποχή της ευκολίας. Ο όγκος και η ροή της συσσωρευμένης πληροφορίας δεν είναι ταυτόσημη με την Γνώση, αν δεν συνοδεύεται από κριτικό πνεύμα.
Ευτυχώς, υπάρχουν οι θεσμοί και λειτουργούν: η ακαδημαϊκή κοινότητα, τα πλούσιο λογοτεχνικό και δυναμικό του τόπου. Ας γίνει κάτι πριν αναγκαστούν και πάλι να πάρουν των ομματιών τους και να θριαμβεύσουν στην Αλλοδαπή γυρνώντας στην Ελλάδα ως …εισαγόμενοι. Μα τόση ξενομανία πια, τόσος επαρχιωτισμός, τόσα συμπλέγματα κατωτερότητας, τόσα παραφουσκωμένα εγώ, τόση υπεραναπλήρωση… πώς χωράνε σε αυτόν το στενόμακρο τόπο;
Η αρχή τραγωδία είναι ΚΑΙ λόγος, είναι πρωτίστως λόγος. Έτσι έφτασε έως εμάς, μερικώς ή ολικώς παραποιημένος από τους αλλόθρησκους. Αυτός δεν είναι λόγος όμως για να τα ακυρώνουμε αυτά τα κείμενα τελείως.
Ικανή και αναγκαία συνθήκη για να σταθούμε στο ύψος των προκλητικών, μεταβατικών και μεταιχμιακών καιρών μας είναι να αναμετρηθούμε με την αρχαία μας κληρονομιά χωρίς να την ξεπουλάμε, να την σπαταλάμε, να την κακομεταχειριζόμαστε.
Οι σύγχρονοι μεγάλοι ποιητές όλου του κόσμου μαθαίνουν αρχαία ελληνικά για να σκύψουν πάνω στα πρωτότυπα κείμενα κι εμείς, μοιραίοι και τραγικοί, γελοίοι κλόουν, τα ξεσκίζουμε και στολίζουμε με τα κουρέλια τους την περικεφαλαία μας;
Αστείοι αστοί είμεθα αν επιχειρούμε να σμικρύνουμε το αρχαίο δράμα στους τρεις τοίχους του μίζερου, πρόσκαιρου και συγχρονικού αστικού δράματος.
Θα μας ξεχάσουν, γιατί δεν σταθήκαμε στο ύψος των περιστάσεων και δεν βάλαμε το παλιό καλό κρασί σε μοσχομυριστά δρύινα βαρέλια, αλλά σε πλαστικά της μιας χρήσεως…
Τώρα όμως ποιος νοιάζεται για όλα αυτά με τα οποία θα ασχοληθεί η μακρινή Ιστορία; «Μετά την απομάκρυνσιν από το ταμείον ουδέν λάθος αναγνωρίζεται».
Και εις υγείαν των κορόϊδων! Ας πρόσεχαν. Δεν ήξεραν, δεν ρώταγαν. Ας διάβαζαν. Ας μελετούσαν καλύτερα το μάθημά τους. Ας έσκυβαν με αγάπη πάνω σε αυτή την πλούσια γλώσσα με την οποία διατυπώθηκαν ανεξίτηλα οι πρώτες μεγάλες ιδέες της γνωστής Ανθρωπότητας. Η ελληνική γλώσσα είναι τα ασημικά που ξεπουλάμε πρώτα. Όμως (για να παραφράσω την «Κοντέσα Βαλέραινα» του Ξενόπουλου), «όταν πέφτουν τα δαχτυλίδια ξεπέφτουν και τα δάχτυλα», παρεκτός κι αν ξέρουν, αν θέλουν, αν επιμένουν να καλλιεργούν την τέχνη του Λόγου με αυτοθυσία, με παρρησία, με αρετή, με ανιδιοτέλεια.
Είναι δύσκολο πράγμα η Ελευθερία. Η ελευθεριότητα, αντιθέτως, πουλιέται στα περίπτερα, πιο φτηνή κι από τα τσιγάρα…
Η Κρίση του Θεάτρου δεν είναι αποτέλεσμα της ανηθικότητας μερικών προσώπων. Τα πρόσωπα είναι σημάδια της ανεπάρκειας ορισμένων ιθυνόντων. Οι πολιτισμικοί (κι ενίοτε «πολιτιστικοί») οργανισμοί πρέπει να έχουν επικεφαλής, στυλίτες, μοναχούς, ερημίτες, σαν τον Άγιο Παπαδιαμάντη, τον Άγιο Καβάφη, τον Άγιο Νεκτάριο (απαξάπαντες παραγνωρισμένοι, παρεξηγημένοι και κυνηγημένοι στην εποχή τους). «Οι τα φαιά φορούντες» θα τα φορούν πάντα, γιατί κάθε άλλο χρώμα τους προσβάλλει, όπως η ωραιότητα του Κάσιου προκαλεί τα κατώτερα ένστικτα του χαμερπούς Ιάγου…

Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας, Επισκέπτης Καθηγητής Θεατρικής Κριτικής στο ΕΚΠΑ
Ένας ποιητής στη Θάσο, έμπλεος μουσικότητος…
Γιατί υπάρχουν γνήσιοι πνευματικοί άνθρωποι σήμερα!!!
Άγγελος Ζαγοριανός: ένας αυθεντικός καλλιτέχνης, ποιητής πανελλήνιας απήχησης, με το δικό του Θασιώτικο κοινό, έλκει ακροατές και αναγνώστες ψαγμένους, που αναζητούν την ποιότητα σε ό,τι κι αν καταπιάνονται.

Και δεν πρόκειται περί τελειομανίας, τελειοθηρίας, αλλά για γήινους αγγέλους, που σκοό έχουν να ανεβάσουν την δόνηση του πλανήτη σε υψηλότερα επίπεδα, στην αγνότητα του πρωταρχικού αιθέρα.
Τον συνάντησα από κοντά και τον γνώρισα σε μια παράσταση στο ανοικτό θέατρο Κομοτηνής, φέτος το καλοκαίρι, τις μέρες που μαίνονταν 600 πυρκαγιές σε όλη την κατακαημένη Ελλάδα. Εκεί όμως λίγο πριν την ανεπανάληπτη ευωχία έβρεξε. Μια ψιλή, ευεργετική, ποτιστική βροχούλα, που απάλυνε τους τρόπους και γαλήνεψε τις ψυχές μας. Στο βάθος η θάλασσα λασποκίτρινη ξέβραζε φύκια και ναυάγια ιδεών.
Δεν μου αρέσουν οι μεγαλοστομίες, αλλά πώς να ξεχωρίσεις τους μέτριους από τους άριστους, τους αυθεντικούς από τους δήθεν, την ήρα από το σιτάρι. Δουλειά του κριτικού είναι να βλέπει πίσω και πέρα από τα πράγματα, στις ψυχές των ανθρώπων και να αφουγκράζεται τον βουβό πόνο των φυτών, των ζώων και των πετρωμάτων ακόμα, πνεύματα που ασφυκτιούν στο φριχτό μαγγανοπήγαδο τής Ύλης, εκεί όπου όλα είναι γοητευτικά κι ασταθή συνάμα. Οι μεγάλοι τραγικοί ποιητές ανέδειξαν στο έπακρο αυτή την πολύπλοκη απλότητα, την διαρκή σύγκρουση του εξελισσόμενου είναι με το πρωτεϊκό φαίνεσθαι, ιριδισμοί στην αενάως παλλομένη επιφάνειας της πομφόλυγος που είναι το τοπικό μας «σύμπαν».
Στους ατομικούς παραδείσους μας κλεισμένοι, στα ιδιωτικά σπήλαια, σε κανάλια και υδροφόρους ορίζοντες που ποτίζονται από την Τύχη και την Αναγκαιότητα, έχουμε μερικές φορές την τύχη, δοκιμάζουμε την ευχάριστη έκπληξη να συναντιόμαστε με ανθρώπους που σε κοιτάνε μέσα στα μάτια και μεταγγίζουν την ποίηση της ψυχής τους αφειδώλευτα, χωρίς υπολογισμούς και δεύτερες σκέψεις.
Εκεί αναγνωρίζεις την παραδείσια ανάμνηση των αγγέλων πριν την πτώση τους, την κατάσταση Αφθονίας που απολαμβάνουν οι χορτάτες ψυχές και τα φιλέρευνα πνεύματα. Εκεί αναθυμάσαι την Εστία και συγκινείσαι στην πιο βαθιά χορδή της ύπαρξης, εκείνη που πάλλεται μια φορά στα εκατό χρόνια. Και αν…
Τον άκουσα πρώτα να μιλάει, μετά να κοιτάει, μετά να ακούει τον σκηνοθέτη της βραδιάς παλαίμαχο καραγκιοζοπαίχτη Γιάννη Βουλτσίδη, τον άκουσα να παίζει μουσική σαν να συμμετέχει σε ιεροτελεστία και τέλος… διάβασα την ποίησή του, τους στίχους του, τις σκέψεις του για την σύγχρονη Τέχνη, για το ξεπούλημα και για τα τεχνητά αδιέξοδά της, ενώ εκεί έξω το κοινό διψάει για το αληθινό, όπως η κεκαυμένη γη για την ζωοποιό, ευεργετική βροχούλα.
Εκστασιάστηκα, ξετινάχτηκα, ξεβολεύτηκα από την αστική πολυάσχολη ραστώνη μου.
Μεταβλήθηκα αίφνης σε κάτι ελατό και όλκιμο (που λέγαμε στην «Αντοχή Υλικών» του Πολυτεχνείου).
Ανυπομονώ να πάω στη Θάσο να συμμετέχω στις μυστηριακές ποιητικές βραδιές… και δειλινά… και πρωίες του.
Τελικά, αρκεί ένας πνευματικός άνθρωπος για να στηρίξει ένα ολόκληρο νησί;
Σύγχρονοι άγιοι. Αναζητείστε τους. Για δικό σας όφελος. Εκείνοι δεν έχουν να χάσουν τίποτα. Τα έχουν αφιερώσει όλα στο Φως. Κι από το Φάος τρέφονται, ολιγαρκείς.
Όμως ευτυχείς εμείς που τους συναντήσαμε, ευλογημένη η εποχή που τους τροφοδοτεί με απελπισία. Αν δεν απελπιστείς δεν πηδάς στο κενό. Κι η Τέχνη θέλει αυτοθυσία, γενναιότητα, τόλμη προκειμένου να επιτευχθεί η πολυπόθητη υπέρβαση του Επιστητού κι η απελευθέρωση από την σκλαβιά τής Ύλης.
Κωνσταντίνος Μπούρας ταπεινώς έγραψεν.
Info:
https://sparmatseto.gr/2021/06/03/aggelos-zagorianos-melwdies-alliws/
Κυκλοφόρησε η καινούργια δουλειά του Άγγελου Ζαγοριανού με τίτλο, «ΜΕΛΩΔΙΕΣ ΑΛΛΙΩΣ»
από Αντώνιος Βαρβατσούλιας3 Ιουνίου 2021
Μέσα σ’ αυτό το μικρό δημιούργημα υπάρχουν κάποιες σκέψεις , λίγα ποιήματα, δύο δοκίμια, ένα παραμύθι μπλεγμένο με ιστορία, αποτυπώματα εικαστικών έργων, λόγια από τα δύο τραγούδια , παρτιτούρα από το τρίτο (καθότι ορχηστρικό), μερικές φωτογραφίες, έξι ελάχιστες ιστορίες, κι ένα δισκάκι με παλιά και καινούργια τραγούδια…
Σε μια απόπειρα να φανεί η συνάφεια και η επικοινωνία των τεχνών, συνυπάρχουν διαφορετικά είδη τέχνης όπως λόγος, ποίηση, εικαστικά, μουσική, τραγούδι, φωτο…
Κι όλα αυτά προσπαθώντας η οποιαδήποτε αντίθεση να μην δημιουργεί σύγκρουση, αλλά σύνθεση… Μια σύνθεση που ακουμπά στην έμπνευση, την δημιουργία, την ουσία και την αλληλοπεριχώρηση…
Ο Άγγελος Ζαγοριανός γεννήθηκε το 1958 στα Λιμενάρια της Θάσου.
- Το 1977 εισάγεται με υποτροφία στην Ανώτερη Σχολή Γραφικών και Διακοσμητικών Τεχνών Αθηνών, από όπου παίρνει πτυχίο το 1981.
- Το 1977 γράφεται στο «Ελληνικό Ωδείο Περιστερίου» και εκδίδει την πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο «Αφορμές».
- Από το 1984 εγκαθίσταται οριστικά στη Θάσο και αρχίζει τη μελέτη και τη καταγραφή της Θασίτικης μουσικής παράδοσης.
- Το 1985 ιδρύει στα Λιμενάρια Μουσική Σχολή με επίκεντρο το ελληνικό τραγούδι.
- Το 1991 πρωτοστατεί για την ίδρυση μουσικής ομάδας – χορωδίας ενηλίκων, στα πλαίσια του Πολιτιστικού Συλλόγου Λιμεναρίων Θάσου, «Το Κάστρο».
- Το 1997 εκλέγεται πρόεδρος στο «Μουσικό Εργαστήρι Θάσου».
- Το 1999 εκδίδει τη ποιητική συλλογή «Εν Λιμεναρίοις».
- Από το 2004 είναι γραμμένος στο μητρώο εκπαιδευτών του Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. και διδάσκει παραδοσιακά μουσικά όργανα.
- Το 2009 ολοκληρώνει τον πρώτο του δίσκο με τίτλο «ΕΝ ΑΙΘΡΙΑ».
- Το 2010 παρουσιάζει το δίσκο «ΓΙΑ ΜΙΚΡΟΥΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥΣ με αγάπη από τη Θάσο».
- Το 2011 εκδίδει την τρίτη του ποιητική συλλογή «ΕΝΤΡΟΠΙΑ». Το 2011 διοργανώνει και παρουσιάζει έκθεση με πρωτότυπες κατασκευές έργων του, εικαστικού περιεχομένου. Το 2012 συμμετέχει στη «Θεατρική Σκηνή Λιμεναρίων»
- Από το 2013 αποτελεί ιδρυτικό μέλος του Θεατρικού Αναλόγιου Θάσου».
- Το 2014 εκδίδει το βιβλίο «Από θέμα σε θέμα».
- Το 2018 εκδίδει την ποιητική του συλλογή «ΑΝΑΦΑΝΔΟΝ».
- Οι εκπομπές του για το ελληνικό τραγούδι στην Ε.Ρ.Α. Καβάλας, έχουν μεταδοθεί σε πανελλήνια εμβέλεια. Έχει διοργανώσει μέχρι σήμερα, πάνω από 500 συναυλίες και πλήθος πολιτιστικών εκδηλώσεων, ενώ παρουσιάζει σε σχολεία και συλλόγους, αρχαία και παραδοσιακά ελληνικά μουσικά όργανα.
- Ζει μόνιμα στα Λιμενάρια, όπου συνεχίζει να διδάσκει, να γράφει και να συνθέτει.
Ο ΆΓΙΟΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΚΑΙ ΣΕ ΤΑΙΝΙΑ, διδάσκει τις απλές ανθρώπινες αλήθειες που θα μας σώσουν, που θα μας οδηγήσουν στην απόλυτη ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ.
Μία παρεξηγημένη ταινία που αξίζει να προσεχθεί ιδιαίτερα:
«Ο άνθρωπος του Θεού» της Γελένα Πόποβιτς με τον εκπληκτικής αληθοφάνειας Άρη Σερβετάλη στο ρόλο του κυνηγημένου από τους Γραμματείς και Φαρισαίους της Εποχής του, του αυθεντικού, του θαυματοποιού, του υπερβατικού Αγίου Νεκταρίου. Δίπλα του, σε σημαδιακούς ρόλους οι πρωταγωνιστές Μίκι Ρουρκ και Αλεξάντερ Πετρόφ, αντάμα με μια πλειάδα Ελλήνων ηθοποιών σε χαρακτηριστικούς ρόλους, που αφήνουν έντονο το μετείκασμά τους στην οθόνη του μυαλού και της ψυχής μας. Γιατί αυτή είναι η βασική σύγκρουση αυτής της ταινίας: ο πραγματισμός των εμπόρων και των ρασιοναλιστών οπαδών της Δυτικής Σκέψης και η μαγική αντίληψη της ζωής των «ανατολιτών» που χωρίς πίστη στο Θείον δεν μπορούν να αντέξουν τα καθημερινά βάσανα και να επιτύχουν την φιλοσοφημένη αποδοχή της εγγενούς χαρμολύπης.
Οι επίσημοι κριτικοί κινηματογράφου βιάστηκαν να δώσουν στην ταινία ελάχιστα αστεράκια, προκαταλαμβάνοντας ίσως το πλατύ κοινό, όμως όσοι αντιστάθηκαν σε Σειρήνες και Κασσάνδρες πηγαίνοντας να δουν αυτή την εμβληματική ταινία, θα εκπλαγούν ευχαρίστως, γιατί μήτε σεναριακά κενά θα ανακαλύψουν, μήτε αφηγηματικές «κοιλιές», μήτε αναιτιολόγητες διαφοροποιήσεις στον ρυθμό, στην αισθητική ή στην θεματική… Αντιθέτως, όλα συνεκτικά, όλα όμορφα, όλα απλά και σοφά διατυπωμένα. Η επιστροφή στη Φύση, η ανάγκη περιορισμού της υπερκαταναλωτικότητας, της απληστίας, της αλλοφροσύνης για την απόκτηση υλικών αγαθών είναι τώρα περισσότερο από κάθε άλλη φορά επιτακτική, αφού η κλιματική αλλαγή θα έχει καταστροφικές συνέπειες για την όποια μορφή ζωής στη γη… Τα πρόσφατα εξαγριωμένα στοιχεία της Φύσης στρέφονται αμείλικτα ενάντια στον Άνθρωπο που παρασιτεί καταναλώνοντας αλόγιστα τις πλουτοπαραγωγικές πηγές του πλανήτη, εξαντλώντας τα ενεργειακά και φυσικά του αποθέματα, λες και θα ζήσουμε μόνο μία μέρα επί πλέον στην γη, λες κι έχουμε έτοιμα τα διαστημόπλοιά μας για να μεταναστεύσουμε αλλού… Άνθρωποι, άνθρωποι… ο λόγος, ο βίος και το παράδειγμα του ασκητικού Αγίου Νεκταρίου είναι μονόδρομος αν θέλετε να επιβιώσετε στις χιλιετίες που θα έρθουν και θα είναι ιδιαίτερα δύσκολες για τους καλομαθημένους. Μήπως γι’ αυτό χτυπάνε αυτή την ταινία, γιατί τους υπενθυμίζει ότι πρέπει επιτέλους να αφήσουν την τεμπελιά της πολυθρόνας και του καναπέ τους και να ξαναϊδρώσουν ποτίζοντας την γη;
Εκπληκτική η εικόνα που σας επισυνάπτω και δείχνει το κοφίνι το γεμάτο πέτρες που μάζεψε ο άγιος ασκητής εξημερώνοντας την γη αλλά και την ανθρώπινη ψυχή. Το παράδειγμά του ανεξίτηλο στις καρδιές μας.

Ζούμε σε εποχές αγριότητας, βιαιότητας, επιθετικότητας, πλεονεξίας, ασυδοσίας, εγκληματικότητας, ατιμωρησίας. Η Νέμεσις καιροφυλακτεί και η Δίκη ακονίζει ήδη το πελέκι της πάνω από τα κεφάλια μας. Καιρός είναι να επανεφεύρουμε την αγάπη, την ενσυναίσθηση, την κατανόηση, τον διάλογο, την αποδοχή του διαφορετικού, την παραδοχή της επίγειας ανθρώπινης συνθήκης έτσι ώστε να μπορούμε να βελτιώσουμε την κατάσταση και να αφήσουμε έναν καλύτερο κόσμο πίσω μας κι όχι ακόμα έναν κατακαημένο πλανήτη…
Και το θέμα εδώ δεν είναι ο χριστιανισμός, η προπαγάνδα, το δόγμα, οι εκκλησιαστικοί κανόνες και τα λογικά μέτρα και σταθμά. Το θέμα εδώ είναι η αυθεντικότητα των πηγαίων συναισθημάτων όπως αναβλύζουν από την αγνή ανθρώπινη καρδιά, όταν αφήνεται να εκφραστεί, ελεύθερη από δυνάστες, απαλλαγμένη από φόβητρα. Ο τρόμος είναι ο χειρότερος εχθρός στον αγώνα για την Φώτιση κι ο Άγιος Νεκτάριος, κατασυκοφαντημένος και κυνηγημένος, πάμφτωχος και εξαντλημένος όσο ζούσε, κέρδισε το στοίχημά του με την αθανασία και μας διδάσκει τώρα ήθος, αν όχι και μέτρο. Όχι, όχι μέτρο. Η πίστη του είναι άμετρη και η αγάπη του για τους εχθρούς του παράλογη. Είναι όμως ο μόνος δρόμος για τα μεμονωμένα άτομα να υπερβούν το εγώ τους και να επιτύχουν την απόλυτη ένωση με το Θείον, την μόνη Ζωοδόχο Πηγή αιώνιας γαλήνης, ουράνιας και επίγειας.
Αγαπώ αυτόν τον άγιο από την πρώτη στιγμή που επισκέφτηκα την Αίγινα. Με καθόρισε η ανθεκτικότητά του στα κάθε λογής εμπόδια, η αδιατάρακτη πορεία του παρά τις τόσες παγίδες που έστηναν στο διάβα του οι ελάχιστοι, οι μέτριοι, οι ελλειμματικοί… Τα ίδια έζησαν και ο Μεγάλος Αλεξανδρινός Ποιητής Καβάφης, κι ο αδικημένος Ευριπίδης κι ο κατασυκοφαντημένος από το Ιερατείο της εποχής του Αισχύλος.
Τελικά, το σκοτάδι που εμφιλοχωρεί εντός μας μπορεί να γλυκάνει με την καλλιέργεια των υψηλών αξιών και να πάψει να πολλαπλασιάζεται εκπεμπόμενο εκτός μας. Η προβολή στις οθόνες του κόσμου ας είναι φωτεινή. Ο Μεσαίωνας δεν έχει μέλλον. Η καινούργια Αναγέννηση μάς περιμένει. Ας πολεμήσουμε όλοι μαζί γι’ αυτό. Ας παλέψουμε. Τα τέκνα του Φωτός, χωρίς μίσος για τους ψευδομένους (όπως θα έλεγε ο Καβάφης), αλλά μαχητικοί απέναντι στα απολυταρχικά τέκνα του Σκότους. Κι ας γίνει αυτή η διαμάχη τελική, να ανασάνει η γη, να ανασάνουν τα δέντρα, τα φυτά κι όλα τα ζωντανά πάνω σε αυτόν τον παράδεισο που λέγεται Γαία -Πανγαία-Παναγία…
Πηγαίνετε να δείτε αυτή την ταινία, αποτέλεσμα της τίμιας δουλειάς φωτισμένων ανθρώπων, που ευελπιστούν να απαλύνουν την αρνητική ενέργεια στην οικουμένη μεταβολίζοντάς την σε θετική.
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ, ΑΦΘΟΝΙΑ, ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ, ΥΓΕΙΑ για όλες και για όλους μας. Ειδικά για τους εχθρούς μας…
Κωνσταντίνος Μπούρας ταπεινός…
ΤΟ ΔΙΗΓΗΜΑ ΚΑΙ Η ΑΦΗΓΗΣΗ ΣΗΜΕΡΑ

(δοκίμιο με αφορμή την παρουσίαση στην Δράμα την 1η Σεπτεμβρίου 2021 της συλλογής διηγημάτων: 1821 Μέσα από τη ματιά σύγχρονων συγγραφέων, επιμέλεια: Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης, επιμέλεια: Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης, εκδόσεις 24 γράμματα, σελ. 272, 17,00 €).
Τα τελευταία 6-7 χρόνια (από το 2015 και λίγο πριν) ανθούν οι λογοτεχνικοί διαγωνισμοί διηγήματος, που υποσκελίζουν σχεδόν τους πατροπαράδοτους ποιητικούς αγώνες και δίνουν διέξοδο μέσω της «μικρής φόρμας» σε χιλιάδες ερασιτέχνες, ημιεπαγγελματίες, ακόμα και ημιεπαγγελματίες της γραφής.
Ήδη από το 2007 τα σεμινάρια δημιουργικής γραφής και οι παντός τύπου ανάλογες εργαστηριακές τριβές και επιμορφώσεις έχουν λειάνει και προετοιμάσει το έδαφος για παρόμοιες απόπειρες εκθέσεως του ψυχισμού μας και της προβολής του ιδιωτικού στον δημόσιο λόγο.
Εδώ βέβαια εκδηλώνεται, κρίνεται και θεραπεύεται η πρωταρχική σύγχυση που οδηγεί σε πολλές και μάταιες παρεξηγήσεις: ό,τι θα λέγαμε στον μεσαιωνικό εξομολόγο, στην κατάκοιτη γιαγιά μας (που έχει την πολυτέλεια του χρόνου) και στον ψυχαναλυτή (που έχει την ηδονή του χρήματος) ΔΕΝ είναι αυτόχρημα λογοτεχνία και δεν ενδιαφέρει τους άλλους.
Βεβαίως, η υγιής φιλοδοξία κάθε ενός και κάθε μίας που βλέπει την πρώτη σελίδα της τυπωμένη κι ευελπιστεί να τιμηθεί με την ύψιστη διεθνή λογοτεχνική διάκριση και να χορέψει βαλς με την βασίλισσα μεγάλης σκανδιναβικής χώρας μπορεί να οδηγήσει σε γελοίες ακρότητες κι αψυχολόγητους διαγκωνισμούς, όμως το γεγονός και μόνον της αυτό-έκθεσης στον σιτοβολώνα του κόσμου, όπου όλα τα αγριόχορτα, τα ζιζάνια και τα παράσιτα έχουν θέση δίπλα στα επωφελή καλλιεργημένα δημητριακά, είναι από μόνη της ευγενής τάση προς τα άνω, υποδηλώνει εξελικτικές προθέσεις και επιβεβαιώνει την πνευματική καταγωγή του ανθρώπου.
Η εποχή μας είναι υλιστική, ο πολιτισμός μας αντιπνευματικός, όμως πέρα από τον πραγματισμό του εμπορίου και τη στυγνή, στατιστική λογική της Οικονομίας, εκδηλώνεται η φυγόκεντρος η τάση να πάψουμε να είμαστε νούμερα και να γίνουμε άτομα, δημιουργικά, χαρούμενα και – γιατί όχι – ακόμα ΚΑΙ ευτυχισμένα.
Η ενασχόληση με την γραφή, η καλλιτεχνική έκφραση είναι εκτονωτικοί παράγοντες που δίνουν διέξοδο στις φυσιολογικές τάσεις φυγής από τις σύγχρονες δυστοπίες, με τον πλέον ανώδυνο, διασκεδαστικό κι – ενίοτε – ψυχαγωγικό τρόπο.
Όταν το θέμα είναι ελεύθερο, μιλάμε για την λογική του Χάους, που ναι μεν αυτορυθμίζεται, προκαλεί όμως τυχαίες σκεπτομορφές και εγρηγορώτα εντελώς ευκαιριακά και βραχύβια.
Όταν – αντιθέτως – το θέμα είναι συγκεκριμένο, περιορισμένο στον χώρο και στον χρόνο (όπως γίνεται εδώ), εκεί τα πράγματα γίνονται απαιτητικότερα (και από τεχνικής και από ουσιαστικής πλευράς). Αυτό που λέγαμε παλιά «έμπνευση» πρέπει επειγόντως να συνδυαστεί με αυτοπειθαρχία και γνώση των κανόνων του παιχνιδιού.
Έρχονται πολλές φορές επίδοξοι μαθητές που ζητούν να μάθουν την «κουζίνα» της λογοτεχνίας και ειδικά της «μικρής φόρμας», γιατί τους φαίνεται πιο εύκολο, σα να διηγείσαι ένα ανέκδοτο. Όμως το να κάνεις τον άλλον να γελάσει μέσα σε εκατό (100) μόλις λέξεις δεν είναι δα και το ευκολότερο πράγμα στον κόσμο. Το «διήγημα μπονζάι» απαιτεί την πλήρη κατοχή και δεξιοτεχνία στην χρήση των εκφραστικών σου μέσων.
Στους περισσότερους λογοτεχνικούς διαγωνισμούς διηγήματος που συμμετέχω ως κριτής τα τελευταία έξι χρόνια, τίθεται ένα όριο 400-450 λέξεων (το μέγιστο 500 λέξεις), ακριβώς να τιθασσευθεί η εγγενής τάση του ανθρώπου για πολυλογία. Ο νεοέλληνας διακρίνεται ούτως ή άλλως (κυρίως στην προφορική, αλλά και στην γραπτή του έκφραση) από έλλειψη της αίσθησης του μέτρου, από φληναφηματολογία, αμπελοφιλοσοφία και τελείως αδικαιολόγητο ναρκισσισμό. Πολλές φορές λαμβάνουμε διηγήματα τελείως άσχετα με το θέμα, ή με οποιοδήποτε θέμα γενικώς.
Όμως αυτό είναι το λίπασμα για να φυτρώσει ο σπόρος ο καλός. «Όμοιος ομοίω και η κοπριά στο λάχανο».
Το κέρδος είναι μέσα από την κοινωνική ζύμωση που επιφέρει πάντα τεράστια, ανυπολόγιστης αξίας «ποιοτικά άλματα» για να θυμηθούμε τον Δανό φιλόσοφο Σόρεν Κίρκεγκααρντ (ή Κίρκεγκωρ, αν προτιμάτε).
Μέσα από τον σωρό αναδεικνύονται οι αξίες, όπως στην εποχή του Ευριπίδη. Μέσα από το ποταπό, το ρυπαρό και το άθλιο, ξυπνάνε άδηλες δυνάμεις της πάντα αναδημιουργικής Πανανθρώπινης Ψυχής. Και στις συλλογικές δουλειές δεν υπερισχύει κανένα όνομα, όσο βαρύ ή ηχηρό κι αν είναι. Πρόκειται απλώς για ψηφίδες που συναπαρτίζουν ένα άλλο ψηφιδωτό καμιά φορά, μια «μαγική εικόνα ίσως» που δεν είναι ικανή η κάθε εποχή να αποκωδικοποιήσει, όσο ισχυρή Κριτική και διορατικούς κριτικούς κι αν έχει (που δεν έχει, στην παρούσα περίπτωση).
Όμως γιατί συνωστίζονται κάθε φορά πάρα πολλοί, καλοί και εκλεκτοί συγγραφείς στο κάλεσμα για έναν τόμο με αφηγήματα επί ενός συγκεκριμένου θέματος;
Η συμμετοχή σε ανθολογίες υπηρετεί – κατά την ταπεινή μου γνώμη – οκτώ κυρίως στόχους:
- Την πανοραμική θέαση ενός ζητήματος όπως το διαχειρίζονται σύγχρονοι πνευματικοί άνθρωποι, από τη δική του/της οπτική γωνία ο κάθε ένας / η κάθε μία.
- Την επίτευξη μιας κάποιας νοητικής προοπτικής, όπου υπάρχουν δύο τουλάχιστον «σημεία φυγής» για την ανακούφιση της συναισθηματικής φόρτιση του επαρκούς αναγνώστη, που καταβυθίζεται ως αυτοδύτης στο Συλλογικό Ασυνείδητο μέσα από τα πηγάδια των διαφόρων ατομικών υποσυνειδήτων που συνυπάρχουν και συνεργάζονται, εν αγνοία τους ενίοτε, συνυφαίνοντας έναν ιστό αράχνης, που υπακούει στο πρότυπο μιας δικής του ουράνιας (ή χθόνιας) «γεωμετρίας».
- Την διάσωση του έργου (δείγματος αυτού) ενός εκάστου των συμμετεχόντων.
- Την υγιή φιλοδοξία να φωτίσουμε τα σύγχρονα ερέβη αναζητώντας την καινούργια Αναγέννηση.
- Την μεταφυσική υπέρβαση των στενών χωροχρονικών πλαισίων και διακτινισμός στα μελλοντικά τώρα…
- Την κοινωφελή εκτόνωση της συγγνωστής ανθρώπινης ματαιοδοξίας «να αφήσουμε κάτι πίσω μας» φεύγοντας.
- Την αδήριτη ανάγκη μας «να πούμε τα λιγοστά μας λόγια, γιατί αύριο η ψυχή μας κάνει πανιά» (για να θυμηθούμε τον Γιώργο Σεφέρη) ειδικά σε εποχές κρίσιμες, μεταβατικές, μεταιχμιακές, προκλητικές, σαν την δική μας.
- Η ανάγκη για αυτογνωσία μέσα από την αρένα της ευγενούς άμιλλας με τους ομοίους μας. Ο ανώτερος πνευματικός άνθρωπος παρουσιάζει από καιρού εις καιρόν την ανάγκη να δι-αγωνίζεται προκειμένου να αναμετρηθεί με τους άλλους και να ξεπεράσει την εγγενή φιλοσοφική του μελαγχολία, που γίνεται θλίψη όταν φλέγονται δάση και καίγονται ζωντανά…
Σε αυτόν τον εκπληκτικής καλαισθησίας κι αξιοσημείωτης θεματικής συνεκτικότητας τόμο συμμετέχουν με τα σύντομα αφηγήματά τους οι σύγχρονοι ενεργοί λογοτέχνες:
Έρικα Αθανασίου, Δημήτρης Βαρβαρήγος, Δημήτρης Βλαχοπάνος, Γιώργος Ι. Βοϊκλής, Πέτρος Γκάτζιας, Παναγιώτης Γούτας, Νιόβη Ιωάννου, Νίκος Κατσαλίδας, Κατερίνα Καριζώνη, Κώστας Κρεμμύδας, Δημήτρης Κωστόπουλος, Πολύνα Μπανά, Στέφανος Μίλεσης, Θεόδωρος Μπενάκης, Κωνσταντίνος Μπούρας, Κατερίνα Παναγιωτοπούλου, Αντωνία Παυλάκου, Μίτση Πικραμένου, Γιώργος Πύργαρης, Δήμητρα Πυργελή, Λιάνα Σακελλίου, Απόστολος Σπυράκης, Γιώργος Σταφυλάς, Κώστας Στοφόρος, Φίλιππος Φιλλίπου, Άγγελος Χαριάτης.
Κάθε διήγημα πρωτότυπο και διαφορετικό από τα άλλα τονίζοντας την αίσθηση της ενότητας μέσα από την ανομοιομορφία, ακριβώς όπως οι βυζαντινές κολώνες και τα ανάγλυφα από τις αρχαίες μετώπες του Παρθενώνα παραλλάσσουν υπακούοντας σε μία άλλη ανώτερη συμμετρία.
Με ό,τι καταπιάνεται ο πάντα καλόγνωμος κι ευγενής Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης προδιαγράφεται αμέσως ως πιθανή επιτυχία γιατί διακρίνεται από:
- Βαθιά γνώση του λογοτεχνικού φαινομένου,
- Κριτική επάρκεια εμβριθούς αναγνώστου, που έχει το προνόμιο να είναι και δημιουργός,
- Διπλωματική σοφία στην επιλογή των προσώπων και στον συνδυασμό των ονομάτων,
- Φιλειρηνικό πνεύμα και αγαθοποιό δύναμη, που επιτρέπει σε όλα τα λουλούδια να ανθίσουν και το κοινό των «μελισσών» βιβλιοφίλων θα τρυγήσει το νέκταρ το καλό.
Αυτός είναι ο λόγος που συμμετέχω σε κάθε ανθολογία που επιμελείται ο καλός φίλος δια βίου, πανάξιος λογοτέχνης και ευγενής ανώτερος άνθρωπος με το συμβολικό όνομα Ελπιδοφόρος Ιντζέμπελης.
Στον συγκεκριμένο τόμο έχω την χαρά και την τιμή να συστεγάζομαι με κορυφές (ο κάθε ένας και η κάθε μία στο είδος του / είδος της) κι όλοι / όλες μαζί για το 1821 και την Επανάσταση που άλλαξε τον χάρτη της βαλκανικής χερσονήσου του Αίμου, αλλά και της Ευρώπης γενικότερα.
Δεν θα ξεχωρίσω κανέναν και καμίαν. Πώς θα μπορούσα άλλωστε;
Το μόνο που επιτρέπω στον εαυτό μου είναι να επιλέγω κάθε φορά, ανάλογα με τις φωτεινές παρουσίες των συμμετεχόντων και των συμμετεχουσών ποια θα απαγγείλω, όχι πάντως το δικό μου, γιατί τα γραπτά μου με βυθίζουν σε αμηχανία και πολλές φορές δεν τα αναγνωρίζω σαν δικά μου, δεν τα θυμάμαι καν, εκτός ίσως από μεμονωμένες προτάσεις ή από γνώριμους (σ’ εμένα και στους φανατικούς αναγνώστες μου) ρυθμούς…
Γιατί κακά τα ψέματα, «Η Ποίηση, η γραφή είναι μια υπόθεση σωματική. Αναπαύομαι στις λέξεις όπως οι φακίρηδες στα καρφιά. Το σώμα είναι ένας κώδικας. Το γράψιμο ένας άλλος. Αναζητώ για όλους μας τον δρόμο όπου σώμα και Ποίηση γίνουνται Ένα».
Με άκρα ταπεινότητα,
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας
Η ελληνική λαλιά και ο ρυθμός της, κλειδί Ελευθερίας της Έκφρασης, και όχι μόνον…
«Το τραγούδι της κυρα-Δομνίτσας» από την πάντα πρωτοπόρο ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΣΚΗΝΗ ΤΗΣ ΕΛΣ.

ΕΥΤΥΧΩΣ ΠΟΥ ΓΙΟΡΤΑΖΟΥΜΕ ΤΟ 1821 ΚΑΙ ΘΥΜΗΘΗΚΑΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΡΥΘΜΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΑΛΙΑΣ
Σκέψεις από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Σήμερα θα σταθώ σε ένα ιδιαίτερο θέμα με αφορμή ακόμα μία καλοστημένη επετειακή παράσταση της πάντα ανήσυχης και πρωτοπόρας Εναλλακτικής Σκηνής της ΕΛΣ. Η λαγαρότητα της ελληνικής λαλιάς είναι κάτι αδιαμφισβήτητο και κάτι απολύτως αποδεκτό απ’ όλους τους ελληνιστές και όχι μόνον. Εύπλαστος γλωσσικός κώδικας λαξευμένος μέσα σε μια τρισχιλιετή τουλάχιστον διαχρονία, σαν βότσαλο στον γιαλό μιας θάλασσας άλλοτε αγριεμένης κι άλλοτε λιμνάζουσας.
Ο ρυθμός είναι σύμφυτος με κάθε κοινωνική, πολιτιστική και πολιτισμική δραστηριότητα. Ειδικό το δημοτικό μας τραγούδι και τα αφηγηματικά διαμάντια των παραλογών διασώζουν μέσα στον Χρόνο «δρόμους» και μοτίβα μιας σκέψης αρχετυπικής.
Όλα αυτά θόλωσαν τα τελευταία χρόνια (μετά το 1980 κυρίως) όταν αρχίσαμε να μιλάμε τις άλλες γλώσσες καλύτερα από την δική μας και διαμορφώσαμε μιαν esperado απέλπιδα, απελπισμένοι εμείς στο χάρος της καταναλωτικής μας μανίας κι εθισμένοι πλέον αρκετά στην κατά Μαρκούζε «Κοινωνία της Αφθονίας» τόσο που ήταν αργά πια να πισωγυρίσουμε σε περισσότερο υγιεινές συνθήκες και πρακτικές.
Ούτως ή άλλως κύλησε πολύ νερό στο ποτάμι του Ηράκλειτου κι εμείς στεκόμαστε πάνω σε μια γέφυρα που τρίζει, αν και χτίσαμε και την Γυναίκα του Πρωτομάστορα και πολλά άλλα ακούσια θύματα της αλαζονείας και της αρχοντοχωριατιάς μας. Ήδη από την Επανάσταση του 1821 και από την Ίδρυση του Νέου Ελληνικού Κράτους η ξενομανία χτύπησε κόκκινο και η δοκησισοφία άλωσε κάθε αξία που είχε απομείνει ακόμη όρθια. Έτσι οργανώσαμε μια κοινωνία μετρίων, όπου κάθε τι εξαιρετικό αποβάλλεται ως μίασμα και κάθε τι ηρωϊκό είναι εξ αρχής ύποπτο.
Όμως το μέτριο είναι σαν κορωνοϊος: μεταλλάσσεται και υποδύεται το άριστο, αλώνει κάθε αντίσταση εκ των έσω, γίνεται κράτος εν κράτει, αυτοσκοπός απαξιώνοντας κάθε τι που δεν του μοιάζει. Όλα τα υγιή κύτταρα αντιστέκονται αλλά δεν συμμαχούν, αφού το δαιμόνιο παράσιτο καταφέρνει να τα απομονώνει δια της διχονοίας, με κύριο εργαλείο του τον πανδαμάτορα Φθόνο (αρχαία κληρονομιά και πανάρχαια καταβολή).
Σε αυτή την εκπληκτική παράσταση βλέπουμε την αριστοφανική αθυροστομία σε όλη της την λαϊκή απλότητα του μη εξιδανικευμένου ενστίκτου, τότε που η σωματική ηδονή δεν ήταν ύποπτη μήτε ρυπαρή μήτε κατηγορούμενη για όλα τα δεινά.
Απόλαυσα λοιπόν το λαϊκό τραγούδι με τους κορακίστικους αστεϊσμούς που παρέπεμπε ίσως στα «εξ αμάξης» μετά τα ελευσίνια μυστήρια και την περίφημον Αγέλαστον Πέτραν.
Ο Αναγεννησιακός Κόσμος είναι ακόμη εδώ, όσο κι αν τρίζουν τα θεμέλια του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού μας. Η ανθρώπινη διάσταση θα επικρατήσει στο μέτρο της φυσικής αρμονίας και των οικολογικών ισορροπιών.
Δείτε αυτή την παράσταση στην Διαδικτυακή Τηλεόραση της ανανεωμένης και ανανεωτικής Λυρικής μας Σκηνής και προβληματιστείτε για τα δέοντα.
Μετά Λόγου Γνώσεως,
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας, Επισκέπτης Καθηγητής Θεατρικής Κριτικής στο ΕΚΠΑ
info από το Δελτίο Τύπου:
Πρώτη παρουσίαση / Ανάθεση της Εναλλακτικής Σκηνής της ΕΛΣ
Το τραγούδι της κυρα-Δομνίτσας
Στο nationalopera.gr/GNOTV από τις 16 Ιουλίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021
Στο πλαίσιο του εορτασμού των 200 ετών από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης
Εισιτήρια των 5 ευρώ προπωλούνται στην ticket services & στα public
Η Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής παρουσιάζει την παράσταση Το τραγούδι της κυρα-Δομνίτσας αποκλειστικά στην GNO TV. Η παράσταση θα είναι διαθέσιμη στο nationalopera.gr/GNOTV από τις 16 Ιουλίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021 με ελληνικούς και αγγλικούς υπότιτλους, στο πλαίσιο του εορτασμού των 200 ετών από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης.
Στα ταραχώδη χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης, μια παραγνωρισμένη ηρωίδα του Αγώνα συνομιλεί με τον εαυτό της, την εποχή της και το σύγχρονο κοινό. Το τραγούδι της κυρα-Δομνίτσας αφηγείται με τον δικό του τρόπο –σε τέσσερις πράξεις με λόγο και μουσική– την ιστορία της Θρακιώτισσας καπετάνισσας και ηρωίδας της Ελληνικής Επανάστασης Δόμνας Βισβίζη.
Ανάμεσα στα στημόνια των ιστορικών γεγονότων –χρόνια με ρομαντικές ιδέες, πατριωτικά οράματα, πικρές διαψεύσεις–, περνούν σαν κλωστές τα συμβάντα της ταραγμένης της προσωπικής ζωής: μητρότητα, χηρεία, οικονομική καταστροφή. Η Δόμνα υφαίνει τη μοίρα της μόνη της, μια «ευπειθής πατριώτισσα» που θυσίασε βιος και οικογένεια για «να χτιστεί το χρυσό παλάτι της Ελευθερίας». Στη νέα Ελλάδα, ανέστια και άπορη, με κόπο έλαβε μια στάλα βοήθεια. Ποτέ δεν ζήτησε, ούτε έλαβε τιμές για την προσφορά της στην πατρίδα. Πέρασε τα ύστερα χρόνια σε ένα σπιτάκι δίπλα στη θάλασσα του Πειραιά. Ίσως, το τελευταίο απόγευμα πριν φύγει από τη ζωή στα 67 της χρόνια, άναψε το καντήλι στο δωμάτιο και, λίγο πριν πέσει η νύχτα, άκουσε από το παράθυρο να φυσά ένα γνώριμο αεράκι φερμένο ψηλά από το Αιγαίο.
Το τραγούδι της κυρα-Δομνίτσας χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη ιστορικά τεκμήρια (αρχειακές καταγραφές, μαρτυρίες της εποχής, έγγραφα, ημερολόγια πλοίου, επιστολές), τα οποία και επεξεργάζεται με ποικίλο συγγραφικό τρόπο, από τον δημοτικό δεκαπεντασύλλαβο ως τη βιωματική γραφή, με σκοπό να αποδώσει την εξωτερική πραγματικότητα των γεγονότων και την εσωτερική ζωή των προσώπων.
Την ιστορία της Δόμνας Βισβίζη, σε μορφή μονολόγου με χορικά στάσιμα, αποδίδει με ευαισθησία η ηθοποιός Σύρμω Κεκέ και συνθέτει, με τα μέσα του μουσικού θεάτρου, μια γυναικεία δημιουργική ομάδα που αποτελείται από τη δημοσιογράφο/συγγραφέα Μάρω Βασιλειάδου, τη συνθέτρια Μάρθα Μαυροειδή, που συνυφαίνει με γνώση παραδοσιακά και σύγχρονα ακούσματα, και τη σκηνοθέτρια Μαρία Μαγκανάρη. Συμμετέχει επταμελές μουσικό σύνολο και το γυναικείο φωνητικό σύνολο chórεs.
Η παραγωγή και η δημιουργία της GNO TV υλοποιούνται με τη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) [www.SNF.org] για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.
Η μουσική του έργου είναι βαθιά επηρεασμένη από τις μουσικές παραδόσεις της Ελλάδας και των Βαλκανίων. Η συνθέτρια Μάρθα Μαυροειδή σημειώνει: «Η σύνθεση κινείται σε δύο επίπεδα: ένα κυριολεκτικό, με αναφορές στη μουσική της ευρύτερης περιοχής της Θράκης μέσα από την επιλογή των οργάνων, των ρυθμών και των μουσικών δρόμων· και ένα μεταφορικό, αντιμετωπίζοντας τα μουσικά ιδιώματα με ελεύθερο τρόπο και αξιοποιώντας τα ηχοχρώματα των οργάνων για να δημιουργήσει ηχοτοπία που απευθύνονται στο υποσυνείδητο. Η μουσική γραφή είναι πολυεπίπεδη, αναπτύσσοντας ταυτόχρονες μουσικές δράσεις, παράλληλα σύμπαντα που συνυπάρχουν την ίδια χρονική στιγμή, έτσι που η συνείδηση του ακροατή να διαστέλλεται για να τα συμπεριλάβει σε μια ενιαία μουσική εμπειρία. Το νέυ, η λύρα και το σάζι συνομιλούν με το πιάνο, το τσέλο και το κοντραμπάσο, σχηματίζοντας διαρκώς νέες υφές που παλινδρομούν ανάμεσα στη δράση και στον συνειρμό. Η γυναικεία φωνή έχει κεντρικό ρόλο στο έργο, αξιοποιώντας το τραγούδι ως μέσο έκφρασης αυτού που δεν μπορεί να ειπωθεί, αλλά και σαν τρόπο ενδυνάμωσης, μέσα από τη συνήχηση των φωνών σε πολυφωνικά μέρη που συνδυάζουν την παραδοσιακή πολυφωνία με σύγχρονη αρμονία. Το μουσικό έργο είναι ταυτόχρονα και μια ομολογία θαυμασμού μπροστά στην ομορφιά και τον πλούτο της παραδοσιακής μουσικής, και στην τεράστια παρακαταθήκη από συγκλονιστικούς στίχους και μελωδικούς πυρήνες που αέναα κυοφορούν, μια παρακαταθήκη από τον ανώνυμο στιχουργό και μουσικό που κράτησαν την τέχνη στα χέρια τους με φροντίδα και ευαισθησία, για να την εμπλουτίσουν και να την παραδώσουν στους επόμενους».
Για το κείμενο του έργου, η δημοσιογράφος/συγγραφέας Μάρω Βασιλειάδου σημειώνει: «H πρώτη φορά που είδα τη Δόμνα Βισβίζη ήταν σε μια προτομή στο Πεδίον του Άρεως. Μου φάνηκε κάπως βλοσυρή με το σφιχτό κεφαλομάντιλο, στημένη άβολα ανάμεσα στους άντρες της τιμητικής Λεωφόρου των Ηρώων. Δεν την ήξερα. Και ίσως ακόμη να μην τη γνωρίζω πραγματικά, μολονότι έχω περάσει μαζί της σχεδόν δυο χρόνια προσπαθώντας πρώτα να ανασυστήσω τη ζωή της και ύστερα να τη βάλω στο χαρτί. Όμως την αγαπάω σαν να είναι δικός μου άνθρωπος, μια φανταστική προγιαγιά που ήρθε και στάθηκε κοντά στην πραγματική γιαγιά μου: η μία Θρακιώτισσα που ξεριζώθηκε το 1821, η άλλη Μικρασιάτισσα που έχασε τις ρίζες της το 1922. Στο Τραγούδι της κυρα-Δομνίτσας συναντιούνται οι μοίρες πολλών γυναικών, γιατί η Δόμνα έζησε, μέσα σε μία, πολλές ζωές. Όλες έχουν τη δική της φωνή: η ερωτευμένη νύφη του 1800, η μικρομάνα που νανουρίζει εν πλω τα παιδιά της, η χήρα που αναλαμβάνει το γκουβέρνο ενός πολεμικού πλοίου μέσα στις φωτιές της Επανάστασης, η άπορη που αναζητά το δίκιο της στημένη μερόνυχτα μπροστά στις πόρτες μιας απρόσωπης κρατικής διοίκησης. Ποια από όλες παθιάστηκε από το όραμα της ελευθερίας, ποια φοβήθηκε, ποια μετάνιωσε για τις θυσίες, ποια οργίστηκε, ποια έκλαψε και ύστερα κατάπιε τα δάκρυά της;».
Τη σκηνοθεσία υπογράφει η Μαρία Μαγκανάρη. Η ίδια υπογραμμίζει: «Όταν πρωτοδιάβασα το έργο της Μάρως Βασιλειάδου διαισθάνθηκα πως κινούνταν σε ανάλογη περιοχή. Η συγγραφέας έφτιαξε μια ηρωίδα που μπαίνει στην Επανάσταση όπως μπαίνει κανείς σ’ ένα όνειρο. Η δική μας Δόμνα είναι γήινη, κουβαλάει τους ήχους, τις μυρωδιές, τις παραδόσεις του τόπου της. Έχει προαισθήματα. Συναντά το πεπρωμένο της με τον τρόπο των ηρώων του δημοτικού τραγουδιού. Στη ζωή της, η Επανάσταση θα δημιουργήσει μια τομή, ή μάλλον ένα ρήγμα: θα υπάρχει πάντα το πριν και το μετά. Ο αγώνας για την ελευθερία θα βιωθεί ως τόπος γυναικείας απελευθέρωσης, αλλά και ως πηγή οδύνης και προσωπικών απωλειών. Το έργο, αν και συγκροτημένο σε πλαίσιο ιστορικό, είναι ένα έργο ποιητικό – ή, ακόμα καλύτερα, είναι ένα τραγούδι. Μας ζητούσε διαρκώς να βιωθεί, να τραγουδηθεί, προκειμένου να φανερώσει τον πλούτο του. Μας αποκάλυπτε τα μυστικά και τις διαδρομές του σιγά σιγά στις πρόβες. Ο γάμος, η μητρότητα, ο πόλεμος, το πένθος, οι αναμνήσεις: οι ήχοι μιας ζωής. Στα χέρια της Μάρθας Μαυροειδή έγιναν ένα συναρπαστικό τραγούδι: Το τραγούδι της κυρα-Δομνίτσας».
Καλοκαιρινές παραστάσεις σε Πάρο και Νάξο
Η παράσταση Το τραγούδι της κυρα-Δομνίτσας θα παρουσιαστεί στις 27 Ιουλίου στον Πύργο Μπαζαίου στη Νάξο, στο πλαίσιο του «Φεστιβάλ Νάξου 2021», και στις 29 Ιουλίου στο Θέατρο «Αρχίλοχος» στην Πάρο, στο πλαίσιο του «Φεστιβάλ στο Πάρκο 2021».
Πρώτη παρουσίαση / Ανάθεση της Εναλλακτικής Σκηνής της ΕΛΣ
Το τραγούδι της κυρα-Δομνίτσας
Στο πλαίσιο του εορτασμού των 200 ετών από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης
Από τις 16 Ιουλίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2021 στο nationalopera.gr/GNOTV
Η παραγωγή βιντεοσκοπήθηκε χωρίς την παρουσία κοινού και με όλα τα αναγκαία μέτρα προστασίας από τον Covid-19 στην Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος στις 24 Απριλίου 2021.
Υπάρχουν διαθέσιμοι ελληνικοί και αγγλικοί υπότιτλοι.
Μουσική: Μάρθα Μαυροειδή
Κείμενο: Μάρω Βασιλειάδου
Σκηνοθεσία: Μαρία Μαγκανάρη
Σκηνικό – Κοστούμια: Παύλος Θανόπουλος
Σχεδιασμός φωτισμών: Μαρία Γοζαδίνου
Μουσική διδασκαλία – Διεύθυνση φωνητικού συνόλου: Ειρήνη Πατσέα
Τον ρόλο της Δόμνας Βισβίζη ερμηνεύει η Σύρμω Κεκέ
Μουσικοί: Χάρης Λαμπράκης (νέυ), Νίκος Παραουλάκης (νέυ), Στρατής Ψαραδέλλης (λύρα), Μάρθα Μαυροειδή (σάζι, φωνή), Γιάννης Παπαδόπουλος (πιάνο), Γιώργος Ταμιωλάκης (τσέλο), Γιώργος Βεντουρής (κοντραμπάσο)
Συμμετέχει το γυναικείο φωνητικό σύνολο chórεs
Για τη μετάδοση του έργου Το τραγούδι της κυρα-Δομνίτσας από την GNO TV προπωλούνται εισιτήρια των 5 ευρώ στην www.ticketservices.gr και στο https://tickets.public.gr/
Με το εισιτήριο των 5 ευρώ ο θεατής:
- μπορεί να απολαύσει μέσω του nationalopera.gr/GNOTV την παράσταση στην άνεση του σπιτιού του, στον χρόνο που αυτός θα επιλέξει, από τον υπολογιστή, το ipad, την τηλεόραση ή ακόμα και το κινητό του τηλέφωνο.
- έχει τη δυνατότητα απεριόριστων προβολών της παράστασης για διάστημα 30 ημερών από την πρώτη προβολή.
- έχει πρόσβαση στο online πρόγραμμα της παράστασης.
Πληροφορίες: Ταμεία ΕΛΣ 2130885700
Ιδρυτικός Δωρητής Εναλλακτικής Σκηνής & Δωρητής επετειακού προγράμματος 2021
Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) [www.SNF.org]
για μια ΜΕΤΑΝΕΩΤΕΡΙΚΗ ΚΡΙΤΙΚΗ βασισμένη στον ΕΛΕΥΘΕΡΟ ποιητικό ΣΥΝΕΙΡΜΟ που προκαλείται κατά την διάρκεια μιας παράστασης

“Danke/Ευχαριστώ” στην Πειραιώς 260, ένα από τα πλέον πρωτότυπα θεάματα του φετινού μεταβατικού Φεστιβάλ Αθηνών
Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Κι επειδή ακόμα και η κριτική έχει τα όριά της και προς αποφυγήν μονοτονίας, ας δοκιμάσουμε σήμερα έναν καινούργιον τρόπο συνειρμικής αυτόματης γραφής ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ:
Οι μουσικοί μοιάζουν ακίνητοι (κι όταν χαιρετούν κι όταν δεν χαιρετούν).
Και όταν υμνωδούν ευχαριστώντας τον Δημιουργό των Φώτων κι όταν απλώς σωπαίνουν συνυπάρχοντας με τον Αφηγητή και δύο επί σκηνής υφαντουργούς μετά διάτρητης καρτέλας (δυαδική γλώσσα: διάτρηση – μη διάτρηση, άσπρο-μαύρο, Καλό-Κακό, Μεσαίωνας-Αναγέννηση…).
Η μελωδία υπερίπταται.
Παγωμένη εικόνα, εύζωος ωστόσο.
Όλα τα έμβια όντα ακολουθούν ένα σχέδιο
Στον αόρατο αργαλειό τού Κόσμου.
Ένθεος τάξις,
Έμβιος μανία αυτοεκφράσεως.
Καθένας ό,τι μπορεί.
«Ο καθείς και τα όπλα του».
Κάθε ανάσα αυτόματη ευγνωμοσύνη
Για την ευλογία της ύπαρξης.
Ύμνος στον υπερβατικό Αρχιτέκτονα.
Υπερβάλλουσα γραμμή Ιεράς Γεωμετρίας.
Αναπόφευκτος εξωστρεφής ομφαλοσκόπησις.
Ποιητική αυτοπραγμάτωσις.
ΕΠΕΙΔΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΚΡΙΤΙΚΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΖΟΜΑΣΤΕ ΜΕ ΤΗΝ ΓΡΑΦΗ.
Συνδημιουργική ανάπλασις του αισθητικού μετεικάσματος.
(καλόν θα ήτο στο μπλοκάκι που μοιράζανε στους θεατές να υπήρχαν πολλές λευκές σελίδες – μία παρά μία – για πολλές, πολλές σημειώσεις).
Απαντοχή, αντοχή, τολμηρή διακριτικότητα, διονυσιακό θράσος.
Το θέατρο τού μέλλοντος θα είναι αναγκαστικά διαδραστικό αλλιώς δεν θα επιβιώσει. Μέσα από τα κινητά τηλέφωνα ΚΑΙ τα τάμπλετ ο κάθε ένας και η κάθε μία γράφει σε γιγαντοοθόνη επί σκηνής [αυτή είναι η πρότασή μου].
Όλη η σύλληψη βασίζεται στην Ιερά Ανατομία του Εσγταυρωμένου Βασιλέα των Πάντων: για τα πόδια… για τα γόνατα… για τα πλευρά… για το στήθος… για την (ιερή) καρδιά… για το πρόσωπο…
Εκείνος ο εκκωφαντικός χαρτοπόλεμος τού τέλους να έλειπε πάνω από τα κεφάλια των θεατών θα ήταν – νομίζω – καλύτερα.
[Δώσμου ένα σημειωματάριο και θα το γεμίσω.
Δώσμου μια ζωή
Και θα την ζήσω,
Υμνωδώντας τον Δημιουργό των Πάντων].
Νόας, Νους, Νώε, Νόες…
Μεταξοσκώληκας τού Φωτός.
Σηροτροφία με αόρατο νήμα.
Να μετατρέπαμε όλα τα απορρίμματα σε μετάξι;!;!;!
ΑΥΤΟΜΑΤΗ ΑΝΑΔΙΠΛΩΣΙΣ ΝΟΗΜΑΤΟΣ.
Πάντα υπάρχει ένα κενό ανάμεσα στους στοχασμούς μας
Που παλεύουμε να γεμίσουμε.
Απόδειξη ο περιττός ή και αναγκαίος Αφηγητής αυτής της αριστουργηματικής παράστασης.
Το πρέπον πρέπει να τηρούμε και ν’ αποφεύγουμε.
Δυσεύρετος Αρμονία.
[Γράφω όπως άλλοι/άλλες γνέθουν και υφαίνουν].
Το Κενό και η επεκτατική μανία τού Φωτός.
Κακώς συγχέεται με την φοβία.
Αγωνία; Ίσως.
ΠΡΩΤΟΤΥΠΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ.
ΨΥΧΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ.
Έκδηλη η πνευματικότητα του εξαγιασμένου
Και εξαγνισμένου υλικού σώματος.
Το ΣΩΜΑ σε όλο του το θείο μεγαλείο.
Επαναφορά θρησκευτικότητος.
ΤΟ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ ΕΚΔΗΛΩΘΕΝ ΜΕ ΜΟΥΣΙΚΟ ΤΡΟΠΟ
Μουσική αγιογραφία του ΕΣΤΑΥΡΩΜΕΝΟΥ ΒΑΣΙΛΕΑ ΤΩΝ ΟΥΡΑΝΩΝ.
Τελική έκρηξη ήχων, φώτων και ο περιττός χαρτοπόλεμος (με τη λέξη DANKE).
Όσο για τον πολυλογά Αφηγητή με την άπειρη αμπελοφιλοσοφία του, τι να πω, θα μπορούσε και να λείπει χωρίς να μας λείψει κάτι.
Εκπληκτικό το αποσυναρμολογούμενο σκηνικό (στο βάθος) που θυμίζει όρος σε βυζαντινή αγιογραφία.
Αυτά, για ΜΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ μιας μετανεωτερικής θεατρικής κριτικής, με έντονο το ποιητικό στοιχείο και με βάση τον ελεύθερο συνειρμό που προκαλείται ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ.
Μετά Λόγου Γνώσεως,
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας, Επισκέπτης Καθηγητής Θεατρικής Κριτικής στο ΕΚΠΑ
info:
http://aefestival.gr/festival_events/danke/
Ομάδα SUM – Latinitas Nostra
Danke / Ευχαριστώ
Βασισμένο στο Membra Jesu Nostri του Ντήτριχ Μπουξτεχούντε
σχετικά με την εκδήλωση|συντελεστές|εισιτήρια
Μια απροσδόκητη συνομιλία τεχνών στο Φεστιβάλ Αθηνών, με επί σκηνής δύο αργαλειούς Ζακάρ, έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή, έναν ηθοποιό, το σύνολο παλαιάς μουσικής Latinitas Nostra και τη δημιουργική ομάδα SUM. Παραβάλλοντας τις παρτιτούρες του Membra Jesu nostri, κορυφαίου έργου του Δανού μπαρόκ συνθέτη Ντήτεριχ Μπουξτεχούντε, με τις διάτρητες καρτέλες των παλαιών μηχανών ύφανσης, το Danke υπόσχεται ένα απολαυστικό μουσικό και σκηνικό αποτέλεσμα.
Σύλληψη – Σκηνοθεσία – Δραματουργία – Σκηνογραφία – Βίντεο Ομάδα SUM: Ανδρέας Λινός, Μυρσίνη Λινού, Όλγα Σφέτσα
Μουσική διεύθυνση Μάρκελλος Χρυσικόπουλος
Μετάφραση – Επιμέλεια κειμένων Γιώργος Κοροπούλης, Στέλα Ζουμπουλάκη
Σύνθεση – Ηλεκτρονικά Πάνος Ηλιόπουλος
Κοστούμια Γιώργος Σουμπάσης
Σχεδιασμός φωτισμού Βαγγέλης Μούντριχας, Αλέξανδρος Αλεξάνδρου
Βοηθός σκηνοθέτη Αναστασία Χίντζογλου
Κινησιολογία Κωνσταντίνος Παπανικολάου
Ανάπτυξη λογισμικού Δημήτρης Χριστάρας
Τεχνικοί σύμβουλοι αργαλειών Jacquard La maison des Canuts
Ηχοληψία Γιάννης Σκανδάμης
Ερμηνεύουν οι Latinitas Nostra: Φωνητικό σύνολο – Φανή Αντωνέλου σοπράνο Ι, Θεοδώρα Μπάκα σοπράνο ΙΙ, Σοφία Πάτση άλτο, Γιάννης Φίλιας τενόρος, Μάριος Σαραντίδης βαρύτονος, Οργανικό σύνολο – Αθανασία Τέλιου, Ανδρέας Λινός βιόλα ντα γκάμπα, Ζωή Πουρή μπαρόκ βιολί, Πάνος Ηλιόπουλος, Μάρκελλος Χρυσικόπουλος εκκλησιαστικό όργανο, τσέμπαλο και πλήκτρα και ο ηθοποιός Γιώργος Κριθάρας
Οργάνωση – Εκτέλεση παραγωγής Delta Pi
Διεύθυνση παραγωγής Κωνσταντίνος Σακκάς
Βοηθός οργάνωσης παραγωγής Άννα Βακόντιου
Βοηθός εκτέλεσης παραγωγής Κωνσταντίνα Χρίστου
Συμπαραγωγή Μουσείο Μπενάκη / Νηματουργία Μέντης Αντωνόπουλος (ΝΗ.Μ.Α.)
η ομιλία μου στην παρουσίαση του καινούργιου βιβλίου της ποιήτριας Κατερίνας Ζαχαριάδου από τις πάντα εύστοχες ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΝΙΚΑΣ
Κατερίνα Ζαχαριάδου, Νυχτερινή βροχή, ποιητική συλλογή, εκδόσεις Νίκας, Αθήνα 2021.
Γράφει ο ποιητής θεατρολόγος και κριτικός Κωνσταντίνος Μπούρας
Γνήσια ποιητική φωνή, τελειοθήρ και αυτοδίδακτος η ταλαντούχος μέλισσα του Λόγου Κατερίνα Ζαχαριάδου.

Η γενικότερη παιδεία της (ως Καθηγήτρια Φυσικής Υποατομικών Σωματιδίων) συνεισφέρει στο λογοτεχνικό της εργαστήριο τόσο στο θεματολογικό όσο και στο ρυθμολογικό-ενεργειακό πεδίο.
Εντάσσεται στην γενικότερη κατηγορία τού ποιητή-προφήτη (poeta vates, για τους Λατίνους θεωρητικούς της Λογοτεχνίας).
Η έμπνευσή της ερείδεται στη Φύση, στα ζώα, στα φυτά, στα λουλούδια και στους ανθρώπους φυσικά, όταν άνθρωποι είναι. Κι ο άνθρωπος γίνεται ποιητής μόνον όταν είναι ένθεος.
Ο πολιτισμός μας, υλιστικός και χρησιμοθηρικός, δεν ευνοεί την παραμικρή αναφορά στο Πνεύμα, όμως είτε το θέλουμε είτε όχι το ουσιαστικό Πολιτισμός χωρίς το επίθετο πνευματικός είναι οξύμωρο σχήμα και δεν έχει καμία ουσιώδη αιτία υπάρξεως.
Η Κατερίνα Ζαχαριάδου είναι στην εμπροσθοφυλακή των επαγρυπνούντων πνευματικών φρυκτωρών της ταραγμένης μεταιχμιακής εποχής μας.
Με το ένα πόδι στην Επιστήμη και με το άλλο στην λεγόμενη «Μεταφυσική» αναζητά την Αλήθεια και επιτυγχάνει την δυναμική ισορροπία των σέρφερ στο ορμητικό πύρινο ρεύμα του Ηράκλειτου.
Μελετάει τα αρχαία κείμενα και φιλολογικώς αλλά – κυρίως – διαισθητικώς. Συνδυάζει το αριστερό με το δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου σε αγαστή αρμονία που παραπέμπει στην Ιερά Γεωμετρία του θεϊκού Πυθαγόρα, την ομιλία μελετά και κατέχει.
Γνώση και διαίσθηση μαζί υπερβαίνουν την κοινωνούμενη πληροφορία κι εξασφαλίζουν την σφαιρικότητα στη θέαση των φαινομένων (εσωτερικών και εξωτερικών).
Δραματική η αφήγησή της, διαπνέεται από έκπαγλη προφορικότητα που δημιουργεί την πολυπόθητη αν-οικείωση, το φωτεινό αντικείμενο του πόθου κάθε τέχνης ποιητικής.
Χάρη στις νοητικές ακροβασίες και στις μελοδραματικές κορυφώσεις, το έργο της αυτό μπορεί να μεταφερθεί εξ ολοκλήρου στο θέατρο χωρίς καμία περαιτέρω δραματουργική επεξεργασία. Θεάται τον κόσμο σαν μια τεράστια σκηνή, όπως ο Σαίξπηρ.
Η αγάπη για την όπερα είναι ως φαίνεται οικογενειακή. Αδελφός της είναι ο διακεκριμένος λυρικός τραγουδιστής και ηθοποιός Πωλ Ζαχαριάδης (που τον απολαύσαμε να απαγγέλει συγκινητικά, μαζί με την ποιήτρια Κική Μαυρίδου, στην ανεπανάληπτη παρουσίαση του βιβλίου στον δροσερό κήπο του Συλλόγου Αρχαιολόγων την προηγούμενη Παρασκευή 9 Ιουλίου 2021).

Και σε ανώτερα!!! Και σε άλλα με υγεία. Το Ζάππειο στην Έκθεση Βιβλίου του ΣΕΚΒ και το Ρέθυμνο την περιμένουν (μας περιμένουν).
Η ΥΨΗΛΗ ΠΟΙΗΣΗ μάς ΑΝΥΨΩΝΕΙ ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΗ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΖΟΥΜΕ ΤΑΠΕΙΝΑ.
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας
Υπάρχει σύγχρονο θερινό θέατρο και εκτός Επιδαύρου…
Στην ατμοσφαιρική Ρεματιά Χαλανδρίου ο λόγος των τραγικών ποιητών συνηχεί με τον γκιώνη και κάποια ξενυχτισμένα τζιτζίκια. Οι καλαμιές μετρούν τον ρυθμό και οι αείλανθοι θεριεύουν γεννοβολώντας ασύστολα με σκοπό να καταλάβουν την Γαία.

Με αφορμή την σύνθεση «ΕΥΡΙΠΙΔΗ ΡΑΚΙΝΑ Φ Α Ι Δ Ρ Α»
Γράφει ο ποιητής, θεατρολόγος και κριτικός Κωνσταντίνος Μπούρας
Οι δραματουργικές επεξεργασίες πετυχαίνουν υπό τρεις προϋποθέσεις:
- Άριστη γνώση του συνόλου του δραματικού έργου όλων των ποιητών – θεατρικών συγγραφέων
- Έρευνα του μύθου από τον οποίο εμπνεύστηκαν οι ποιητές
- Δραματουργικές δεξιότητες που βασίζονται σε πολύχρονη εμπειρία και πρακτική επί του αντικειμένου.
Στην συγκεκριμένη περίπτωση δεν αναγράφεται όνομα δραματουργού στους συντελεστές, υποθέτω όμως πως πρέπει να πιστωθεί (ή μήπως να χρεωθεί) το δυσχερές τούτο έργο στον έμπειρο σκηνοθέτη και ταλαντούχο θεατράνθρωπο Κύριο Μάνο Καρατζογιάννη.
Αφαιρετικό αναγκαστικά το συμπίλημα, που εκτός από τον Ευριπίδη, τον Ρακίνα και τον Σενέκα συμπεριελάμβανε την Σάρα Κέϊν. Με την τεχνική των video-art και στοιχεία κλασικών εικονογραφημένων (ακόμα και δάνειες αισθητικές από τα λαοφιλή στην εκάστοτε νεολαία κόμικς) δημιουργήθηκε μια απλοποιημένη, εκλαϊκευμένη εκδοχή του μύθου για ένα κουϊντέτο (από τους οποίους μία τραγουδούσε και μία διάβαζε το κείμενο από την μαγική της βίβλο – συνήθειο του σκηνοθέτη όταν αξιοποιεί μεγάλες ηθοποιούς ανθεκτικές στον πανδαμάτορα Χρόνο).
Το όλον εγχείρημα επέτυχε, χάρη στην συνεκτικότητα και την λακωνικότητά του. Είχε ρυθμό, ερμηνευτικές απόπειρες αξιοθαύμαστες, αξιοθαύμαστο αφαιρετικό σκηνικό (εν πολλοίς φυσικό, εμπλουτισμένο με θραύσματα πλακών) και ελάχιστα requisites (τα άκρως απαραίτητα).
Θα μπορούσε βεβαίως, αντί για την συγκεκριμένη mise-en-place, που ήταν ούτως ή άλλως αφαιρετική, να είναι πιο concertante το όλον θέαμα, χωρίς να χάνει τίποτα το ουσιώδες, κερδίζοντας τα μάλα από την έμφαση στον Λόγο που προσδίδει ο περιορισμός της σωματικής κίνησης.
Κι εδώ επρόκειτο κυριολεκτικά για το «εν αρχή ην ο Λόγος», αφού η ποίηση πρωταγωνιστούσε και όλοι οι άλλοι παραγλωσσικοί κώδικες έπονταν.
Στο σύνολό της αξιόλογη προσπάθεια, πειραματική και συγκινητική στη λιτή αφαιρετικότητά της.
Υπάρχει σύγχρονο θερινό θέατρο και εκτός Επιδαύρου.
Ας το αξιοποιήσουμε ερευνητικά και μελετητικά ως επαρκείς θεατές. Οι χώροι είναι συστατικό στοιχείο του αισθητικού αποτελέσματος και οι διαφορετικές σκηνικές εκδοχές της ίδιας δραματουργικής πρότασης είναι άκρως ενδιαφέρουσες και προκαλούν πολλές σκέψεις με τις εκάστοτε συνυποδηλώσεις τους.
Απαξάπαντες και απαξάπασες οι ερμηνευτές και οι ερμηνεύτριες συνεργάστηκαν αρμονικά σε ένα σφιχτοδεμένο (σαν γροθιά) σύνολο.
Η μουσική είναι ούτως ή άλλως αναπόσπαστο συστατικό στοιχείο σε κάθε σοβαρή προσπάθεια ερμηνείας (αν όχι πλέον και αναβιώσεως, όπως λέγαμε παλιά) του αρχαίου δράματος.
Μακάρι να αξιοποιηθεί αυτό το επιτυχημένο σχήμα και σε άλλα κειμενικά συμφραζόμενα.
Ο Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας είναι Επισκέπτης Καθηγητής Θεατρικής Κριτικής στο ΕΚΠΑ και ποιητής
info:
«ΕΥΡΙΠΙΔΗ ΡΑΚΙΝΑ Φ Α Ι Δ Ρ Α»
Παίζουν οι:
Μίνα Αδαμάκη, Σαβίνα Γιαννάτου
Σπύρος Περδίου, Ραφίκα Σαουίς, Δημήτρης Τσίκλης
Σκηνοθεσία: Μάνος Καρατζογιάννης
επόμενες παραστάσεις
Τετάρτη 7 Ιουλίου, ΘΕΑΤΡΟ ΡΕΜΑΤΙΑΣ
Τετάρτη 28 Ιουλίου, ΘΕΑΤΡΟ ΒΡΑΧΩΝ
Trailer: https://vimeo.com/561679218
Ο μύθος της φλεγόμενης «Φαίδρας» ζωντανεύει στη θεατρική σκηνή σε σκηνοθεσία Μάνου Καρατζογιάννη, με τη Μίνα Αδαμάκη, τη Σαβίνα Γιαννάτου και τη Ραφίκα Σαουίς στους πρωταγωνιστικούς ρόλους. Μια ιδιαίτερη σκηνική́ σύνθεση από́ τα κορυφαία κείμενα της αρχαίας ελληνικής και ευρωπαϊκής γραμματείας «Ιππόλυτος» του Ευριπίδη και «ΦΑΙΔΡΑ» του Ρακίνα στη μετάφραση του Στρατή Πασχάλη, που έκανε πρεμιέρα στο Θέατρο Πέτρας στην Πετρούπολη, ανέβηκε στο Κηποθέατρο Παπάγου και το Θέατρο της Ρεματιάς και τώρα ετοιμάζεται για το Θέατρο Βράχων, στις 28 Ιουλίου.
Τον μύθο της Φαίδρας, αφηγούνται επί σκηνής η αισθαντική ερμηνεύτρια Σαβίνα Γιαννάτου στον ρόλο της θεάς Αφροδίτης, η πολύπειρη ηθοποιός Μίνα Αδαμάκη στον ρόλο της Τροφού, καθώς και η Ραφίκα Σαουίς, με διεθνείς διακρίσεις στο ενεργητικό της στον χώρο της περφόρμανς, στον ρόλο της Φαίδρας. Μαζί τους ο Σπύρος Περδίου στον ρόλο του Θησέα και τέλος ο ανερχόμενος Δημήτρης Τσίκλης, στον ρόλο του Ιππόλυτου.
Τη σκηνοθεσία της παράστασης υπογράφει ένας από τους εκπροσώπους της νεότερης γενιάς με συνεχόμενη και αξιόλογη παρουσία στη θεατρική σκηνή, ο Μάνος Καρατζογιάννης. Τη μουσική της παράστασης ντύνει ο καταξιωμένος συνθέτης Δημήτρης Μαραμής.
ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ
Το τραγούδι του Μάνου Χατζιδάκι, με τους στίχους του Παντελή Πρεβελάκη από τον «Μεγάλο Ερωτικό» (1972), μου ερχόταν συνέχεια στο στόμα κατά τη διάρκεια των προβών. «Κάποια κατάρα είναι Θεού»… «σε χτύπησε οργή Θεάς»… «Μιας θεϊκήςεκδίκησης άμοιρος στόχος»…«Σαν μέλι με φαρμάκι…», «Μα τα δεσμά της αγάπης πρέπει να είναι χαλαρά».
Ότε ο Θησέας ήλθε εις την Τροιζήνα, σημειώνει στην «Ελληνική Μυθολογία» ο Στέφανος Κομμητάς, με την γυναίκα του Φαίδρα, δια να καθαρισθεί – τότε η Φαίδρα ηγάπησε τον Ιππόλυτον. Και επειδή δεν ηδυνήθη να τον ελκύσει εις το θέλημα της, τον κατηγόρησεν ότι την εβίασεν. «Όλα είναι μύθοι κι εμείς παραδέρνουμε».
Σύμφωνα με τον Στάθη Δρομάζο ο Ευριπίδης γράφοντας τον «Ιππόλυτο», ο οποίος παρουσιάστηκε κατά το τρίτο έτος του Πελοποννησιακού Πολέμου, έχει κατά νου «τον άνθρωπο που έχει δικαίωμα να ζήσει με τα πάθη του και να καεί μέσα σ’ αυτά».
Ακολούθησαν αιώνες μετά ο Σενέκας, ο Ρακίνας και πολύ πρόσφατα η Σάρα Κέιν. Τα όρια της επιθυμίας ήταν βέβαια υπό διαπραγμάτευση, ήδη από την εποχή του Αισχύλου.
Γράφει στο ποιήμά του «Προμηθέας Δεσμώτης» ο Λεωνίδας Πολυδεύκης:
Ω, στην αφθονία μας χανόμαστε!
Και ποιός την αφθονία να συνδράμει;
Αλήθεια! Ό,τι απ’ το όριό του ξεφεύγει
πάει, σκορπάει, χύνεται χάμου, χάνεται
Ακόμα κι ο θεός! ακόμα κι η αγάπη…
ΔΙΑΝΟΜΗ
Μίνα Αδαμάκη (Τροφός)
Σαβίνα Γιαννάτου (Θεά Αφροδίτη)
Σπύρος Περδίου (Θησέας/Ιππόλυτος)
Ραφίκα Σαουίς (Φαίδρα)
Δημήτρης Τσίκλης (Ιππόλυτος/ ξωτικό)
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Μετάφραση: Στρατής Πασχάλης
Σκηνοθεσία: Μάνος Καρατζογιάννης
Μουσική: Δημήτρης Μαραμής
Κίνηση: Φρόσω Κορρού
Φωτισμοί: Άννα Σμπώκου
Σκηνικά: Όλγα Μπρούμα
Ενδύματα: Parthenis
Sound Design: Μανώλης Μανουσάκης
Βοηθός Σκηνοθέτη: Θώμη Πλιάτσικα
Διεύθυνση Παραγωγής: Λευτέρης Κώτσης
Υπεύθυνος Επικοινωνίας: Βασίλης Λιάτσος – Άννα Θεοδόση
Φωτογραφίες promo: Δημήτρης Λιάκος
Στίχοι του χορικού του έρωτα: Σωτήρης Τριβιζάς
ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ
26/6/2021 ΘΕΑΤΡΟ ΠΕΤΡΑΣ, Ώρα 21:00
2/7/2021 ΚΗΠΟΘΕΑΤΡΟ ΠΑΠΑΓΟΥ, Ώρα 21:00
7/7/2021 ΘΕΑΤΡΟ ΡΕΜΑΤΙΑΣ, Ώρα 21:00
28/7/2021 ΘΕΑΤΡΟ ΒΡΑΧΩΝ, Ώρα 21:00
ΠΡΟΠΩΛΗΣΗ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ: VIVA.GR
https://www.viva.gr/tickets/theater/pollaploi-horoi/faidra/
ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ
18€ γενική́ είσοδος
15€ μειωμένο (άνεργοι, ΑμεΑ, φοιτητές)
Trailer: https://vimeo.com/561679218
Facebook page:https://www.facebook.com/PhaedraTheatricalPlay/
Ναι, υπάρχει σύγχρονη Τέχνη, ΠΟΙΗΣΗ που μπορεί να αλλάξει το μέλλον μας παρεμβαίνοντας στο ομιχλώδες τρικυμισμένο παρόν.
Ένα κινηματογραφικό δοκίμιο για τη σύγχρονη Τέχνη:

«Ο άνθρωπος που πούλησε το δέρμα του»
Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Η Τέχνη ποτέ δεν πεθαίνει γιατί βασίζεται στις μυθοπλαστικές ικανότητες του ανθρώπου μυαλού κι επιχειρεί να θεραπεύσει ανασφάλειες και αγωνίες του (υπαρξιακές ή άλλης φύσεως).
Ο Έρωτας, η διαρκής αναζήτηση του Άλλου είναι μία από τις κινητήριες δυνάμεις του Σύμπαντος Κόσμου. Όπως και το χρήμα. Και οι συνεπαγόμενες δουλείες.
Κοινωνικές ανισότητες. Πλανήτης πολλών ταχυτήτων. Χώρες ανεπτυγμένες, αναπτυσσόμενες, υπανάπτυκτες και καταδικασμένες σε αιώνιο μαρασμό.
Πόλεμοι και επεκτατικές απληστίες. Το καρκίνωμα στο σώμα της Γαίας δεν είναι μόνο ένα.
Η μετανάστευση, η προσφυγιά, η δραπέτευση από τις τοπικές επιμέρους Κολάσεις επιβαρύνει τους γήινους οικονομικούς παραδείσους με ένα πρόβλημα που δεν μπορούν να διαχειριστούν (ακόμα κι αν ήθελαν).
Η ζωγραφισμένη βίζα για χώρες της Συνθήκης Σένκεν είναι σχεδόν φανερό αντικείμενο του πόθου για πολλούς φιλήσυχους, φιλειρηνικούς ανθρώπους που επιθυμούν και να εργαστούν και να προσφέρουν στο κοινωνικό σύνολο.
Χωρίς την καθολικότερη συναίνεση όλου του πληθυσμού όλων των χωρών δεν μπορεί να επέλθει η πολυπόθητη οικολογική ισορροπία, η αειφορία, η ευζωΐα, η ελευθερία, η δικαιοσύνη, η ισονομία, η αδελφοσύνη όλων των νοημόνων, έμψυχων πλασμάτων…
Τα αποδημητικά πτηνά πετάνε σε ευφυείς γεωμετρικούς σχηματισμούς προκειμένου να διαφυλάξουν και να επιτύχουν την απόλυτη αρμονία. Γνωρίζουν Γεωμετρία; Ήταν μαθητές του Πυθαγόρα; Είναι όμως απείρως σοφότερα από τους περισσότερους και τις περισσότερες από εμάς.
Τι φταίει λοιπόν; Η υποδούλωση ζώων, γης και ανθρώπων είναι μονόδρομος; Είναι αναπόφευκτη, όπως ο Πόλεμος για τον Ηράκλειτο;
Κλείνουμε τα μάτια, σφίγγουμε τα δόντια και καταναλώνουμε είδη με «πρόσωπο», νοήμονα χαρακτηριστικά και αισθήματα, συναισθήματα;
Έως πότε θα είμαστε υποκριτές απέναντι στον εαυτό μας;
Η αριστουργηματική ταινία με τον άκρως συμβολικό-σαρκαστικό τίτλο «Ο άνθρωπος που πούλησε το δέρμα του» μας αναγκάζει να σκεφτούμε τις δικές μας δουλείες και εθελοδουλείες στο όνομα μιας ανασφάλειας που μας κατατρώγει και μας οδηγεί μιαν ώραν αρχύτερα, κακήν-κακώς στον τάφο.
Ο άνθρωπος δεν γίνεται αντικείμενο μόνον όταν εκτεθεί ως έργο ενός εκκεντρικού αλλά ψαγμένου καλλιτέχνη σε ένα μοντέρνο μουσείο. Όχι. Ο άνθρωπος είναι αντικείμενο κάθε φορά που βολεύεται, που εθελοτυφλεί, που περιχαρακώνεται, που αρνείται να συμπάσχει με τα άλλα έμβια όντα. Ο άνθρωπος αυτοακυρώνεται κάθε φορά που αρνείται να ασκήσει, να εξασκήσει, να γυμνάσει την ενσυναίσθησή του από νωθρότητα και τεμπελιά υπακούοντας στον αδήριτο νόμο της βαρύτητας. Ο άνθρωπος αυτοκαταστρέφεται κάθε που θυσιάζει τον διονυσιακό ενθουσιασμό και την βακχική χαρά στον βωμό υποτιθέμενων συμφερόντων που του αφαιρούν κάθε ικμάδα ζωής και τον αποστεώνουν.
Κινηματογραφικό δοκίμιο περί τέχνης με φράσεις που λειτουργούν σαν αφορισμού ενός άλλου αιρετικού: του Oscar Wilde.
Τελικά όλες οι εποχές είναι ίδιες: μια παρτίδα πόκερ με κερδισμένους εκείνους που μπορούν να μπλοφάρουν πειστικότερα.
«Το χειρότερο δεν είναι να σε χτυπούν αλλά να σε αγνοούν». Βασικός κανόνας του μάρκετινγκ, όταν είσαι αποφασισμένος να ξεπουλήσεις τον εαυτό σου στο χρηματιστήριο των αξιών που δεν είναι οι δικές σου και δεν καλύπτουν τις πρωταρχικές σου ανάγκες.
Η ευτυχία είναι κληρονομικό δικαίωμα όλων των ζωντανών (και σε αυτά συμπεριλαμβάνω τα ζώα ΚΑΙ τα φυτά, εφ’ όσον εξελίσσονται κι επιδεικνύουν κοινωνική αλληλεγγύη με τις ρίζες τους, όταν τα άλλα, τα διπλανά, πάσχουν και στερούνται των βασικών αγαθών).
Θεωρώ τα δέντρα αξιοπρεπέστερα των ανθρώπων.
Και τα πτηνά σοφότερα από πολλούς βαρύγδουπους γεωμέτρες και ματαιόδοξους, άμουσους φιλοσόφους. Τελικά η Αρμονία είναι θέμα επιλογής και η αγάπη το κλειδί που ανοίγει όλες τις πόρτες.
Εμείς όμως σήμερα παραβιάζουμε ανοικτάς πύλας όταν διαπιστώνουμε – για πολλοστή φορά – το αδιέξοδο της Σύγχρονης Τέχνης.
Όμως όχι, δεν θα πεθάνει ούτε η Τέχνη ούτε η Λογοτεχνία. Ριζώνουν πολύ βαθιά μέσα μας και ποτίζονται από πολυδιαστασιακές οντότητες που μας αντιμετωπίζουν ίσως σαν μυρμήγκια κι ενίοτε αποφεύγουν να μας πατήσουν, να μας λιώσουν κάτω από τις ελεφάντινες μπότες τους.
Η Τέχνη ριζώνει σε άλλες διαστάσεις και προέρχεται από παράλληλα σύμπαντα άλλα, εκεί απ’ όπου κατάγεται και η Συλλογική Πανανθρώπινη Ψυχή μας.
Ξυπνήστε. Αφυπνιστείτε γιατί αφανιζόμαστε.
Και καλά εμείς. Τω πάθει μάθος. Τα ζώα και τα φυτά τι μας φταίνε; Ο πανέμορφος πλανήτης που μας φιλοξενεί αδιαμαρτύρητα πόσες εποχές ακόμα θα αντέξει πριν μας αποτινάξει σαν ενοχλητικό παράσιτο;
Ήδη οι κλιματικές αλλαγές και οι τροπικές καταιγίδες εν μέσω καύσωνος ανάγκασαν τους ηγέτες του κόσμου να συσκεφθούν και να συναποφασίσουν.
Ας σπαταλήσουν λίγο χρόνο να δουν αυτή την ταινία.
Το είπα και το ξαναλέω: Τέχνη είναι τα έργα των ευαίσθητων, των αισθαντικών ανθρώπων που μας αναγκάζουν να αλλάξουμε τον τρόπο σκέψης μας. Όλα τα άλλα είναι προφάσεις εν αστοχίαις.
Και δεν νομίζω πως έχουμε πολλά περιθώρια πλέον ως Ανθρωπότητα για άλλες αποτυχίες. Ο μύθος της Ατλαντίδας αυτό μας υποδηλώνει.
Γενναία σεναριακή καταδίφηση στο αβυσσαλέο Ομαδικό Ασυνείδητο. Σεμνοί ηθοποιοί. Μπράβο τους. Περιορίστηκαν στο ουσιαστικό.
Ποίηση είναι η νοητική υπερδιέγερση που συμπαρασύρει το συναίσθημα και αλλάζει τον τρόπο σκέψης μας. Συμπαθάτε με για αυτόν τον αφελή ορισμό, όμως από κάπου πρέπει κάποτε να ξεκινήσουμε. Ως υπόθεσις εργασίας…
Καλόν είναι να δουν αυτή την ταινία όσοι θέλουν να σταδιοδρομήσουνε σαν καλλιτέχνες. Με ή χωρίς τους γονείς και κηδεμόνες τους.
Τέχνη και χρηματιστήριο, δυστυχώς, πάνε πια μαζί.
Και μια συμβουλή: μην μπαίνετε σε στενωπούς που δεν αντέχετε να πληρώστε τα διόδια. Οι λύκοι ποτέ δεν περνάνε σε υπόγειες διαβάσεις. Προτιμούν να διακινδυνεύσουν να σκοτωθούν από νταλίκες στις εθνικές οδούς υπερταχείας σπουδής και κυκλοφορίας.
Μα πού πάει αυτός ο κόσμος; Αυτή είναι η ερώτηση που αναδύεται εύλογα από την προσεκτική μελέτη της ταινίας με τον συμβολικά φορτισμένο τίτλο «Ο άνθρωπος που πούλησε το δέρμα του».
Την βαριά υπαρξιακή ατμόσφαιρα απαλύνει το ευγενές χιούμορ των ενδιάθετων ανθρώπων που επιμένουν να γελούν, να τραγουδούν και να γιορτάζουν ακόμα και τα λάθη τους. Ειδικά όταν είναι και πάθη. Πολύ πριν περιέλθουνε στη φιλόστοργη Λήθη που θα τα απαλείψει.
Μην βιάζεστε να μηδενίσετε το κοντέρ και να ελπίσετε στην επόμενη ενσάρκωση γιατί μπορεί να μην υπάρχει τίποτα άλλο από το Τώρα, από την αιώνια στιγμή (παράδεισος και κόλαση μαζί, ανάλογα με τις επιλογές και την εμπράγματη άσκηση της πανανθρώπινης σοφίας μας).
Η Τέχνη λειτουργεί κυρίως ως διαμεσολαβημένη εμπειρία. Είναι το cloud της Ανθρωπότητας, ενώ η προσωπική μας πείρα είναι στο στικάκι μας.
Χαίρομαι που ζούμε σε τόσο προκλητικές εποχές. Μπορεί να μην είναι καλό για όλους, όμως η καλύτερη τροφή για τους καλλιτέχνες. «Στην αναμπουμπούλα ο λύκος χαίρεται». Όπως ο άπληστος αλλά και φιλάνθρωπος, κυνικός αλλά και στοργικός Πυγμαλίων της ταινίας, που αναλαμβάνει τον ρόλο του πατέρα τουλάχιστον για έναν αναξιοπαθούντα πρόσφυγα που δεν έχει στον ήλιο μοίρα.
Ευτυχείτε αλλά και διαφωνείτε!!!
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας
info:
https://www.athinorama.gr/cinema/movie/o_anthropos_pou_poulise_to_derma_tou-10071556.html
Ο Άνθρωπος που Πούλησε το Δέρμα του
L’ Homme Qui a Vendu Sa Peau / The Man Who Sold His Skin
2 / 5
Δραματική 2020 | Έγχρ. | Διάρκεια: 104′
Τυνησιακή ταινία, σκηνοθεσία Κάουτερ Μπεν Χάνια με τους: Γιάχια Μαχάινι, Κόεν Ντε Μπόου, Ντέα Λιάνε, Μόνικα Μπελούτσι.
Ένας Σύριος πρόσφυγας αποφασίζει να πουλήσει το σώμα του σ’ έναν αντισυμβατικό καλλιτέχνη, ο οποίος θα το χρησιμοποιήσει ως ζωντανό έκθεμα. Ο κόσμος των εικαστικών αναστατώνεται, συλλέκτες ενθουσιάζονται και οι ακτιβιστές για τα ανθρώπινα δικαιώματα ξεσηκώνονται.
