Ρεσιτάλ εσωτερικού ρυθμού από την ηθοποιό και θεατρολόγο Αγγελική Παπαθεμελή στο Θέατρο τής Οδού Κυκλάδων
Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Οι μορφωμένοι ηθοποιοί μπορούν να ερμηνεύσουν περισσότερο αφηρημένα, εκπλεπτυσμένα κείμενα. Οι μη πεπαιδευμένοι ρέπουν προς τις τηλεοπτικές ευκολίες, όταν δεν φλερτάρουν με τον φασισμό, την δοκησισοφία, την αλαζονεία, τον ωχαδερφισμό, την άρνηση κάθε τι διαφορετικού ή απροσπέλαστου από τον πενιχρό δείκτη ευφυίας τους. Ο ναζισμός τροφοδοτήθηκε από αμόρφωτους ανέργους που νόμιζαν ότι ο κόσμος τους ανήκει κι ότι για όλα φταίνε «οι άλλοι». Δεν περνάει, ως φαίνεται, από το φτωχό μυαλό τους ότι δεν είναι τέλειοι κι ότι το οχυρό σπιτικό τους συναγωνίζεται τις κλειδαμπαρωμένες αισθήσεις τους.
Βεβαίως, υπήρχαν παλαιότερα εκπληκτικοί «νούτικοι» ηθοποιοί που δεν μπορούσαν να διαβάσουν ούτε τηλεγράφημα, όπως υπήρχαν λαϊκοί αοιδοί που δεν ήξεραν τις νότες και κρατούσαν τις παρτιτούρες ανάποδα (το έχω δει αυτό ιδίοις όμμασιν ως διευθυντής του Ωδείου Ηρώδου του Αττικού).
Όμως εκείνοι οι στερημένοι χρόνοι παρήλθαν, από το 1990 που ιδρύθηκε το ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (του οποίου απόφοιτος, αριστούχος είναι η καλή ηθοποιός και άνθρωπος ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΑΠΑΘΕΜΕΛΗ), η Ανωτάτη Θεατρική Παιδεία τροφοδότησε την θεατρική αγορά με καλλιτέχνες υψηλού, παγκόσμιου δυναμικού. Ηθοποιούς πολύγλωσσους, γραμματισμένους, λογίους. Οι απαιτήσεις σήμερα είναι ιδιαίτερα αγχωτικές λόγω του διεθνούς ανταγωνισμού. ΌΤΑΝ ΒΛΕΠΕΙΣ ΑΥΤΑ ΤΑ ΙΕΡΑ ΤΕΡΑΤΑ ΤΟΥ HOLLYWOOD, ΤΟΥ WEST–END, ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΝΩΝ ΣΚΗΝΩΝ, ΤΟΥ ΒΕΡΟΛΙΝΕΖΙΚΟΥ, ΤΟΥ ΡΩΣΙΚΟΥ, ΤΟΥ ΠΟΛΩΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΌΠΕΡΑΣ, απαιτείς κάτι παραπάνω από απλές τυποποιημένες μιμικές κινήσεις και παλιομοδίτικες απόπειρες δήθεν κωμικής επίθεσης στο κοινό.
Η αθηναϊκή επιθεώρηση και οι ασπρόμαυρες ταινίες του ΦΙΝΟΥ έπλασαν δύο ή τρεις γενιές θεατών που ασκήθηκαν στην ενσυναίσθηση. Όμως αυτό σήμερα δεν φτάνει, όταν ανεβαίνει στο σανίδι η Υψηλή Ποίηση, η βαθυστόχαστη Πεζογραφία, ο Φιλοσοφικός Λόγος.
Παράδειγμα το Φυλαχτό του Ρομπέρτο Μπολάνιο (βασισμένο στο ομότιτλο βιβλίο τού ιδίου).
Εδώ δεν φτάνουν οι μπουφόνικες φάρσες των καμποτίνων, εδώ δεν αρκούν τα τερτίπια τής Commedia dell’Arte. Προκειμένου να διατηρηθεί και να τροφοδοτηθεί η εσωτερικότητα απαιτείται βαθιά γνώση του ποιητικού λόγου, αφηγηματικές τεχνικές που δεν διδάσκονται στις σύγχρονες δραματικές σχολές (όπως δεν διδάσκονται πια οι σπαθογραφίες, η ορθοφωνία ΧΩΡΙΣ ΨΕΙΡΕΣ και πολλά άλλα πράγματα).
Η ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΑΠΑΘΕΜΕΛΗ έπαιξε με έναν απολύτως ρεαλιστικό τρόπο ένα μάλλον σουρεαλιστικό κείμενο. Κινήθηκε σαν χορογραφούμενη, διατηρώντας στο έπακρο τον απόλυτο έλεγχο των εκφραστικών της μέσων και επέτυχε με σχεδόν κινηματογραφικό τρόπο την μετάδοση ενός εσωτερικού ρυθμού μέσα από το σχεδόν στατικό σώμα της. Επίτευγμα μεγάλο, ικανό και αναγκαίο για την κατάκτηση ενός (ή περισσοτέρων) βραβείων υποκριτικής.
Η ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΑΠΑΘΕΜΕΛΗ είναι κινηματογραφική με τέλεια ορθοφωνία. «Γράφει» στην οθόνη τού μυαλού μας ανεξίτηλα απεικάσματα. Και ταυτόχρονα είναι διανοούμενη (με την θετική έννοια τού όρου). Ουσιαστική, αδιάφορη για την νεανική εικόνα της, προσεκτική όμως με την σιλουέτα της, έτσι ώστε να μπορεί και να δύναται να ερμηνεύει πολλούς και διαφορετικούς ρόλους με την επάρκεια τής Κατίνας Παξινού.
Η ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΑΠΑΘΕΜΕΛΗ τραγουδάει επί σκηνής μίαν άγνωστη Αρμονία κι αυτό είναι σπάνιο, αξιοθαύμαστο και περιζήτητο. Πήξαμε στους θρασύτατους αμαθείς που τα ξέρουν όλα και δεν βλέπουν ούτε την μύτη τους. Βαρεθήκαμε τους τραγελαφικούς ναρκίσσους που καθρεφτίζονται στις ωραιοποιητικές παραισθήσεις τους και περιφρονούν το κοινό, απαξιώνουν τους κριτικούς κι επιβάλλουν τον φασισμό τής μονομερούς εκφράσεως (ΧΩΡΙΣ ΑΝΤΙΚΡΥΣΜΑ, ΧΩΡΙΣ ΑΝΑΔΡΑΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗ). Όμως ΑΡΚΕΤΑ ΜΕ ΑΥΤΟΥΣ τους ΑΝΑΞΙΟΥΣ.
Η ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΑΠΑΘΕΜΕΛΗ ΠΟΙΕΙ ΉΘΟΣ ΕΠΙ ΣΚΗΝΗΣ. ΣΠΕΥΣΤΕ ΌΣΟΙ ΚΑΙ ΌΣΕΣ ΘΕΛΕΤΕ, ΕΠΙΘΥΜΕΙΤΕ ΚΑΙ ΕΠΙΛΕΓΕΤΕ ΝΑ ΔΙΔΑΧΘΕΙΤΕ ΚΑΛΟ ΘΕΑΤΡΟ.
Και για να θυμηθούμε τον Πλάτωνα, τον Αριστοτέλη και τον Βιτγκενστάιν «ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ ΕΙΝΑΙ ΈΝΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΥΤΟ». Δεν έχει σημασία αν είμαστε γέροι, παχουλοί, φαλακροί, κοντοί και άσχημοι. Το θέμα είναι αν έχουμε δει, αποδεχτεί, συμφιλιωθεί και αγαπήσει τον εαυτό μας. Τότε αναδύεται και εκπέμπεται από το σώμα μας ο Παγκόσμιος Ρυθμός, που είναι ορφικός και ερωτικός και πυθαγόρειος και διονυσιακός και απολλώνιος. Όπως με την Σάρα Μπερνάρ, την Κατίνα Παξινού, την τσεβδή μα μηδέποτε ψευδίζουσα ή ψευδομένη Έλη Λαμπέτη. Όπως συμβαίνει τώρα με την μεγάλη, την σημαντική και διακριτική ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΑΠΑΘΕΜΕΛΗ, που δεν επιζητεί καμία αρνητική δημοσιότητα γύρω από το όνομά τους (η αρνητική διαφήμιση είναι για τους μέτριους και τους ατάλαντους, αυτούς που ανακυκλώνει η Ιστορία και λησμονούμε τα εγωπαθή καμώματά τους).
Το θέατρο είναι σκληρό, ακτινογραφία, η διαπεραστικότερη όλων. Εκεί κανείς δεν μπορεί να ξεγελάσει τον εαυτό του. Πόσω μάλλον τον ιδανικό, επαρκή, έμπειρο, σφυρηλατημένο θεατή.
Μην υποτιμάτε το κοινό γιατί θα πέσει το θέατρο και θα σας πλακώσει.
ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΠΑΠΑΘΕΜΕΛΗ, υποκλινόμαστε στο μεγάλο ταλέντο σου που διαρκεί χάρη στην συστηματική και ακάματη εργασία σου.
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας, Επισκέπτης Καθηγητής Θεατρικής Κριτικής στο ΕΚΠΑ
info:
ΔελτίοΤύπου
Φυλαχτό του Ρομπέρτο Μπολάνιο
(Βασισμένο στο βιβλίο: ΦΥΛΑΧΤΟ του Ρομπέρτο Μπολάνιο Copyright © 1999, The Heirs of Roberto Bolaňo All rights reserved)
Σε σκηνοθεσία Μάγδας Κόρπη & ερμηνεία της Αγγελικής Παπαθεμελή
από 22 Νοεμβρίου, κάθε Δευτέρα & Τρίτη, για λίγες παραστάσεις
στο Θέατρο οδού Κυκλάδων «Λευτέρης Βογιατζής»
Αυτή θα είναι μια ιστορία τρόμου. Όμως δεν θα μοιάζει τέτοια. Δεν θα μοιάζει επειδή η αφηγήτρια είμαι εγώ […]. Εγώ δεν μπορώ να ξεχάσω τίποτα. Λένε ότι αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημά μου.
Το μυθιστόρημα Φυλαχτό του Χιλιανού βραβευμένου συγγραφέα Ρομπέρτο Μπολάνιο, μεταφέρεται στη σκηνή, σε σκηνοθεσία της Μάγδας Κόρπη και ερμηνεία της Αγγελικής Παπαθεμελή, από τις 22 Νοεμβρίου, κάθε Δευτέρα και Τρίτη, για λίγες παραστάσεις,στο Θέατρο οδού Κυκλάδων «Λευτέρης Βογιατζής».
Η Αουξίλιο Λακουτύρ βρίσκεται κλεισμένη στις γυναικείες τουαλέτες της Σχολής Φιλολογίας και Φιλοσοφίας του Αυτόνομου Πανεπιστημίου του Μεξικού (UNAM) για δεκατέσσερις ημέρες. Μη μπορώντας να διαφύγει, αποφασίζει να παραμείνει μέσα, υπερασπιζόμενη το τελευταίο υπόλειμμα του πανεπιστημιακού ασύλου. Στο κλίμα της παγκόσμιας αναταραχής των γεγονότων του 1968, και εν όψει των πρώτων Ολυμπιακών αγώνων σε χώρα της Λατινικής Αμερικής, η κυβέρνηση του Μεξικού, αποφασίζει ωμά να “τακτοποιήσει” τους αντιρρησίες. Καταλαμβάνει το Πανεπιστήμιο, ενώ πνίγει το Τλατελόλκο στο αίμα.
Η ηρωίδα του Μπολάνιο, η μητέρα της μεξικάνικης ποίησης, επιχειρώντας να ξορκίσει το τραύμα που τη στοιχειώνει, σ’ έναν μονόλογο εις εαυτόν, μετατρέπει την άγρια σκηνογραφία στην οποία βρίσκεται, σ’ έναν χώρο μυστικού παρατηρητηρίου. Με συντροφιά το βιβλίο του αγαπημένου της ποιητή Πέδρο Γκάρφιας, μια φωνή φύλακα άγγελου, καθώς και παραισθησιογόνες συναντήσεις με συγγενικές περιπλανώμενες υπάρξεις, η Αουξίλιο ως μια άλλη Κασσάνδρα, θα κάνει ένα ταξίδι στο χρόνο· θα πει την ιστορία της.
Με το Φυλαχτό, ο Roberto Bolaňo αποτίει φόρο τιμής στη χαμένη γενιά του. Πενθώντας το ακυρωμένο μέλλον των συντρόφων του, θα γράψει για την ήττα μιας ολόκληρης γενιάς. Για μια γενιά νεαρών, που ενώ βάδιζε και θα βαδίζει από καταβολής του κόσμου προς την άβυσσο, το τραγούδι της θα ακούγεται· και θα είναι ένα τραγούδι πολέμου και αγάπης. Ένα τραγούδι που μιλάει για τον πόθο και την ηδονή. Και αυτό το τραγούδι είναι το φυλαχτό μας.
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
(Βασισμένο στο βιβλίο: ΦΥΛΑΧΤΟ του Ρομπέρτο Μπολάνιο Copyright © 1999, The Heirs of Roberto Bolaňo All rights reserved)
Κείμενο: Ρομπέρτο Μπολάνιο
Μετάφραση: Κρίτων Ηλιόπουλος
Δραματουργική Επεξεργασία/Σκηνοθεσία: Μάγδα Κόρπη
Μουσική: Παύλος Παυλίδης
Κοστούμι/Σκηνικός χώρος: Γιωργίνα Γερμανού
Φωτισμοί: Λάμπρος Παπούλιας
Επιμέλεια Κίνησης: Όλγα Σπυράκη
Δημιουργία Trailer: Αλέξανδρος Χαντζής
Βοηθός Σκηνοθέτη: Μαρία Φασουλή
Σχεδιασμός Προγράμματος: JaninaStasiunaiteheretakis.com
Επικοινωνία: Ευαγγελία Σκρομπόλα-Κατερίνα Αποστολοπούλου
Φωτογραφίες: Karol Jarek
Ερμηνεύει η ηθοποιός Αγγελική Παπαθεμελή
Τrailer: https://www.youtube.com/watch?v=t0HQ8-TwnoQ&t=5s
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Παραστάσεις: Από 22 Νοεμβρίου κάθε Δευτέρα & Τρίτη, 21:00
Διάρκεια: 70′
Εισιτήρια: 12 ευρώ γενική είσοδος, 10 ευρώ ατέλεια/ανέργων
Προπώληση εισιτηρίων: https://www.viva.gr/tickets/theater/fylachto/
Χώρος: Θέατρο οδού Κυκλάδων «Λευτέρης Βογιατζής»
Διεύθυνση: Κυκλάδων 11, Κυψέλη
*Το μυθιστόρημα του Roberto Bolaňo Φυλαχτό κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγρα σε μετάφραση του Κρίτωνα Ηλιόπουλου.
Η παράσταση πραγματοποιείται υπό την αιγίδα της Πρεσβείας της Χιλής
και την υποστήριξη του Ινστιτούτου Θερβάντες
Κωστής Τριανταφύλλου, ένας μεγάλος ΕΙΚΑΣΤΙΚΟΣ ΠΟΙΗΤΗΣ
τού καιρού μας με σκηνικές απαιτήσεις εμπράγματης πρωτοπορίας.
Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Στην Roma Gallery συντελείται ένα θαύμα!!!
Ένα βασικό desideratum της σύγχρονης κριτικής στον εικοστό πρώτο αιώνα είναι η ανά-κάλυψη, η προβολή, η επισήμανση, η σύσταση και η αξιολόγηση δρώντων δημιουργών που αμφισβητώντας τα κυρίαρχα ρεύματα της κατεστημένης αισθητικής και ιδεολογίας προτείνουν λύσεις στα πολιτισμικά μας αδιέξοδα με πρωτοποριακό τρόπο εγγράφοντας υποθήκες για το μέλλον τής Ανθρωπότητας.
«Ηθική και Αισθητική είναι ένα και το αυτό» γνωμοδότησε ο Βίτγκενστάϊν, πατώντας πάνω στα χνάρια τού Πλάτωνα και του Αριστοτέλη. Η μετανεωτερική εποχή βίωσε τα εκφραστικά και αισθητικά / ιδεολογικά / υπαρξιακά αδιέξοδα τού λεγομένου «μεταμοντέρνου». Η λεγομένη αποδόμηση δεν κατάφερε να συμβάλλει αποτελεσματικά στην θεμελίωση της νέας παγκοσμιοποίησης, θεμιτής και επιθυμητής στο βαθμό που συμβάλλει στην Ειρήνη, στην Ομόνοια, στην Ευδοκία.
Ο Κωστής Τριανταφύλλου υπερ-επαρκής επιστήμων εικαστικός και διεισδυτικός ποιητής είναι εναργής και διαρκώς παρών στα διεθνή πολιτισμικά μας πράγματα επηρεάζοντας την λεγομένη «περιρρέουσα ατμόσφαιρα» με πολλούς και άδηλους / εύδηλους τρόπους.
Στην τωρινή του «έκθεση» που λαμβάνει χώρα στην άκρως θεατρική σκηνή τής Roma Gallery, στήνει ένα τοπίο που ενεργοποιείται μόνον με την παρουσία / διέλευση των θεατών / αναγνωστών αυτής της συνολικής / ολιστικής τέχνης.
Άρχοντας των κεραυνών χρησμοδοτεί και πλειοδοτεί στο χρηματιστήριο αξιών του μέλλοντος επιχειρηματολογώντας υπέρ της ανανέωσης τής Φύσεως δια της εναλλαγής των πέντε στοιχείων (γη, νερό, αέρας, πυρ, αιθέρας).
Απορώ πώς δεν τον έχουν ανακαλύψει (ακόμη) φερέλπιδες σκηνοθέτες και πρωτοποριακά σχήματα. Κατά την δική μου ταπεινή γνώμη, η θέση του είναι στο Εθνικό Θέατρο ως σκηνογράφος – συντελεστής σαιξπηρικών κι ευριπίδειων, αισχυλικών και αριστοφανικών, σοφόκλειων και μπεκετικών θαυμάτων.
Δεν διανοούμαι την «Τρικυμία» ή το «Όνειρο θερινής νυκτός» χωρίς αυτά τα λειτουργικά, ενεργά σκηνικά, που δεν είναι απλώς εγκαταστάσεις αλλά ενεργοποιούν τα συνδημιουργικά ανακλαστικά μας.
Ο ερπετοειδής εγκέφαλος (υπεύθυνος για την επιβίωση) υπερλειτουργεί όταν ερεθίζονται με ασφαλή καλλιτεχνικό τρόπο τα βασικά ένστικτα της αυτοσυντήρησης και της αναπαραγωγής (συνώνυμης με την ανάγκη μας για δημιουργία).
Οι κεραυνοί που άλλοτε δαιμονοποιήθηκαν ή μυθοποιήθηκαν είναι ακόμα και σήμερα μια διαρκής υπόμνηση για την ταπεινή μικρότητά μας.
Ο μεγάλος καλλιτέχνης και Άνθρωπος, ο ουμανιστής, υπερασπιστής τής Ελευθερίας τού Λόγου και της έκφρασης ΚΩΣΤΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ δείχνει και με αυτή του την έκθεση τον δρόμο προς την Ελευθερία.
Ακολουθήστε τον με το δικό σας Φως στην νοητή λαμπαδηδοφορία για την Καινούργια Αναγέννηση μέσα από τα μεσαιωνικά σκοτάδια τού υλιστικού / αντιπνευματικού πολιτισμού μας.
Η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση είναι πρόκληση και εργαλείο να γίνουμε δημιουργικότεροι, αποτελεσματικότεροι, ανθρωπινότερα από τα ταχύτατα ρομπότ.
Την νοητική / συναισθηματική ευελιξία ενός φωτισμένου ανθρώπου δεν θα φτάσει ποτέ καμία μηχανή.
Μετά Λόγου γνώσεως και περισσής περισκέψεως, προσεκτικής επί-σκέψεως και φειδούς,
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας, Επισκέπτης Καθηγητής Θεατρικής Κριτικής στο ΕΚΠΑ
Info:
https://online.fliphtml5.com/wogji/zcbd/#p=2
Δελτίο Τύπου
Κωστής: «αγώγιμο⬄μη αγώγιμο»
Η ROMA GALLERY συνεχίζοντας τη συνεργασία της με τον Κωστή εγκαινιάζει την έκθεση: αγώγιμο⬄μη αγώγιμο στις 11 Νοεμβρίου 2021 (έως 20 Δεκεμβρίου 2021) για να συνδιαλλαγεί τόσο με τον γνωστό κεραυνό του καλλιτέχνη όσο και με το σύμπαν που κρύβεται πίσω του.
Η κατανόηση των φυσικών φαινομένων έτσι και του κεραυνού είναι μέσα στους στόχους του Κωστή. Εδώ και πολλές δεκαετίες διεθνώς με δημόσιες παρεμβάσεις σε εξειδικευμένους χώρους τόσο τέχνης όσο κι επιστημονικούς έχει αναπτύξει αυτήν του την έρευνα. Η ειδική επιλογή έργων που συγκροτούν αυτήν του την έκθεση με την χαρακτηριστική ονομασία αγώγιμο⬄μη αγώγιμο έγινε με έργα τόσο της δεκαετίας του ‘80 – από τα πρώτα έργα του που φέρουν ηλεκτρονικό κεραυνό — όσο και πρόσφατα.
Η έκθεση σε συνδυασμό με τα φυσικά φαινόμενα που αποκτούν μια δεύτερη ερμηνεία καταφέρνει να επιβεβαιώσει την πολύπλευρη προσωπικότητα του καλλιτέχνη και τον τρόπο που επιλέγει να μας ξεναγήσει στον μεγαλειώδη κόσμο του. Ποιητής με έργα πρωτοπόρα τέχνης τεχνολογίας. Σχεδίασε και παρήγαγε ο ίδιος το κύκλωμα εκφόρτισης του κεραυνού με επιτυχία τέτοια που και ή ερευνητική ομάδα της Γαλλικής Εταιρείας Ηλεκτρισμού του επέτρεψε να παρουσιάσει μεγάλες ατομικές εκθέσεις σε Μουσεία με την χορηγία της.
Δεν είναι αναγκαίο πάντοτε να καταλαβαίνουμε τη δημιουργία της τέχνης, αλλά χρειάζεται έστω να την εντοπίζουμε και ο Κωστής σίγουρα είναι ένας άνθρωπος που πρώτα παρατηρεί, έπειτα δημιουργεί και τέλος μας προκαλεί. Όταν μπαίνουμε στο χώρο της έκθεσης βρισκόμαστε μέσα σ’ ένα ηχητικό και οπτικό πεδίο. Ήχοι λίγο-πολύ μακρόσυρτοι, ισοτονικά μπάσα και πολλοί ήχοι κοφτοί. Η ενορχήστρωση των ήχων, επιτυγχάνεται με την μετακίνηση του θεατή ή την τοποθέτηση χρονοδιακόπτη. Ενεργειακή γλυπτική, αέναα μεταβλητή, απαιτητική, η δουλειά του Κωστή εκπλήσσει και μαγεύει.
“Κατεβάζει στο μικρόκοσμο και τις διαστάσεις του Ανθρώπου το ουράνιο φαινόμενο, όχι για να το χρίσει αποτρόπαιο σύμβολο όπως θα έκανε ο πρωτόγονος, αλλά για να προτείνει μια καινούργια σχέση ανάμεσα στη Φύση, στην Τέχνη, και στην Τεχνολογία” αναφέρει η κριτικός τέχνης Άννα Χατζηγιαννάκη.
Ο γνωστός κριτικός τέχνης Pierre Restany, που χαρακτηρίζει “προμηθεϊκό” τον Κωστή Τριανταφύλλου γράφει σε ένα σημείο της εκτενούς αναφοράς του στο έργο του: “Η έκφραση του Κωστή παρουσιάζεται πραγματικά λοιπόν σαν μια έκθεση φιλοσοφικών αντικειμένων των οποίων η παρουσία έχει σαν μια έσχατη δικαίωση το γεγονός, συνάμα απλό αλλά και τρομερό, να μας παρακινήσει σε ένα στοχασμό πάνω στη διπλή διάσταση της αλχημικής φωτιάς. Ένας τρόπος να μας κάνει να δούμε από κοντά τη διαρκή νίκη της ζωής πάνω στο θάνατο και του φωτός πάνω στις στάχτες της σκιάς.”
Ο Frank Popper στο Μουσείο του Ηλεκτρισμού που οργάνωσε διαδικτυακά, χαρακτηρίζει τον Κωστή τον μάγο του κεραυνού. Τοποθέτησε την έρευνά του πάνω στο φαινόμενο του κεραυνού και την ανάδειξή του από τα έργα του στο κίνημα της art eco – technologique.
Τα έργα του Κωστή είναι στοχασμός πάνω στη φύση και το φως. Ο κεραυνός έχοντας γίνει ποιητικό μέσο, επιτρέπει στο έργο τέχνης να ολοκληρωθεί ο σκοπός του, ώστε τελικά να επέλθει η σύνδεση με τη σημασία της σιωπής και της γλώσσας: «Ήρθε η ώρα να αλλάξουμε κατεύθυνση, να ψάξουμε αυτό που σταθεροποιεί τις ηλεκτρισμένες σχέσεις των λέξεων έτσι που να ακούγονται στη σιωπή μόνες τους να αναρωτιούνται για την ύπαρξή τους πριν ανακαλύψουν το νόημα που εκπροσωπούν» όπως σημειώνει ο ίδιος ο καλλιτέχνης στα «Αποσπάσματα Σιωπής». (Απόσπασμα από το ανέκδοτο βιβλίο Ελλάς Εξπρές. )
Όπως αναφέρει ο Γάλλος Κριτικός της Τέχνης Pierre Restany το 1994: «Ο Κωστής συνεχίζει το αέρινο ταξίδι του πάνω στη μεταφορική έννοια του κεραυνού: σήμερα αυτό ίσως γίνεται πεδίο πιο εύληπτο. Ο κεραυνός είναι με μεγάλη σαφήνεια προσδιορισμένος ως οντολογικό φαινόμενο. Το μη είναι αντανακλάται στο εγώ και όλο το ταλέντο του καλλιτέχνη έγκειται στην ευφυία του να συλλάβει αυτή τη λεπτή στιγμή, όπου όλα συμβαίνουν όταν παράγεται η αστραπή εκδηλώνοντας τη λάμψη της. Αυτό που ο καλλιτέχνης επιδιώκει να μας καταδείξει δια μέσου των διαφορετικών μηχανισμών της δημιουργίας του, είναι αυτή η δυνατότητα συγχρόνως μη καθορισμένη και απεριόριστη, στην οποία η φύση του ουρανού και της γης μας παραπέμπει: στην αποκάλυψη του εαυτού μας από εμάς τους ίδιους…Ο κεραυνός στο έργο του Κωστή βρίσκει το πνευματικό του περιβάλλον. Είναι λοιπόν μια διπλή ενότητα, κεραυνός συν κενό, την οποία ο καλλιτέχνης μας δίνει να διαισθανθούμε μέσα στο ηλεκτρικό πεδίο. Το εγχείρημα όπως το αντιλαμβανόμαστε είναι πλούσιο σε νοήματα».
Η έκθεση συνοδεύεται από την έκδοση της R O M A G A L L E R Y | Κ ω σ τ ή ς | αγώγιμο⬄μη αγώγιμο με κείμενο από τον Ομότιμο Καθηγητή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Εμμανουήλ Μαυρομάτη. Μπορείτε να δείτε και να διαβάσετε διαδικτυακά τον κατάλογο της έκθεσης στην ακόλουθη διεύθυνση:
https://online.fliphtml5.com/wogji/zcbd/#p=2
Ο Κωστής γεννήθηκε στην Αθήνα το 1950. Παράλληλα με το εικαστικό του έργο, ανέπτυξε πλούσια δράση στο χώρο της ποίησης, εξέδωσε βιβλία, οργάνωσε καλλιτεχνικές ομάδες και δημιούργησε περιοδικές εκδόσεις τέχνης καθώς και artist’s books. Έργα του βρίσκονται σε Μουσεία και Ιδιωτικές Συλλογές στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Για εκτενέστερο βιογραφικό στην διαδικτυακή διεύθυνση:
http://www.costis.gr/biotaomicrongammarhoalphaphiiotakappa972.html
Τα δε πάντα οιακίζει κεραυνός, ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ
Διάρκεια έκθεσης: 11/11/ 2021 – 20/12/ 2021
Ωράριο: Δευτέρα, Τετάρτη, Σάββατο 10:00 – 16:00, Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή 10:00 – 20:00
Για περισσότερες πληροφορίες και ραντεβού επικοινωνήστε στο info@roma-gallery.com και στα τηλέφωνα: 2130358344, 2112341115
Κριτική Λογοτεχνίας και θεάτρου…
Αφήγηση, ύφος, ήθος, παραγλωσσικά σημεία, υπονοήσεις, υπονοήματα κι αισθητική
Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Από την εποχή των σπηλαίων, με το που έπεφτε το σκοτάδι κι εχανόταν ο ήλιος, χωρίς κανείς να εγγυάται την ασφαλή επιστροφή του (βλέπε τον μύθο τού Φαέθοντα), τα τρομαγμένα θηλαστικά κλειδαμπαρώνονταν στις σπηλιές τους, μαγείρευαν το θήραμα με τα χόρτα και τα ζαρζαβατικά που είχαν μαζέψει ως τροφοσυλλέκτες κατά την διάρκεια τής ημέρας κι εξημερώνονταν με την Τέχνη (μουσική, αυτοσχέδια στην αρχή, βραχογραφίες, αφήγηση, χορός, θέατρο… όχι απαραιτήτως με αυτή τη σειρά).
Από τους παραμυθάδες τής Ανατολής έως τους συγχρόνους από σκηνής (και οθόνης) αφηγητές ιστοριών είναι μακρύς ο εξελικτικός δρόμος.
Μόνο τα εργαλεία αυξήθηκαν, που κάνουν ενίοτε την ζωή και την τέχνη μας ευκολότερη, όταν δεν την περιπλέκουν με τις πολύπλοκες απαιτήσεις, με την τακτική συντήρηση και τις άτακτες ενημερώσεις, ανανεώσεις, αναθεωρήσεις τους.
Ποιος νομίζετε πως έκανε ευκολότερα τη δουλειά του: ο αφηγητής των σπηλαίων ή ο σύγχρονος δάσκαλος μέσω webex;
Η απάντηση ποικίλει ανάλογα με το αντιπροσωπευτικό δείγμα τής ομάδας των ερωτωμένων.
Και φυσικά, δεν υπάρχει μία και μόνη απάντηση.
Η διαδραστικότητα είναι χαρακτηριστικό στοιχείο τού σύγχρονου θεάτρου και η διδασκαλία είναι ένα είδος θεατρικής πράξης είτε ο αφηγητής/συντονιστής/εμψυχωτής είναι προεξάρχων είτε ίσος μεταξύ ίσων.
Από την «Πρόβα ορχήστρας» τού Φελλίνι, αριστουργηματική ταινία, καθοριστική για το συμβολικό φιλοσοφικό της περιεχόμενο και με κομβική σημασία στην Ιστορία τής Τέχνης και του Πολιτισμού τού εικοστού αιώνα, έως τον σημερινό «Οίκο των Gucci» είναι σαφές πως η αφηγηματική τέχνη προϋποθέτει την ΗΓΕΣΙΑ, την αυτοκυριαρχία, την αυτογνωσία, την ενσυναίσθηση, την πλήρη κατοχή των εκφραστικών μέσων, την κοινωνικότητα, την αποδοχή τού διαφορετικού, την διάθεση για εξέλιξη, την επίγνωση τού ανέφικτου τής όποιας τελειότητας, την ηθική, το αίσθημα Δικαίου, την φιλότητα και εν τέλει… την ίδια την Αγάπη, τον Ορφικό Έρωτα, που προϋποθέτει όμως και απαιτεί την αγάπη τού εαυτού «ως πλησίον».
Και ξαναγυρίζουμε στο ίδιο σημείο, σαν τον ουροβόρο όφι που παριστάνει το Σύμπαν, το πλατύ και μαύρο (φαινομενικώς, αφού το Άπαν κατακλύζεται από Φως, το ομηρικόν Φάος, αόρατον από τους ανθρωπίνους οφθαλμούς).
Η αφήγηση για να έχει ύφος αναγνωρίσιμον και ήθος διακριτόν πρέπει να αξιοποιεί τα λεγόμενα παραγλωσσικά σημεία (την γλώσσα τού σώματος), να αφήνει κενά και σιωπές έτσι ώστε να μπορεί να συνδεσμευθεί ο επαρκής αναγνώστης-θεατής, αν θέλει να συνδημιουργήσει ένα κάποιο εκ-πληκτικό απείκασμα στον εγκέφαλό του και στην ψυχοσωματική του οντότητα εν γένει.
Εδώ παρεμβάλλονται υπονοήσεις, παρανοήσεις, υπερνοήσεις και η συναισθηματική ευφυία (eq) έρχεται να συμπληρώσει την συγγνωστή ανεπάρκεια τού μαθηματικού, εικονιστικού iq.
Νοήματα και υπονοήματα, κείμενο, υποκείμενο, διακείμενο, μετακείμενο, υπέρ-κείμενο…
Κι η αισθητική, που δεν μένει ποτέ ενιαία κι αναλλοίωτη κοινή συναινέσει; Αντιθέτως, είναι απείρως ρευστότερη κι από το πιο βιαστικό ηφαίστειο που βιάζεται να κατοικήσει τη θάλασσα με τα πλούτη του.
Τι είναι αισθητικό και τι kitsch;
Ποιος το καθορίζει;
Ο κριτικός;
Με ποια μέτρα και σταθμά κρίνει;
Η Κριτική είναι δι-υποκειμενική, υβριδική έκφανση μεταξύ Επιστήμης και Τέχνης.
Ουδείς αλάθητος, ουδείς αλάνθαστος, ουδείς ακαταλόγιστος…
Απομένει το χιούμορ, η ευδιαθεσία και η καλή καρδιά.
Συγ-γνωστή κάθε ανθρώπινη αδυναμία. Κοινό το παρελθόν και το μέλλον αβέβαιο.
Και η ηθική; Προεξάρχουσα. «Ό συ μισείς ετέρω μη ποιήσεις».
Μετά περισκέψεως και ταπεινότητος περισσής,
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας, αριστούχος διδάκτωρ του Τμήματος Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας τού Ιονίου Πανεπιστημίου
Ενός καλού μύρια έπονται… ή πώς να διαχειριστείτε τις κρίσεις για το καλό όλων (win-win situation)… το θέμα τής ΗΓΕΣΙΑΣ τού ΕΑΥΤΟΥ
Το θέατρο είναι καθρέφτης κι ουχί ο κολακευτικότερος όλων
Δομημένες σκέψεις από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
«Καθρέφτη, καθρεφτάκι μου, ποια είναι η ομορφότερη στον κόσμο;». Ερώτηση που δεν πρέπει να κάνει καμία και κανένας Νάρκισσος. Πρώτον, γιατί πάντα υπάρχει ένας νεότερος, ομορφότερος, αρμονικότερος, ευειδέστερος από την πάρτη μας και δεύτερον γιατί όποιος εκτίθεται πρέπει να είναι έτοιμος για την όποια κριτική. Καθρεφτιζόμαστε στα μάτια των άλλων και συνήθως μάς ενοχλεί κάθε τι με το οποίο δεν έχουμε ακόμη συμφιλιωθεί. Κι αυτό ισχύει μεν στις διαπροσωπικές σχέσεις, το θέατρο όμως είναι ένας πολλαπλός παραμορφωτικός καθρέφτης: αντικατοπτριζόμαστε όχι μόνον στα μάτια των άλλων (συνδημιουργών κι επαρκών θεατών) αλλά και σε ένα άλλο, άχρονο και άχωρο επίπεδο, στον «κόσμο τής Τέχνης» τον υψηλό (όπως γράφει ο Μεγάλος Αλεξανδρινός Ποιητής). Εκεί αναγκαστικώς αφ-ίστασαι, βλέπεις τον εαυτό σου και τους άλλους από ψηλά, λυτρώνεσαι δια της εκ-στάασεως, της μεθ-έξεως.
Το περίφημο «παράδοξο τού Diderot», σύμφωνα με το οποίο προκειμένου να συγκινήσεις τους θεατές δεν πρέπει να παρασυρθείς ως ηθοποιός από το συναισθηματικό φορτίο του δραματικού προσώπου που καλείσαι να υποδυθείς, αλλά να κρατηθείς όσο μπορείς μακρύτερα από τα δικά του ερέβη. Ετεροβαρές το εγχείρημα κι αντιφατικό. Αφ’ ενός πρέπει να προσεγγίσεις μιαν άλλη ψυχοσύνθεση δια της ενσυναισθήσεως και να «μπεις στα παπούτσια» τού άλλου, αφ’ ετέρου πρέπει να κρατηθεί σε απόσταση ασφαλείας. Όπως στο τζάκι. Αν καθήσεις μακριά κρυώνεις, αν καθήσεις κοντά ψήνεσαι.
Απολλώνειος διονυσιασμός, δομημένη βακχεία, λελογισμένη μαγεία, νοησιαρχικό παρ-Άλογο… είναι μερικές μόνο από τις απόπειρες καταγραφής μιας κατάστασης τόσο περίπλοκης.
Το θέατρο είναι σύμβαση. Η συνδημιουργική παρακολούθηση μιας παράστασης προϋποθέτει ένα άγραφο συμβόλαιο. Υπάρχουν όρια, που δεν προκύπτουν μόνον από τον αστικό κώδικα και την καθεστηκυία ηθική, αλλά από αυτό που λέμε «πολιτική ορθότητα» και «κοινωνική αγωγή». Η «αγωγή του πολίτη» είναι υποσύνολο τής κοινωνικής μόρφωσης κι αυτή συμπληρώνει την πανεπιστημιακή.
Η γλώσσα, αν και έχει όρια, είναι ρευστή. Η ποιητική και σκηνική της χρήση προϋποθέτει την αν-οικείωση. Ακόμα και οι παραγλωσσικοί κώδικες, η λεγομένη «γλώσσα του σώματος» δεν είναι μονοσήμαντα και τελειωτικά καθορισμένη, όπως παραδείγματος χάριν τα σήματα μορς ή η γραφή Μπράϊγ.
Εκεί εμφανίζονται τα περιθώρια για σάτιρα, καινοτομία, πρόκληση, νεωτερισμό, προκλητικότητα και λοιπά.
Μέσα από αυτές τις ρωγμές, που μπορούν να εξελιχθούν σε χάσματα, περνάει η σάτιρα, η ειρωνεία, ο σαρκασμός…
Χωρίς την ελευθερία του λόγου δεν θα υπήρχαν τα δημοκρατικά πολιτεύματα. Χωρίς την δημοκρατική ελεύθερη έκφραση δεν υπήρχε ο έλεγχος, η διαφάνεια, η αξιοκρατία, η αξιοπιστία, η Δικαιοσύνη εν τέλει…
Χωρίς την ελευθερία δημιουργού-συνδημιουργού-αναδημιουργού δεν θα υπήρχαν πολλά από τα θεατρικά είδη και φαινόμενα όπως: η αρχαία κωμωδία (με κορυφαίο τον αθυρόστομο Αριστοφάνη), η αθηναϊκή επιθεώρηση, η stand-up comedy, το λαϊκό θέατρο, το θέατρο σκιών, τα γονιμολατρικά έθιμα και δρώμενα, το καρναβάλι και άλλες εκφάνσεις τού Πολιτισμού.
Λογοκρισία ίσον θάνατος τής Τέχνης.
Ο εκφοβισμός τού Κριτικού είναι τρομοκρατία κι η χειρότερη απ’ όλες.
Ο καθημερινός φασισμός αποκορυφώνεται με την άρνηση τής κριτικής που μας ασκούν οι άλλοι.
Κρίνετε ίνα κριθείτε… Αυτό εφαρμόζεται στην πράξη στον πλανήτη γη καθημερινώς.
Όμως πρέπει να υπάρχουν κανόνες, κώδικες, σεβασμός, εκτίμηση, αναγνώριση τού κόπου των άλλων, ενσυναίσθηση, αλληλεγγύη κι εν τέλει ΦΙΛΟΤΗΤΑ (αν όχι και ΑΓΑΠΗ, που προϋποθέτει – δυστυχώς – να αγαπάς και ν’ αποδέχεσαι τον εαυτό σου, αν θέλεις ν’ αγαπήσεις και τον πλησίον σου «ως σεαυτόν»).
Δυστυχώς πάσχουμε όλοι μας (ολάκερη η Ανθρωπότητα) και ειδικά η υβριδική νεοελληνική κοινωνία από έλλειψη αυτογνωσίας.
Όταν τα πράγματα ξεφεύγουν, η όποια υπέρβαση τού μέτρου οδηγεί εις την Ύβριν, εις την Άτην, εις την Κατά-στροφήν.
Όμως το θέατρο είναι μια πράξη εξ ορισμού υπερβολική, υπερτονισμένη, υπογραμμισμένη με διάφορους τρόπους.
Πώς κρατάς το μέτρο και τις ισορροπίες προς αποφυγήν κρίσεων; Μα εάν δεν προκληθούν κρίσεις δεν υφίσταται η δραματική σύγκρουση. Χωρίς αντιθέσεις δεν υφίσταται το παραστασιακόν γεγονός.
Αντίφαση. Οξύμωρο.
Στη μουσική η αντίστιξη είναι τέχνη για εκλεπτυσμένους νόες.
Η συναισθηματική νοημοσύνη (eq) είναι στις κοινωνικές μας εκδηλώσεις πιο χρήσιμοι από το iq.
Τελικά, ποιος επιβιώνει μέσα από μια θεατρική πράξη; Όποιος αυτοσαρκάζεται, δεν παίρνει τον εαυτό του στα σοβαρά κι είναι κάθε στιγμή έτοιμος να παρατηρήσει τον εαυτό του στο μικροσκόπιο τού εντομολόγου, όποιος είναι σεμνός και ταπεινός έτσι ώστε να μην νιώθει ούτε καν ωσάν κουκίδα στο Σύμπαν. Όποιος δεν είναι εγωκεντρικός, ατομοκεντρικός, ναρκισσιστής, εγωπαθής και αφοσιωμένος στην επίπλαστη συνήθως αυτό-εικόνα του.
Ο Τσέχωφ έλεγε πως η λογοτεχνία (και η Τέχνη γενικότερα) είναι ένα αθώο ψέμα.
Εγώ θα έλεγα πως είναι απλώς αφήγηση. Απόγονοι των αρχαίων παραμυθάδων είμαστε, που έλεγαν ιστορίες στα νεολιθικά σπήλαια για να εξασφαλίζουν ένα κοψίδι, ένα κόκκαλο έστω από το κυνήγι.
Οι αρχαίοι δραματικοί ποιητές είχαν βεβαίως επίγνωση πως τρέφονταν «με ψίχουλα από το τραπέζι τού Ομήρου». Εμείς σήμερα ποιοι / ποιες νομίζουμε πως είμαστε και περιμένουμε να σταματήσει ο κόσμος να ανασαίνει με το που θα εμφανιστούμε στη σκηνή;
«Όλος ο κόσμος μια σκηνή» (Σαίξπηρ).
Είμαστε τα κακομαθημένα «τρομερά παιδιά» του Κοκτώ ή άλλου δράστη;
Ανάδραση (feedback), διάδραση, αντανάκλαση στον καθρέφτη τού κόσμου είναι η κάθε απόπειρά μας η καλλιτεχνική, η λογοτεχνική, η θεατρική. Προϋποθέτει όμως ωριμότητα ετούτη η σύγκρουση του φαντασιακού εσωτερικού μας κόσμου με την «πραγματικότητα». Απαιτεί γερά νεύρα, ταπεινοφροσύνη και διάθεση να εξελιχθείς.
Ολάκερο το Σύμπαν είναι «έργο εν εξελίξει». Και η θεατρική πράξη επίσης, αφού είναι κάθε βράδυ διαφορετική, μοναδική και ανεπανάληπτη.
Το λεγόμενο «στούντιο εφέ» αποκαλύπτει την απροκάλυπτη διπλοπροσωπία μας να μην θέλουμε να εκτεθούμε στην αιωνιότητα. Και για τούτο «δεν επιτρέπονται οι φωτογραφίες ή η βιντεοσκόπηση παραστάσεων – με ή χωρίς flash».
Μια συμβουλή προς ναυτιλομένους (γενικότερα): μην παίρνετε τόσο σοβαρά τον εαυτό σας εάν επιθυμείτε διακαώς να σας πάρουμε εμείς στα σοβαρά, κονταροχτυπηθείτε με τους εσωτερικούς σας δαίμονες για να μην χρειαστεί να κυνηγάτε ανεμόμυλους, αγαπήστε τους άλλους για να σας ανεχτούν (τουλάχιστον) αυτό, αποδεχθείτε με σεβασμό κάθε ιδιαιτερότητα για να σας συν-χωρήσουν κι εσάς, για να χωρέσετε στα ρούχα σας, στον χώρο και στον χρόνο, που γίνεται ασφυκτικός όταν ξεχειλίζουν οι ματαιοδοξίες και μωροφιλοδοξίες μας.
Ο Μαχάτμα Γκάντι έλεγε πως η Γη είναι ένας ευρύχωρος τόπος για όλους, μπορεί να θρέψει τους πάντες, φτάνει να μην κατακλυστεί από τις υπερβολικές, άπληστες, ακόρεστες φιλοδοξίες τους.
Και για να κλείσουμε, ένα θεατρικό / οπερατικό παραλειπόμενο: όταν η χαριτωμένη παχουλούλα Μαρία Καλογεροπούλου – Μενεγκίνι τραγουδούσε στην «Aida» ένας αθεόφοβος έγραψε πως τα πόδια των ελεφάντων (στο σκηνικό προφανώς) ήτανε λεπτότερα από τις γάμπες τής τραγικοτέρας τών αοιδών. Αυτή η γραπτή παρατήρηση, που ενέκρυπτε ενδεχομένως κάποιο κακόηθες σχόλιο «κοινωνικής κριτικής» οδήγησε την μεγίστη ντίβα να κάνει δίαιτα και να μείνει στην Ιστορία και για την κομψότητά της. «Ουδέν κακόν αμιγές καλού».
Αγαπητές φίλες, αγαπητοί φίλοι, ως γνήσιος απόγονος της γιαγιάς μου τής Αγγελικής, που ήταν «ανθηρόστομος» θα κλείσω με ένα ρητό δικής μου εμπνεύσεως: «μην χτυπιέστε!!! Έχει ανακαλυφθεί το μίξερ, προ πολλού μάλιστα. Κάθε φορά που ξεχειλίζει του εγωϊσμού ο πυρετός και απειλεί να σας κατακλύσει πηγαίνετε στον καθρέφτη σας, κοιταχτείτε στην λήμνη του Νάρκισσου και μην πέσετε μέσα, αλλά γελάστε, γελάστε με την καρδιά σας. Χωρίς αυτό το σωτήριο, λυτρωτικό γέλιο καμία θεατρική πράξη, καμία κοινωνική, καλλιτεχνική, πολιτισμική έκφραση δεν είναι ανεκτή και καλόγουστη». Η αισθητική και το kitsch έχουν πολύ λεπτά, δυσδιάκριτα κι αδιόρατα όρια. Μην το παρακάνετε.
Κι όπως λέει ένας παλιός Αμερικανός κωμικός ηθοποιός: «Nobody is prerfect. Not even …me!!!».
Κοιτάξτε με αγάπη τους άλλους γύρω σας κι αφήστε τους να κολυμπήσουν στον βυθό των ματιών σας. Εκεί δεν πνίγεται κανείς καλοπροαίρετος. Στην λίμνη τού Ναρκίσσου πνίγονται όλοι, νάρκισσοι και μη νάρκισσοι, αφού «ο πνιγμένος από τα μαλλιά του πιάνεται – κι από τα μαλλιά των άλλων επίσης, γι’ αυτό ξυρίζω τακτικά την κεφαλήν, κάθε πρωί, κεκαρμένην την φέρω ευθυτενής και περήφανος στην καθημερινή συνάντησή μου με τον κόσμο, γιατί δεν έχω να κρύψω τίποτα κι από κανέναν / καμία.
Υγιαίνετε!!! Έρρωσθε!!!
Με υπαρξιακή θλίψη και γλυκόπικρη στενοχώρια,
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας
Αριστούχος διδάκτωρ του Τμήματος Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας τού Ιονίου Πανεπιστημίου
Ο κριτικός και η ελευθερία τής έκφρασης: μια προσωπική δι-υποκειμενική κριτική για μια αξιοσημείωτη παράσταση που αξίζει να δείτε!!!
THE PRUDES του Anthony Neilson – ΟΙ ΠΡΟΥΝΤΣ του Άντονυ Νίλσον
Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Από το Δελτίο Τύπου διαβάζουμε: «Ο Neilson, έχοντας καταβολές από το in yer face theater, καταφέρνει να πάει τη διαδικασία σε σκοτεινές και άβολες περιοχές, δημιουργώντας σουρεαλιστικά κωμικές καταστάσεις». Σύμφωνα με την Wikipedia, το In yer face theater οφείλεται ως όρος στον Βρετανό κριτικό Aleks Sierz, που αποκωδικοποίησε το συγκρουσιακό χαρακτήρα και την ευαισθησία τής βρετανικής δραματουργίας στη δεκαετία τού 1990.
Τα όρια τού Δυτικού Πολιτισμού, της ενσυναίσθησης, της υπερανάλυσης και της λεπτολογίας δοκιμάζονται σε αυτή την κωμική παραβολή των σύγχρονων αδιεξόδων του εγκλωβισμένου ανθρώπου μακριά από τη Φύση κι από τα υγιή ένστικτά του.
Η υπερβολή τής αυτοψυχανάλυσης και η προκατασκευασμένη ιδεοληψία περί κακοποίησης, βιασμού, εκμετάλλευσης των νέων οδηγούν σε υπερβολές όπως αυτή τού νεαρού ζευγαριού που δεν μπορεί να κάνει έρωτα, όχι λόγω χρόνιας συμβίωσης και πλήξης, αλλά από έλλειψη αυτογνωσίας που κλονίζει την εμπιστοσύνη εις εαυτόν και προς τους άλλους.
Ο άνθρωπος που είναι καλά με τον εαυτό του, ο ισορροπημένος, ο κατασταλαγμένος δεν παρασύρεται από τις χειριστικές συμπεριφορές των άλλων, στέκει καλά στα πόδια του και μπορεί να διαχειριστεί τις κρίσεις με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο.
Μάλιστα. Αυτό είναι όλο. Τόσο απλά. «Γνώθι σαυτόν» και «μηδείς αγεωμέτρητος εισίτω».
Στην γεωμετρία των σχέσεων προϋποτίθεται η αγάπη για τον εαυτό σου, αλλιώς το «αγαπάτε αλλήλους» δεν έχει κανένα νόημα.
Το ζευγάρι αυτό παίζει τους θυμωμένους, αφού δεν είναι και τόσο ικανοί στην εναλλαγή ρόλων, αφού αρνούνται να βγουν από το καβούκι κι από τα ρούχα τους, είναι κολλημένοι στο παρελθόν, στερούνται φαντασίας, δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν το θηρίο εντός τους.
Σε ένα αφαιρετικό, λειτουργικό σκηνικό, με τα απαραίτητα requisites (σκηνικά αντικείμενα), σε μετωπική, μπρεχτική διάταξη (σχεδόν) επικού θεάτρου, οι δύο ηθοποιοί πασχίζουν να μας κερδίσουν στο πανάρχαιο παιχνίδι τής ερωτικής κατάκτησης. ΕΚΠΛΗΚΤΙΚΟΙ ΣΤΗΝ ΥΠΕΡ-ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΤΟΥΣ!!!
Η χημεία τους είναι παραπληρωματική κι έτσι ταυτίζονται με τους ρόλους που υποδύονται εξ αντιθέτου.
Το ηχητικό τοπίο διανθισμένο από σύγχρονα ακούσματα και διακριτικό.
Συνολικά, είναι μια άκρως ενδιαφέρουσα επιτυχημένη παράσταση, ειδικά για μπερδεμένους ανθρώπους που τρώγονται με τα ρούχα τους και δεν ευρίσκουν την ερωτική ευτυχία.
Ιδανικό για χωρισμένους ή πρωτόβγαλτους, σκιαγραφεί και εικονογραφεί τα αδιέξοδα τής ψηφιακής εποχής μας.
Σπεύσατε, σπεύσατε!!!
Πανάξιοι απαξάπαντες οι συντελεστές:
Συγγραφέας : Anthony Neilson
Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Λάσκαρης
Μετάφραση : Δημήτρης Κιούσης
Πρωτότυπη μουσική σύνθεση και ενορχήστρωση : Πάνος Πανάκος
Σκηνικός χώρος και ενδυματολογική επιμέλεια: Ντιάνα Σκιαδά
Κίνηση και χορογραφίες : Φώτης Νικολάου
Φωτογραφίες: Ίρις Κατσούλα
Αφίσα παράστασης : Γιάννης Κεντρωτάς
Επιμέλεια προγράμματος: Εκδόσεις Αιγόκερως
Δημόσιες σχέσεις : Biri Biri Communication
Παραγωγή: ProvaT.O. Athens (Prova Theatre Organization) A.M.K.E.
ΠΑΙΖΟΥΝ (αλφαβητικά): Αγγελική Γρηγοροπούλου, Θανάσης Ισιδώρου.
Ιδιαίτερα αξιέπαινος ο σκηνοθέτης Βαγγέλης Λάσκαρης που έπρεπε να παλέψει με τόσο δύσκολο κείμενο.
Η θεατρική μαγεία επιτυγχάνεται με την συνένωση των αντιθέτων.
Από αυτή την άποψη ήταν μια αξιομνημόνευτη, σημαντική παράσταση!!!
Μετά Λόγου γνώσεως και περισσής προσοχής,
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας
info:
https://www.viva.gr/tickets/theater/the–prudes–tou–antxony–neilson/
Το «The Prudes» γράφτηκε το 2018 από τον Anthony Neilson για το Royal Court Theatre – το θέατρο των συγγραφέων όπως είναι γνωστό στο Λονδίνο – με αφορμή το κίνημα #ΜeΤoo κι ανεβαίνει για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 2021 λίγο μετά το ξέσπασμα του ελληνικού #MeToo. Το έργο του Neilson είναι μια κωμωδία ξεκαρδιστική, έξυπνη, σκωπτική, γλυκιά και πικρή ταυτόχρονα.
Οι «Prudes» ή στα ελληνικά «Οι Σεμνότυφοι» είναι ένα ζευγάρι, ο Τζίμμυ και η Τζες, που μέχρι πρόσφατα είχε μια ικανοποιητική σεξουαλική ζωή, τολμηρή μεν αλλά «δίχως τρέλες». Δεν είναι σεμνότυφοι, παρά το όνομά τους, απλά τυχαίνει να μην συμπαθούν το dogging, τα golden showers κλπ. Και ποιο είναι το πρόβλημά τους; Έχουν να κάνουν σεξ εδώ και 14 μήνες και 4 ημέρες. Αποφάσισαν, λοιπόν, να δώσουν ένα τέλος σε αυτό το αδιέξοδο και να «αναζωπυρώσουν» τη σχέση. Πώς; Θα κάνουν σεξ μπροστά στο κοινό, εδώ και τώρα! Ξεκινά, λοιπόν, μια διαδικασία γεμάτη αμηχανία, χιούμορ, εξομολογήσεις φαντασιώσεων και τραυμάτων, σαν μια ύστατη, απεγνωσμένη προσπάθεια του ζευγαριού να διασώσει η σχέση του.
Ο Neilson, έχοντας καταβολές από το in yer face theater, καταφέρνει να πάει τη διαδικασία σε σκοτεινές και άβολες περιοχές, δημιουργώντας σουρεαλιστικά κωμικές καταστάσεις. Μας αποκαλύπτει πολύ προσωπικά μυστικά σχετικά με την εθελοντική αγαμία του ζευγαριού, την διάχυτη αίσθηση ντροπής που τη συνοδεύει, τις ενοχικές κρίσεις που προκαλούν οι μοναχικοί αυνανισμοί, η χωρίς χαρά κατάδυση στον κόσμο της πορνογραφίας καθώς και τραύματα που κουβαλούν οι ήρωες και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην «προβληματική» σεξουαλική ζωή τους.
Πώς διαχειρίζεσαι ένα τραύμα; Πώς ο σύντροφός σου διαχειρίζεται το τραύμα σου; Πώς η αποκάλυψη του τραύματος μπορεί να επηρεάσει τη σεξουαλική ζωή σου; Πώς γίνεται αυτά που άρεσαν στο παρελθόν στον σύντροφό σου τώρα να μην του αρέσουν; Ή μήπως του αρέσουν, απλά εσύ νιώθεις ενοχικά; Τι θεωρείται «επιτρεπτό» πια στο σεξ; Πότε ξεπερνιούνται τα όρια του αθώου ερωτικού παιχνιδιού και γίνεται πια λόγος για βία; Πόσο μπορείς να υπεκφεύγεις και να μην αντιμετωπίζεις το πρόβλημα κατάματα;
Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που βασανίζουν τους δύο ήρωες, τα θέτουν ενώπιον του κοινού, βγάζουν τα εσώψυχά τους και τα- όλα τους- και ελπίζουν πως το «πείραμα» αυτό θα πετύχει. Αλλιώς η αυλαία θα πέσει οριστικά.
Κριτικές
“Τhe Prudes: Διασκεδαστικοί… θα γελάσετε πολύ με αυτά τα δύο παιδιά”. 20/20 Magazine
“Δε μασάει τα λόγια της, δεν χαϊδεύει συνειδήσεις” Noizy
“Βαθιά θεραπευτική” Αλεξάνδρα Μηλιώνη – θεατρολόγος
“Αυτή η παράσταση είναι μια κατάθεση ψυχής” Street Radio
“Xιούμορ και ειλικρίνια” Boem
“Βασίζεται κι έχει στηθεί σε μια κυρίως λέξη ειλικρίνια” Αrt Magazino
“Aπό τις πιο επίκαιρες παραστάσεις στη χώρα μας” All4Fun
https://en.wikipedia.org/wiki/In-yer-face_theatre
Απαγγέλοντας μερικά μόνον ποιήματα από το πρόσφατο 41ο βιβλίο μου που μόλις κυκλοφόρησε από τις πάντα πρωτοπόρες εκδόσεις ΝΙΚΑΣ
“εν τούτω ΝΙΚΑ!!!”
ΑΝΑΜΕΝΩ ΤΙΣ ΑΥΣΤΗΡΕΣ ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΣΑΣ…
Ευγνωμονώντας τον ΕΚΔΟΤΗ ΝΙΚΟΛΑΟ ΝΙΚΑ και την υπέροχη, ακριβολόγο και ακριβοδίκαια επιμελήτρια ΣΤΕΥΗ Γ. ΤΣΟΥΤΣΗ για το 41ο βιβλίο μου
Κωνσταντίνος Μπούρας / Konstantinos Bouras
137 Φάος. ΛΕΞΙΚΑΝΘΑΡΟΣ ΑΦΘΟΝΙΑ ΦΩΤΟΣ.
Το ημερολόγιο τής μοναχικής πολυκοσμίας:
Τα ποιήματα μιάς ά-Φθονης λιτότητας
(1111 – χίλιες εκατόν έντεκα μέρες φωτεινές και μαύρες – συμπυκνωμένες ενίοτε – οι νύχτες είναι μυστικές και δεν χωράνε σε σελίδες, τυπωμένες ή χειρόγραφες)
Αθήνα 2021
Εκδόσεις ΝΙΚΑΣ
Μη φοβείσθε το Σκότος.
Αδέλφι είναι τού Φωτός
Και μάνα του ακριβή,
Λεβεντογεννήτρα.
Σε αυτόν τον ευσύνοπτο τόμο ο Κωνσταντίνος Μπούρας καταθέτει ακόμα ένα ποιητικό μυθιστόρημα – ημερολόγιο καθημερινών αποδράσεων στο χωροχρονικό ασυνεχές ενός άλλου σύμπαντος, αρμονικότερου. Αυτό που διέλαθε μέχρι σήμερα τής επίσημης λογοτεχνικής κριτικής είναι ακριβώς αυτή η οικουμενική φωτολατρική αφηγηματικότητα τών δραματικών μονολόγων που συγγράφει, συνθέτει και φιλοτεχνεί, μετά κόπου και βασάνου ο εμβριθής πολυγραφότατος ποιητής και κριτικός λογοτεχνίας. Μέσα από τον υπό-κειμενικό διάλογό του με το συλλογικό συνειδητό κι α-ασυνείδητο ο συγγραφέας προσδίδει ένα πρόσθετο πεζογραφικό στοιχείο στο πολυπρισματικό έργο του (που άλλοτε είναι ποιητικό άλλοτε δοκιμιακό και συνήθως θεατρικό) δημιουργώντας ένα μετά το μεταμοντέρνο λογοτεχνικό υβρίδιο, το οποίο συνδυάζεται με την αναγεννησιακή ιδιοσυγκρασία και την παν-επιστημονική, ολιστική έρευνα για την αναζήτηση τής Αλήθειας, προκειμένου να επιτευχθεί το πολυπόθητο «γνώθι σαυτόν», εκ των ουκ άνευ τής αληθούς Ελευθερίας… Όλ’ αυτά δημιουργούν ένα απολύτως διακριτό κι αναγνωρίσιμο μυθοπλαστικό σύμπαν, όπου η επεξεργασμένη ιδιόλεκτος, η οποία περιλαμβάνει λόγια και δημοτικά, λαϊκά στοιχεία, ακόμα και χωριάτικα ή αντλεί στοιχεία από την αργκό ομάδων τού λεγομένου «Περιθωρίου», συμβάλλει τα μάλα στην πρωτοτυπία τής ποιητικής τού Κωνσταντίνου Μπούρα, τόσον από θεματικής όσο κι από ρυθμολογικής-αισθητικής πλευράς…
Λεξικάνθαρος Αφθονία Φωτός, Φθινόπωρο, Τριακόσιες εξήντα πέντε προσοχές για το Αχανές, εκατόν έντεκα στρογγυλά ποιήματα, τριάντα τρεις δεήσεις προς τον Πρωταρχικόν Δημιουργόν απάντων, είκοσι και πέντε “προσευχές” ταπεινών και αδύναμων όντων (το καθένα προς τον δικό του “θεό”), μαζί με εικοσιπέντε ποιήματα πατριδογνωσίας που ξεναγούν τον αναγνώστη στις ενεργειακές πύλες τής Ελλάδας, τριακόσια εξήντα πέντε ημερολογιακά ποιήματα, ακόμα έντεκα “κρυμμένα” και έντεκα «παροντικές πρώτες βοήθειες ποιητικές», σαράντα τέσσερα «καταληκτικά» ποιήματα, το «εικονοστάσιον επωνύμων φίλων», καθώς και μεταφρασμένα ποιήματα τού Κωνσταντίνου Μπούρα σε διάφορες γλώσσες από φίλες εθελόντριες και φίλους καλοπροαίρετους, συν 24 χάϊ-κού τής διασποράς, συν 31 παραλειπόμενα ποιήματα, 112 επείγουσες κλήσεις, μία ελεύθερη δημιουργική ανάπλαση από τον Κωνσταντίνο Μπούρα τού αρχαιότερου ερωτικού ποιήματος από τη Σουμερία τής τρίτης δυναστείας, εν έτει 2037 π.Χ., κι επιπροσθέτως, 25 αγάπες, ένας κάποιος ισολογισμός ζωής κι ένας (απαραίτητος ή περιττός) επίλογος….ααα, ξέχασα: συν 47 επίμετρα, επιπροσθέτως 33 ΜΥΣΤΙΚΑ, ΑΛΛΑ ΌΧΙ ΚΡΥΜΜΕΝΑ…, και 56 ποιήματα ΤΟ ΛΑΚΩΝΙΖΕΙΝ… κι ένας δεύτερος επίλογος… συν μία κατακλείδα, συν ένα ποιητικό δοκίμιο με φιλοσοφικές απολήξεις, συν 78 στίχοι, Ανάβυσσος εν τέλει…και Πολυδιαστασιακός εαυτός…κρυφές γραφές, συν έκστασις, συν Ποίηση, καθώς και Παλαμάς, ψυχή τρισεύγενη…. ένα ποίημα για τον Ευριπίδη επιπροσθέτως, καθώς και τα καταληκτικά «Πρώτο φθινόπωρο ελευθερίας», «Ο ζωγράφος Αλέξανδρος Λιάπης», «Καθημερινά παράδοξα…», «Ευτυχία είναι για τον Κωνσταντίνο Μπούρα» και «Άνθρωποι και κοάλα κραυγάζουν», παραλειπόμενα, Φυσική Ιερά Γεωμετρία. Θεσσαλονίκη ποιητομάνα, 888, 14 χαϊκού τής υπομονής, Ξένιος Ζευς και Δημοκρατία, Επιτύμβιο, Αριστεία, Διαθήκη, Αντιθέσεις, Πρόσφυγες είμαστε όλοι στα μάτια Τού Θεού, Άρφας-Ορφεύς-Αρφαρά, Λοιμός, Λιμός, Καταποντισμός…, Πανούκλα και Χολέρα… κορονοϊός και άλλα παράσιτα, ποίημα ποιητικής για το diastixo, Θάλασσα παντοτινή κολυμβήθρα, Εγκλεισμού παράπλευρες ωφέλειες, Ποιήματα που θα ήθελα να γράψω, Έξοδος προσωρινή, Έξοδος κανονική, Το χελιδόνι που έπεσε από τον ουρανό, Χριστόφορος Άγγελος Χριστοφής, Κβαντικός εναγκαλισμός, “Μην μου κόβετε την ανάσα!!!”, Ηρώδειο – δύο πανσέληνοι τον Αύγουστο του σωτηρίου έτους 2020, Ένα ποίημα για το καλοκαίρι Γιώργο Σεφέρη, Κυκλικός χρόνος, Αρκαδία, Έρως θεός, Στο κοχύλι των αρχαίων θεάτρων, Ο ποιητής επιστρέφει πάντα, Αρχαίο θέατρο Μεγαλόπολης, Συγκοινωνούντα δοχεία της κλεψύδρας, Η τρίτη προσπάθεια, Τήνος, Δήλος, Ανά-μυθοποίησις, Ίασις, Μεγαλόχαρη, Περί γραμματικής, Περί Ποιητικής, Περί Κάλλους και Ειδής, Ο Θάνατος, Εγκράτεια, Κέρος, Ελληνικό καλοκαίρι, Μέγας Μύστης, Το Ακτινοβόλο Αστέρι, Σελήνη, Ήλιος, Κρίση, Ο Κόσμος, Ο Τρελός, Το Μηδ-Έν, Το πατρικό σπίτι το μίσησα, Κερδισμένος χρόνος, «Μην την εγκαταλείπεις την ποίηση…», Ακακίας Κενοτάφιον, Τετράλογος μιας ζωής, Ο Δημήτρης Παπαδημητρίου στο Σούνιο, Επιρροή, Πρώην φίλοι, πρώην συγγενείς, Η θλίψη, Εμβάθυνσις, Αντί-Οδυσσέας, Νέμεσις Ιχναία, Αδράστεια, Ραμνουσία, Μελιπαθής Πρωτο(σ)παθισμός, Σύμπαντα και Κόσμοι, Υμηττός ο “Τρελλός”, Γιάννης Στεφανάκις, Έν-τις, Ελευθερία πάση θυσία…, Σαν επωδός διαλογιστική, Η θεωρία τού Παντός: Φάος-φαΐ, Τελευταία επιθυμία, Κοίλη Οδός, Θεουργία, Μήδεια – 12 το μεσημέρι/μεσάνυχτα – Χειμερινό Ηλιοστάσιο, Ειρήνη Αντωνάκη, Μια θεωρία για την Φυσική (ΤΟ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΠΕΔΙΟ – Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΝΤΩΝ), Άγουρα κούμαρα στο Εννεάθρονον, Ανεμοδείκτες βροχής, Σύνοψις, Ναΐδριον Σωκράτους, Τα επτά πέπλα της Ίσιδας-Σαλώμης, Καραντίνα, Κυρψίνους ενοχή, Μαθηματικές Ιδέες, Φυλακή τού Σωκράτη η Λογική μας, Μητραγύρτης μάντης, Ο χειρουργημένος γατούλης, Κέλλυ Μενδρινού – Ελένη Κανδηλώρου, Μοναχός στο Big–bang τού Έρωτα τού Ορφικού, Οξύμωρον…, Η μέρα/αιώνας των ερωτευμένων, Ώρες/μέρες ραδιοφώνου, Άσμα μυστικόν, Πάμφθονος, 1821 Προσευχές και απολήξεις, Για την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης (59α γενέθλια), Οραμάτων υλο-ποίησις, Έκπτωση και εκπτώσεις, Παβέου Κρούπκα, Ελλάδα, Ελευθέριος-Λευτέρης, ΤΟ ΔΙΦΟΡΟΝ, ΣΥΛΛΗΨΕΙΣ, Αναμετάξυ μας, Αντιπεπονθός, Στερνοπούλι 7, ΤΑ ΑΝΕΙΠΩΤΑ, Τα ποιήματα τής διασποράς, ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ, Μονοκοπανιά, Ελλείψεις, Μια μέρα χωρίς ποίηση… Όλ’ αυτά συνθέτουν τη μακροδομή αυτού τού τόμου, που για “ψαχνό” ή “ψύχα” (αν προτιμάτε) έχει το ποιητικό ημερολόγιο ενός σύγχρονου κοσμοκαλόγερου κρατημένου μακριά από τη σήψη τής εποχής μας και που το άλγος της δεν τον έλκει, η ματαιοδοξία τών ματαιοκαμάτων δεν τον αγγίζει και το δέλεαρ τών αντισταθμιστικών οφελών δεν τον βαυκαλίζει, αν είναι να χάσει το πολυτιμότερο αγαθό όλων, που το φύλαξε μέχρι τώρα ως κόρην οφθαλμού με θυσίες και πόνους ανυπολόγιστους: την Ελευθερία τής Σκέψης, την καθαρότητα τής δράσης, την διαύγεια τής πρόθεσης, τη γαλήνη τής συνείδησης. Ένας μάλλον ταραχώδης βίος προμηνύει έναν ήσυχο θάνατο, όταν οι εχθροί δεν μπορούν να σε βλάψουν, αφού αντιβαίνουν σε νόμους πανανθρώπινους, συμπαντικούς….
Χρωστάει πολλά ο ποιητής στους αντιπάλους, μα ακόμα περισσότερα στους αδελφούς, στους πνευματικούς συνοδοιπόρους, στους αγαπημένους. Πολλά ποιήματα τούς αφιερώνονται ονομαστικά. Κι όσοι λείπουν θα συμπεριληφθούν στο μέλλον, στο επόμενο πόνημα μιάς τέχνης μελισσουργικής. Ποιητική τού βίου, έργο μας η ζωή. Και πέραν αυτού… βουνοκορφές βυθισμένων ηπείρων, τα παγόβουνα τής ύπαρξης.
Και μην σας ξεγελάει η αφηγηματικότητα. Δεν πρόκειται για ποιητικό ημερολόγιο, αλλά για πολλές εκρήξεις στιγμής.
Έρρωσθε!!! Εις Φάος απέρχομαι…
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας, Επισκέπτης Καθηγητής Θεατρικής Κριτικής στο ΕΚΠΑ
Το 41ο βιβλίο μου. Έζησα να το δω. Εκφράζω την πλέρια ευγνωμοσύνη μου στην αρίστη επιμελήτρια ΣΤΕΥΗ Γ. ΤΣΟΥΤΣΗ και στον καλαίσθητο, γενναιόδωρο, μαχητικό και πρωτοπόρο εκδότη μου ΚΥΡΙΟ ΝΙΚΟΛΑΟ ΝΙΚΑ
Κωνσταντίνος Μπούρας / Konstantinos Bouras
137 Φάος. ΛΕΞΙΚΑΝΘΑΡΟΣ ΑΦΘΟΝΙΑ ΦΩΤΟΣ.
Το ημερολόγιο τής μοναχικής πολυκοσμίας:
Τα ποιήματα μιάς ά-Φθονης λιτότητας
(1111 – χίλιες εκατόν έντεκα μέρες φωτεινές και μαύρες – συμπυκνωμένες ενίοτε – οι νύχτες είναι μυστικές και δεν χωράνε σε σελίδες, τυπωμένες ή χειρόγραφες)
Αθήνα 2021
Εκδόσεις ΝΙΚΑΣ
Μη φοβείσθε το Σκότος.
Αδέλφι είναι τού Φωτός
Και μάνα του ακριβή,
Λεβεντογεννήτρα.
Σε αυτόν τον ευσύνοπτο τόμο ο Κωνσταντίνος Μπούρας καταθέτει ακόμα ένα ποιητικό μυθιστόρημα – ημερολόγιο καθημερινών αποδράσεων στο χωροχρονικό ασυνεχές ενός άλλου σύμπαντος, αρμονικότερου. Αυτό που διέλαθε μέχρι σήμερα τής επίσημης λογοτεχνικής κριτικής είναι ακριβώς αυτή η οικουμενική φωτολατρική αφηγηματικότητα τών δραματικών μονολόγων που συγγράφει, συνθέτει και φιλοτεχνεί, μετά κόπου και βασάνου ο εμβριθής πολυγραφότατος ποιητής και κριτικός λογοτεχνίας. Μέσα από τον υπό-κειμενικό διάλογό του με το συλλογικό συνειδητό κι α-ασυνείδητο ο συγγραφέας προσδίδει ένα πρόσθετο πεζογραφικό στοιχείο στο πολυπρισματικό έργο του (που άλλοτε είναι ποιητικό άλλοτε δοκιμιακό και συνήθως θεατρικό) δημιουργώντας ένα μετά το μεταμοντέρνο λογοτεχνικό υβρίδιο, το οποίο συνδυάζεται με την αναγεννησιακή ιδιοσυγκρασία και την παν-επιστημονική, ολιστική έρευνα για την αναζήτηση τής Αλήθειας, προκειμένου να επιτευχθεί το πολυπόθητο «γνώθι σαυτόν», εκ των ουκ άνευ τής αληθούς Ελευθερίας… Όλ’ αυτά δημιουργούν ένα απολύτως διακριτό κι αναγνωρίσιμο μυθοπλαστικό σύμπαν, όπου η επεξεργασμένη ιδιόλεκτος, η οποία περιλαμβάνει λόγια και δημοτικά, λαϊκά στοιχεία, ακόμα και χωριάτικα ή αντλεί στοιχεία από την αργκό ομάδων τού λεγομένου «Περιθωρίου», συμβάλλει τα μάλα στην πρωτοτυπία τής ποιητικής τού Κωνσταντίνου Μπούρα, τόσον από θεματικής όσο κι από ρυθμολογικής-αισθητικής πλευράς…
Λεξικάνθαρος Αφθονία Φωτός, Φθινόπωρο, Τριακόσιες εξήντα πέντε προσοχές για το Αχανές, εκατόν έντεκα στρογγυλά ποιήματα, τριάντα τρεις δεήσεις προς τον Πρωταρχικόν Δημιουργόν απάντων, είκοσι και πέντε “προσευχές” ταπεινών και αδύναμων όντων (το καθένα προς τον δικό του “θεό”), μαζί με εικοσιπέντε ποιήματα πατριδογνωσίας που ξεναγούν τον αναγνώστη στις ενεργειακές πύλες τής Ελλάδας, τριακόσια εξήντα πέντε ημερολογιακά ποιήματα, ακόμα έντεκα “κρυμμένα” και έντεκα «παροντικές πρώτες βοήθειες ποιητικές», σαράντα τέσσερα «καταληκτικά» ποιήματα, το «εικονοστάσιον επωνύμων φίλων», καθώς και μεταφρασμένα ποιήματα τού Κωνσταντίνου Μπούρα σε διάφορες γλώσσες από φίλες εθελόντριες και φίλους καλοπροαίρετους, συν 24 χάϊ-κού τής διασποράς, συν 31 παραλειπόμενα ποιήματα, 112 επείγουσες κλήσεις, μία ελεύθερη δημιουργική ανάπλαση από τον Κωνσταντίνο Μπούρα τού αρχαιότερου ερωτικού ποιήματος από τη Σουμερία τής τρίτης δυναστείας, εν έτει 2037 π.Χ., κι επιπροσθέτως, 25 αγάπες, ένας κάποιος ισολογισμός ζωής κι ένας (απαραίτητος ή περιττός) επίλογος….ααα, ξέχασα: συν 47 επίμετρα, επιπροσθέτως 33 ΜΥΣΤΙΚΑ, ΑΛΛΑ ΌΧΙ ΚΡΥΜΜΕΝΑ…, και 56 ποιήματα ΤΟ ΛΑΚΩΝΙΖΕΙΝ… κι ένας δεύτερος επίλογος… συν μία κατακλείδα, συν ένα ποιητικό δοκίμιο με φιλοσοφικές απολήξεις, συν 78 στίχοι, Ανάβυσσος εν τέλει…και Πολυδιαστασιακός εαυτός…κρυφές γραφές, συν έκστασις, συν Ποίηση, καθώς και Παλαμάς, ψυχή τρισεύγενη…. ένα ποίημα για τον Ευριπίδη επιπροσθέτως, καθώς και τα καταληκτικά «Πρώτο φθινόπωρο ελευθερίας», «Ο ζωγράφος Αλέξανδρος Λιάπης», «Καθημερινά παράδοξα…», «Ευτυχία είναι για τον Κωνσταντίνο Μπούρα» και «Άνθρωποι και κοάλα κραυγάζουν», παραλειπόμενα, Φυσική Ιερά Γεωμετρία. Θεσσαλονίκη ποιητομάνα, 888, 14 χαϊκού τής υπομονής, Ξένιος Ζευς και Δημοκρατία, Επιτύμβιο, Αριστεία, Διαθήκη, Αντιθέσεις, Πρόσφυγες είμαστε όλοι στα μάτια Τού Θεού, Άρφας-Ορφεύς-Αρφαρά, Λοιμός, Λιμός, Καταποντισμός…, Πανούκλα και Χολέρα… κορονοϊός και άλλα παράσιτα, ποίημα ποιητικής για το diastixo, Θάλασσα παντοτινή κολυμβήθρα, Εγκλεισμού παράπλευρες ωφέλειες, Ποιήματα που θα ήθελα να γράψω, Έξοδος προσωρινή, Έξοδος κανονική, Το χελιδόνι που έπεσε από τον ουρανό, Χριστόφορος Άγγελος Χριστοφής, Κβαντικός εναγκαλισμός, “Μην μου κόβετε την ανάσα!!!”, Ηρώδειο – δύο πανσέληνοι τον Αύγουστο του σωτηρίου έτους 2020, Ένα ποίημα για το καλοκαίρι Γιώργο Σεφέρη, Κυκλικός χρόνος, Αρκαδία, Έρως θεός, Στο κοχύλι των αρχαίων θεάτρων, Ο ποιητής επιστρέφει πάντα, Αρχαίο θέατρο Μεγαλόπολης, Συγκοινωνούντα δοχεία της κλεψύδρας, Η τρίτη προσπάθεια, Τήνος, Δήλος, Ανά-μυθοποίησις, Ίασις, Μεγαλόχαρη, Περί γραμματικής, Περί Ποιητικής, Περί Κάλλους και Ειδής, Ο Θάνατος, Εγκράτεια, Κέρος, Ελληνικό καλοκαίρι, Μέγας Μύστης, Το Ακτινοβόλο Αστέρι, Σελήνη, Ήλιος, Κρίση, Ο Κόσμος, Ο Τρελός, Το Μηδ-Έν, Το πατρικό σπίτι το μίσησα, Κερδισμένος χρόνος, «Μην την εγκαταλείπεις την ποίηση…», Ακακίας Κενοτάφιον, Τετράλογος μιας ζωής, Ο Δημήτρης Παπαδημητρίου στο Σούνιο, Επιρροή, Πρώην φίλοι, πρώην συγγενείς, Η θλίψη, Εμβάθυνσις, Αντί-Οδυσσέας, Νέμεσις Ιχναία, Αδράστεια, Ραμνουσία, Μελιπαθής Πρωτο(σ)παθισμός, Σύμπαντα και Κόσμοι, Υμηττός ο “Τρελλός”, Γιάννης Στεφανάκις, Έν-τις, Ελευθερία πάση θυσία…, Σαν επωδός διαλογιστική, Η θεωρία τού Παντός: Φάος-φαΐ, Τελευταία επιθυμία, Κοίλη Οδός, Θεουργία, Μήδεια – 12 το μεσημέρι/μεσάνυχτα – Χειμερινό Ηλιοστάσιο, Ειρήνη Αντωνάκη, Μια θεωρία για την Φυσική (ΤΟ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΠΕΔΙΟ – Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΝΤΩΝ), Άγουρα κούμαρα στο Εννεάθρονον, Ανεμοδείκτες βροχής, Σύνοψις, Ναΐδριον Σωκράτους, Τα επτά πέπλα της Ίσιδας-Σαλώμης, Καραντίνα, Κυρψίνους ενοχή, Μαθηματικές Ιδέες, Φυλακή τού Σωκράτη η Λογική μας, Μητραγύρτης μάντης, Ο χειρουργημένος γατούλης, Κέλλυ Μενδρινού – Ελένη Κανδηλώρου, Μοναχός στο Big–bang τού Έρωτα τού Ορφικού, Οξύμωρον…, Η μέρα/αιώνας των ερωτευμένων, Ώρες/μέρες ραδιοφώνου, Άσμα μυστικόν, Πάμφθονος, 1821 Προσευχές και απολήξεις, Για την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης (59α γενέθλια), Οραμάτων υλο-ποίησις, Έκπτωση και εκπτώσεις, Παβέου Κρούπκα, Ελλάδα, Ελευθέριος-Λευτέρης, ΤΟ ΔΙΦΟΡΟΝ, ΣΥΛΛΗΨΕΙΣ, Αναμετάξυ μας, Αντιπεπονθός, Στερνοπούλι 7, ΤΑ ΑΝΕΙΠΩΤΑ, Τα ποιήματα τής διασποράς, ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ, Μονοκοπανιά, Ελλείψεις, Μια μέρα χωρίς ποίηση… Όλ’ αυτά συνθέτουν τη μακροδομή αυτού τού τόμου, που για “ψαχνό” ή “ψύχα” (αν προτιμάτε) έχει το ποιητικό ημερολόγιο ενός σύγχρονου κοσμοκαλόγερου κρατημένου μακριά από τη σήψη τής εποχής μας και που το άλγος της δεν τον έλκει, η ματαιοδοξία τών ματαιοκαμάτων δεν τον αγγίζει και το δέλεαρ τών αντισταθμιστικών οφελών δεν τον βαυκαλίζει, αν είναι να χάσει το πολυτιμότερο αγαθό όλων, που το φύλαξε μέχρι τώρα ως κόρην οφθαλμού με θυσίες και πόνους ανυπολόγιστους: την Ελευθερία τής Σκέψης, την καθαρότητα τής δράσης, την διαύγεια τής πρόθεσης, τη γαλήνη τής συνείδησης. Ένας μάλλον ταραχώδης βίος προμηνύει έναν ήσυχο θάνατο, όταν οι εχθροί δεν μπορούν να σε βλάψουν, αφού αντιβαίνουν σε νόμους πανανθρώπινους, συμπαντικούς….
Χρωστάει πολλά ο ποιητής στους αντιπάλους, μα ακόμα περισσότερα στους αδελφούς, στους πνευματικούς συνοδοιπόρους, στους αγαπημένους. Πολλά ποιήματα τούς αφιερώνονται ονομαστικά. Κι όσοι λείπουν θα συμπεριληφθούν στο μέλλον, στο επόμενο πόνημα μιάς τέχνης μελισσουργικής. Ποιητική τού βίου, έργο μας η ζωή. Και πέραν αυτού… βουνοκορφές βυθισμένων ηπείρων, τα παγόβουνα τής ύπαρξης.
Και μην σας ξεγελάει η αφηγηματικότητα. Δεν πρόκειται για ποιητικό ημερολόγιο, αλλά για πολλές εκρήξεις στιγμής.
Έρρωσθε!!! Εις Φάος απέρχομαι…
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας, Επισκέπτης Καθηγητής Θεατρικής Κριτικής στο ΕΚΠΑ
Προσθέτοντας αναμνήσεις-ποιήματα στην φαρέτρα τού ευ-ζην
Παραισθησο-ψευδαισθήσεις,
Διαθηκο-κατάθεση…
Στην Στεύη Γ. Τσούτση
Θυμήσου, φίλη μου,
Πώς έχω χτυπηθεί
Στη ζωή μου
Σαν ρούχο
Στο πλυντήριο
*
Πεσμένα φύλλα
Σαν χαρτονομίσματα.
Χαρτονομίσματα
Σαν πεσμένα φύλλα.
Κοίταξα τόσο πολύ κάτω
Που ξέχασα
Την αστρική καταγωγή μας.
*
Βγαίνοντας από το Θέατρο Φούρνος
Συνάντησα έναν κλόουν
Να παίζει κιθάρα
(Μου φάνηκε τεράστια).
Αμέσως μετά έναν τυφλό
Έγχρωμο, σαν από το Μπρούκλιν,
Να τρακάρει το μπαστούνι του
Στους σκουπιδοτενεκέδες.
Κι εγώ κρατούσα ομπρέλα,
Στα χρώματα τού ουρανίου τόξου,
Φορούσα μπερέ, κασκώλ,
Γάντια τού σκι
Και καπαρντίνα.
Κατά τα άλλα,
Σήμερα ήτανε μια ζεστή,
Ηλιόλουστη
Φθινοπωρινή μέρα.
Αλλά τη νύχτα κάνει ψύχρα.
Υγρασία.
Θάνατος για τα κόκαλα.
Τών γερόντων.
Παρασκευή, 5 Νοεμβρίου 2021, οδός Μαυρομιχάλη και Τσιμισκή…
Παγκόσμιο Φεστιβάλ Ποίησης του Πόζναν 2021
Μετά από έναν χρόνο αποχής λόγω καραντίνας,
ξαναγυρίσαμε φέτος στο αγαπημένο μας Πόζναν
παλαιοί εργάτες της Ποίησης,
παλαίμαχοι στους πολιτιστικούς αγώνες…
Ανάμεσά σας νεοφερμένοι ποιητές απ’ όλο τον κόσμο (Κύπρος, Ισραήλ…)
Ανταλλάξαμε απόψεις, ιδέες, αγωνίες,
απαλλαχτήκαμε εν μέρει και προσώρας από τα υπαρξιακά άγχη,
τραγουδήσαμε και χορέψαμε την τελευταία ημέρα στην μεταλλική πυραμίδα του Arkady Fiedler’s Museum and Literary Atelier,
επισκεφθήκαμε το παραποτάμιο και θεατρόφιλο Kalisz,
διδάξαμε και διδαχτήκαμε ήθος.
Φιλόξενος λαός, φιλόμουσος, με καλή καρδιά. Ειρηνικός κι ευλαβικός.
Περίμενέ μας Poznan. Με το καλό του χρόνου θα ξανάρθουμε.
Ευγενικοί οικοδεσπότες η Danuta Bartosz
και ο Άρης Χατζηνικολάου (Jahares), που τον απολαύσαμε να μοιράζεται το πιάνο με τον συνθέτη Νίκο Φυλακτό
και στο Blue Notte Jazz Club του Poznan
και στην μητρόπολη του Kalisz.
