Κβαντικός Προμηθέας
ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΠΟΥΡΑ
Φαίνεται ότι πέρασε η εποχή τών μεγάλων ηρώων, των μεγάλων ηθοποιών, του μεγάλου μυθιστορήματος. Από την αρχαία τραγωδία εξέλιπαν οι πρωταγωνιστές κι απέμεινε ο Χορός. Εποχή πλουραλισμού, ελευθερίας, ανοχής, πειραματισμών, αλλαγής, αλλά και ταυτόχρονα εποχή λαϊκισμού, απλοπλοιήσεων, «αρπαχτής», αλαζονείας, ωχαδερφισμού, «ξερολισμού» και δοκησισοφίας. Διαλέξτε αν θέλετε να δείτε το ποτήρι μισογεμάτο ή μισοάδειο. Νοσταλγώ τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ δεμένον στον σκηνικό βράχο στην επιτυχημένη παράσταση του σημαντικού σκηνοθέτη και δασκάλου Σπύρου Ευαγγελάτου. Τότε υπήρχε και λόγος και αντίλογος στο αρχαίο δράμα. Σήμερα κυριαρχεί η πολτοποίηση, η απαξίωση και η διαφοροποίηση τών πάντων. Παρά τις όποιες προγραμματικές δηλώσεις τών συντελεστών τής παράστασης του Αισχύλειου δράματος «Προμηθέας Δεσμώτης» σε «προσαρμογή μετάφρασης – διασκευή – σκηνοθεσία» τού Έκτορα Λυγίζου (μπράβο του για την ακρίβεια της διατύπωσης) και στη λειτουργική μετάφραση του Παναγιώτη Μουλλά, είδαμε αντί για την επιχειρούμενη «συλλογικότητα» έναν κβαντικό δυισμό, μία κακόγουστη ηχώ συνεκφωνήσεων-αντιφωνήσεων και σύγχυσης. Αυτοί οι πειραματισμοί γίνονταν στην Ευρώπη τη δεκαετία τού 1970 και του 1980. Πώς μας προέκυψαν με χρονοκαθυστέρηση τριάντα ετών στην Ελλάδα; Χρηματοκιβώτιο είναι η Τέχνη και τα αισθητικά ρεύματά της; Μπορεί και να είναι. Οκτώ καλοί ηθοποιοί μοιράστηκαν τους ρόλους με τρόπο που θα διατύπωνα (ποιητική αδεία): «βλέπεις αλλά δεν κοιτάς, κοιτάς αλλά δεν βλέπεις, ακούς χωρίς να προσέχεις και προσέχεις χωρίς ν’ ακούς». Βεβαίως, το αποτέλεσμα ήταν καλύτερο από την ευριπίδεια (;) «Ελένη» των Δημήτρη Δημητριάδη-Δημήτρη Καραντζά, αλλά ο προβληματισμός παραμένει. Μήπως η σύγχρονη νέα γενιά σκηνοθετών επιχειρεί να ενεργοποιήσει τα αντανακλαστικά και των δύο ημισφαιρίων του εγκεφάλου μας εναλλάξ και ταυτοχρόνως; Μήπως ο τριτοπρόσωπος σχολιασμός του εκφωνούμενου λόγου και ο «ψηφιακός» διαμοιρασμός των ρόλων αποδομεί την «αναλογικότητα» των κλασικών κειμένων; Είναι αυτή μια ακόμα παρενέργεια της χρήσης υψηλής τεχνολογίας από την προνηπιακή ηλικία; Υπερκινητικότητα, αδυναμία συγκέντρωσης προσοχής, μαθησιακές δυσκολίες; Απορία ψάλτου βηξ. Στην παράσταση του Έκτορα Λυγίζου με αφορμή τον «Προμηθέα Δεσμώτη» του Αισχύλου, ακούσαμε κάποιες στιγμές ανάγλυφο τον Λόγο, προβλήθηκαν εντόνως ορισμένες μυθολογικές πλευρές που συνήθως δεν προσέχουμε στις αναβιώσεις του αρχαίου δράματος, αποφεύχθηκε η μαζική αποχώρηση θεατών. Επομένως το πείραμα πέτυχε. Όμως η απορία παραμένει: όταν έχεις εξαίρετους ηθοποιούς όπως η Στεφανία Γουλιώτη και η Άννα Μάσχα, όταν παίρνεις στα βέβηλα χέρια σου ένα κείμενο που επιβίωσε αιώνες πριν γεννηθείς, γιατί καταστρέφεις αντί να χτίζεις και γιατί διασκευάζεις αντί να συγγράφεις το δικό σου πρωτότυπο θεατρικό έργο; Ο σκηνοθετισμός έβλαψε και το νεοελληνικό θέατρο και τον νεοελληνικό κινηματογράφο κι απόδιωξε το κοινό στρέφοντας το σε πιο συντηρητικά θεάματα με σαφή πρόθεση την ψυχ-αγωγία του κοινού. Ας δώσουμε βήμα στους νέους, ας στήσουμε ευήκοον ους στις ιδέες τους, ας κρατήσουμε τα μάτια ορθάνοικτα στις επιδόσεις τους. Κάτι καινούργιο γεννιέται που ακόμα δεν έχει διαμορφωθεί. Ίδωμεν και …πλήττομεν μέχρι νεωτέρας «καινοτομίας».
Φιλοκτήτης φρικιό στο Ηρώδειο
Του ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΠΟΥΡΑ
Ο απόλυτος εγωισμός του προδομένου. Η διαιώνιση τού πόνου δια της μνησικακίας. Ο εγωκεντρισμός τού αναπόφευκτου. Το μίσος που φαρμακώνει πρωτίστως και κυρίως τον ξενιστή του. Φορέας ενός νοσήματος μεταδοτικότερου κι από την πανούκλα, ο Φιλοκτήτης εγκαταλείπεται ως λεπρός από τους συμπολεμιστές του στην βραχώδη κι ερημική Λήμνο, απέναντι από την Τροία, μόνο και μόνο επειδή δεν αντέχουν τη δυσωδία και τις κραυγές πόνου από τη γάγγραινα τού ποδιού που σαπίζει μετά το δάγκωμα ενός φιδιού (ουδεμία σχέσιν έχει με το ερπετό τής Γνώσεως). Ο Φιλοκτήτης έχει κληρονομήσει το αλάθητο τόξο τού Ηρακλή, όμως η εξουσία που του παρέχει η χρήση αυτής της τεχνικής μπορεί να του εξασφαλίσει την τροφή και την αυτοπροστασία, δεν αρκεί για την ένταξή του στην κοινωνία τών «φυσιολογικών» ανθρώπων. Γίνεται λοιπόν «φρικιό», τρομακτικό κι ανελέητο, ακόμα και προς τον ίδιο τον εαυτό του. Επικαλείται θεούς και δαίμονες, βρίζει και υποψιάζεται τους πάντες, ζει ως θηρίο, ως μισάνθρωπος, ως απόκληρος, αποσυνάγωγος, εξόριστος. Ευάλωτος όμως στην καλή κουβέντα τού Νεοπτόλεμου, του γιου τού σκοτωμένου Αχιλλέα, που καθοδηγημένος από τον πολυμήχανο Οδυσσέα, έρχεται να κλέψει και το όπλο και τον χρήστη του. Ο Σοφοκλής γνωρίζει καλά την ανθρώπινη ψυχή και ξέρει ότι ο αδικημένος και εξοβελισμένος είναι ευεπίφορος στην κολακεία, στην ήπια προσέγγιση, στη φιλάνθρωπη λαλιά. Όλη η δραματική σύγκρουση πολώνεται γύρω από το δίπολο «εγώ-εμείς», «δίκαιο-ανήθικο», «ατομικό συμφέρον-κοινό καλό». Η εσωτερική σύγκρουση τού νεαρού ιδεολόγου Νεοπτόλεμου, οι παλινωδίες, οι κυκλοθυμίες κι αμφιταλαντεύσεις του, πηγάζουν από τη «φύσιν» του, αφού αρνείται να δεχτεί το αξίωμα «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα». Ο Οδυσσέας του προσάπτει απειρία που οφείλεται στο «νεαρόν» τής ηλικίας του. Όμως τελικά ο ήρωας πείθεται από το φάσμα τού Ηρακλή – που ως «από μηχανής θεός» – τον προτρέπει να προσφέρει τις υπηρεσίες του στους Έλληνες με αντάλλαγμα την θεραπεία του από τους Ασκληπιάδες. Τι πιο σύγχρονο θέμα για τους ιθύνοντες σήμερα, που συνθλίβονται ανάμεσα στις μυλόπετρες της Ιστορίας, που βιώνουν – ενδεχομένως, θέλω να πιστεύω – εσωτερικές συγκρούσεις και συνειδησιακά αδιέξοδα;
Ο Κώστας Φιλίππογλου, έμπειρος και σημαντικός σύγχρονος σκηνοθέτης με μινιμαλιστική αισθητική και αφαιρετική επεμβατικότητα, σκηνοθέτησε έναν «Φιλοκτήτη» με επίκεντρο τον εκφερόμενο λόγο εις βάρος της εικόνας. Εξαίρετο και λειτουργικό το σκηνικό, διαχρονικά τα κοστούμια (τα συγχαρητήρια στην Κέννυ Μακλέλλαν), ιδιαίτερα υποβλητικοί οι φωτισμοί τού Νίκου Βλασόπουλου, η κίνηση που επιμελήθηκε η Φρόσω Κορρού έλυνε τα χέρια και τα πόδια Χορού και πρωταγωνιστών. Από αυτούς, ευχάριστη έκπληξη ο Αιμίλιος Χειλάκης, σπουδαίος ηθοποιός, υποδειγματικού σκηνικού βεληνεκούς με σεβασμό στους συμπαίκτες του. Ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, ταιριαστός ως Οδυσσέας. Όσο για τον Μιχαήλ Μαρμαρινό, η βιοενεργειακή του τεχνική και οι ιδιότυπες φωνητικές του επιδόσεις θα ήταν περισσότερο αποτελεσματικές σε μια κλειστή σκηνή «ιταλικού τύπου», όμως χάθηκαν στον αχανή χώρο τού Ηρωδείου με την κακή ακουστική (το ρωμαϊκό ωδείο είχε σχεδιαστεί και κατασκευαστεί με ξύλινη στέγη). Έτσι, ο κυρίαρχος λόγος χάθηκε, συγχύστηκε, αφομοιώθηκε από το θόρυβο τού κοινού και τα ψηλοτάκουνα τών αργοπορημένων στο άνω διάζωμα. Οι καλές προθέσεις οδήγησαν σε μια μάλλον πληκτική και ρουτινιάρικη παράσταση, μονότονη, α-τονική (αλλά όχι υποτονική) κι αδιέξοδη, παρά το εύρημα τών φέιγ-βολλάν με τα οποία επικοινωνεί ο Ηρακλής από το υπερπέραν με τους ταλαίπωρους θνητούς ήρωες. Η μετάφραση τού σοφόκλειου δράματος από τον Γιώργο Μπλάνα μετέτρεπε (σε πολλά σημεία) την περίφημη «τραγική ειρωνεία» σε εμπρόθετη διακωμώδηση. Όταν το κοινό γελάει ανερυθρίαστα με ηχηρό τρόπο σημαίνει δύο πράγματα: είτε ότι αποφορτίζεται από έντονη ψυχολογική «ενσυναίσθηση» είτε διασκεδάζει την πλήξη του. Διαλέγετε και παίρνετε. Η πρωτότυπη μουσική τών Lost Bodies συνέβαλε στον εκσυγχρονισμό του αρχαίου λόγου. Εύστοχο και το εύρημα της «πρόθεσης» που διαβάζει από χαρτί ο πρωταγωνιστής πριν πάρει τη θέση του ως Φιλοκτήτης.
Η «καιομένη» του Γιον Φόσε στο «Θέατρο Σημείο»
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Οι μονόλογοι απαιτούν τέχνη και δεξιοτεχνία. Ειδικά όταν πρόκειται για μια ζωντοχήρα ή χήρα που συζητεί με τον προ πολλού εξαφανισθέντα σύζυγό της. Είκοσι χρόνια πέρασαν από τότε που ο Άσλε, μιαν άστατη νύχτα του Νοέμβρη χάθηκε στα φιόρδ και η Σίγκνα τον περιμένει σα να μην παρήλθε ημέρα μία. Τα κουκουλωμένα έπιπλα ζωντανεύουν στο τέλος, χάρη στο Σταύρο Γιαννακόπουλο και στη Φρεντερίκα Σανταρέλλι που υποδύονται τα φαντάσματα της ηδονής μιας κυρίας που αρνείται τη μοναξιά αλλά το μόνο που επιτυγχάνει είναι να βουλιάζει ολοένα και περισσότερο στην κινούμενη άμμο των αδιεξόδων της, σαν τη Γουίνυ στις «Ευτυχισμένες Μέρες» του Μπέκετ.
Η Ιωάννα Μακρή είναι δασκάλα στην τέχνη της υποκριτικής. Διδάσκει από σκηνής ήθος, αρμονία, πλήρη κατοχή των εκφραστικών της μέσων, παίζει με τη σιωπή, με την σποραδικώς ριπιζόμενη μάσκα του προσώπου της, με την οικονομία των κινήσεων και της φωνής της, συνεπικουρούμενη από τον Γρηγόρη Γαϊτανάρο που χορεύει.
Το κείμενο που βασίζεται στο θεατρικό έργο του σημαντικού Νορβηγού συγγραφέα «Μια μέρα του καλοκαιριού» και στο διήγημά του «Η Αλίκη στις φλόγες» μεταφράστηκε επιτυχώς από τον Αντώνη Γαλέο, σκηνοθετήθηκε από τον ιδιαίτερα ταλαντούχο και μάστορα της σκηνικής τέχνης Νίκο Διαμαντή, και το απολαύσαμε όλοι εμείς έκθαμβοι. Μια σπάνια δουλειά που θα άντεχε ακόμα και στη σκληρότερη κριτική των αμερικανικών ή ευρωπαϊκών μέσων ενημέρωσης κι είμαι σίγουρος ότι θα κερδίσει την αμέριστη υποστήριξη και συμπαράσταση των ειδικών.
Η αόρατη θάλασσα πρωταγωνίστρια στις σιωπές στις παύσεις και στις άνω τελείες του εκφερόμενου λόγου. Η ομιλούσα φωνή αυτοπυρπολείται με μάρτυρες τους θεατές σε ένα παιχνίδι για δύο: τον άνθρωπο και το είδωλό του, το ερωτικό, εκείνη την ψευδαίσθηση του «άλλου», που είναι φευγαλέα, ακόμα κι όταν είναι παρούσα. Ειδικά τότε.
Κωνσταντίνος Μπούρας
Info:
Θέατρο Σημείο
Χαρ. Τρικούπη 10, πίσω από το Πάντειο, +302109229579,
Κάθε Παρασκευή, Σάββατο στις 21.30 και Κυριακή στις 19.30
Πρεμιέρα: Παρασκευή 10 Οκτωβρίου 2014
Διάρκεια: 60′
Είσοδος 8 – 12 ευρώ
Συντελεστές:
Σκηνοθεσία: Νίκος Διαμαντής
Σκηνικά – κοστούμια: Γιώργος Πάτσας
Μετάφραση: Αντώνης Γαλέος
Ερμηνεύει: Ιωάννα Μακρή
Χορεύει: Γρηγόρης Γαϊτανάρος
Συμμετέχουν: Σταύρος Γιαννακόπουλος, Φρεντερίκα Σανταρέλλι
Φωτογραφίες: Μικέλα Τσόντζου
Εισιτήρια:
Γενική είσοδος: 12 €
Φοιτητικό: 8 €
Ελεύθερη είσοδος για ανέργους
Stand-up Comedy και ξερό ψωμί:
ή ξεκαρδιστείτε μέχρις προσγειώσεως στη σκληρή καθημερινότητα. Ο Σίλας Σεραφείμ και η Λίλα Σταμπούλογλου (μέχρι να γεννήσει) στο Tin Pan Alley (Τουρναβίτου 6, Πλ. Ασωμάτων, Θησείο, Τηλ.: 2103210158).
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Στον Πελοποννησιακό Πόλεμο άνθισε η σάτιρα του Αριστοφάνη, στην Ελλάδα της Κρίσης (τηρουμένων, βεβαίως, πάντα, των αναλογιών) η εκρηκτική παραληρηματική ακατάσχετη, αναποστόμωτη δομημένη φλυαρία του Σίλα Σεραφείμ. Το θαυμάζω αυτό το παιδί. Έχει άποψη για όλα. Και καλά για την πολιτική. Για αυτήν έχουν άποψη όλοι οι Έλληνες από αρχαιοτάτων χρόνων και ιδού τα χάλια μας. Δέκα Αθηναίοι έντεκα πρόεδροι. Αν ρίξεις πέτρα ή σκύλο θα χτυπήσεις ή …πρόεδρο. Okay, που λέμε κι εμείς οι νεοέλληνες. Άντε να έχει άποψη και για τον φασισμό. Και σ’ αυτό έχουμε άποψη όλοι, καταδικαστική (ή σχεδόν …όλοι). Αλλά να έχει άποψη και για την ύπαρξη του Θεού, ε, αυτό πάει πολύ για μια stand-up βραδιά με το ποτό ανά χείρας. Αλλά αυτό είναι το πρόβλημα του νεοέλληνα. Μιλάει και γι’ αυτά που δεν …βλέπει, και γι’ αυτά που δεν κατέχει και γι’ αυτά που δεν πήρε πρέφα. Έτσι γεννήθηκε η Φιλοσοφία σε αυτόν τον ταραγμένο τόπο. Ο διασκεδαστής Σίλας Σεραφείμ είναι απόλυτος, έτσι… για τη δημιουργία τεχνητών εντάσεων, αντιθέσεων, συρράξεων, λέμε τώρα… Πάντως τα καταφέρνει μια χαρά το παιδί στο να κερδίζει με τον ιδρώτα του – κυριολεκτικώς – το χαβιάρι το επιούσιον.
Δίπλα του, απαστράπτουσα, εκθαμβωτική, αφοπλιστική, η απρόβλεπτη Λίλα Σταμπούλογλου, που μας γίνει μια άλλη άποψη της γυναίκας σε …ενδιαφέρουσα κατάσταση. Σύντομο το πέρασμά της από σκηνής, αλλά καθοριστικό. Της εύχομαι να γεννήσει κι επί σκηνής, γιατί τι πιο ωραίο για ένα νεογέννητο που κλαίει να το υποδεχτούν με γέλια και χαρές.
Για το βίντεο τώρα. Καλές οι σκηνούλες με τους δύο πρωταγωνιστές, αλλά γιατί θα πρέπει να ακούμε από πριν (και μάλιστα …υποτιτλισμένα) τα αστεία με τα οποία θα πυροβοληθούμε κατά τη διάρκεια της ακατάσχετης παράστασης.
Πατείς με πατώ σε. Δικαίως. Απολαύστε τους!
Κωνσταντίνος Μπούρας
www.konstantinosbouras.gr
Info:
Παραστάσεις Tin Pan Alley
StandUp comedy Διάρκεια: 90′
Σάβ. Βραδ.: Σάβ. 10 μ.μ.
“Darkland”, ένα διαφορετικό, ελληνικό και παγκόσμιο μιούζικαλ
Από τον κριτικό θέατρου και λογοτεχνίας Κωνσταντίνο Μπούρα
Μάθαμε σε φτηνές δουλικές απομιμήσεις ξένων προτύπων, έτσι που λησμονήσαμε ότι αυτός ο τόπος βγάζει ποιητές, μουσικούς, εικαστικούς, σκηνοθέτες, ηθοποιούς,, χορογράφους διεθνούς βεληνεκούς, από την Αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Σε αυτή τη χώρα δύο είδη θεαμάτων καταλήξαμε να παρακολουθούμε: αφ’ ενός τα μαζικής καταναλώσεως τύπου σούπερ-μάρκετ, που όπως και τα αντίστοιχα προϊόντα τροφίμων είναι καρκινογόνα, άγευστα και πολυδιαφημισμένα κι αφ’ ετέρου νόστιμα, εύγευστα και χαριτωμένα θεατρικά γεγονότα, με λιγοστούς θεατές, πολύ κέφι, μεράκι και συγκίνηση. Διαλέγετε και παίρνετε.
Κοντά στο σπίτι μου είναι το θέατρο «Φούρνος», όπου παρακολουθώ εδώ και χρόνια πραγματικά σημαντικές παραστάσεις με ηθοποιούς, μουσικούς, χορευτές, σκηνοθέτες που θα μπορούσαν να λάμψουν σε οποιοδήποτε αμερικάνικο, παριζιάνικο ή βερολινέζικο θέατρο, έχουν όμως την ατυχία να ζουν σε αυτή τη μεσαιωνικά αναξιοκρατική χερσόνησο του Αίμου. Έτσι ως κριτικός θεάτρου κι ανένταχτος θεατρολόγος (που δεν προσπορίζομαι τα προς το ζην από την άσκηση του λειτουργήματός μου), σπεύδω να εκθειάσω, να εξάρω, να σηματοδοτήσω, να επισημάνω παραστάσεις που αξίζει να δούμε.
Μία από αυτές, τις πρωτοποριακές, τις ενδιαφέρουσες, τις προκλητικές είναι και το “Darkland” στο «Θέατρο Φούρνος». Ο Μιχαήλ Δουκάκης είναι μια ιδιαίτερη μορφή στο νέο θεατρικό σκηνικό όπως διαμορφώνεται στην Ελλάδα της Κρίσης. Είναι ταλαντούχος, μοναχικός, αιρετικός, πολυεπίπεδος. Τραγουδάει, υποδύεται, ερμηνεύει, σκηνοθετεί απλά και μόνο με την παρουσία του, αγαπάει το κοινό και τη δουλειά του, είναι τελειομανής, άνισος – όπως όλοι οι ταλαντούχοι – απροσδόκητος, απρόβλεπτος και αυτοκαταστροφικός. Μου θυμίζει τον Σάββα Αξιώτη, σε εκείνη τη μακρινή πλέον δεκαετία του 1980, όταν σε ένα νεοκλασσικό του Μεταξουργείου έστηνε παραστάσεις οικογενειακές, εκ του μηδενός, πριν καταρρεύσει, συνέλθει κι επιστρέψει ως ποιητής. Αυτές οι αυθεντικές, μοναδικές φιγούρες είναι ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσες, ως γνήσιες εκφάνσεις της άδηλης ανάγκης του ευαίσθητου ανθρώπου να εκφράσει αρμονικώς τον εαυτό του πριν καταποντιστεί στο Χάος του Κόσμου. Είναι σαν τα αστέρια στον ουρανό που παλεύουν με τόση σκοτεινιά.
Προβλέπω μια λαμπρή πορεία για αυτόν τον φερέλπιδα νέο, κι ας ανακαλύψουμε επιτέλους αυτούς που αρθρώνουν έναν γνήσιο λόγο γύρω μας.
Στην παράσταση τώρα. Παραμυθόδραμα, με δόσεις χιούμορ, παρωδία προτύπων κι επίστρωση μιούζικαλ. Έτσι θα χαρακτήριζα την παράσταση “Darkland”. Ακούμε γνωστά τραγούδια, ελληνικά και ξένα, παρωδούνται μιούζικαλ και ταινίες, επιδιώκεται το αντίθετο της αποστασιοποίησης με τραγούδια του Χατζιδάκι από τον «Ματωμένο Γάμο».
Η Ευαγγελία Τσιάρα, που συνοδεύει τον πληθωρικά εκφραστικό Μιχαήλ Δουκάκη, είναι μια πραγματική έκπληξη. Υποκριτική ικανότης τερατώδης, πρωτεϊκή μεταμορφωσιμότητα, άψογη μουσική παιδεία και πειθαρχεία, ερμηνευτική ευπλασία, ταλέντο σε ό,τι κι αν κάνει. Μα πού βρισκότανε κρυμμένος αυτός ο θησαυρός; Όχι και τόσο κρυμμένος αν ρίξουμε μια ματιά στο βιογραφικό της που ακολουθεί. Όμως σ’ αυτόν τον τόπο «ο καλός καλό δεν βλέπει». Συγχωρήστε την αυτομαστιγωτική διάθεση. Κρίσεως παρενέργεια και κόσμου παρατήρησις.
Ιδιαίτερα εκφραστική η Αναστασία Χαραλαμποπούλου στο σύντομο πέρασμά της.
Τα μπαρόκ σκηνικά και κοστούμια υπογράφει και φιλοτεχνεί η Άρτεμις Θεοδωρίδη.
Στο πιάνο, άξια συμπρωταγωνίστρια – συνεχώς επί σκηνής – η Ιωάννα-Μαρία Αβραάμ.
Άξιοι όλοι τους, επί κι εκτός σκηνής. Μια από τις πιο πρωτότυπες και προκλητικές παραστάσεις της τρέχουσας περιόδου. Μην το χάσετε!!!!!!!!!!!! Επ’ ουδενί!!!!!!!!!!
Info:
Θέατρο Φούρνος
Κάθε Σάββατο και Κυριακή από 1 Νοεμβρίου, ώρα 21:00.
Από τις σκιές του μιούζικαλ, του θεάτρου και του παραμυθιού, οι παρεξηγημένοι σκοτεινοί ήρωες ζητάνε δικαίωμα στο φως.
Κρυμμένοι χαρακτήρες μιλάνε και τραγουδάνε για τη διαφορετικότητα, την περιθωριοποίηση και την ελπίδα. Ο Σουίνι Τόντ ψάχνει την αγάπη και ο Τζόκερ καλεί το άλλο του μισό. Ο Λόρκα συνομιλεί με το Satie κι ο Chopin με τη μοναξιά. Η Νεκρή Νύφη βρίσκει το Φάντασμα της Όπερας κι ο Ψαλιδοχέρης παρακολουθεί αμίλητος… Και μέσα απ΄ τους καπνούς, ο Αρωματοποιός αρπάζει την ουσία της αγάπης… Ο Αζίζ Νεσίν και η Κατερίνα Γώγου ακούν το τραγούδι της Μήδειας… και της Τζένης των Πειρατών…
Μάγια και ύμνοι, φεγγάρια κι αστερόσκονη συνοδεύουν τους στιγματισμένους στο δρόμο της κατανόησης. Μια παράσταση για την ευγένεια του σκοταδιού, την αφύπνιση της άλλης μας πλευράς… Μία γιορτή της διαφορετικότητας.
Ερμηνεύουν: Μιχαήλ Δουκάκης, Ευαγγελία Τσιάρα, Αναστασία Χαραλαμποπούλου.
Πιάνο: Ιωάννα – Μαρία Αβραάμ
Διδασκαλία τραγουδιών: Έλλη Πασπαλά
Σκηνικά – Κοστούμια: Άρτεμις Θεοδωρίδη
Video projections: Θανάσης Χατζής
Σχεδιασμός μακιγιάζ: Αναστάσης Παπαλέξης
Επεξεργασία μουσικού υλικού: Δημήτρης Δερμάνης
Special effect: Dry ice creations
Γενική είσοδος: 10 ευρώ
Φοιτητικό: 8 ευρώ
Ανέργων-ατέλειες: 5 ευρώ
https://www.facebook.com/events/1619571588270199/?source=1
Κάθε Σάββατο και Κυριακή στις 21:00
Από 1 Νοεμβρίου έως 25 Ιανουαρίου στο Θέατρο «Φούρνος»
(Μαυρομιχάλη 168, Τηλ.2106460748)
Μια παραγωγή της Α.Μ.Κ.Ε. «ΘΕΑΤΡΟ Η ΖΩΗ ΜΟΥ»
http://theatremylife.blogspot.gr/?m=1
Πάρε κι εσύ μέρος στη μουσικοθεατρική παράσταση Darkland!
Αν υποθέσουμε πως ζεις κι εσυ σ’ έναν τόπο που για διάφορους λόγους έχει “σκοτεινιάσει”, ποιά είναι η δική σου πρόταση; Αφού διαβάσεις προσεκτικά το δελτίο τύπου της παράστασης, στείλε υλικό (φωτογραφία, κολάζ, κείμενο, video, εικαστική σύνθεση, ποίημα, animation) στο e-mail: theatremylife@gmail.com. Οι καλύτερες προτάσεις θα προβάλλονται σε γιγαντοοθόνη ως φόντο της σκηνής και οι δημιουργοί θα μνημονεύονται μετά το τέλος κάθε παράστασης. Το υλικό θα πρέπει να είναι σε μορφή mp4 , διαστάσεων 1024 επί 768, με μεγάλο contrast. Σε περίπτωση video, animation, video art, να μην υπερβαίνει τα 3 λεπτά. Οι δημιουργοί θα πρεπει να είναι οι μοναδικοί κάτοχοι των πνευματικών δικαιωμάτων.
Λίγα λόγια για τους συντελεστές
Μιχαήλ Δουκάκης
Γεννήθηκε στη Μυτιλήνη στις 23-10-1988. Κατοικεί μόνιμα στην Αθήνα αλλά το μισό έτος περιοδεύει στην επαρχία. Σπούδασε ηθοποιός στο Θέατρο Τέχνης <<Κάρολος Κουν>> και εικαστικός στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Υπήρξε πρόεδρος επί σειρά ετών της ΘΕατρικής Συντροφιάς Πανεπιστημίου Ιωαννίνων με σημαντική προσφορά στην Πανεπιστημιακή κοινότητα αλλά και στα Ιωάννινα ως ηθοποιός σε θέατρα της πόλης καθώς και πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φοιτητικού Θεάτρου (2009-2010). Από το 2000 έχει τη δική του θεατρική ομάδα. Ιδρυτής μαζί με άλλους 9 καλλιτέχνες και καλλιτεχνικός διευθυντής της αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας <<ΘΕΑΤΡΟ Η ΖΩΗ ΜΟΥ>>. Εμπνευστής και διοργανωτής του <<Φεστιβάλ των Νησιών>> που πραγματοποιείται σε δέκα νησιά κάθε χρόνο.
Ιωάννα – Μαρία Αβραάμ
Η Ιωάννα-Μαρία Αβραάμ ξεκίνησε πιάνο στην ηλικία των 9 ετών στη Μυτιλήνη. Ακολούθησαν σπουδές στο Ελληνικό Ωδείο και κατόπιν στο Ωδείο Αθηνών απ’ όπου και αποφοίτησε από την τάξη της κας Λουκίας Φιλλιπόνη. Μαθήτευσε με την Pr. Irina Zaritskaya του Royal College of Music στο Λονδίνο και στην Ecole Normale de Musique de Paris / Alfred Cortot στην τάξη της Germaine Mounier και της Nina Patarcek στη Μουσική Δωματίου. Ακολούθως ολοκλήρωσε τις θεωρητικές σπουδές με το Πτυχίο Φούγκας και το Bachelor in Humanities with Music από το ανοιχτό πανεπιστήμιο του Λονδίνο. Έχει πραγματοποιήσει ατομικά ρεσιτάλ και συναυλίες Μουσικής Δωματίου στην Ελλάδα και τη Γαλλία, έχει συνεργαστεί με σύγχρονους Έλληνες συνθέτες και συμπράξει με την Ορχήστρα Δωματίου της Λυρικής Σκηνής. Από το 2006 πραγματοποιεί συναυλίες και ως μέλος Piano Duo, με ξεκίνημα το βραβείο Καλλιτεχνικής Ερμηνείας στον παγκόσμιο διαγωνισμό Seiler στο Ρέθυμνο.Τα σεμινάρια που έχει παρακολουθήσει περιλαμβάνουν τους: Sontraud Speidel, Duo Ganev, Γιάννη Βακαρέλλη, Friedrich Gevers, Christopher Elton, Μαρτίνο Τιρίμο, Λ. Μπογιατζίεβα, R.Rigeissen, Δημητρη Αγραφιώτη, Χρήστο Παπαγεωργίου, Vladimir Viardo. Συνεργάζεται με το Ωδείο Κλασικής και Σύγχρονης Μουσικής, Σπ. Μάζη.
Ευαγγελία Τσιάρα
Γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε θεωρητικά της μουσικής (πτυχίο φούγκας), κλασσική κιθάρα, φοίτησε στην ανώτερη σχολή δραματικής τέχνης «Μοντέρνοι Καιροί» και για επτά χρόνια ήταν μέλος του εργαστηρίου φωνητικής τέχνης και έρευνας του Σπύρου Σακκά. ‘Εχει πάρει μαθήματα παραδοσιακού τραγουδιού από την Δόμνα Σαμίου, drums από τον Ανδρέα Νικόλη αλλά και κλασσικού μπαλέτου, μοντέρνου και σύγχρονου χορού, oriental και tap dance. Συμμετείχε στις μουσικοθεατρικές παραστάσεις «Woman», θέατρο Τέχνης (σκην. Κων/νος Αρβανιτάκης), «Musica Mista» και «Η αρπαγή της ηνωμένης Ευρώπης», θέατρο το τρένο στο Ρουφ (σκην. Τατιάνα Λύγαρη), «Pamesan alote», θέατρο Αττικού Άλσους (σκην. Νατάσσα Ζούκα), «Variétè σε 128 πράξεις», θέατρο Ροές (σκην. Σπύρος Σακκάς), και στις παιδικές παραστάσεις «Ο κόσμος ανάποδα», πολυχώρος PassPORT, «Παιγνιωδώς», θέατρο Εμπρός, «ο Καρυοθραύστης», δημ. θέατρο Αργυρούπολης.Τραγουδάει και παίζει επαγγελματικά λαϊκή και ρεμπέτικη μουσική, καθώς και έθνικ, τζαζ και ροκ, και παρουσιάζει τα προγράμματά της σε μουσικές σκηνές. Επίσης, κάνει μουσική διδασκαλία και μαθήματα φωνητικής αγωγής.Είναι απόφοιτη του ΙΕΚ Κορυδαλλού, τμήμα Προσχολικής αγωγής.
«ΚΡΑΥΓΕΣ ΖΩΣΕΣ» της Χριστίνας Κόλλια στο Θέατρο Βεάκη
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Το βιβλίο Χριστίνα Κόλλια, «Κραυγές ζώσες», ποιητικοί μονόλογοι, τυπώθηκε από τις εκδόσεις Ιωλκός.
Στο θέατρο «Βεάκη» είχαμε την τύχη να δούμε θεατροποιημένο το κείμενο του έργου της Χριστίνας Κόλλια σε σκηνοθεσία Γιάννη Δρίτσα, με βοηθό σκηνοθέτη κι ενδυματολόγο την ταλαντούχα Μαίρη Τριανταφύλλου κι υποδηλωτική μινιμαλιστική μουσική του Μάριου Στρόφαλη. Ηθοποιοί, δύο απόφοιτοι της σχολής θεάτρου «Δήλος», από την τάξη του 2014, η εκπληκτική Χριστίνα Μαριάνου με την «πλαστική κίνηση» κι ο ψυχρά αποστασιοποιημένος από τα δρώμενα Άρης Κανέλλος, που δημιουργούσε με την κίνηση την απαραίτητη αντίστιξη στον καταιγισμό των υπερχειλισθέντων αισθημάτων. Ο ποιητικός λόγος όταν μεταφέρεται στο θέατρο ηχεί συνήθως ναρκισσιστικός, εκτός αν έχει τη δραματικότητα εκείνη που προκύπτει από τη σύγκρουση των αρχετύπων. Η ποίηση της Χριστίνας Κόλλια πέρασε αυτό το crash-test, οι Συμπληγάδες την έκλεψαν απλώς μερικά φτερά από τον άγγελο που την εμπνέει. Τα 45 λεπτά της δραματοποιημένης ποίησης πέρασαν απνευστί. Η αργή εκφορά του λόγου, η μελετημένη κίνηση, το αφαιρετικό σκηνικό (η τσαλακωμένη άσπρη οθόνη που άφηνε την φαντασία του συνδημιουργού θεατή να προβάλλει πάνω της τα «φαντάσματα της ηδονής», για να θυμηθούμε τον Μεγάλο Αλεξανδρινό Καβάφη). Αυτό το θέαμα, θα έδωσε – ελπίζω – στην αισθαντική ποιήτρια το απαραίτητο εκείνο feed-back (ανάδραση ελληνιστί), έτσι ώστε να εξελιχθεί και να προχωρήσει τη γραφή της σε μεγαλύτερα υπαρξιακά βάθη, στο χώρο όπου κρύβονται οι Λαιστρυγόνες και οι Κύκλωπες του συλλογικού ασυνείδητου. Ίδωμεν.
Όσο για το βιβλίο θα επαναλάβω την προγενέστερη κριτική μου:
Η γραφή είναι η ψυχή μας. Όχι μόνο γιατί είναι αυτή που επιβιώνει τού σαρκίου μας, όχι γιατί αυτή κατισχύει τού Θανάτου, αλλά γιατί είναι μια διαρκής παρουσία, κραυγή ζώσα, αλαζονικός επ-αρμός που επιβεβαιώνει το είναι μας, στην Ύλη. Το πνεύμα χαμογελά γαλήνιο σαν το ταπεινό χαμομήλι κάθε φορά που γράφουμε αφήνοντας τα σημάδια μας στο χαρτί ή στη φωτεινή οθόνη. Χαμογελάει με την ύβριν που διαπράττουμε και δια του φόβου, δια του ελέους, μας επαναφέρει στην ήσυχη ή ταραγμένη καθημερινότητά μας. Η γραφή είναι μια εξαίρεση στην απραξία, είναι το αντίθετο τής σιωπής και σιωπή η ίδια, αφού ό,τι μας κατακτά κατακτιέται κι από εμάς χάνοντας τη διαφορετική πολικότητά του. Εξίσωση δυναμικού. Δυναμική ισορροπία αρσενικού-θηλυκού, φωτός-σκότους, καλού-κακού, άσπρου-μαύρου, μέρας-νύχτας. Η Χριστίνα Κόλλια που γεννήθηκε και ζει στην Αθήνα σπούδασε και Χρηματοοικονομικά και Συμβουλευτική Υγείας (οποία αρμονία – συγκερασμός τών συμπληρωματικών – αναζήτηση τού Όλου). Δραστηριοποιείται στο χώρο τού πολιτισμού κι απαλύνει τη βαριά δόνηση τού πλανήτη μας που βιώνει τη μετάβασή τους στο Φως ως μία γέννα επώδυνη κι επεισοδιακή. Ο άντρας και η γυναίκα στις “Κραυγές ζώσες” τής Χριστίνας Κόλλια μονολογούν παράλληλα με παραπλήσια λόγια, μέχρι τον συγκερασμό τού τέλους. Τρία τα μέρη τού βιβλίου: “Κραυγή σε τέμπο θηλυκό” – “Κραυγή σε τέμπο αρσενικό” – “Κραυγή σε τέμπο δυαδικό”. Εικονογραφημένη ποίηση υψηλής ευκρίνειας, σταθμός στην ένωση τών αντιθέτων η λεκτική τους άμιλλα να επανακαθορίσουν τις θέσεις τους πριν ενωθούν εις Εν και αδιαίρετον Άπαν. Μοναξιά και σιωπή συνέχει τους λακωνικούς στίχους μεταξύ τους. Ακόμα κι η οργιαστική έκρηξη τού τέλους ηχεί σαν τα βεγγαλικά της Ανάστασης που απλώς τέμνουν για λίγο τις τροχιές τους. Ουδέν σταθερόν, ουδέν αιώνιον. Όλα αφετηρία για το αύριο που εμπεριέχεται στο απέραντο “τώρα”. Η ρομαντική απαίτηση της δια βίου δεσμέσεως δεν ισχύει στην ποιητική θεματολογία τής Χριστίνας Κόλλια. Είναι υγιής γιατί είναι πραγματίστρια. Απολαμβάνει το παρόν δομώντας το μέλλον. Όσο για το παρελθόν η διττώς επαναλαμβανόμενη διαπίστωση και από τα δύο πρόσωπα (αντρικό και γυναικείο) είναι σαφής: “Σε εμπόλεμη ψυχή ζω. / Από τότε που γεννήθηκα. / Όχι / δε γεννήθηκα στη Σπάρτη. / Σε μια γειτονιά τής Αθήνας / γεννήθηκα”. Οι ανάλαφρες παραλλαγές του αντρικού και γυναικείου λόγου δημιουργούν μιαν αντιστικτική μελωδία ευπρόσδεκτον τα μάλα εις το εσωτερικόν ους τού επαρκούς αναγνώστου. Η γυναίκα λέει: “Τ’ αδέλφια μου / ασελγούν στο μέλλον μου. / Τρέμουν / μη διαρρήξω τον κύκλο”. Ο άντρας μονολογεί επαλλήλως: “Τ’ αδέλφια μου / νομοθετούν το μέλλον μου. / Προστάζουν / να διαφυλάξω τον κύκλο”. Η γυναίκα βαυκαλίζεται ναρκισσιστικώς: «Εκλιπαρώ το Θεό μου: / “Είμαι όμορφη;” / “Σαν Εμένα” / καγχάζει. / “Για πόσο;” / θρηνώ αφελώς». Ο άντρας έχει άλλην οπτική: «Προκαλώ το Θεό μου: / “Είμαι ο Ένας;” / “Ο Καθένας” / καγχάζει. / “Γιατί;” / επιμένω αφελώς». Είναι προφανές [από τα ελάχιστα δείγματα και τις σκόρπιες επισημάνσεις μου] ότι η δραματικότητα τής γραφής και η θεατρικότητα τού εικονογραφημένου και γεωμετρικώς δομημένου κειμένου υπερισχύουν τής ποιητικής μονολογικότητας. Η Χριστίνα Κόλλια επιδιώκει να επικοινωνήσει δια τού λόγου και τής εικόνας με γλωσσικούς και παραγλωσσικούς κώδικες, αναζητά το Όλον και το ωκεάνειο συναίσθημα τής ένωσης με το Άπαν, το Εν, το Μοναδικό και διαιρέσιμο. Μια αυθεντική ποιητική μελωδικά λυρική φωνή που τείνει προς το θέατρο. Το μέλλον ευοίωνο και προσοδοφόρο. Ενεργειακώς.
Κωνσταντίνος Μπούρας
www.konstantinosbouras.gr
ΘΕΑΤΡΟ ΦΟΥΡΝΟΣ «Ελάτε σε μας για έναν καφέ»
Από τον κριτικό και θεατρολόγο Κωνσταντίνο Μπούρα
Έχει περάσει πολύ καιρός από την τελευταία φορά που διασκέδασα στο θέατρο χωρίς να προβληματιστώ, που απόλαυσα τις σκηνικές επιδόσεις των ηθοποιών χωρίς να χρειαστεί να τους κρίνω, να τους επικρίνω, να τους προκρίνω, να τους κατακρίνω. Είναι ελάχιστες οι φορές που πάλεψα μεταξύ υπνηλίας και τάσης φυγής από τη σκοτεινή αίθουσα να κρατήσω το σώμα μου καθηλωμένο και τα βλέφαρα ανοικτά. Ναι, τόσο φρικτές κι ανυπόφορες είναι μερικές παραστάσεις τις οποίες είμαι υποχρεωμένος σαν θεατρολόγος κι επαγγελματίας κριτικός να παρακολουθήσω μέχρι το τέλος.
Όμως υπάρχουν και παραστάσεις που σ’ αποζημιώνουν, που ο σκηνοθέτης φωτίζει το κείμενο από μέσα, η διανομή είναι ταιριαστή, οι ερμηνείες αλληλοσυμπληρούμενες και ουχί ανταγωνιστικές, το κέντρο βάρος πέφτει στο κοινωνούμενο νόημα και όχι στις τσαχπίνικες πονηριές των θεατρίνων που θέλουν να «κλέψουν την παράσταση». Τι ηλίθια έκφραση! Μα τι είναι η παράσταση αγαπητοί μου; Πορτοφόλι ή κινητό; Αν δεν συνεργαστούν όλοι αρμονικά ως ομάδα το αποτέλεσμα είναι ετεροβαρές και ουδείς ευχαριστείται (με πρώτο διαμαρτυρόμενο τον συγγραφέα, αν έχει την ατυχία να …ζει).
Στο ατμοσφαιρικό θεατράκι «Φούρνος» στη γειτονιά μου απόλαυσα έξι υπέροχους χιουμορίστες, δεξιοτέχνες επαγγελματίες ηθοποιούς να πειθαρχούν στα σκηνοθετικά κελεύσματα του σε πολλά έμπειρου Βασίλη Νικολαΐδη, κινήθηκαν στο αφαιρετικά λειτουργικό και καλοφωτισμένο (δια χειρός Αποστόλη Τσατσάκου) σκηνικό που έστησε ο Γιάννης Μετζικώφ, έδωσαν πνοή, ρυθμό και μπρίο σε ένα παλιοκαιρισμένο αλλά διαχρονικό κείμενο, αναδεικνύοντας τα στοιχεία εκείνα της αναλλοίωτης μέσα στο χρόνο ανθρώπινης φύσης. Την ακροβατική κίνηση δίδαξε η Κική Σελιώνη. Άθλος, αν λάβουμε υπ’ όψιν μας τον ιδιότυπο περιορισμένο χώρο του παλιού φούρνου της οδού Μαυρομιχάλη.
Το έργο βασίστηκε στη νουβέλα του Πιέρο Κιάρα “La Spartizione” και στην ταινία “Venga a prendere il caffe da noi” του Αλμπέρτο Λατουάντα. Εκτυλίσσεται στη φασιστική Ιταλία της δεκαετίας του 1930 κι έχει σα θέμα του την εισβολή ενός μανιασμένου αρσενικού σε ένα σπίτι με τρεις γεροντοκόρες αριστοκρατικής καταγωγής και μια υπηρέτρια. «Μαύρος κόκορας μπήκε στο σπίτι». Από εκεί και πέρα, το σουρομάδημα κι ο χαμός είναι αναπόφευκτα. Η εξ ορισμού ανταγωνιστική ανθρώπινη φύση, η κατακτητική μανία του αρσενικού, η ανάγκη για επικράτηση του στερημένου, η άνευ όρων δίψα του κομπλεξικού να επιβεβαιωθεί ταπεινώνοντας τους άλλους. Όλ’ αυτά με χιούμορ, με κωμικά γκανγκ, με μια επίστρωση μπουρλέσκ, με ευθείες παραπομπές στον βωβό κινηματογράφο.
Οι σχέσεις των δύο φύλων, ο τυφλός καταστροφικός κι αυτοκαταστροφικός ερωτικός πόθος, η άσκηση εξουσίας πάνω στα άλλα ανθρώπινα όντα, το ένστικτο το ερωτικό όταν – ελλείψει υγιών συναισθημάτων – μεταστρέφεται σε ένστικτο θανάτου και καταστροφής. Έχει γραφτεί ότι το Κακό πάνω στη Γη οφείλεται στη Γνώση χωρίς Αγάπη, όταν το μυαλό και η καρδιά δεν επικοινωνούν, όταν η εξυπνάδα μεταπίπτει σε πονηριά και κόβει τη γέφυρα με την αγαθότητα.
Ο φασισμός, εκτός από μια κοινωνική μάστιγα, από καρκίνωμα σε εποχές φτώχειας κι ανεργίας, είναι και μια υφέρπουσα δύναμη του συλλογικού ανθρώπινου υποσυνείδητου, δύναμη διόλου αμελητέα, αφού όπως έδειξε ο Ίνγκμαρ Μπέργκμαν στο «Αυγό του φιδιού», δεν πεθαίνει ποτέ, απλώς κοιμάται.
Ήταν όλοι τους υπέροχοι! Ηθοποιοί που θα μπορούσαν να σταθούν στο λονδρέζικο Γουέστ-εντ, στο Μπρόουντγουέι, στο Χόλυγουντ, οπουδήποτε. Η Ελλάδα έχει τόσο καλούς καλλιτέχνες, που μόνον ο περιορισμός της γλώσσας κι ο αρχαιοελληνικός φθόνος τους εμποδίζουν να λάμψουν. Απόλαυσα τον Θανάση Κουρλαμπά ως Εμερεντζιάνο Παροντσίνι. Τον εξαίρετο αυτόν και σεμνό άνθρωπο του θεάτρου τον είχα επισημάνει πριν από χρόνια στο «Αμφι-θέατρο» του Σπύρου Ευαγγελάτου (ο οποίος έχει ανακαλύψει κι αναδείξει πολλά ταλέντα). Ένας τόσο πειθαρχημένος κι εκφραστικός ηθοποιός αξίζει τα καλύτερα. Το ευρύ κοινό θα τον κερδίσει μόλις του δοθεί η δυνατότητα να απευθυνθεί σ’ αυτό.
Από τις κυρίες, δεν θα ξεχωρίσω καμμία. Κατά σειράν αρχαιότητος (από πλευράς ηλικίας ρόλων): Η Στέλλα Χατζημιχελάκη, ως Φορτουνάτα, έδωσε υπέροχα τη μετάβαση της στερημένης γεροντοκόρης που διδάσκει γαλλικά στις καλόγριες σε κακοποιημένη σεξουαλικώς σύζυγο που δεν αντέχει την κατακτητική βία του πολιορκητικού κριού του αντρός της. Η Μαρία Καρακίτσου, ως Καμίλα, ισορρόπησε με ακροβατικό τρόπο μεταξύ αποτυχημένης μπαλαρίνας, καθηγήτριας λατινικών και πεινασμένης για έρωτα. Τρία σε ένα, κι όλα αυτά με έναν αξιοθαύμαστα αρμονικό και αληθοφανή τρόπο. Η πανύψηλη και κινηματογραφικά εκφραστική Θεοδώρα Σιάρκου ως Ταρσίλα έδωσε μία απολύτως ρεαλιστική νότα σε αυτό το κωμικό ψυχόδραμα υψηλών ενδοσκοπήσεων και βαθέων …διεισδύσεων. Όχι, το σεξ δεν αποδίδεται πορνικά επί σκηνής. Μόνον σχηματικώς κι αφαιρετικώς. Ουδέν γεννητικόν όργανον αποκαλύπτεται. Ευτυχώς. Έχω βαρεθεί να πηγαίνω στα θέατρα και να βλέπω κακοστημένα γυμνά εις άγραν θεατών. Έλεος θεατρώνες και θεατράνθρωποι. Δεν απευθύνεσθε σε σεξουαλικώς στερημένους. Το αντίθετο. Οι άνθρωποι που συνήθως πάνε στο καλό θέατρο έχουν λύσει προ πολλού τα ερωτικά τους, τουλάχιστον σε επίπεδο …πρακτικής. Ως προς αυτό, οι απελευθερωμένοι άνθρωποι γελούν στην απολαυστική παράσταση του «Φούρνου». Οι στερημένοι δεν ξέρω τι κάνουν.
Εκπληκτικά γραφικοί οι Ευγενία Μαραγκού και Γιώργος Σκυριανός στο ρόλο της υπηρέτριας και του κουμπάρου-γιατρού «έγραψαν» επί σκηνής κι «έδωσαν ρέστα».
«ΜΕΦΙΣΤΟ», όπως λέμε «ο διάβολος μέσα μας».
Από τον κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Ο έμπειρος σκηνοθέτης Νίκος Μαστοράκης, ειδικός στο να κινεί με ευελιξία και πλαστικότητα μικρά σύνολα ηθοποιών, αναμετρήθηκε αυτή τη φορά με μια γιγαντιαία παραγωγή της Αριάν Μνουσκίν, που βασίστηκε στο μνημειώδες για το ναζισμό μυθιστόρημα του Κλάους Μαν, που είχαμε δει προ εικοσαπενταετίας και στον κινηματογράφο με τον καταπληκτικό ηθοποιό Κλάους Μαρία Μπραντάουερ, που αφού έπαιξε το ρόλο της ζωής του χάθηκε αμέσως μετά, ακριβώς όπως και το ιστορικό πρόσωπο του μοντέλου για τον μυθιστοριογράφο. Μέσα από πολλαπλές αναγνώσεις του ίδιου μυθοπλαστικού κειμένου, που λειτουργεί όμως ως μαρτυρία της εποχής του συγγραφέα και των ηρώων του, ανα-δημιουργείται ένα πολλαπλό μετά-κείμενο ανοικτό σε κάθε συμπαραδήλωση και ταιριαστό σε ανάλογα συμφραζόμενα. Και σήμερα αναβιώνει ο φασισμός, ως υποπαράγωγο της οικονομικής δυστοκίας αστικών κι αγορτικών κοινωνικών στρωμάτων που μετατρέπονται αυτόχρημα σε λούμπεν και υπό-κοσμος μπαίνοντας για μια γενιά στο περιθώριο της Ιστορίας, αδρανοποιούνται, ανίκανοι να επηρεάσουν το ιστορικό γίγνεσθαι και τρέφονται με ψίχουλα από το τραπέζι των πλουσίων. Αυτές οι παράπλευρες ανθρώπινες απώλειες ενός ακήρυχτου πολέμου ανακατεύουν τον βούρκο στο συλλογικό υποσυνείδητο κι από εκεί αναδύονται κάθε λογής τέρατα: οι Λαιστρυγόνες και οι Κύκλωπες του Φόβου, η Σκύλλα και η Χάρυβδη της Μισαλλοδοξίας και της Δυσανεκτικότητας των άλλων, η ποινικοποίηση του διαφορετικού, η εξάπλωση του κοινωνικού φθόνου ως ψώρας που κατατρώει τον αφυδατωμένο και λυμφατικό κοινωνικό ιστό.
Από αυτή την άποψη, η υπερ-παραγωγή του Εθνικού μας Θεάτρου με τον λακωνικό και σαφή τίτλο «Μεφίστο» μας αφορά όλους, όλους όσους ζούμε σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς και προκειμένου να μην επαναλάβει η Ιστορία τον εαυτό της, καλόν είναι να δούμε πώς θα αποφύγουμε τα καινούργια κρεματόρια, τους φούρνουν που πυροδοτούνται και τροφοδοτούνται τακτικά με ανθρώπινη σάρκα, ακόμα κι αν δεν είναι – για την ώρα, όχι ακόμα – η δική μας.
Το φαινόμενο του μικροαστικού εφησυχασμού είναι και η αιτία πολλών παλινωδιών και παλινδρομήσεων του ανθρώπινου πολιτισμού στον άνθρωπο των σπηλαίων, όπου το «δίκαιο του ισχυροτέρου» και το «σώζων εαυτόν σωθήτω» καταργεί ηκαταλύει ουμανιστικά ιδανικά κι ανθρωπιστικούς θεσμούς.
Επειδή οι «καιροί ου μενετοί», ας σπεύσουμε να διαβάσουμε τα κλασικά αριστουργήματα, να δούμε τις παραστάσεις που βασίζονται σε αυθεντικό βιωματικό υλικό, να διδαχθούμε εγκαίρως, ν’ αποφύγουμε τη στραβοτιμονιά που θα εκτρέψει για άλλη μια φορά ολόκληρη την ανθρωπότητα.
Δεν θα κρίνω την παράσταση και τις όποιες ατέλειές της. Ούτε θα εξάρω ούτε θα καταβαραθρώσω ερμηνείες ηθοποιών που κάνουν ό,τι μπορούν κι αποδίδουν τα βέλτιστα. Είναι τόσο επείγουσα η εμπέδωση του νοήματος, που τα παράσιτα στη μετάδοση του μηνύματος περνούν απαρατήρητα.
Σπεύσατε λοιπόν στο «Μεφίστο» του Εθνικού. «Οι Γερμανοί ξανάρχονται» κι όπως έλεγε στην καταπλητκτική αυτή ασπρόμαυρη ταινία ο αείμνηστος ηθοποιός Τσαγανέας: «Άνθρωποι, άνθρωποι, προς τι το μίσος κι ο αλληλοσπαραγμός; Όλοι άνθρωποι ήμεθα. Τέκνα του ιδίου Θεού…». Ας το θυμηθούμε κι ας το εμπεδώσουμε όσο ακόμα είναι καιρός.
Κωνσταντίνος Μπούρας
ΜΟΝΜΑΡΤΡΗ-ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ-ΠΥΡΓΟΣ ΤΟΥ ΆΙΦΕΛ-ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ-ΠΑΡΙΣΙ-ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΓΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΠΟΜΟΝΗΣ
Από τον κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Όταν ένας έμπειρος εικαστικός, σκηνογράφος που συνεργάστηκε με την Αριάν Μνούσκιν και το περίφημο «κολλεκτιβίστικο» «Θέατρο του Ήλιου» συναντά έναν έλληνα ποιητή κι εικαστικό που ειδικεύεται στα κολλάζ και ζωγραφίζουν από κοινού (όχι παράλληλα όπως ο Βαν Γκογκ και ο Γκωγκέν) αλλά στο ίδιο ταμπλώ, τότε τα πράγματα είναι από ενδιαφέροντα έως …ερεθιστικά. Ένας τσολιάς (κοκκινό-ασπρος) ανεβαίνει τα γκρίζα σκαλοπάτια της Μοναμάρτρης κι ο περίφημος καθεδρικός της Σακρέ Κερ αντικατοπτρίζεται σε ένα ασημένιο κουτάλι, όταν πυρά από οπλοπολυβόλα γαζώνουν (ευτυχώς μόνον εικαστικώς!) τον πύργο του Άιφελ και τα όργανα της τάξεως κραδαίνουν γκλομπ κατά (θεατών-απεργών-οδοιπορούντων-διαμαρτυρόμενων)… Κι όταν όλα αυτά συνδυάζονται με «πλαστικά» γλυκά ζωγραφισμένα με χρώματα που παραπέμπουν στις συνθετικές χρωστικές της σύγχρονης ζαχαροπλαστικής, εεε, τότε φίλοι μου το αποτέλεσμα γίνεται κάτι παραπάνω από ερεθιστικό. Γίνεται γαργαλιστικό του εγκεφάλου κι αναγκάζει τον θεατή να συνδημιουργήσει στον ταραγμένο από την Κρίση εγκέφαλό του έναν ιδιωτικό κόσμο φυγής κι επανεφεύρεσης της πραγματικότητας. Οι καιροί που ζούμε είναι δύσκολοι και μεταβατικοί. Κάτι καινούργιο αναδύεται και το παλιό δεν πληροί πλέον τις προδιαγραφές της αισθητικής ευωχίας. Από την άλλη… όλα έχουν γίνει κι όλα έχουν ειπωθεί. Απομένει μόνον η διαδραστική συνδημιουργία. Περιμένω στις γκαλερί του άμεσου μέλλοντος, γιατί όχι κι εδώ στην επαρχιακή κι επαρχιώτικη Αθήνα να εκθέτουν κάθε βράδυ ταμπλώ που θα συμπληρώνονται ή θα επιζωγραφίζονται από τους θεατές και θα πωλούνται αυθημερόν ως προϊόντα μιας χρήσεως, όπως έχει καταντήσει και η Τέχνη στις μέρες μας. Είναι τόσο καταιγισμένη η ματιά μας από εικόνες που κορέστηκε η όρασή μας και προβάλλει προς τα έξω το εσωτερικό τοπίο μάλλον παρά προσλαμβάνει το εξωτερικό, ειδικά όταν εκείνο καθίσταται κοινότοπο και τουριστικό τρόπον τινά. Αυτές οι σκέψεις μου γεννήθηκαν στο vernissage που διοργάνωσε η Gallery Genesis παρουσιάζοντας την κοινή έκθεση των Didier Martin και Αντώνιου Ρουσοχατζάκη.
Ενδιαφέροντα τα έργα, ειδικά η μεικτή τεχνική, η επιλογή των υλικών, η αλληλεπικάλυψη και συμπλήρωση δύο εικαστικών τελείως διαφορετικών. Ακόμα πιο ενδιαφέρουσα η κίνηση του κόσμου στη στενόμακρη αίθουσα και στο πεζοδρόμιο, μου θύμισε τον αφορισμό του Όσκαρ Ουάϊλντ: «Στα εγκαίνια ζωγραφικής ή δεν βλέπεις τους πίνακες ή – ακόμα χειρότερο – δεν βλέπεις τον κόσμο!». Μην τη χάσετε (την έκθεση ζωγραφικής εννοώ – ο κόσμος κινείται σε άλλα γεγονότα).
Κωνσταντίνος Μπούρας
Info:
Η πρώτη κοινή έκθεση με τον Didier Martin, με τίτλο «Μαζί» εγκαινιάστηκε στην γκαλερί «Cerisier» στο Παρίσι, τον Νοέμβριο του 2013.
Ο Didier Martin, πτυχιούχος της Ecole National Superieure d’ Arts et Metiers, έχει λάβει το βραβείο Moliere για την παράσταση του Theatre du Soleil «Tambours sur la Digue». Σκηνικά που σχεδίασε για τα θέατρα Odeon, Chatelet και Trocadero στο Παρίσι έχουν ξεχωρίσει, ενώ οι συνεργασίες του με τον James Ivory, τον Bertrand Tavernier και τον Γιάννη Κόκκο έχουν συζητηθεί στον γαλλικό Τύπο. Από την εξοχική κατοικία του Mick Jagger μέχρι το σχεδιασμό του κήπου της Bernadette Chirac, τα δάχτυλά του φλέγονται με δημιουργικές πινελιές. Τα σχέδια του για τα ντεκόρ των ντεφιλέ της Chanel φιλοξενούνται στο αρχιτεκτονικό γραφείο Studio 54, με το οποίο συνεργάζεται.
Ποιητής και εικαστικός, ο Αντώνιος Ρουσσοχατζάκης έφτιαξε το πρώτο του κολάζ, όταν ήταν πέντε ετών, το πρώτο του ποίημα στην ηλικία των δέκα, ενώ το πρώτο του κείμενο δημοσιεύτηκε στο Βήμα στα δώδεκα του χρόνια. Έκτοτε, έχει δημοσιεύσει περίπου 1.000 κείμενα και συνεντεύξεις σε εφημερίδες και περιοδικά και έχει δημιουργήσει γύρω στα 10.000 κολάζ. Τα μικρότερα έχουν σταλεί σε φίλους ταχυδρομικά και τα μεγαλύτερα έχουν εκτεθεί στο Λονδίνο, το Παρίσι και την Αθήνα. Σπούδασε «Performance Arts» στο Goldsmiths College, στο Λονδίνο, όπου και τελείωσε το πρώτο του βιβλίο, «Konitsa, my love». Είναι συγγραφέας πέντε βιβλίων (διηγήματα, ποιήματα, μυθιστορήματα), κάποια από τα οποία έχουν μεταφραστεί στο εξωτερικό.
Η έκθεση, που θα διαρκέσει έως τις 18 Οκτωβρίου αποτελεί ένα συγκερασμό ζωγραφικής και ποίησης, Παρισιού και Ελλάδος.
Γκαλερί Genesis: Χάρητος 35 – Κολωνάκι, τηλ.: 211 7100566. Ώρες λειτουργίας: Τρίτη, Πέμπτη και Παρασκευή: 11:30 – 22:00, Τετάρτη και Σάββατο: 11:30 – 15:30.
Κριτική στην εικαστική δουλειά της Γεωργίας Καρανίκα, μόνιμη έκθεση Γκαλερί Σκουφά (Κολωνάκι), Αύγουστος 2014.
από την
Αγγελική Κομπόχολη,
Δρ Πανεπιστημίου Αθηνών-Φιλόλογος
Η Γεωργία Καρανίκα είναι μία χαρισματική εκπρόσωπος της εικαστικής τέχνης που κατορθώνει να μας εκπλήσσει κάθε φορά με την ομορφιά και τη δυναμική της δουλειάς της. Σμιλεύοντας πάνω στο χαρτί έργα σε έντονα χρώματα δημιουργεί, με μοναδική πλαστικότητα, ένα είδος καλλιτεχνικής μικρογλυπτικής που αιχμαλωτίζει με τη μαγεία της το βλέμμα των θεατών της. Και μιλάμε για μία τέχνη παμπάλαιη και ένα υλικό που έχει αγαπηθεί πολύ σε όλες τις εποχές και απ’ όλους τους λαούς. Γιατί το χαρτί δεν αποτελεί μόνο την ιδανική επιφάνεια για να αποτυπώσει ο άνθρωπος τη σκέψη του ή να απεικονίσει τη φαντασία του, αλλά επιπλέον έχει συχνά από μόνο του την τελειότητα ενός μικρού έργου τέχνης, κι ας θυμηθούμε εδώ τις μάσκες καρναβαλιού από πεπιεσμένο χαρτί της Βενετίας με τη μυστηριακή γοητεία που αποπνέουν, τα περίτεχνα γιαπωνέζικα οριγκάμι, αριστουργηματικά χειροτεχνήματα κατασκευασμένα από το ίδιο υλικό ή τις καταπληκτικές χάρτινες φιγούρες του ταϋλανδέζικου θέατρου Σκιών, φτιαγμένες με ανθρώπινη μαστοριά και σεβασμό στην παράδοση. Σε όλες τις περιπτώσεις το χαρτί, ως αντικείμενο αισθητικής απόλαυσης, ύλη από τη φύση της «αγνή και άσπιλη» κατά τους ειδικούς, ευαίσθητη σαφώς στη χρήση της, αξιοποιείται με τρόπο μοναδικό στην καλλιτεχνική του έκφραση, συμβολίζοντας ευφυώς την συνύπαρξη των αντιθέτων, το εφήμερο και το αιώνιο, το κοινότοπο και το ιερό, μία αντιθετικότητα που διαπνέει την τέχνη του και την χαρακτηρίζει. Σε αυτό λοιπόν το υλικό, με όλους τους συμβολισμούς και τις αξίες που περικλείει, και κυριότερη αυτήν της ιερότητας, που μας κληροδοτείται κυρίως μέσα από τη λατρευτική του προσφορά σε Δύση και Ανατολή, η Γεωργία Καρανίκα ανασυνθέτει την έκφραση της δικής της καλλιτεχνικής ευφυΐας αποτυπωμένης με ευγένεια και λεπτότητα. Η τελευταία της δουλειά, που παρουσιάστηκε με πολύ μεγάλη επιτυχία στο Μέγαρο Μουσικής, σε μόνιμη έκθεση στην γκαλερί Σκουφά, στο Κολωνάκι, ασχολείται με το φόρεμα και τις ιδιαιτερότητές του, ιδιαιτερότητες αναδομημένες εικαστικά σε ευφάνταστες καλλιτεχνικές συνθέσεις, με απρόσμενους συνδυασμούς χρωμάτων και υλικών (πέρα από τη βασική ύλη, το χαρτί) που αποπλανούν, στην κυριολεξία, τη ματιά μας. Πολύ περισσότερο όμως από ένα εντυπωσιακά όμορφο στην αισθητική του ανακάτεμα χρωμάτων και υλικών, οι χάρτινες φιγούρες της Γεωργίας Καρανίκα αρθρώνουν εύηχα τη δική τους ζωγραφική γλώσσα και γίνεται το φόρεμα της ένας κόσμος ολόκληρος, ένας κόσμος με ενέργεια και νόημα, που μέσα από την τέχνη της δημιουργού, εκφράζει τον άνθρωπο στο βάθος και την πληρότητά του. Θα υποστηρίξω ότι η μεγαλύτερη μαγεία σε σχέση με τη ζωγραφική, και την τέχνη γενικότερα, πολλές φορές έχει να κάνει με την ίδια τη ζωή του καλλιτέχνη. Γιατί είναι αυτός που κατορθώνει μέσα από τη δική του ματιά να αναδομήσει, κυριολεκτικά να μετασχηματίσει, τη δική μας οπτική στα πράγματα, που συχνά εγκλωβίζεται σε εύγλωττα σχήματα και «κλισέ». Και γίνεται τότε η δουλειά του η ελπιδοφόρα εκείνη ενθαρρυντική νέα θεώρηση, που κατορθώνει να αποσπά την προσοχή του νου μας από τις κατεστημένες και πάγιες αντιλήψεις, που συχνά καταντούν φυλακές του εσωτερικού μας κόσμου. Αν οι διαπιστώσεις αυτές είναι δεδομένες για κάθε τέχνη, πολύ περισσότερο ισχύουν στην εικαστική τέχνη, που κατορθώνει με την αδιόρατη δύναμη του χρώματος και των υλικών που χρησιμοποιεί, να διεισδύει βαθιά στον ψυχισμό μας και να τον μεταμορφώνει, «μπολιάζοντάς» τον πρώτα-πρώτα με αισθητική και εικαστική χαρά, με χαρά θεάματος. Από την άποψη αυτή η δουλειά της Καρανίκα είναι ένα κόσμημα ψυχής κι η έκθεσή των έργων της μία έκθεση που αναμφίβολα δεν πρέπει να χάσουμε.
