Μαρία Δημάκη-Ζώρα, Η νεοελληνική δραματουργία στις κορυφές του «Παρνασσού». Θέατρο και Πολιτισμός στην Αθήνα του 19ου και του 20ού αι.,

Θεατρικός Παρνασσός Κείμενα και Μελέτες Ι, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ «ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ», Αθήνα 2021, σελ. 238.
Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Πέρα από «εργαλείο» για ερευνητές, μελετητές και ανήσυχους πνευματικούς επαρκείς αναγνώστες, αυτό το βιβλίο είναι ένα εικονογραφημένο αφήγημα με ψυχαγωγικά μέρη, όπως «Ο Πολυτεχνήτης [sic] Ιατρός – Μίμος εις πράξιν μίαν» «που υποβλήθηκε στον Δραματικό Διαγωνισμό του 1874, με το ψευδώνυμο “Pardon” (δυστυχώς δεν σώζεται ο φάκελος με το όνομα του συγγραφέα). Στο πάνω μέρος του εξωφύλλου του χειρογράφου έχουν τεθεί οι υπογραφές των μελών της κριτικής Επιτροπής που το ανέγνωσαν: Αριστείδης Δόσιος, Γεώργιος Παράσχος, Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής, Θεοδόσιος Βενιζέλος, Ιωάννης Πανταζίδης, Σπυρίδων Βασιλειάδης (Αρχείο «Παρνασσού»).
Όλο το πιο πάνω (εντός εισαγωγικών απόσπασμα) είναι η εκτενής λεζάντα τού εξωφύλλου αυτής της άκρως ενδιαφέρουσας (και από λαογραφικής πλευράς) δραματουργικής απόπειρας κάποιου αγνώστου πνευματικού ανθρώπου τής εποχής εκείνης, που δεν απέχει – ως φαίνεται – από την δική μας.
Η πρωτοτυπία αυτού του βιβλίου είναι πως μέσα από μια αυστηρή επιστημονική εργασία φιλοτεχνείται ένα συναρπαστικό αφήγημα που ζωντανεύει μπροστά στα μάτια της ψυχής μας δύο αιώνες πολιτιστικής δράσεως τού ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΥΓΟΥ «ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ». Κι αυτό είναι εκτός από άκρως κατατοπιστικό και λογοτεχνικώς συναρπαστικό.
Η Καθηγήτρια Μαρία Δημάκη-Ζώρα είναι συστηματική επιστήμων αλλά και δεινή λογοτέχνις. Με πλήρη επίγνωση της ακαδημαϊκής ορθότητος επιτυγχάνει να σαγηνεύσει τον μυημένον αναγνώστην, ουχί μόνον δια των παρατιθεμένων πραγματολογικών στοιχείων, αλλά δια του συνδετικού μίτου της Αριάδνης που δίνει διέξοδο προς το Φως τής Γνώσεως, της Αλήθειας και τού Κάλλους.
«Μηδείς αγεωμέτρητος εισίτω» εις αυτήν την αναγνωστικήν περιπέτειαν. Είναι τόσον ορθώς αρχιτεκτονημένον το εν λόγω πόνημα που υποδεικνύει προσεκτικήν ανάγνωσιν, περιήγησιν, περιδιάβασιν, επί-σκεψιν.
Με το καλό να δούμε και το δεύτερο βιβλίο τής σειράς «ΘΕΑΤΡΙΚΟΣ ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΕΣ».
Δηλώνω ευθαρσώς ότι επιθυμώ να συμμετάσχω.
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας, Επισκέπτης Καθηγητής Θεατρικής Κριτικής στο ΕΚΠΑ
H Όπερα Αντρέα Σενιέ τού Ουμπέρτο Τζορντάνο
σε
Μουσική διεύθυνση: Φιλίπ Ωγκέν
και
Σκηνοθεσία – σκηνικά – κοστούμια: Νίκος Πετρόπουλος.
Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΛΥΡΙΚΗΣ ΜΑΣ ΣΚΗΝΗΣ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΔΥΟ ΧΡΟΝΙΑ!!!
Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Η Τέχνη αν δεν λειτουργεί και παρακινητικά/εμψυχωτικά για δευτερογενή συνδημιουργική ανάδραση είναι μερικώς ελλιπώς, αφού εκτός από σχολείο είναι και Βουλή και Εκκλησία τού Δήμου και φυτώριο νέων εκφάνσεων/εκφράσεων/διατάσεων/ανατάσεων.
Η κριτική είναι ένα άχαρο λειτούργημα γιατί βλέπουμε συνήθως αναχαράξεις πάνω στα πεπατημένα/κεκτημένα/αναγνωρισμένα/καταξιωμένα.
Βλέποντας συχνά τα ίδια και τα ίδια, εμείς οι κριτικοί παραστατικών τεχνών βυθιζόμαστε σε μια ιδιότυπη υπνοβασία όπου παρακολουθούμε κι ένα άλλο, «δεύτερο» μετά-κείμενο / απείκασμα που το μοιραζόμαστε μόνον με τον εαυτό μας, εκτός εάν είμαστε ικανοί να το μεταπλάσουμε σε δοκιμιακό ή και ποιητικό λόγο (σπανίως).
Στην συγκεκριμένη πρεμιέρα της 29ης Ιανουαρίου 2022, μετά τα χιόνια και το ξέβρασμα συμπαθεστάτων θαλασσίων κητών στον Άλιμο και στα Λιμανάκια, απήλαυσα τόσο το επί σκηνής θέαμα/ακρόαμα όσο και το δευτερογενές «κείμενο» που ξετυλίχτηκε στην οθόνη τής ψυχοσωματικής μου οντότητας και σας το ανά-μετά-δίδω (σήμερα κατ’ εξαίρεσιν) σε καθαρά ποιητική μορφή:
Έκ-στασις
Με τα πέντε στοιχεία
Αγκαλιά θα κοιμηθώ
Αν και καλά δεν ήταν
Τα νέα που έφτασαν
Από μακριά.
Το σπίτι μας εξερράγη,
Ο πλανήτης καταστράφηκε,
Έρημος ο γαλαξίας
Περιμένει την ευσπλαχνία
Μιας μαύρης τρύπας
Που θα μας ανακυκλώσει
Στο πουθενά,
Σε άγνωστα στενά
Μεταξύ των διαστάσεων
Εκεί που ανασαίνεις
Την ελευθερία
Τής μη υπάρξεως
Άνευ αρχής
Κι αμφι-
Βόλου τέλους.
+
Στον ορίζοντα των γεγονότων
Θα εξαφανιστώ,
Σε κοινή θέα θα κρυφτώ
Σφυρίζοντας αδιάφορα
Χορεύοντας τον πυρρίχιο
Σ’ αναμμένα κάρβουνα
Αναστενάρης Βάκχος.
+
Φαροφύλακας στην άκρη
Τού Γαλαξία
Στο κενό μην προσκρούσω
Νοσταλγώ
Αιθεροβάμων μέχρις αρχής
Εκ τέλους ορμώμενος.
+
Ναι, ανακαλύψαμε τον Χρόνο
Που κυλάει ανάποδα,
Αλλά με ποιο κόστος;
Την απώλεια τού Εγώ.
Περί αυτοσυνειδήσεως
Ο λόγος.
+
Έκρηξις νιονίων,
Προστιθέμενης αξίας
Επαύξησις,
Ανατοκισμού το θαύμα.
+
Μελωδία και ρυθμός
Ταυτόσημες έννοιες
Δεν είναι.
+
Αναστεναγμός
Και σωμάτων μετακύλισις
Εις το άχρονον μηδέν
Πλοηγούνται.
+
Έκρηξις ηφαιστείων
Στην αγκαλιά ενός παγόβουνου:
Άνοιξις νιότης
Φουσκοδεντριές…
Ξεβράζουνε φάλαινες
Οι φουσκοθαλασσιές,
Ταλαίπωρα θηλαστικά
Που απολέσανε
Την πυξίδα τους.
+
Αγαπώ κάθε μορφή
Ζωής,
Φτάνει να είναι αληθινή,
Συνεπής στη φύση της.
+
Θα ξαναδούμε τον ήλιο
Από την άλλη του πλευρά
Κρυμμένοι στο σκοτάδι
Μιάς υψικαμίνου
Που καταπίνει πέτρες
Και διαμάντια
Ξεφουρνίζει.
+
Στη χωματερή των διαστάσεων
Θ’ αναλωθώ
Στην ηδονή τής επίγνωσης
Τού Τίποτα
(πικρά γεύσις).
+
Κάτω από το σεντόνι
Τού χωροχρόνου
Ένα άλλο λιβάδι θάλλει.
+
Έρωτας και Χάροντας
Έχουν την ίδια χαρά:
Υπερβαίνουν το μέτρο.
+
Με τον μέσο όρο συναντηθήκαμε
Μόνο μια φορά:
Στον Ισημερινό
Όταν παντρευτήκαμε
Μια νύχτα που απεργούσαν
τα άστρα.
+
Όταν πετάξεις
Στα κρύα ύψη
Τ’ απάτητα,
Κάθε πυρκαγιά
Σού φαίνεται
Ευπρόσδεκτη.
+
Στάζουνε φως
Τα χέρια
Θεραπευτών
Από άλλες διαστάσεις,
Εκκλησίασμα ναών
Που δεν έχουν κριστεί ακόμη.
+
Πεθαίνω
Παχαίνοντας
Το δέρμα ν’ αντέξει
Την διαπίδυσιν τού Μηδενός,
Ύλης κι αντί-Ύλης
Το ζευγάρωμα.
+
Παθαίνω συχνά
Κράμπες στον ύπνο μου
Δρασκελώντας αόρατα
Λειβάδια,
Με τα ποτάμια και τους
Βάλτους τους.
Γλυσίνες και νούφαρα
Σε κινούμενη άμμο
Ριζωμένα.
Εφηβεία δολοφονημένη
Θαμμένη κάτω από
Παχύρρευστη λάσπη,
Εκεί που δεν φτάνει
Μεγεθυντικός φακός…
Κι είν’ όλα υπερβολικά,
Εκτός μέτρου
Και κλίμακος παραβολικής
Γεωμετρίας αγνώστου…
Νοός τεθλασμένου,
Πεθαμένου πριν γεννηθεί,
Θαμμένου στα ρείθρα τού δρόμου
Που δεν έχει χαραχτεί
Ακόμη…
+
Ρυθμική γυμναστική
Των αισθήσεων,
Οφθαλμών λουτρό,
Ποταμός όπου δεν έχει
Βαπτιστεί κανείς
Μέχρι τώρα…
Μέχρι αύριο όλα θα είναι
Διαφορετικά
Τελείως…
*
Αλαζονεία
Απληστία
Αστοχασιά
Τα τρία Άλφα της κατάντιας
+
Κρύβομαι στο Φως
Το Σκοτάδι δεν με τρομάσσει.
Με την Αθωότητα ντυμένος
Απολαμβάνω τη γύμνια μου
Τής Αλήθειας οπαδός,
Το ψέμα δεν καταδέχτηκα.
Υποκρίνομαι το φαίνεσθαι
Στο Είμαι αποκρίνομαι.
Σύμβολον πίστεως συμπαντικόν.
+
Ελευθερία.
Μόνον αυτή τη λέξη
Θα πάρω μαζί μου
Φεύγοντας.
Αυτήν να γράψετε
Στον αιθέρα
Με πύρινα γράμματα.
Καλύτερος τάφος
Δεν θα βρεθεί να χωρέσει
Την απλοχεριά μου.
+
Σπάταλος σαν επικούρειος,
Φειδωλός σαν πυθαγόρειος
Απαθής σαν στωϊκός
Με τον Προμηθέα σφαδάζω.
+
Πτερογραφία
Καλλιφώνων
Ονειρώξεων
+
Με φτερό ξιφία
Θα χαράξω στον ουρανό
Τ’ όνομά σου.
+
Ήταν βαθιά η μαχαιριά.
Η αγάπη σου πληγώνει.
Μα γιατί γυρίζω σ’ εκείνη
Την αποφράδα μέρα;
Ώρα τυφλή
Μάς ένωσε,
Στιγμή που διαρκεί
Για πάντα.
+
Πεθαίνει κανείς
Με πολλούς τρόπους.
Χειρότερη φυλακή
Από τον έρωτά σου
Δεν εγνώρισα.
+
Υποδύθηκες ρόλους
Στη σκηνή
Και στη ζωή,
Μητέρα.
Μόνο που η ζωή
Διαθέτει μεγαλύτερη
Φαντασία.
+
Κρύβω τον πόνο μου
Κραυγάζοντας.
Κρύβω το μυστικό
Αποκαλύπτοντας την αλήθεια,
Τόσο που φαίνεται απίστευτη,
Πολύπλοκη,
Αναληθοφανής.
Αχ, ζωή, είσαι τόσο
Παράλογη,
Απρόβλεπτη,
Ακαταλόγιστη, αγεωμέτρητη
Νοσηρότερη από κάθε ανθρώπινη
Επί-νόηση.
+
Τα έργα των ανθρώπων
Κάποιου είδους λογική
Διαθέτουν, αφού
Φοβούνται το Κενό
Και τρέμουν το παρ-
Άλογο.
+
Αν θέλεις ν’ αφηγηθείς
Μιαν Αλήθειαμ
Μπόλιασέ την
Με τής υπερβολής
Το ψέμα.
Μόνον έτσι μπορεί να γίνει
Πιστευτή.
+
Επένδυσα στο Μηδέν.
Τόκισα κι ανατόκισα
Μέχρι που πλούτισα
Από Τίποτα.
+
Το Τίποτα
και το Τίποτε
σε τι διαφέρουν
άραγε;
+
Πεινώ
Και πένομαι μουσικών
Που αναζωογονούν
Τα κύτταρα βαθιά
Στον πυρήνα τους τον πρώτο.
+
Προσβολή
Και προστασία,
Προβολή ανώτερων ιδανικών,
Ανεφάρμοστων,
Ύλης τραχειάς
Εκμαγείον.
+
Για τον Κόσμο των Ιδεών
Παλεύουμε όλοι.
Στον Κόσμο των Ιδεών
Θυσιαζόμαστε
Τραγουδώντας
Με το αγκάθι
Να μπήγεται
Ολοένα και βαθύτερα
Στην καρδιά μας.
Προσωρινοί οι πόθοι μας
Και τα πάθη μας αναλώσιμα,
Ανακυκλώσιμα,
Προβλέψιμα…
Μαζί μέχρι να μας χωρίσει
Ο θάνατος,
Που ούτως ή άλλως
Μάς χωρίζει.
Όμως η ζωή προλαβαίνει
Πάντα,
Σαν σπουργίτι
που αρπάζει το ψίχουλο
από τα τρυγονοπερίστερα.
Βασιλικο-μαϊντανός.
*
Καιρό είχα να νιώσω
Την ηδονή τού υπάρχειν,
Την αναζωπύρωσιν των αισθήσεων
Κάτω από τ’ αστέρια
Που αναβοσβήνουν
Εναγωνίως.
+
Αγωνίας Άγνοια
Άγνοια Αγωνία
Αγωνία κι Άγνοια: συνώνυμα.
+
ΈΛΛΕΙΨΙΣ ΓΝΩΣΕΩΣ = ΚΑΚΙΑ.
+
Τους συμπαντικούς νόμους
Δούναι και λαβείν
Ασπάστηκα
Ενωρίς.
Αρχαιόθεν
+
Εσωτερικευμένη ενοχή
Μέσα μου μη ριζώνεις.
Τοπίο άνυδρο να βρεις,
Έρημο ματαίων αισθημάτων.
+
Καθαρή μπορώ να παραδώσω
Την ψυχή μου.
Και το στερνό ζιζάνιο
Ξερρίζωσα,
Το πλέον ανθεκτικό,
Δαιμόνιε μάγε μαύρε
Στην όψη,
Μαυριτανέ
Οθέλλε στην ψυχή.
+
Η λύτρωση προϋποθέτει:
Επίγνωση τής σκλαβιάς,
Να γνωρίζεις τον δυνάστη σου,
Στην εργασία ανθεκτικός
Χρήματα ν’ αποκτήσεις
Τ’ αναγκαία.
*
Πέρασαν πολλά χρόνια
Στο μισόφωτο..
Τώρα δεν αντέχω
Τα γυαλιά ηλίου.
Τυφλότης ευπρόσδεκτος
Πριν την φωτεινιά
Τού θανάτου.
+
Τώρα σ’ αφήνω
Να πέσεις
Να βουτηχτείς
Στα Τάρταρα
Που σου ταιριάζουν
Μαύρε δαίμονα,
Τής Κόλασης σπλάχνο.
Ακόμα κι εσένα
Αγάπησα!!!
+
Γνώσις,
Πόσο αργά έρχεσαι;
Αν μας έδινες μια προκαταβολή…
Μια τόση δα προκαταβολούλα.
Στων Σοφών τα βιβλία
Διαμεσολαβημένη η Γνώση.
+
Η γλώσσα
Εύπλαστο χαρμάνι
Κουλουριού που δεν
Ψήνεται.
+
Πέρα από τα όρια
Τής γλώσσας,
Το Άγνωστο, το Άρρητο,
Το Άφατο.
+
Γέρικο αίμα δεν υπάρχει.
Γέρικη ορμή, ναι…
Ξεθυμασμένη.
Φίδι που σέρνεται στο χώμα
Τυφλό, δηλητηριώδες συνάμα.
+
Το κενό ανάμεσα
Στις νότες κατοίκησα,
Παράσιτος λειχήν,
Εμβολίζων την Ύλην
Με τού Πνεύματος
Το δράμα.
+
Τραχύνοια,
Τραχίνιες,
Τροχήλατες
Βρόχινες…
+
Ιδιοφυής,
Μεγαλοφυής όχι.
Αυτό το «Μέγας»
Φαντάζει κωμικό
Στην ανθρώπινη διάσταση.
+
Στην ιδιοσυχνότητα
Τού σύμπαντος κόσμου
Γαλβανίστηκα,
Στών ηφαιστείων τα γαρύφαλλα
Πορφυρώθηκα,
Στού δύοντος ηλίου
Το απείκασμα
Γαλήνεψα.
Τελειώνουν όλα!
Ευτυχώς.
+
Αιώνια Κόλαση:
Το ατελείωτο τώρα,
Ακόμα και στην ευτυχία.
Ειδικά τότε.
+
Φεύγω τώρα πανευτυχής
Που σ’ αγάπησα
Και σε εξεπέρασα εγκαίρως
Πριν μας καταστρέψεις,
Πόθε άμετρε για το Αδύνατο.
+
Σοφός; Σαφώς!
Τι να το κάνεις τώρα πια;
Αδιάφορος ισορ-
Ροπία.
(Αυτό θα ήθελα να είναι το
Επιτύμβιό μου.
Όμως έχουμε καιρό…)
ΤΕΛΟΣ ΓΙΑ ΑΠΟΨΕ.
ΚΑΛΗΝ ΑΥΓΙΝΗΝ.
Κουράστηκα στα πυρωμένα
Βότσαλα να νυχο-
Πατώ νυχτηλατώντας
Το Άφατο.
Το εκτενές αυτό ποίημα γραφόταν κατά την διάρκεια αυτής της εκπληκτικής παράστασης, που είχε τόσο ρυθμό που θα μπορούσε να παρασύρει ακόμα και «νεκρό» σε έκσταση!!!
(φωτό: Α. Σιμόπουλος)
Τα συγχαρητήρια ανήκουν σε όλους τους καλλιτέχνες, στους διοικούντες και στους υπηρετούντες την μεγάλη υπόθεση τού λυρικού θεάτρου στην χώρα μας.
Μετά διονυσιακής βακχείας,
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας, Επισκέπτης Καθηγητής Θεατρικής Κριτικής στο ΕΚΠΑ
info:
Δελτίο τύπου
Όπερα
Αντρέα Σενιέ
Ουμπέρτο Τζορντάνο
20, 23, 26, 29 Ιανουαρίου & 6, 10, 13 Φεβρουαρίου 2022
Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος Εθνικής Λυρικής Σκηνής
Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
Μουσική διεύθυνση Φιλίπ Ωγκέν
Σκηνοθεσία – σκηνικά – κοστούμια Νίκος Πετρόπουλος
Μια εμβληματική όπερα σαρωτικής μουσικής δύναμης, ο Αντρέα Σενιέ του Ουμπέρτο Τζορντάνο, ανοίγει το 2022 για την Εθνική Λυρική Σκηνή. Από τις 20 Ιανουαρίου και για 7 παραστάσεις στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος στο ΚΠΙΣΝ, σε μουσική διεύθυνση Φιλίπ Ωγκέν και σκηνοθεσία – σκηνικά – κοστούμια Νίκου Πετρόπουλου. Τους βασικούς ρόλους ερμηνεύουν πρωταγωνιστές διεθνούς ακτινοβολίας, όπως οι Μαρσέλο Πουέντε, Μαρσέλο Άλβαρες, Τσέλια Κοστέα, Εύα-Μαρία Βέστμπρουκ, Δημήτρης Πλατανιάς, Ελτσίν Αζίζοφ. Η παραγωγή υλοποιείται με τη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) [www.SNF.org] για τη δημιουργία του επετειακού προγράμματος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής για τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση του 1821.
Η όπερα αναφέρεται στη ζωή του διάσημου Γάλλου ποιητή Αντρέ Σενιέ (1762-1794). Το 1789 στους αριστοκρατικούς κύκλους του Παρισιού ο Σενιέ υποστηρίζει την Επανάσταση και συντάσσεται με τον Ζεράρ στο επαναστατικό κίνημα. Ο Ζεράρ από υπηρέτης των αριστοκρατών γίνεται ηγετική φιγούρα των Sans-cullotes (των Αβράκωτων, οι οποίοι φορούσαν παντελόνια, σε αντίθεση με τους αριστοκράτες που φορούσαν βράκες), των ανθρώπων των χαμηλών στρωμάτων της αστικής τάξης που συμμετείχαν ενεργά στον πολιτικό στίβο της Επανάστασης. Ωστόσο, ο έρωτας για την ίδια γυναίκα μετατρέπει τη φιλία των δύο ανδρών σε αντιζηλία. Τρία χρόνια αργότερα, όταν ο Σενιέ συλλαμβάνεται ως συνωμότης κατά της Επανάστασης, ο Ζεράρ θα συντάξει την καταδίκη του. Αν και αργότερα ο Ζεράρ, συνειδητοποιώντας το λάθος του, θα προσπαθήσει να ελευθερώσει τον ποιητή, η προσπάθειά του θα αποβεί μάταιη και ο Σενιέ θα οδηγηθεί στην γκιλοτίνα.
Ο Αντρέα Σενιέ είναι μια όπερα γεμάτη παράφορα συναισθήματα, τα οποία ξεχειλίζουν μέσα από μελωδίες γεμάτες πάθος. Ο Τζορντάνο, μέσα από ένα έργο μεγάλης θεατρικότητας, γράφει άριες γεμάτες λυρισμό και ενστικτώδη ορμή, ηρωικά ντουέτα και μοναδικά χορωδιακά. Στον Αντρέα Σενιέ συνθέτης και λιμπρετίστας εστιάζουν στο ιδιωτικό και συναισθηματικό στοιχείο, καθώς ζητήματα όπως ο έρωτας και ο θάνατος δεν μετριάζονται από τις ευρύτερες κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες. Στη σελίδα τίτλου της παρτιτούρας διαβάζουμε: «Δράμα σε ιστορικό περιβάλλον…» και, πράγματι, ο Τζορντάνο μέσα από τη μουσική του αναδεικνύει, πέρα από το ερωτικό στοιχείο και τα πάθη των ηρώων, τη σύγκρουση των αντίπαλων κοινωνικών ομάδων μέσα στο χρονικό πλαίσιο και την ατμόσφαιρα της Γαλλικής Επανάστασης: η γκαβότα –τυπικός χορός της αριστοκρατίας– αντιπαραβάλλεται με το Ça ira, την Καρμανιόλα και τη Μασσαλιώτιδα. Οι διαχρονικές αξίες που προβάλλονται στο έργο, συνδυασμένες με το έντονο ερωτικό και δραματικό στοιχείο, αλλά και ο τρόπος με τον οποίον αναδεικνύονται μέσα από τη γοητευτική μουσική του Τζορντάνο, είναι ο λόγος για τον οποίον η συγκεκριμένη όπερα γνωρίζει τόσο υψηλή δημοφιλία έως τις μέρες μας.
Στην υψηλής αισθητικής παραγωγή του διακεκριμένου σκηνοθέτη και σκηνογράφου Νίκου Πετρόπουλου (αναβίωση Ίων Κεσούλης) τα σκηνικά και τα κοστούμια αντικατοπτρίζουν το ιστορικό περιβάλλον στο οποίο διαδραματίζεται το έργο. Την παραγωγή θα διευθύνει ο αρχιμουσικός Φιλίπ Ωγκέν, έως πρότινος μουσικός διευθυντής της Κρατικής Όπερας της Ουάσινγκτον, ο οποίος σπούδασε στη Βιέννη και τη Φλωρεντία και έχει διευθύνει σε μερικές από τις σημαντικότερες όπερες, όπως σε Βιέννη, Μιλάνο, Νέα Υόρκη, Λονδίνο, αλλά και στο Φεστιβάλ του Ζάλτσμπουργκ.
Πρωταγωνιστούν κορυφαίοι ερμηνευτές διεθνούς ακτινοβολίας.
Ο τενόρος Μαρσέλο Πουέντε, που θα ερμηνεύσει τον ρόλο του τίτλου στην πρώτη διανομή, έχει ήδη διαγράψει μια εντυπωσιακή διαδρομή σε σημαντικά λυρικά θέατρα ερμηνεύοντας πρωταγωνιστικούς ρόλους. Το διεθνές κοινό τον γνώρισε όταν ερμήνευσε με τεράστια επιτυχία τον ρόλο του Πίνκερτον στη Βασιλική Όπερα του Λονδίνου υπό την μπαγκέτα του Αντόνιο Παππάνο. Εκτός από το Λονδίνο, έχει εμφανιστεί στην Εθνική Όπερα του Παρισιού, στη Γερμανική Όπερα του Βερολίνου, στη Σκάλα του Μιλάνου, στις όπερες του Αμβούργου, των Βρυξελλών, του Τορόντο, της Πράγας, της Ζυρίχης κ.α.
Στη δεύτερη διανομή θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε και να ακούσουμε τον μοναδικό τενόρο Μαρσέλο Άλβαρες, ο οποίος έχει τραγουδήσει στα μεγαλύτερα θέατρα του κόσμου όπως Μητροπολιτική Όπερα Νέας Υόρκης, Βασιλική Όπερα Λονδίνου, Εθνική Όπερα Παρισιού, Κρατική Όπερα Βιέννης, Θέατρο Ρεάλ Μαδρίτης, Σκάλα Μιλάνου κ.α. Το ρεπερτόριό του περιλαμβάνει διάσημους ρόλους από μπελκάντο μέχρι γαλλικές όπερες και έργα του βερισμού. Έχει συνεργαστεί με διακεκριμένους αρχιμουσικούς, ενώ η δισκογραφία του περιλαμβάνει περισσότερες από τριάντα ηχογραφήσεις σε εταιρείες όπως Sony και Decca.
Ο κορυφαίος Έλληνας βαρύτονος Δημήτρης Πλατανιάς θα ερμηνεύσει τον ρόλο του Ζεράρ, δύο χρόνια μετά την τεράστια επιτυχία που σημείωσε στην παραγωγή του Αντρέα Σενιέ της Βασιλικής Όπερας του Λονδίνου, επιβεβαιώνοντας για μια ακόμα φορά το καλλιτεχνικό του εκτόπισμα. Στη δεύτερη διανομή, τον Ζεράρ θα ερμηνεύσει ο βαρύτονος από το Αζερμπαϊτζάν Ελτσίν Αζίζοφ, ο οποίος ανδρώθηκε καλλιτεχνικά στο ensemble του Μπολσόι, ενώ από το 2015 και μετά έχει συμμετάσχει σε πολλές παραγωγές της Μητροπολιτικής Όπερας της Νέας Υόρκης.
Στον ρόλο της Μανταλένας συναντούμε στην πρώτη διανομή τη διακεκριμένη, με διεθνή σταδιοδρομία, σοπράνο της ΕΛΣ Τσέλια Κοστέα. Η Κοστέα έκανε με μεγάλη επιτυχία το ντεμπούτο της στον ρόλο της Μανταλένας το 2019 σε δύο σημαντικές όπερες της Γαλλίας, στην Όπερα της Τουλόν και στη Νίκαια.
Το ντεμπούτο της στην Εθνική Λυρική Σκηνή θα κάνει μια από τις πιο σπουδαίες και με μεγάλη διεθνή αναγνώριση σοπράνο, η Εύα-Μαρία Βέστμπρουκ, στη δεύτερη διανομή του ρόλου της Μανταλένας. Η Βέστμπρουκ έχει εμφανιστεί στα μεγαλύτερα θέατρα και φεστιβάλ του πλανήτη, από το Μπάυρωυτ και την Αιξ-αν-Προβάνς έως τη Μετροπόλιταν, το Λονδίνο, το Παρίσι, τη Βιέννη, τη Σκάλα, το Μόναχο, το Βερολίνο κ.α., έχει συνεργαστεί με τις κορυφαίες ορχήστρες του πλανήτη, υπό την μπαγκέτα των σημαντικότερων μαέστρων της εποχής μας, ενώ έχει σκηνοθετηθεί από κορυφαίους σκηνοθέτες.
Με μια ματιά
O συνθέτης. Γεννημένος το 1867 στη Φότζα της νότιας Ιταλίας, ο Ουμπέρτο Τζορντάνο σπούδασε στο Ωδείο της Νάπολης. Το 1890 η μονόπρακτη όπερά του Μαρίνα δεν κέρδισε τον διαγωνισμό νέων συνθετών του εκδοτικού οίκου Σοντσόνιο, προκάλεσε όμως αρκετό ενδιαφέρον ώστε να του ανατεθεί νέο έργο, η Κακιά ζωή (1892), η οποία σημείωσε μεγάλη επιτυχία σε Ρώμη, Νάπολη, Βιέννη, Βερολίνο και Μιλάνο. Το 1896 η παρουσίαση του Αντρέα Σενιέ στη Σκάλα του Μιλάνου έκανε τον Τζορντάνο διάσημο και δυο χρόνια αργότερα η Φεντόρα με πρωταγωνιστή τον Ενρίκο Καρούζο τον έκανε και πλούσιο. Ο Τζορντάνο πέθανε στο Μιλάνο το 1948 σε ηλικία 81 ετών.
Το έργο. Δράμα σε ιστορικό περιβάλλον, η όπερα Αντρέα Σενιέ επικεντρώνεται στα τελευταία χρόνια της ζωής του ποιητή Αντρέ Σενιέ.
Πρεμιέρες. Ο Αντρέα Σενιέ πρωτοπαρουσιάστηκε στη Σκάλα του Μιλάνου στις 28 Μαρτίου 1896 με τεράστια επιτυχία. Τους κεντρικούς ρόλους ερμήνευσαν αστέρες της εποχής. Από την Εθνική Λυρική Σκηνή, που ξεκίνησε τη λειτουργία της το 1940, ο Αντρέα Σενιέ παραστάθηκε για πρώτη φορά στις 13 Μαρτίου 1965 στο Θέατρο Ολύμπια.
Σύνοψη
Α΄ Πράξη. Παραμονές της Γαλλικής Επανάστασης. Κατά τη διάρκεια δεξίωσης στον πύργο των Κουανύ ο αρχιοικονόμος Ζεράρ αγανακτεί καθώς παρατηρεί σε μια γωνιά τον πατέρα του εξαντλημένο από τα πολλά χρόνια βαριάς εργασίας στην υπηρεσία των ευγενών. Ανάμεσα στους καλεσμένους είναι ο ποιητής Αντρέα Σενιέ. Η Μανταλένα, κόρη της κόμησσας του Κουανύ, του ζητά να αυτοσχεδιάσει ένα ποίημα. Εκείνος αποκρίνεται ότι δεν μπορεί κανείς να διατάξει την έμπνευση. Ωστόσο, ενοχλημένος από τα σχόλια που ακολουθούν, αυτοσχεδιάζει μερικούς στίχους σχετικά με την ανθρώπινη δυστυχία, επιτιθέμενος παράλληλα στους ισχυρούς αυτού του κόσμου, το κράτος και την εκκλησία. Ο χορός διακόπτεται από φωνές εξεγερμένων χωρικών, που ζητούν τροφή. Ο Ζεράρ παραιτείται και πετά τη λιβρέα του στα πόδια της κόμησσας. Οι επαναστάτες απομακρύνονται, η κόμησσα αναλογίζεται τη φιλανθρωπική της δραστηριότητα και καθησυχάζει τη συνείδησή της. Η δεξίωση συνεχίζεται.
Β΄ Πράξη. Παρίσι, 1794. Πέντε χρόνια αργότερα, ο Σενιέ είναι απογοητευμένος από το καθεστώς της Τρομοκρατίας. Ο φίλος του, ο Ρουσέ, τον προμηθεύει με διαβατήριο και τον ενθαρρύνει να εγκαταλείψει τη χώρα αφού, όπως του υπενθυμίζει, η σχέση του με τον στρατηγό Ντυμουριέ τον έχει καταστήσει ύποπτο. Ο ποιητής διστάζει, καθώς μια άγνωστη γυναίκα τού έστειλε επιστολή ζητώντας να τον συναντήσει το ίδιο βράδυ. Είναι η Μανταλένα και, παρά τον κίνδυνο, οι δύο νέοι συναντιούνται και εξομολογούνται τον έρωτά τους. Εμφανίζεται ο Ζεράρ, που τώρα ακολουθεί τον Ροβεσπιέρο, βρίσκεται δηλαδή στο αντίπαλο στρατόπεδο. Προσπαθεί να απαγάγει τη Μανταλένα, μα ο Σενιέ τον τραυματίζει και ο Ρουσέ φυγαδεύει την κοπέλα. Νομίζοντας πως πεθαίνει, ο Ζεράρ συμβουλεύει τον Σενιέ να αποφύγει την οργή του Φουκιέ-Τενβίλ, κατηγόρου και εχθρού του, όπως επίσης να προστατέψει την κοπέλα. Ο Σενιέ φεύγει. Όταν φτάνει βοήθεια και ζητείται από τον Ζεράρ να αποκαλύψει ποιος του επιτέθηκε, εκείνος αρνείται.
Γ΄ Πράξη. Ο Σενιέ έχει συλληφθεί και ο Ζεράρ συντάσσει το κατηγορητήριο, κηρύσσοντάς τον εχθρό της Επανάστασης. Η Μανταλένα σπεύδει στον Ζεράρ, ζητώντας του να σώσει τον Σενιέ. Εκείνος, κρυφά ερωτευμένος με τη Μανταλένα από τα παιδικά του χρόνια, ζητά ως αντάλλαγμα εκείνη να του δοθεί. Όταν η Μανταλένα δέχεται, ο Ζεράρ συνειδητοποιεί το μέγεθος των αισθημάτων της για τον Σενιέ και κάνει πίσω. Κατά τη δίκη, παρά τον εντυπωσιακό τρόπο με τον οποίο ο Σενιέ υπερασπίζεται τον εαυτό του, ο Ζεράρ αποδεικνύεται ανήμπορος να τον βοηθήσει, μολονότι ομολογεί ότι οι κατηγορίες που ο ίδιος συνέταξε ήταν αναληθείς. Ο ποιητής καταδικάζεται σε θάνατο.
Δ΄ Πράξη. Στις φυλακές του Σαιν-Λαζάρ ο Σενιέ αναμένει την εκτέλεσή του. Με τη βοήθεια του Ζεράρ η Μανταλένα κατορθώνει να μπει στη φυλακή, όπου παίρνει τη θέση μιας φυλακισμένης, έχοντας αποφασίσει να πεθάνει στο πλευρό του αγαπημένου της.
Αντρέα Σενιέ
Ουμπέρτο Τζορντάνο
20, 23, 26, 29 Ιανουαρίου & 6, 10, 13 Φεβρουαρίου 2022
Ώρα έναρξης: 19.30 (Κυριακή 18.30)
Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος Εθνικής Λυρικής Σκηνής
Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
Μουσική διεύθυνση: Φιλίπ Ωγκέν
Σκηνοθεσία – Σκηνικά – Κοστούμια – Φωτισμοί: Νίκος Πετρόπουλος
Αναβίωση σκηνοθεσίας: Ίων Κεσούλης
Χορογραφία: Φάουστα Ματσουκκέλλι
Αναβίωση χορογραφίας – Κινησιολογία: Στράτος Παπανούσης
Αναβίωση φωτισμών: Χρήστος Τζιόγκας
Διεύθυνση χορωδίας: Αγαθάγγελος Γεωργακάτος
Αντρέα Σενιέ: Μαρσέλο Πουέντε (20, 23, 26, 29/1) / Μαρσέλο Άλβαρες (6, 10, 13/2)
Κάρλο Ζεράρ: Δημήτρης Πλατανιάς (20/1 & 6, 10, 13/2) / Ελτσίν Αζίζοφ (23, 26, 29/1)
Mανταλένα του Κουανύ: Τσέλια Κοστέα (20, 23, 26/1) / Εύα-Μαρία Βέστμπρουκ (29/1 & 6, 10, 13/2)
Μπέρσι: Μαρισία Παπαλεξίου
Κόμησσα του Κουανύ: Χρυσάνθη Σπιτάδη
Μαντελόν: Τζούλια Σουγλάκου
Ματιέ: Χάρης Ανδριανός
Ρουσέ: Διονύσης Σούρμπης (20, 23, 26, 29/1) / Γιάννης Γιαννίσης (6, 10, 13/2)
Πιέτρο Φλεβίλ: Βαγγέλης Μανιάτης
Φουκιέ-Τενβίλ: Γιώργος Ματθαιακάκης
Ένας «Απίστευτος»: Γιάννης Καλύβας (20, 23, 26/1) / Χρήστος Κεχρής (29/1 & 6, 10, 13/2)
Αβάς: Διονύσης Μελογιαννίδης
Σμιτ: Βαγγέλης Μανιάτης
Οικονόμος: Μαρίνος Ταρνανάς
Ντυμά: Διονύσης Τσαντίνης
Με την Ορχήστρα, τη Χορωδία και μέλη του Μπαλέτου της ΕΛΣ
Τιμές εισιτηρίων: €15, €20, €35, €40, €50, €55, €60, €90
Φοιτητικό, παιδικό: €15 | Περιορισμένης ορατότητας: €10
Προπώληση:
- Ταμεία ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ (2130885700, καθημερινά 09.00-21.00)
- www.ticketservices.gr
Bάσει των οδηγιών της Ελληνικής Πολιτείας, σημειώνεται ότι οι αίθουσες της ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ λειτουργούν ως αμιγείς χώροι για εμβολιασμένους και νοσήσαντες, στο 100% της χωρητικότητάς τους (οι θεατές οφείλουν να επιδεικνύουν έγκυρο σχετικό πιστοποιητικό και επίδειξη ταυτότητας ή διαβατηρίου). Για παιδιά από 4 έως και 17 ετών ισχύει η επίδειξη πιστοποιητικού εμβολιασμού ή νόσησης, είτε δήλωση αρνητικού αυτοδιαγνωστικού ελέγχου (self-test) τελευταίου 24ώρου.
Χορηγός παράστασης: Εταιρεία Μυτιληναίος
Μέγας Δωρητής ΕΛΣ & Δωρητής επετειακού προγράμματος 2021:
Η διακεκριμένη λογοτέχνις ΈΛΣΑ ΚΟΡΝΕΤΗ γράφει για το 41ο βιβλίο μου
ΤΗΝ ΕΥΓΝΩΜΟΝΩ!!!! ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΌΛΕΣ / ΌΛΟΥΣ ΕΣΑΣ ΠΟΥ ΜΕ ΣΤΗΡΙΖΕΤΕ ΣΑΡΑΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΩΡΑ…
ΝΑ ΕΙΣΤΕ ΠΑΝΤΑ ΚΑΛΑ ΚΑΙ ΝΑ ΣΥΝΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΜΕ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ…

η Δρ Ανθούλα Δανιήλ γράφει για το πρόσφατο 41ο βιβλίο μου
https://diastixo.gr/kritikes/poihsh/17684-lexikatharos-137
ΤΗΝ ΕΥΓΝΩΜΟΝΩ!!!

Ο Ιωσήφ Ιωσηφίδης έχει τη στόφα μεγάλου ηθοποιού από τον παλιό καλό κινηματογράφο και από την αθηναϊκή επιθεώρηση.

Υπερβαίνει την ηθογραφία με το σουρεαλιστικό γκροτέσκο που δεν ρέπει όμως ποτέ προς το παράλογο. Δεν είναι εκτονωτική αλλά απολύτως σεβαστική η προσέγγιση κειμένου και κοινού.
Σκέψεις κι απόψεις από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Παρατηρώντας εκ του σύνεγγυς εδώ και τέσσερις συναπτές δεκαετίες την θεατρική πράξη σε Ελλάδα και εξωτερικό, μπορώ να βγάλω κάποια εμπειρικά συμπεράσματα και με την βοήθεια τής θεωρίας να επιχειρήσω να τα γενικεύσω διαβλέποντας τάσεις και ρεύματα τής σύγχρονης πολιτισμικής κρίσης.
Υπάρχουν πλέον δύο κατηγορίες θεατρανθρώπων (όπως και σε άλλες φάσεις τής Ιστορίας των πολιτισμικών φαινομένων): οι λόγιοι (commedia erudita) και οι αυτοσχέδιοι (commedia dell’Arte). Οι πρώτοι είναι ακαδημαϊκοί πολίτες, οι δεύτεροι τεχνίτες/μαστόροι. Σπανίως συναντάς συνδυασμό και των δύο.
Σήμερα μπαίνοντας στην τρίτη δεκαετία τού ταραγμένου εικοστού πρώτου αιώνα νιώθουμε μετέωροι ανάμεσα στο βιωμένο παραλθόν, στο αβίωτο παρόν και στο αβέβαιο μέλλον. Καταφεύγουμε στους «κλασικούς», γιατί νομίζουμε πως αυτοί τα έχουν πει όλα, όμως προβάλλουμε απλώς τις δικές μας ιδεοληψίες πάνω τους. Υπάρχει φυσικά το διαχρονικό, οι αναλλοίωτες μέσα στον χρόνο αξίες, που εκπηγάζουν από το εν μέρει κι εν πολλοίς αναλλοίωτο τής ανθρώπινης φύσης μέσα στους τελευταίους εικοσιπέντε αιώνες. Όμως, η Τεχνολογία, η αλματώδης εξέλιξη τής Πληροφορικής, οι επιταχυνόμενοι ρυθμοί τής Κοινωνίας της Αφθονίας, η Ρομποτική, η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση, η ψηφιοποίηση των πόθων και της ανάσας μας εν τέλει, θέτουν άλλου είδους προβλήματα, που καλόν είναι να συζητηθούν αφ’ εαυτών, χωρίς νοητικά άλματα στο επέκεινα των αστάθμητων αιθερικών πεδίων.
Σήμερα, θίασοι και θεατράνθρωποι συντονισμένοι στο διονυσιακό μπρίο τού Ιωσήφ Ιωσηφίδη είναι περιζήτητοι για την ανεπιτήδευτη επιστημοσύνη και δημοκρατική/διαδραστική ενάργειά της. Μακριά πολύ από το δήθεν πολλών διανοουμένων και την πολιτική αν-ορθότητα των «κουλτουριάρηδων», οι μανικοί τεχνίτες του θεάτρου διαφέρουν από τις μανιακές φασιστικές βακχείες πολλών εκτροχιασμένων καλλιτεχνικών συρμών.
ΤΟ ΚΑΛΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΛΑΪΚΟ. Το αρχαίο δράμα, το λατινικό θέατρο, το αναγεννησιακό, η όπερα, το ελισαβετιανό θέατρο, το θέατρο της εποχής τού πολυγραφότατου Λόπε ντε Βέγκα, το Κρητικό/Επτανησιακό θέατρο, το θέατρο τού Γκολντόνι, του Μολιέρου, οι μίμοι κι οι παντόμιμοι τής καρναβαλικής περιοδευούσης commedia dell’arte, ακόμα και το Δυτικό εκκλησιαστικό θέατρο με τα ταμπλώ-βιβάν και τα «στάσιμά» του, εντάσονται σε μια πανάρχαια γονιμολατρική παράδοση, που μελετάται πλέον από την Επιστήμη τής Λαογραφίας.
ΤΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΧΡΗΖΕΙ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ. Είναι αντικείμενο ερεύνης ακόμα και των λεγομένων Νευροεπιστημών. Και φυσικά, είναι ευεπίφορο έδαφος ψυχολογικών αναλύσεων και προβολών.
Οι φιλόλογοι έχουν χάσει προ πολλού την πρωτοκαθεδρία τής συγκριτικής εξέτασης τού σκηνικώς εκφερομένου λόγου. Μόνον οι Γλωσσολόγοι στέκουν αμέριμνοι πάνω από μεταφρασεολογίες, σύγχρονες θεωρίες τής Αφήγησης και μετεξελίξεις της πανάρχαις Ρητορικής Τέχνης…
Βλέποντας την διασκευή (από την Σοφία Καραγιάννη και από τον ίδιον τον αναγεννησιακό πολυπράγμονα Ιωσήφ Ιωσηφίδη) τού αθάνατου «Κατά φαντασίαν ασθενούς» (απολύτως επικαίρου λόγω της πανδημικής λαίλαπας), ένιωσα επιτέλους κι εγώ ελεύθερος να επαναπαυτώ σε παλαιά, γνωστά μοτίβα, θέματα, σχήματα και ρυθμολογήματα τής απολύτως αυτοσχεδιαστικής λαϊκής κωμωδίας από την οποία εμπνέεται ο μεγάλος ποιητής Μολιέρος.
Είναι τόσο οικείοι οι «δρόμοι» που πορεύτηκε αυτή η κομπανία που μπορείς ακόμα και να χαλαρώσεις στα όρια μεταξύ ύπνου και ξύπνιου. Ο κουρασμένος από τις πάμπολλες περίπλοκες αγχωτικές αναλύσεις εγκέφαλος τού σύγχρονου θεατή επιζητεί επιτέλους την διασκεδαστική ψυχ-αγωγία, όπως στα αρχαία μυστήρια που χρησιμοποιούσαν το θέατρο σκιών κι οι ζωντανοί άνθρωποι μεταμφιεσμένοι χάρη στα τελετουργικά άμφιά τους εικονοποιούσαν το Αόρατο, δίνοντας πνοήν ζωής στα φαντάσματα τής Συλλογικής Συνειδητότητάς μας.
Το υπερτονισμένο καλλιγραφικώς γελοιογραφικό γκροτέσκο αυτής τής παράστασης ήταν απολύτως αποδεκτό σαν ψιλή βροχούλα μετά από πολλά χρόνια αισθητικής ξηρασίας και λογιοτατισμών επεκτατικού τύπου.
Δεν γελάς ακριβώς, αλλά συμμετέχεις στην γενικότερη ευωχία. Ακόμα και ο αριθμός 44 πάνω στην τούρτα γενεθλίων του πρωταγωνιστή το κρύο βράδυ της Κυριακής 23/1/2022 ταιριάζει απολύτως στο οικογενειακό κλίμα ευψυχίας σε άχαρους καιρούς.
Ένα θέαμα που θα παίζεται για χρόνια, στον αντίποδα τής απολύτως επιτυχημένης κι ευπώλητης επίσης επίκαιρης «Πανούκλας» κατά Καμύ κι Ιωσηφίδη.
Η Σοφία Καραγιάννη και όλος ο θίασος «τα έδωσαν όλα», «έδωσαν ρέστα», τόσο που κάποια στιγμή έπιασα τον εαυτό μου να ξανανιώνει…
Αντιστικτικός στο ηχητικό τοπίο ο καγχασμός ενός γιγαντόσωμου καλοδιάθετου θεατή, που συμμετείχε με γέλωτες, επιφωνήματα και ανάσες σχεδόν θριλερικές, εναλλάξ με κάποιον άλλον που ψιλοροχάλιζε αμέριμνος, μακάριος και μαχμουρλής!!! Όλα καλά και φωτεινά, μέσα στην θεατρική πράξη, εμπλουτίζοντάς την με το διαδραστικό εκείνο στοιχείο που είχε σχεδόν χαθεί στο αστικό θέατρο του περασμένου αιώνα.
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας, Επισκέπτης Καθηγητής Θεατρικής Κριτικής στο ΕΚΠΑ
info από το Δελτίο Τύπου:
Θέατρο 104
Ευμολπιδών 41 (σταθμός μετρό Κεραμεικός)
Τηλ. 210 3455020
«Ο ΚΑΤΑ ΦΑΝΤΑΣΙΑΝ ΑΣΘΕΝΗΣ»
ΤΟΥ ΜΟΛΙΕΡΟΥ
Σκηνοθεσία: Σοφία Καραγιάννη
Η ομάδα GAFF σας εύχεται υγεία μεταφέροντας στη σκηνή την κωμωδία του Μολιέρου «Ο κατά φαντασίαν ασθενής».
Ο Αργκάν φοβάται τον θάνατο γι΄ αυτό και είναι σε επιφυλακή για πιθανές αρρώστιες. Αν και χαίρει άκρας υγείας, καθαρίζει καθημερινά το έντερο του, πίνει περιττά χάπια και τονωτικά φτιαγμένα ειδικά γι’ αυτόν και ταΐζει μια στρατιά γιατρών και φαρμακοποιών. Εκτός από τους γιατρούς στα χρήματά του στοχεύει και η δεύτερη σύζυγος του που προσποιείται πως τον αγαπά ενώ σχεδιάζει να του πάρει την περιουσία. Όταν ο Αργκάν θα αναγκάσει την κόρη του να παντρευτεί γιατρό, προκειμένου να εξασφαλίσει εικοσιτετράωρη ιατρική περίθαλψη για το υπόλοιπο της ζωής του αλλά, θα αναλάβει δράση η δαιμόνια υπηρέτρια του σπιτιού, σχεδιάζοντας μια ίντριγκα με σκοπό να ανοίξει τα μάτια του Αργκάν για να αντιμετωπίσει την υποχονδρία του, τους παρασιτικούς γιατρούς και την πανούργα γυναίκα του.
Το τελευταίο έργο του Μολιέρου είναι μια εξαιρετική μελέτη χαρακτήρων καθώς μέσα από τον «ασθενή» Αργκάν, που ελέγχει τα πάντα γύρω του με τις αυταπάτες και την εγωπάθεια του, αναδεικνύονται με τον πιο κωμικό τρόπο οι μηχανισμοί της χειραγώγησης και της εξαπάτησης.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Σκηνοθεσία: Σοφία Καραγιάννη
Απόδοση – Δραματουργική επεξεργασία: Σοφία Καραγιάννη, Ιωσήφ Ιωσηφίδης
Σκηνικά-Κοστούμια: Γεωργία Μπούρδα
Μουσική: Μάνος Αντωνιάδης
Στίχοι τραγουδιών: Ο Θίασος
Επιμέλεια κίνησης: Κατερίνα Γεβετζή
Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος
Βοηθός σκηνοθέτη: Κωνσταντίνος Πασσάς
Φωτογραφίες: Χριστίνα Φυλακτοπούλου
Trailer: Στέφανος Κοσμίδης
Επικοινωνία: Χρύσα Ματσαγκάνη
Παραγωγή:GAFF
Ερμηνεία: Ιωσήφ Ιωσηφίδης, Σοφία Καραγιάννη, Κωνσταντίνος Πασσάς, Αλέξανδρος Τούντας, Κορίνα Θεοδωρίδου, Κωνσταντίνος Παράσης, Γεωργία Κυριαζή
Η παράσταση επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού.
Πληροφορίες Παράστασης
Παραστάσεις: Από Σάββατο 1η Ιανουαρίου
Ημέρες & ώρες παραστάσεων
Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή στις 9.15
Τιμές εισιτηρίων
Γενική Είσοδος: 12€
Μειωμένο: 10€
Ατέλειες: 5€
Διάρκεια παράστασης 80 λεπτά
Προπώληση εισιτηρίων
Viva.gr: https://www.viva.gr/tickets/festival/theater/o-kata-fantasian-asthenis/#organizer
Για την είσοδό τους στην παράσταση οι θεατές πρέπει να επιδεικνύουν είτε πιστοποιητικό πλήρους εμβολιασμού είτε πιστοποιητικό νόσησης. Το Θέατρο τηρεί όλους τους ισχύοντες κανόνες προστασίας από την εξάπλωση του COVID – 19. Η τήρηση των ατομικών μέτρων προστασίας των θεατών είναι υποχρεωτική κατά την προσέλευση τους και κατά την παραμονή τους στον χώρο του θεάτρου.
Θέατρο 104
Ευμολπιδών 41, Γκάζι
(σταθμός Μετρό: Κεραμεικός)
Τηλέφωνα επικοινωνίας:6947409435, 210 3455020 | Facebook | Website
Αθάνατος ουμανισμός!!! Οι συμβολικές «Μικρές Αλεπούδες» της Λίλιαν Χέλμαν στο Studio Μαυρομιχάλη

Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Η σύγκρουση ανερχομένων νεοπλούτων μικρομεσοαστών και φωτισμένων αστών (με ή χωρίς αριστοκρατική καταγωγή σε κάποιο αξιόλογο βάθος χρόνου) είναι ένα θέμα πρόσφορο για δραματική αξιοποίηση, όπως φαίνεται άλλωστε στον θρυλικό «Βυσσινόκηπο» του Τσέχωφ.
Η Λίλιαν Χέλμαν ήταν σύντροφος τού επίσης εναλλακτικού Ντάσιελ Χάμετ («Το γεράκι τής Μάλτας») που ανανέωσε το αστυνομικό μυθιστόρημα εισάγοντας ψήγματα κοινωνικής κριτικής και πολιτικού σχολιασμού σε ένα μάλλον απολιθωμένο στις παραδοσιακές συμβάσεις του παρά-λογοτεχνικό είδος.
Οι ανισότητες, οι κοινωνική αδικία, η έμφυλη βία, ο ρατσισμός, η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, και άλλα απολύτως επίκαιρα θέματα διαχρονικού ενδιαφέροντος ακτινογραφούνται εδώ με έναν τραγικωμικό τρόπο που θα τον ζήλευε ακόμα και ο ιατροφιλόσοφος Άντον Τσέχωφ, η ο Γκόρκι (στο «Βυθό» και στους «Μικροαστούς» του). Το έρεβος της ανθρώπινης συνθήκης μπορεί να δοθεί και με επιφανειακώς ανάλαφρο τρόπο. Ειδικά τότε γίνεται περισσότερο τραγική η κατάστασή του και μεθίσταται σε άλλα ύψη, αισθητικά και μεταφυσικά, θα έλεγα.
Ο Κωστής Καπελώνης, συνεπικουρούμενος από μια πλειάδα εκλεκτών ερμηνευτών έστησε μια παράσταση «ποιητικού ρεαλισμού» αντάξια του παλαιού «Υπογείου» του Δασκάλου του και διδασκάλου όλων μας Καρόλου Κουν.
Ο περιορισμένος χώρος και η συνεπακόλουθη στατικότητα των πρωταγωνιστών ανδρείκελων σε ένα ταξικό παιχνίδι απληστίας κι επιβολής της εξουσίας από άνθρωπο σε άνθρωπο, επιτάθηκαν από το σκηνικό που παρέπεμπε στο κινηματογραφικό σφαγείο τής «Χρονιάς με τα δεκατρία φεγγάρια» του Ράϊνερ Βέρνερ Φασμπίντερ.
Σπανίως βλέπω τόσο καλό, ποιοτικό και διαφανές θέατρο, με κρυστάλλινες προθέσεις κι αρμονικές επιτεύξεις.
Δεν θέλω να ξεχωρίσω κανέναν και καμία από τους εξαίρετους ηθοποιούς, αντάξιους των αρχαίων τεχνιτών τού Διονύσου. Ήταν όλα τόσο απτά και τρυφερά στην υπερβολικά τονισμένη βιαιότητά τους που ένιωθες εκείνον τον αρχετυπικόν «έλεον και φόβον» για τον οποίο μιλάει ο Αριστοτέλης.
Ναι, η ενσυναίσθηση, η άσκηση της κατανόησης του άλλου είναι στη βάση κάθε θεατρικής απόλαυσης και ειδικά τής θεατρικής κριτικής. Ο επαρκής θεατής γνωρίζει τον εαυτό του κι αυτοβελτιώνεται κατά βούλησιν με τον δικό του ρυθμό διδασκόμενος από τους επί σκηνής παιδαγωγούς έτσι ώστε η Ιστορία να μην επαναλαμβάνεται διαρκώς στον ίδιο βαθμό, αλλά να αποφεύγονται σοβαρά λάθη και μαζικές αστοχίες.
Το άτομο είναι μέρος τού όλου κι αυτός ο συνεκδοχικός παραδειγματισμός με την σωματικότητα αναπνέουσα δεν θα εκλείψει ποτέ, όσο κι αν εξελιχθεί η Τεχνολογία.
Στα «μικρά θεάτρα», στα θέατρα δωματίου όπου ανεβαίνουν τα kammerspiele ζούμε και βιώνουμε την διαμεσολαβημένη εμπειρία ευαίσθητων δεκτών που κατέγραψαν στις σεισμικές δονήσεις στα πολιτισμικά συμφραζόμενα τού καιρού τους, που δεν διαφέρουν και τόσο πολύ από τα δικά μας…
Δεν είμαστε μοναδικοί κι ανεπανάληπτοι, όλα έχουν συμβεί κάποτε παλιά και κάποιοι/κάποιες έχουν μιλήσει για λογαριασμό τους επ’ ωφελεία όλων μας.
Δείτε αυτή την παράσταση. Μην την χάσετε γιατί θα χαθείτε στο έλος τής μετριότητας. Οι αναξιοκρατούντες ηλίθιοι έχουν καταστεί μάστιγα, κινούμενη άμμος που καταπίνει αχόρταγα κάθε καινοτομία. Όμως είμαστε κι εμείς εδώ, υπάρχουμε για να λέμε την Αλήθεια, να μεταδίδουμε την Πληροφορία, να μεταλαμπαδεύουμε το Φως τής Ομορφιάς.
Αισθητική ηδονή αμέριστη κι ανυπολόγιστη ένιωσα παρακολουθώντας αυτή την ανυπολογίστου αξίας παράστασιν!!!
Μετά Λόγου Γνώσεως,
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας, Επισκέπτης Καθηγητής Θεατρικής Κριτικής στο ΕΚΠΑ
info:
Δελτίο Τύπου
«Οι Μικρές Αλεπούδες»
3ος χρόνος στο Studio Μαυρομιχάλη
Ο Θίασος Συν-θήκη συνεχίζει από 15 Δεκεμβρίου, στο Studio Μαυρομιχάλη, τον τρίτο κύκλο των παραστάσεων του κλασικού έργο της Λίλιαν Χέλμαν «Μικρές Αλεπούδες».
Πρόκειται για ένα δυνατό ρεαλιστικό δράμα, που αφορά στη μελέτη της ανθρώπινης συμπεριφοράς και των ενδοοικογενειακών σχέσεων, ενώ στηλιτεύει τα σαθρά θεμέλια μιας παρακμασμένης κοινωνίας που ταυτίζει την ευτυχία με το κυνήγι του χρήματος. Έργο διαχρονικό, γραμμένο το 1939, έχει μεταφερθεί στον κινηματογράφο και παίζεται με μεγάλη επιτυχία σε όλο τον κόσμο. Αντικατοπτρίζει εντυπωσιακά την σύγχρονη κοινωνία μας, αφού οι ήρωές του ζουν αναμεσά μας.
Ένας αδυσώπητος οικονομικός πόλεμος μαίνεται μεταξύ των μελών μιας οικογένειας, που βάζουν το χρήμα πάνω από τον άνθρωπο και πάνω από την ίδια τη ζωή. Απληστία, έλλειψη αξιών, φιλαργυρία, σκληρότητα, εγωισμός, δίψα για εξουσία, πάθος για εκδίκηση, συζυγικές σχέσεις που φτάνουν μέχρι τον φόνο, αποτελούν τον καμβά ενός σπουδαίου έργου. Οι Μικρές Αλεπούδες της Λίλιαν Χέλμαν είναι άγρια και ύπουλα αρπακτικά. Τυφλωμένες από την απληστία ασκούν βία, όχι μόνο γιατί πεινούν, αλλά γιατί θέλουν να απολαύσουν τη στιγμή που κατασπαράζουν τα θύματά τους.
Συντελεστές:
Μετάφραση: Ερρίκος Μπελιές
Σκηνοθεσία – Φωτισμοί: Κωστής Καπελώνης
Σκηνικά – Επιμέλεια κοστουμιών: Ανδρέας Σαραντόπουλος
Βοηθός σκηνοθέτη: Κλεοπάτρα Ροντήρη
Επικοινωνία και προβολή παράστασης : Νταίζη Λεμπέση | τηλέφωνο 6908502631 | email daisylempesi@hotmail.gr |
Παίζουν:
Γιώργος Κροντήρης, Δέσποινα Πόγκα, Μαρία Μακρή, Βέρα Χατζηϊακώβου, Χρήστος Συριώτης, Πέτρος Πέτρου, Εύη Τσάφου, Πάρις Σκαρτσολιάς
Ταυτότητα παράστασης:
Studio Μαυρομιχάλη, Μαυρομιχάλη 134.
Πληροφορίες – κρατήσεις, τηλ: 210 6453330 – 6932177826
3ος κύκλος παραστάσεων: από 15 Δεκεμβρίου έως και 13 Ιανουαρίου 2022
Παραστάσεις: Κάθε Τετάρτη και Πέμπτη στις 8:00μμ
Διάρκεια παράστασης: 110΄χωρίς διάλειμμα
Το Studio Μαυρομιχάλη, μέχρι νεωτέρας, λειτουργεί αμιγώς ως χώρος υποδοχής πολιτών που έχουν εμβολιαστεί πλήρως και με τις δύο δόσεις του εμβολίου κατά της COVID-19 ή έχουν νοσήσει εντός του τελευταίου εξαμήνου. Κατά την είσοδο των θεατών στο χώρο, θα γίνεται έλεγχος των απαραίτητων πιστοποιητικών, όπως αυτός ορίζεται από την πολιτεία. Η χρήση προστατευτικής μάσκας είναι υποχρεωτική, σε όλους τους χώρους του θεάτρου, ενώ η προσέλευση ανηλίκων θεατών προϋποθέτει την επίδείξη υπεύθυνης δήλωσης διενέργειας self test των γονέων.
Τιμές εισιτηρίων:
Κανονικό: 14€
Φοιτητικό, κάτω των 25, άνω των 65: 10€
Ατέλειες και Ανέργων: 5€
Προπώληση από 15 Νοεμβρίου έως 15 Δεκεμβρίου με 10 €
Εισιτήρια προπωλούνται στα:
viva.gr
καταστήματα Public
καταστήματα Media Markt
Με την Υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού
Στο θέατρο ΦΟΥΡΝΟΣ η Εταιρεία θεάτρου ΠΑΙΚΤΕΣ παρουσιάζει: Όνειρο ή Εφιάλτης; Ξυπνήστε! Έξι μικρές ιστορίες του Άντον Τσέχωφ

Τσέχωφ διαχρονικός, υπερβατικός, διορατικός, προορατικός, Τσέχωφ ανατόμος τής προεπαναστατικής Ρωσίας.
Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Η υπέρ-εξάντληση των φυσικών και ανθρώπινων πόρων οδηγεί τον πανέμορφο πλανήτη Γαία στον μαρασμό. Η Γη έχει επιβιώσει από πολλές ανθρώπινες αμετροέπειες και απληστίες. Εδέντια (Εδέμ) – Λεμουρία – Ατλαντίδα (κατά Πλάτωνα) – Κατακλυσμός (κατά Παλαιά Διαθήκη) – οι πληγές τού Φαραώ – σεισμοί – λοιμοί – λιμοί – καταποντισμοί… Το ανθρώπινο είδος μόνον αν είναι σφιγμένο σαν γροθιά μπορεί να επιβιώσει χωρίς όμως και να διατηρήσει την ψευδαισθητική αφθονία που το κατατρύχει.
Ελευθερία-Ισότης-Αδελφότης, τα ιδανικά του Διαφωτισμού που ενέπνευσαν πολλές επαναστάσεις είναι τώρα περισσότερο από κάθε άλλη φορά επίκαιρα, επιτακτικής ανάγκης.
Ο Τσέχωφ ανατέμνει την προεπαναστατική Ρωσία της εποχής του. Σαν γιατρός σωμάτων και ψυχών καταδύεται βαθιά στο Συλλογικό Ασυνείδητο, αναζητά κρυμμένους θησαυρούς, αλλά βρίσκει λάσπη, φτωχοδιαβόλους κι αξιολύπητα, νωθρά και αργοκίνητα τέρατα και τερατάκια.
Η ρωσική εκδοχή τής «Φόνισσας», ο γραφειοκράτης που καταχράται την εξουσία του, ο κακοποιητής και κακοπαθημένος, ο άρρωστος κι ο παραμελημένος, ο άκαρδος, ο άσπονδος, ο άφιλος, που συμμορφώνεται όμως κάτω από την πίεση τής ασθένειας, της αδυναμίας, του επικείμενου θανάτου…
Η μεταμέλεια όμως δεν είναι εδώ χριστιανικού τύπου, αλλά μάλλον αθεϊστικού/αγνωστικιστικού. Η θεοσοφία δεν υπεισέρχεται εδώ στα βένθεα αλός των κακοπαθημένων υπάρξεων που υπνοβατούν και αντιδρούν μηχανικά χωρίς να έχουν αυτοσυνείδηση, αν και στο βάθος της ψυχούλας τους το κακό που διασπείρουν και αναπαραγάγουν τούς τύπτει…
Τα φύλα εδώ είναι (ακόμη) διαχωρισμένα. Ο άντρας είναι ο καταπιεστής και η γυναίκα θύμα του.
Αγάπη, Φιλότητα, κατανόηση, ενσυναίσθηση είναι το σαφές μήνυμα, σύγχρονο και μελλοντικό… Δεν εξελίχθηκε δυστυχώς ο άνθρωπος τα τελευταία δύο χιλιάδες χρόνια. Όχι τόσο πολύ, ώστε να αφήσει για πάντα πίσω του τους Λαιστρυγόνες και τους Κύκλωπες τού παρελθόντος.
Η Ιστορία κάνει κύκλους κι ο φασισμός γεννάει τα αυγά του στις κρισιμές εποχές τής στέρησης.
Ο Τσέχωφ έγινε διεθνώς γνωστός από την κατά Στανισλάβσκι θεατρική ερμηνεία του. Όμως δεν είναι μόνον αυτό. Είναι τραγικός κωμωδιογράφος, μελοδραματικός ευθυμογράφος, σπαρακτικός κλόουν, δραματικός τσιρκολάνος, απαθής μίμος, διεκτραγωδός τής αμφιβόλου ισορροπίας και δικαιοσύνης ανθρώπινης συνθήκης…
Ο Τσέχωφ είναι διεθνής και οικουμενικός δια της συνεκδοχής. Προσέξτε επίδοξοι δραματουργοί και δραματικοί ποιητές: αρκεί να αναλύσετε την δική σας μικροκοινωνία και τότε μιλάτε για ολάκερο το ανθρώπινο είδος. Είμαστε συνδεδεμένοι σε ένα αόρατο Διαδίκτυο, όπως τα πουλιά που μεταναστεύουν. Ας μην χρειαστεί να μεταναστεύσουμε ξανά, εγκαταλείποντας ΚΑΙ τον πλανήτη Γη.
Κατανυκτική η παράσταση στο ΘΕΑΤΡΟ ΦΟΥΡΝΟΣ, ΚΡΥΦΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑ ΞΕΧΑΣΜΕΝΑ ΑΙΣΘΗΜΑΤΑ. Ξαναγυρίσαμε πίσω στον χωρόχρονο, στο ανάλογο σημείο μεγάλων ανακατατάξεων. Η κρίσιμη εποχή μας είναι μεταβατική. Η Ρομποτική Τεχνολογία σηματοδοτεί το μεταίχμιο προς μια καινούργια Αναγέννηση, ή προς μια νεόκοπη σκλαβιά. Ίδωμεν. Θα εξαρτηθεί από τον βαθμό ενάργειας, υπευθυνότητας, εγρηγόρσεως των πνευματικών ανθρώπων, ημών των ιδίων…
ΔΕΙΤΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΘΕΑΜΑ/ΑΚΡΟΑΜΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΛΑΒΕΙΑ ΠΟΥ ΤΟΥ ΑΡΜΟΖΕΙ. Προσέρχεσθε κατανυκτικώς, όπως στην Αγιά Σοφιά. «Νίψον ανομήματα μη μόναν όψιν»…
Μετά Λόγου Γνώσεως,
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας, Επισκέπτης Καθηγητής Θεατρικής Κριτικής στο ΕΚΠΑ
info:
Δελτίο Τύπου
Η Εταιρεία θεάτρου ΠΑΙΚΤΕΣ
παρουσιάζει
Όνειρο ή Εφιάλτης; Ξυπνήστε!
Έξι μικρές ιστορίες του Άντον Τσέχωφ
Για πρώτη φορά στο θέατρο
Σκηνοθεσία-δραματουργία Μαρία Σάββα
27 Δεκεμβρίου 2021 – 26 Ιανουαρίου 2022
Θέατρο ΦΟΥΡΝΟΣ
Προπώληση εισιτηρίων:
https://www.viva.gr/tickets/theater/oneiro-i-efialtis-xypniste/
Η Εταιρεία Θεάτρου ΠΑΙΚΤΕΣ και η σκηνοθέτις Μαρία Σάββα συνεχίζει την προσέγγιση της μικρής φόρμας, του διηγήματος στο θέατρο. Το έργο «Όνειρο ή Εφιάλτης; Ξυπνήστε! Έξι μικρές ιστορίες του Άντον Τσέχωφ» θα παρουσιαστεί μόνο για 15 παραστάσεις, από τις 27 Δεκεμβρίου 2021 έως τις 26 Ιανουαρίου 2022, κάθε Δευτέρα, Τρίτη και Τετάρτη (9:00μμ) στο θέατρο Φούρνος (Μαυρομιχάλη 168, Αθήνα, τηλ: 2106460748).
Η παράσταση βασίζεται σε έξι μικρά διηγήματα του Άντον Τσέχωφ που συγκαταλέγονται στα αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας: «Θέλω να κοιμηθώ», «Ο θάνατος ενός δημόσιου υπαλλήλου», «Τα στρείδια», «Ο πόνος» «Το ρομάντσο του κοντραμπάσο» και «Το βιολί του Ρότσιλντ», που ανεβαίνουν για πρώτη φορά στη θεατρική σκηνή.
Ο Άντον Τσέχωφ, ένας από τους σημαντικότερους διηγηματογράφους, αν και περισσότερο διάσημος για τα θεατρικά του έργα, δημιουργεί συναρπαστικές ιστορίες όπου συνυπάρχουν το τραγικό και το κωμικό στοιχείο, η λυρικότητα και η ποίηση, το γκροτέσκο και η φάρσα.
Τα 6 αυτά διηγήματα αποτελούν το πρώτο μέρος μιας ερευνητικής προσέγγισης των διηγημάτων του Άντον Τσέχωφ, με κοινό χαρακτηριστικό το στοιχείο της παραίσθησης που εκδηλώνεται ως απάτη των αισθήσεων -αποτέλεσμα της ψυχολογικής κατάστασης των ηρώων. Μια ακραία στιγμή θα τους οδηγήσει στην αφύπνιση ή την τρέλα.
Ο Τσέχωφ πλησιάζει τον άνθρωπο με γνώση, τρυφερότητα και άφθονο πικρό χιούμορ. Μελετά και καταγράφει χαρακτήρες και συμπεριφορές, αλλά δεν κατηγορεί και δεν καταδικάζει παρά μόνο έμμεσα, με την ήρεμη ευγένεια εκείνου που έχει ο ίδιος βιώσει τον πόνο, τη σκληρότητα αλλά και την αγάπη.
Στόχος μας είναι να αναδείξουμε θεατρικά αυτά τα συναρπαστικά διηγήματα που δεν έχουν μέχρι τώρα παρουσιαστεί στη σκηνή και να αποδείξουμε ότι παραμένουν αδιαμφισβήτητα επίκαιρα και γοητευτικά.
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
«Όνειρο ή Εφιάλτης; Ξυπνήστε! Έξι μικρές ιστορίες του Άντον Τσέχωφ»
Δραματοποιημένη λογοτεχνία
Συγγραφέας: Άντον Τσέχωφ
Μετάφραση: Γιώργος Τσακνιάς («Το βιολί του Ρότσιλντ»), Σταυρούλα Αργυροπούλου («Ο θάνατος ενός δημοσίου υπαλλήλου»)
Σκηνοθεσία-Δραματουργία: Μαρία Σάββα
Σκηνικά-κοστούμια: Μαρία Καραθάνου
Πρωτότυπη μουσική: Τηλέμαχος Μούσσας
Μουσική επιμέλεια: Μαρία Σάββα
Φωτισμοί: Ναυσικά Χριστοδουλάκου
Ηθοποιοί: Νικόλας Αλεξίου, Χρήστος Δεσπότης, Χριστίνα Γκέγκα, Λευτέρης Καταχανάς, Μαρία Σάββα
Βοηθοί σκηνοθέτη: Άρτεμις Παπαδάκη, Χρήστος Δεσπότης, Λευτέρης Καταχανάς
Φωτογραφίες: Λευτέρης Καταχανάς, Άρτεμις Παπαδάκη
Επικοινωνία: Δέσποινα Ερρίκου, Ράνια Παπαδοπούλου
Παραγωγή: Εταιρεία Θεάτρου ΠΑΙΚΤΕΣ
https://www.facebook.com/PAIKTESTheatreCompany
Η παράσταση επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού
Ευχαριστούμε τις εκδόσεις Πατάκη για την ευγενική παραχώρηση της μετάφρασης του διηγήματος «Το βιολί του Ρότσιλντ» και τις εκδόσεις Απόπειρα για την ευγενική παραχώρηση της μετάφρασης του διηγήματος «Ο θάνατος ενός δημόσιου υπαλλήλου».
Info
Παραστάσεις: 27 Δεκεμβρίου 2021 έως 26 Ιανουαρίου 2022
Για 15 μόνο παραστάσεις
Κάθε Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη στις 9:00 μμ
ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 100 λεπτά
ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ: 14 € (κανονικό), 10 € (φοιτητικό, άνω των 65), 8 € (ανέργων, ατέλειες)
ΠΡΟΠΩΛΗΣΗ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ – VIVA: https://www.viva.gr/tickets/theater/oneiro-i-efialtis-xypniste/
Θέατρο Φούρνος
Μαυρομιχάλη 168, ΤΚ 11472 Αθήνα, τηλ: 2106460748
https://goo.gl/maps/brP2QqXJbUZ4QsXXA
Στη διάθεσή σας για συνεντεύξεις
Επικοινωνία:
Δέσποινα Ερρίκου, τηλ: 6944 613 607, errikou@eexi.gr
Ράνια Παπαδοπούλου, τηλ: 695 500 58 59, ran.papadopoulou@gmail.com
«Φλανδρώ» ποιοτικό μουσικό θέατρο.
Υψηλή λογοτεχνία και λαγαρή ελληνική λαλιά. Στο θέατρο «Φούρνος». Μην το χάσετε!!!
Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Η Κρίση κι ο κορωνοϊός έχουν και τις παράπλευρες ωφέλειές τους. Ξαναγυρίσαμε στην ιερότητα τού επί σκηνής Λόγου, στην Υψηλή Ποίηση, στην θεατρική λιτότητα, στην φορμαλιστική λακωνικότητα, στην αφηγηματική αφαιρετικότητα, στην εκφραστική σωματικότητα, μα πάνω απ’ όλα ΑΝΑ-ΚΑΛΥΨΑΜΕ την ΜΟΥΣΙΚΗ τής πανάρχαιας ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, συνεχούς μέσα στον Χρόνο, διαρκώς εμπλουτιζόμενη από τα μικρά ή μεγάλα ρεύματα των παγκοσμίων σεισμικών δονήσεων (πολιτισμικών και λαογραφικών).
Τα πράγματα δεν είναι άσπρο-μαύρο. Ο μανιχαϊσμός είναι καταστροφικός για την Σκέψη. Η ημιμάθεια κι η αμορφωσιά οδηγούν νονοτελειακά μέσα στην Ιστορία στους διαφόρων μορφών απολυταρχικούς φασισμούς. Ακόμα και η λεγομένη «πολιτική ορθότητα» είναι μια μορφή φασισμού, από την ανάποδη.
Η ελευθερία τού Λόγου και της έκφρασης προϋποθέτει τον λόγο και τον αντίλογο όχι όμως και την εξόντωσιν τού αντιπάλου. «Πάταξον μεν άκουσον δε». Κινδυνεύουμε σαν λαός να χάσουμε την πολιτισμική μας ταυτότητα, γιατί κάποιοι ημιμαθείς κατήργησαν τους τόνους, τις αρχαΐζουσες λέξεις, την πατροπαράδοτη σάτιρα, τις γονιμολατρικές τελετές, τα καρναβαλικά-διονυσιακά δρώμενα και σε λίγο θα μείνουμε γυμνοί από παράδοση, ψάρια στον πάγκο τής λαϊκής αγοράς, κρέατα στον «ελεό» τού χασάπη, εύκολη λεία σε πάσης φύσεως εκμεταλλευτές-εξουσιαστές. Ποιος θυμάται σήμερα την λέξη «ελεός» που χρησιμοποιεί και ο Αριστοφάνης; Ποιος μπορεί να διαβάσει σήμερα τον Παπαδιαμάντη στο πρωτότυπο; Ποιος θυμάται την προσωδία (σε μακρά και βραχέα) της ελληνικής γλώσσας; Ποιος ξέρει ότι η πάλαι ποτέ δασεία ήταν ένα (εν μέρει) άφωνο h; Γιατί οι Γάλλοι, οι Ιταλοί, οι Ισπανοί, οι Γερμανοί τηρούν ως κόρην οφθαλμού την παραδοσιακή ορθογραφία τους κι εμείς βιαζόμαστε να την ξεπουλήσουμε στον βωμό ενός λαϊκισμού που μόνον τον λαό βλάφτει;
Αυτές και άλλες πολλές σκέψεις μοί [δοτική] εγεννήθησαν παρακολουθώντας την παμμεγίστη παράσταση στο γειτονικό μου θέατρο «Φούρνος», της Νεάπολης Εξαρχείων.

Φωνές και μουσική, σώματα και όργανα, εκφορές ποιητικές κι ανατάσεις σε ύψη που και ο Λογγίνος θα μπορούσε να προσμετρήσει στην πολιτιστική σταθερά άνοδο τής εξέλιξης προς μια καινούργια Αναγέννηση.
Η Ρομποτική Λογοτεχνία και οι κβαντικοί ηλεκτρονικοί υπολογιστές θα διευρύνουν τους ορίζοντες της Συλλογικής Ανθρώπινης Συνειδητότητας, η Φαντασία θα γίνει απαραίτητη στις διαφορικές εξιώσεις τού μέλλοντος.
Τότε θα ανακαλύψουμε τον Παπαδιαμάντη στο πρωτότυπο γιατί θα συνηχεί με τις συμπαντικές σταθερές και θα κινητοποιεί τις υπάρξεις μας στο πιο βαθύ ψυχοσωματικό επίπεδο. Η πάσης μορφής φασισμοί δεν θα μπορούν τότε να σταθούν γιατί η μόνη ισχύουσα εξίσωση είναι:
ΚΑΚΙΑ = Άγνοια + Υστερόβουλος ατομοκεντρισμός.
Μην χάσετε την εξαιρετική αυτή παράσταση στο ΘΕΑΤΡΟ ΦΟΥΡΝΟΣ και άλλες παρόμοιες, ποιοτικές, ποιητικές. Μας ξαναγυρίζουν στην προβιομηχανική αθωότητα τού ανθρωπίνου είδους, μας ΕΠΙΤΡΕΠΟΥΝ ΤΗΝ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΑΟΡΑΤΟ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΑΤΩΝ που λάτρευαν ακόμα και οι «πρωτόγονοι» απαξάπαντες.
Η ΦΥΣΗ ΕΙΝΑΙ ΟΝΤΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΟ ΌΝΤΩΣ ΌΝ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΕΙ ΩΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑ, ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΝΑΟ ΜΑΣ.
Ας διαλύσουμε τα σύννεφα τού άκρατου υλισμού κι ας ξαναγίνουμε πνευματικοί ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΜΑΣ.
Δεν θα κουραστώ όσο ζω να μεθώ με το ΦΩΣ τής ΑΛΗΘΕΙΑΣ και της ΟΜΟΡΦΙΑΣ. Κι είμαι κάθε στιγμή να πληρώσω το κόστος τής φωτολαγνείας μου.
“Intoxicated by Light” είναι ο τίτλος ενός προ εικοσαετίας βιβλίου τής Shri Maa, προφανώς κι εμφανώς φωτισμένης στην Αγάπη.
Με άπειρο σεβασμό προς όλες τις μορφές Ζωής,
Υποκλίνομαι σε αυτό το παπαδιαμαντικό μετά-ποίημα…
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας, Επισκέπτης Καθηγητής Θεατρικής Κριτικής στο ΕΚΠΑ
info:
Το Αθηναϊκό Μουσικό Θέατρο παρουσιάζει
Φλανδρώ
Το Αγνάντεμα και το Άνθος του γιαλού του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη
Μουσική σύνθεση – Σύλληψη Φένια Παπαδόδημα
Παραστάσεις Από Σάββατο 8 Ιανουαρίου
Από τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη στον Χρήστο Βακαλόπουλο
Σήμερα ίσως περισσότερο από ποτέ ο κόσμος έχει ανάγκη από ‘‘αλαφροΐσκιωτους‘‘ σαν τον Παπαδιαμάντη και τους ήρωες των διηγημάτων του. Εκείνους που κυνηγούν αστέρια φλεγόμενα πάνω στα κύματα και που ακούν τους βράχους να τραγουδούν.
Η Φλανδρώ, η γυναίκα – βράχος, είναι ένας αρχαίος θρύλος. Μια γυναίκα που στοίχειωσε αγναντεύοντας το ανοιχτό πέλαγος, περιμένοντας τον άντρα της να γυρίσει. Τα πικρά της δάκρυα έγιναν θύελλα και χωρίς να το θέλει, έπνιξε τον αγαπημένο της.
Καταράστηκε την θάλασσα αλλά και τον εαυτό της. Παρακάλεσε τους αρχαίους θεούς να την κάνουν βράχο. Να μείνει για πάντα εκεί. Στυλωμένη στο βάσανο της. Ν’ αγναντεύει το πέλαγος.
Μόνο όταν μία ευσεβής Σκιαθώτισσα έχτισε στο απόκρημνο αυτό σημείο το εκκλησάκι της Παναγίας της Κατευοδώτρας, το μέρος ’’μέρωσε’’, η κατάρα καταλάγιασε.
Η Φλανδρώ είναι ο αντίποδας της Λουλούδως. Της τρυφερής κόρης που μαράζωσε περιμένοντας να γυρίσει από τον πόλεμο το πριγκιπόπουλο που της έταξε αρραβώνα αλλά δεν κατάφερε να την παντρευτεί γιατί οι βάρβαροι το αιχμαλώτισαν. Η Λουλούδω αγνοώντας την τύχη του, τον περιμένει και κλαίει πικρά. Μόνο που τα ταπεινά της δάκρυα εξατμίζονται αθόρυβα, αφήνοντας πίσω τους ένα όμορφο, μοσχομυριστό λουλουδάκι. Το άνθος του γιαλού.
Δύο όψεις της απώλειας. Η άρνηση και η μετουσίωση της.
Γέφυρα ανάμεσα στα δύο αυτά κείμενα, μια προσωπική επιστολή του Παπαδιαμάντη στον πατέρα του, που μας μεταφέρει στην σκληρή πραγματικότητα της δικής του καθημερινότητας, στην Αθήνα, στα τέλη του 1800.
Ολομόναχος, χωρίς λεφτά να πληρώσει τα πλέον απαραίτητα, ακροβατεί κι αυτός όπως οι ήρωες των διηγημάτων του, ανάμεσα σε δύο κόσμους.
Στην σκληρή και πεζή πραγματικότητα και σ’ έναν κόσμο μυστικό, κρυφό, τον οποίον μετουσιώνει τόσο μοναδικά σε εικόνες, ήχους και λέξεις τόσο μουσικά ορχηστρωμένες, κάνοντας τον ακροατή ν’ αναρωτιέται ποιος από τους δύο κόσμους είναι τελικά ο αληθινός.
Ένα σύγχρονο ντουέτο από την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, η Γωγώ Ξαγαρά στην άρπα και Ήβη Παπαθανασίου στο τσέλο, συμπράττουν με τη Φένια Παπαδόδημα στην ερμηνεία των κειμένων και το τραγούδι και με τον Γιώργο Παλαμιώτη στο ηλεκτρικό μπάσο και τη δημιουργία ηχητικών τοπίων. Μέσα από πρωτότυπες μουσικές συνθέσεις της Φένιας Παπαδόδημα μοιράζονται την μαγεία του Παπαδιαμάντη.
Οι ζωγραφιές του Γιώργου Κόρδη, αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της παράστασης. Είναι ο τόπος όπου η συνύπαρξη των δύο παράλληλων κόσμων γίνεται δυνατή. Καταγράφεται, αποτυπώνεται για πάντα.
Συντελεστές
Φένια Παπαδόδημα: Μουσική Σύνθεση – Σύλληψη
Γιώργος Κόρδης: Ζωγραφιές
Γιώργος Παπαστυλιανός : Eρμηνεία
Γωγώ Ξαγαρά: Άρπα – Ερμηνεία
Ήβη Παπαθανασίου : Τσέλο- Ερμηνεία
Γιώργος Παλαμιώτης: Ηλεκτρικό μπάσο, Ηχητικά τοπία- Ερμηνεία
Φένια Παπαδόδημα: Φωνή, Λούπες, Λαούτο – Ερμηνεία
Σοφήλια Τσορτέκη : Βοηθός Σκηνοθέτη
Απόστολος Τσατσάκος: Φωτισμοί
Παύλος Κοσμίδης: Φωτογραφίες
Χρύσα Ματσαγκάνη: Επικοινωνία
*Η Γωγώ Ξαγαρά ερμηνεύει το Nocturne for harp του Alan Hovhaness στην εισαγωγή του έργου.
Πληροφορίες Παράστασης
Παραστάσεις
Από 8 έως 23 Ιανουαρίου
Ημέρες & ώρες παραστάσεων
Σάββατο 8, 15, 22 Ιανουαρίου στις 21:15
Κυριακή 9,16,23 Ιανουαρίου στις 20:30
Τιμές εισιτηρίων
Γενική Είσοδος: 12€
Φοιτητικό: 10€
Μειωμένο: (ανέργων, πολυτέκνων, ΑμεΑ, 65+) 8€
Διάρκεια παράστασης
70 λεπτά χωρίς διάλειμμα
Προπώληση εισιτηρίων: VIVA: https://www.viva.gr/tickets/theater/flandro/
Θέατρο Φούρνος
Μαυρομιχάλη 168, Αθήνα
Τηλέφωνο: 21 0646 0748
Δημόσιες σχέσεις & Επικοινωνία Παράστασης
Χρύσα Ματσαγκάνη
Τ: (+30)698 6811609
«Συμφορά από το πολύ μυαλό» του Αλεξάντρ Γκριμπογέντοφ

στο Θέατρο Οδού Κυκλάδων μέχρι 23 Ιανουαρίου – ΠΡΟΛΑΒΕΤΕ!!! Μία από τις καλύτερα σκηνοθετημένες παραστάσεις συνόλου τής χρονιάς!!!
Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Ο Στάθης Λιβαθηνός, έμπειρος στη ρωσική δραματουργία και παλαιός συνεργάτης τού Λευτέρη Βογιατζή, έκανε και πάλι το θαύμα του: σε έναν στενό, λιλιπούτειο χώρο για θέατρο δωματίου (kammerspiele) έστησε ένα ολόκληρο «εξωτερικό» με το μηχανικό ηλιακό ρολόι, με το χιόνι και τις περατζάδες των μεσο-μεγαλοαστών τής τσαρικής ανισότητας.
Έμμετρη μετάφραση που δεν ακουγότανε πάντα, η κίνηση πρωταγωνιστούσε, τα γκρουπαρίσματα (ομαδοποιήσεις, ελληνιστί), ο γοργός ρυθμός τού λόγου, οι εξωστρεφείς κορώνες που γεφύρωναν τον ποιητικό ρεαλισμό με τον εξπρεσσιονισμό, μα πάνω απ’ όλα η ονειρική κατάσταση που επιτυγχανόταν εις δόξαν τού Στανισλάβσκι και της μεθόδου του.

Σκηνικά και κοστούμια εντέχνως αφημένα στο φυσιολογικό πέσιμό τους πάνω σε σώματα φυσικά, που δεν ασφυκτιούσαν αλλά «ανέπνεαν» ομαλά.
Ο Έρωτας το βασικό κινητήριο στοιχείο ανθρώπων προνομιούχων που ζούνε μέσα στην πλήξη. Αργόσχολοι και καριερίστες. Άτομα που προσπαθούνε να πιαστούνε από το παραπαίον κράτος, να παρασιτίσουν, να σιτιστούν, να τελεσφορήσουν ασκώντας εξουσία πάνω σε όλους τους άλλους.
Η γραφειοκρατία που δεν ήταν αποκλειστικό προνόμιο τού υπαρκτού σοσιαλισμού προφανώς προϋπήρχε.
Επαναστάτης κι επαναστατικός ο Γκριμπογέντοφ γλίτωσε την Σιβηρία εξ αιτίας της συμμετοχής του σε ένα ανατρεπτικό κίνημα, το έργο του όμως πέρασε από πολλές κρησάρες λογοκρισίας μέχρι να φτάσει έως εμάς, ικανό κι αναγκαίο δείγμα μιας τέχνης σατιρικής. Η κοινωνική κριτική στοιχίζει πάντα, ειδικά όταν καυτηριάζει ανθρώπους χωρίς χιούμορ. Το ελευθεροφρονείν μπορεί να είναι διαφωτιστικό, είναι όμως κι ανθυγιεινό. Τελικά, ο καλός μας συγγραφέας πέθανε νέος στην Περσία, που τον έστειλε ο Τσάρος ως πρέσβη. Μάλιστα. Σκοτώνουν τα ά-λογα κούρσας πριν γεράσουν, όταν είναι επικίνδυνα για την καθεστηκυία τάξη και δεν κάθονται ήσυχα-ήσυχα στα αυγά τους.
Η κοινωνική κριτική κυριαρχεί στον υπό-κείμενο χώρο αυτού του λαμπρού και σίγουρα παραγνωρισμένου έργου, που το είδαμε για πρώτη φορά στην Ελλάδα χάρη στην μύτη λαγωνικού που διέθετε ο Λευτέρης Βογιατζής και η αρχική «Σκηνή».
Είδα το έργο στις 13 του μήνα και στη σκηνή υποκλίνονταν 13 ηθοποιοί. Όμως δεν έπαθα και τίποτα. Μέχρι σήμερα… Απλώς ροχάλισα λίγο κάποια στιγμή. Αστειεύομαι. Μην την χάσετε αυτή την παράσταση. Μόνον ο Κακλέας κι ο Λιβαθηνός ξέρουν να κινούν έτσι μεγάλες ομάδες ηθοποιών στη σκηνή. Ο Λιβαθηνός και σε …μικρή σκηνή.
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας, Επισκέπτης Καθηγητής Θεατρικής Κριτικής στο ΕΚΠΑ
info:
Με μεγάλη επιτυχία ολοκληρώνονται στις 23 Ιανουαρίου οι παραστάσεις του έργου «Συμφορά από το πολύ μυαλό» του Αλεξάντρ Γκριμπογέντοφ. Το αριστούργημα της ρωσικής δραματουργίας παρουσιάστηκε τη φετινή σεζόν -για πρώτη φορά μετά το πρώτο του ανέβασμα το 1986 από τον Λευτέρη Βογιατζή- στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων σε σκηνοθεσία Στάθη Λιβαθινού και έναν θίασο δεκατριών ηθοποιών. Μια τραγική φάρσα για έναν ερωτευμένο άνθρωπο που συντρίβεται από τον θρίαμβο της μετριότητας. Τελευταίες 10 παραστάσεις: Τετάρτη 12/1 και 19/1 στις 19:00, Πέμπτη 13/1 & 20/1 και Παρασκευή 14/1 & 21/1 στις 20:30, Σάββατο 15/1 & 22/1 στις 21:00 και Κυριακή 16/1 & 23/1 στις 19:00.
Αλεξάντρ Γκριμπογέντοφ
Συμφορά από το πολύ μυαλό
Σκηνοθεσία Στάθης Λιβαθινός
Το Θέατρο της οδού Κυκλάδων – Λευτέρης Βογιατζής, ένα από τα σημαντικότερα και επιδραστικότερα θέατρα της αθηναϊκής σκηνής, περνάει στη νέα του εποχή. Χτίζοντας γέφυρες με τη σπουδαία ιστορία του ιδρυτή του και με το βλέμμα ταυτόχρονα στραμμένο μπροστά, o πολιτιστικός οργανισμός ‘Λυκόφως’ του Γιώργου Λυκιαρδόπουλου αναλαμβάνει για τα επόμενα 10 χρόνια το ιστορικό θέατρο της Κυψέλης.
Οι πόρτες άνοιξαν στις 6 Νοεμβρίου με το έργο-σταθμός της ρωσικής δραματουργίας ‘Συμφορά από το πολύ μυαλό’ του Αλεξάντρ Γκριμπογέντοφ σε σκηνοθεσία του Στάθη Λιβαθινού, με μια καινούργια 13μελή ομάδα νέων και παλαιότερων ηθοποιών και σε νέα έμμετρη μετάφραση της Έλσας Ανδριανού. Το θεμελιώδες αυτό κείμενο ανέβηκε για πρώτη φορά από τον Λευτέρη Βογιατζή το 1986 και έκτοτε δεν παρουσιάστηκε ποτέ ξανά στην Ελλάδα.
Η νέα σύγχρονη προσέγγιση του Στάθη Λιβαθινού πάνω στην κλασική αυτή ρώσικη κωμωδία επιχειρεί να αναδείξει τις -σχεδόν σκανδαλώδεις- αναλογίες του με το δικό μας “σήμερα” και συνομιλεί με τη δηκτική ανατομία των αρχών του ρωσικού 19ου αιώνα που έχει φιλοτεχνήσει ο Γκριμπογέντοφ αξιοποιώντας τα μοτίβα της κλασικής ευρωπαϊκής κωμωδίας κάτω από τα οποία αναδύονται συνεχώς η ανελέητη κριτική και η πικρή επίγνωση.
Η ματαιωμένη επιστροφή και η κανιβαλική κατακρήμνιση του ευφυούς πολυτάλαντου που αρνείται με απόλυτο τρόπο να προσαρμοστεί σε μια κοινωνία που αποθεώνει τη μετριότητα, η μετωπική σύγκρουση μιας ειλικρινούς ιδεολογικής στάσης με την αέναη προσαρμογή που εξασφαλίζει την επιτυχία, η απουσία ελπιδοφόρας πολιτικής δράσης σε εποχές που υπάρχει απόλυτη ανάγκη αλλαγής ενώ το νέο δεν διαφαίνεται ακόμη, η αντιπαράθεση ενός πολιτισμού εικονικής ελαφρότητας με τις πραγματικές ανάγκες επιβίωσης, ο χρόνος που αλλοιώνει τα πάντα οδηγώντας τα στο αναπόφευκτο τέλος, η ερωτική προδοσία που ακυρώνει σχέσεις ζωής αντικαθιστώντας τις με ανούσιες συμβατικές, είναι μόνο μερικά από τα θέματα που εντοπίζονται, τόσο στο χαοτικό παρόν μας, όσο και στην κοινωνία την οποία στοχοποιεί η οξεία σατιρική ματιά του Γκριμπογέντοφ.
Η παράσταση σηματοδοτεί την επιστροφή του Στάθη Λιβαθινού στο ελεύθερο θέατρο, καθώς πρόκειται για την πρώτη του σκηνοθεσία μετά τη θητεία του ως Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου.
Μετάφραση: Έλσα Ανδριανού
Σκηνοθεσία: Στάθης Λιβαθινός
Σκηνικά-Κοστούμια: Ελένη Μανωλοπούλου
Μουσική: Δημήτρης Μαραμής
Κίνηση: Πάρης Λεόντιος
Φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου
Βοηθοί σκηνοθέτη: Έμιλυ Λουϊζου, Σοφία Παλάτη
Βοηθός σκηνογράφου-ενδυματολόγου: Έμιλυ Κουκουτσάκη
Φωτογραφίες: Ελίνα Γιουνανλή
Παίζουν (αλφαβητικά): Τζωρτζίνα Δαλιάνη, Θέμης Θεοχάρογλου, Ιωάννα Κολλιοπούλου, Αθανασία Κουρκάκη, Νέστωρ Κοψιδάς, Μάριος Κρητικόπουλος, Πάρις Λεόντιος, Νεφέλη Μαϊστράλη , Λίλλυ Μελεμέ, Ερρίκος Μηλιάρης, Παναγιώτης Παναγόπουλος, Δημήτρης Φιλιππίδης, Γιλμάζ Χουσμέν
Μια παραγωγή του Πολιτιστικού Οργανισμού «Λυκόφως»
Θέατρο Οδού Κυκλάδων – Λευτέρης Βογιατζής
Κυκλάδων 11 & Κεφαλληνίας, Κυψέλη
Τηλ.: 2108217877
Τιμές εισιτηρίων:
Τετάρτη έως Παρασκευή: 18 ευρώ Ανέργων/Φοιτητικό/ΑΜΕΑ: 15 ευρώ
Σάββατο και Κυριακή: 20 ευρώ Ανέργων/Φοιτητικό/ΑΜΕΑ: 17 ευρώ
Προπώληση:
Ticketservices.gr: https://www.ticketservices.gr/event/symfora-ap-to-poly-myalo
Viva.gr: https://www.viva.gr/tickets/festival/theater/symfora-ap-to-poly-myalo
«Λεωφορείον ο Πόθος», έργο επίκαιρο, διαχρονικό, κλασικό, δαρβινικό αλλά και κβαντικό.

Στο Εθνικό μας Θέατρο, σε μια υπέροχη τρίωρη απολαυστική παράσταση.
Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Αθάνατο έργο, ειδικά τώρα που δημοσιοποιούνται θέματα συζυγοκτονιών, κακοποίησης γυναικών και μη προνομιούχων εν γένει. «Υπέρ αδυνάμου» ο λόγος τού Τεννεσσή Γουίλλιαμς, που μεγάλωσε με μια αδελφή που κατέφευγε στον «Γυάλινο κόσμο» της και με μια μάνα θύμα των συνθηκών.
Η αμερικάνικη κοινωνία εξελίχθηκε σημαντικά από το 1947 μέχρι σήμερα. Θέματα διαφορετικότητας μοιάζουν να έχουν λυθεί, τουλάχιστον σε θεσμικό επίπεδο. Αυτά τα εβδομήντα χρόνια που περάσανε από τότε απέδειξαν περίτρανα το ανατροφοδοτικό στοιχείο τού δημοκρατικού πολιτεύματος όταν βασίζεται και στηρίζει τα ιδεώδη τού Διαφωτισμού.
Ισότης-Ελευθερία-Αδελφότης, Δικαιοσύνη, Ισονομία. Δεν είναι απλώς λέξεις στο χαρτί στην οθόνη ή στο χαρτί. Είναι η πεμπτουσία της Δημοκρατίας. Το Αμερικάνικο Σύνταγμα καθιερώνει και θέτει στο απυρόβλητο της ελευθερία τής έκφρασης, με προεξάρχουσα την ελευθερία τού Λόγου.
Παρά τις όποιες δοκιμασίες και κλυδωνισμούς που προέκυψαν από την πρακτική εφαρμογή αυτών των πάγκοινων αξιών, δεν υπάρχει μέχρι τώρα κανένα άλλο πολιτικό-κοινωνικό μοντέλο που να τα εξασφαλίζει.
Η εν θέματι παράσταση τού πολυκύμαντου Εθνικού μας Θεάτρου δικαιώνει τον συγγραφέα, δραματικό ποιητή Τεννεσσή Γουίλλιαμς (τον διαχρονικότερο κι ανθεκτικότερο στον πανδαμάτορα Χρόνο, ισχυρότερο όλων των συγχρόνων και προγενέστερών του).
Το χιλιοειδωμένο, χιλιοανεβασμένο και χιλιοειδωμένο αυτό έργο είναι αειθαλές όταν το σεβαστεί κανείς και το πάρει κατά γράμμα. ΓΙΑΤΙ ΝΑΙ, ΤΟ ΓΡΑΜΜΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ Ο ΤΥΠΟΣ ΣΤΗΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ. ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΑ ΡΑΣΑ ΚΑΝΟΥΝ ΤΟΝ ΠΑΠΠΑ και οι οιεσδήποτε κόντρα διανομές μόνον να εξασθενήσουν και να αδικήσουν το πρωτότυπο απαστράπτον κείμενο μπορούν.
Όσο πιο συνδημιουργικά συντηρητικό το ανέβασμα τόσο κλασικών και δοκιμασμένων μέσα στον Χρόνο έργων που βασίζονται στον λόγο τόσο ασφαλέστερα από αισθητικής, ρυθμολογικής και θεματολογικής πλευράς τα αποτελέσματα.
Είναι η πρώτη φορά που το βλέπω ανεβασμένο «Το Λεωφορείον ο Πόθος» (με νι, ευφωνικό και παλιομοδίτικο), είναι η πρώτη φορά που το απολαμβάνω, συγκινούμαι, κινητοποιούμαι, συμπάσχω, συμμετέχω μέσα μου βουβός, διαδρώ (στην εικονική οθόνη τού συνειδητού μου, αλλά και στα βαθιά νερά τού υποσυνείδητου)… είναι η πρώτη φορά που δεν βρίσκω τίποτα να προσθέσω ή να αφαιρέσω, τίποτα να παρατηρήσω ή να προτείνω για βελτίωση.
Βεβαίως, η πρωταγωνίστρια ήταν μονόχορδη και με ελάχιστες φωνητικές δυνατότητες, όμως κι αυτό προσέθετε στην αληθοφάνεια τής ερμηνείας.
Το βασικό ζευγάρι Στέλλας-Κοβάλσκι παραήταν baby-face και έδειχναν πολύ νεαρότεροι από τα υποτιθέμενα 25 και πλέον έτη τους (της εποχής τού 1950). Ειδικά η ηθοποιός που υποδύθηκε την Στέλλα έμοιαζε με κόντρα διανομή, ειδικά όταν κατέβαινε την θρυλική σκάλα ενδίδοντας στον κτηνώδη σεξουαλικό πόθο. Εμείς αυτό που βλέπαμε (και το συζήτησα με άλλους θεατές αυτό) ήταν κάποιος απροσδιόριστος πρωτοεφηβικός ερωτισμός που θα ταίριαζε περισσότερο στην Μπλανς, που ξεχειλίζει από καθυστερημένη παιδική αθωότητα (στο υπό-κείμενο τού έργου). Οι άλλοι ρόλοι ευτύχησαν σε ταιριαστή διανομή κι αποδόθηκαν επάξια από τους αντάξιους καλλιτέχνες.
Όλοι αξιέπαινοι, όλοι αξιόμαχοι, όλοι αξιοσέβαστοι στο δύσκολο λειτουργικό τους καθήκον.
Δείτε αυτή την παράσταση. Μην την χάσετε. Η καλύτερη τού Εθνικού μας Θεάτρου μέχρι τώρα, για αυτή την θεατρική περίοδο.
Εξαιρετικά τα σκηνικά και τα κοστούμια, η μουσική, οι φωτισμοί, η μπρεχτική προβολή τού εσωτερικού στον εξωτερικό χώρο.
Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας, Επισκέπτης Καθηγητής Θεατρικής Κριτικής στο ΕΚΠΑ
info:
https://www.n-t.gr/el/events/lewforeion_o_pothos/
https://www.ticketservices.gr/event/leoforeio-o-pothos/?lang=el
Τενεσί Ουίλιαμς
Λεωφορείον ο Πόθος
Έναρξη: 12 Nοεμβρίου 2021
Η Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος» ξεκινά τη νέα θεατρική περίοδο με ένα αριστούργημα της παγκόσμιας δραματουργίας, το Λεωφορείον ο πόθος, του Τενεσί Ουίλιαμς, το οποίο παρουσιάζεται σε σκηνοθεσία Θανάση Σαράντου.
Νέα Ορλεάνη, τέλη της δεκαετίας του 1940. Η Στέλλα και ο Στάνλεϊ Κοβάλσκι, δύο άνθρωποι από διαφορετικούς κόσμους – η Στέλλα κόρη μιας ξεπεσμένης αριστοκρατικής οικογένειας του Νότου, ο Στάνλεϊ ένας τραχύς Πολωνός μετανάστης δεύτερης γενιάς – ζουν έναν παθιασμένο έρωτα σε μια γοητευτικά παρηκμασμένη συνοικία της πόλης υπό τους μελαγχολικούς ήχους της τζαζ. Αυτό μέχρι τη στιγμή που στο σπίτι τους φτάνει η Μπλανς Ντυμπουά, η αδελφή της Στέλλας. Η Μπλανς στις αποσκευές της φέρνει όλη την απελπισία της χαμένης ζωής της, τα οικογενειακά βάρη που την τσάκισαν, έναν εύθραυστο ψυχισμό που την κάνει να προτιμά να ζει στη φαντασία αντί στην οδυνηρή πραγματικότητα. Η ματαίωση, η αποτυχία και ο χρόνος που περνά αδυσώπητα στοιχειώνουν το πολυδιάστατο έργο του Ουίλιαμς, που αντανακλά έναν σκληρό κόσμο ο οποίος αποβάλλει ή καταστρέφει όποιον δεν μπορεί να ενσωματωθεί.
Το έργο γράφτηκε το 1947 και έκανε πρεμιέρα στο θέατρο Ethel Barrymore στη Νέα Υόρκη, σε σκηνοθεσία Ηλία Καζάν. Το 1951 γνώρισε παγκόσμια επιτυχία με τη μεταφορά του στον κινηματογράφο από τον ίδιο σκηνοθέτη και με πρωταγωνιστές την Βίβιαν Λη (Μπλανς) και τον Μάρλον Μπράντο (Στάνλεϊ). Έκτοτε έχει γνωρίσει αναρίθμητες αναβιώσεις στις σκηνές όλου του κόσμου, εντούτοις είναι η πρώτη φορά που το έργο ανεβαίνει στο Εθνικό Θέατρο.
Ταυτότητα παράστασης
Μετάφραση-Σκηνοθεσία: Θανάσης Σαράντος
Σκηνικά: Άση Δημητρολοπούλου
Κοστούμια: Λίνα Μότσιου
Μουσική: Κωνσταντίνος Ευαγγελίδης
Κίνηση: Εύη Οικονόμου
Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα
Βοηθός σκηνοθέτη: Δημήτρης Κακαβούλας
Σύμβουλος δραματουργίας: Μάρκος Τσούμας
Βοηθός σκηνογράφου: Φανή Παϊτάκη
Βοηθός ενδυματολόγου: Σοφία Τάμπλερ
Βοηθός σχεδιασμού ήχου: Τάσος Μπακασιέτας
Διανομή (αλφαβητικά)
Γιατρός: Άγγελος Ανδριόπουλος
Μιτς: Ιερώνυμος Καλετσάνος
Μάργκαρετ-Νοσοκόμα: Ίντρα Κέιν
Πάμπλο: Λάμπρος Κτεναβός
Στιβ: Νικόλας Μακρής
Ευνίκη-Μεξικάνα: Πηνελόπη Μαρκοπούλου
Στέλλα: Νάνσυ Μπούκλη
Mπλανς: Κωνσταντίνα Τάκαλου
Στάνλεϊ: Αποστόλης Τότσικας
Νέος: Γρηγόρης Φρέσκος
Μουσικοί επί σκηνής: Κωνσταντίνος Ευαγγελίδης, Γιάννης Παπαναστασίου
Φωτογραφίες προγράμματος: Ανδρέας Σιμόπουλος.
