Κωνσταντίνος Μπούρας
Navigation Menu
  • Αρχική
  • Εργο-Βιογραφικό
  • Εξώφυλλα βιβλίων
  • Free Texts
  • Links
Home » Αρχική

Αρχική

“ΤΑ ΠΙΚΡΑ ΔΑΚΡΥΑ ΤΗΣ ΠΕΤΡΑ ΦΟΝ ΚΑΝΤ» του Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ στο ΜΙΚΡΟ REX – ΣKHNH «ΚΑΤΙΝΑ ΠΑΞΙΝΟY»

Posted by grafei on 09:53 in Θέατρο, Λογοτεχνία, Χωρίς κατηγορία | 0 comments

Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

ταΠΙΚΡΑΔΑΚΡΥΑΤΗΣΠΕΤΡΑΦΟΝΚΑΝΤ

«Η αγάπη είναι πιο κρύα κι από το θάνατο», «Ο Έλληνας γείτονας», «Η χρονιά με τα 13 φεγγάρια», «Ο καυγατζής της Δρέσδης», “Berlin Alexanderplatz”, είναι μερικά από τα αριστουργήματα του πρόωρα αηδιασμένου από το ανθρώπινο είδος Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ. Την αγάπη έψαξε σε όλο το έργο του, όχι τη χριστιανική ή βουδιστική αγάπη, αλλά την αγάπη προς τον πλησίον και συγκεκριμένα την αγάπη για τον εγγύς πλησίον, αυτόν που ξαπλώνει γυμνός το βράδυ δίπλα μας κάτω από το ίδιο σεντόνι!!! Όμως πώς να αγαπηθούν τα ταλαίπωρα, τα ευνουχισμένα ανθρώπινα όντα, πώς να απαιτήσουν ή να διεκδικήσουν το πολύτιμο αυτό δώρο, όταν δεν αγαπούν τον ίδιον τον εαυτό τους, όταν είναι τεμαχισμένοι, σαν ψάρια στον πάγκο της ιχθυόσκαλας; Όταν ζουν αλλοτριωμένες ζωές, ξεπουλάνε ό,τι πιο ιερό έχουν και δεν έχουν για μια μικρή άνοδο στην αχανή κλίμακα της κοινωνικής ιεραρχίας; Όταν αντιμετωπίζεις τον εαυτό σου σαν σκουπίδι και τους άλλους ως πτυελοδοχεία, πώς να απαιτήσεις σεβασμό, πώς να εκτιμήσεις τον εαυτό σου, πώς να διεκδικήσεις το μερίδιό σου στην αξιοπρέπεια; Στην εκπληκτική ταινία «Η χρονιά με τα 13 φεγγάρια», η τραβεστί που βοηθάει τον δεσμό της στην καριέρα του ως ηθοποιού, του κρατάει το κείμενο για να μάθει τα λόγια του ενόσω περιπατούν σε ένα σφαγείο με τα κρεμασμένα κρέατα στα τσιγκέλια να αιμάσσουν. Τι καταπληκτική σκηνή! Όταν σκοτώνουμε τα πάντα γύρω μας, όταν καταστρέφουμε τη φύση, όταν δεν σεβόμαστε το ίδιο το σώμα μας, τι περιμένουμε; Έλεος; Χάρι; Όχι, φίλοι μου. Ο νόμος της αιτίας και του αποτελέσματος είναι σκληρός. Αντιπεπονθός, κάρμα, αμαρτία, κρίμα, πείτε το όπως θέλετε. Αν δεν αλλάξουμε συνήθειες, αν δεν χαλιναγωγήσουμε τον εγωισμό, τον ατομοκεντρισμό και το ναρκισσισμό μας, σωτηρία δεν επέρχεται. Κι η Αγάπη είναι κάτι οξύμωρο, ακούγεται ειρωνική, σε έναν κόσμο που αλληλοσπαράσσεται για να κρύψει την αγωνία του, την υπαρξιακή αγωνία για τον Θάνατο, για το Τέλος…

Ο Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ αυτοκτόνησε όταν συνειδητοποίησε το αδιέξοδο. Πιστός μέχρι τέλους στην αναζήτηση της αγάπης άνευ όρων και άνευ ορίων. Το έργο του είναι βαθιά χριστιανικό, βουδιστικό και σοσιαλιστικό. Η αναρχική ουτοπία της ελευθερίας ζώων, φυτών και γης, ο «φυσικός άνθρωπος» του Ρουσώ, τα ουμανιστικά ιδεώδη υποφώσκουν στα έργα του. Η ζωή του όμως, έργο νε εξελίξει, έργο διακοπέν βιαίως, μάρτυρας χωρίς φωτοστέφανο και θαυματοποιός χωρίς αγιότητα… Θα τον θυμούμαστε πάντα με αγάπη για το σκληρό παράδειγμα της ζωής του.

Στην παράσταση τώρα. Η Άντζελα Μπρούσκου είναι αιρετική, δυναμική, αμφισβητίας, αναγνωρίζει ως “ενός ανδρός αρχή” την δουλειά του σκηνοθέτη. Παίζει κιόλας. Ο κουκλοπαίκτης μπαίνει και μέσα στο παιχνίδι, γίνεται κινούν και κινούμενο, ενεργών κι ενεργούμενο. Η ιδεολογία είναι πέρα κι από τον αναρχισμό. Βυθίζεται στο απόλυτο Μηδέν, στο Τίποτα κι έτσι αντλεί ενέργεια από το άπειρο, δωρεάν. Τρέμε Τέσλα!!! Δεν αστειεύομαι. Αναδεικνύει κάθε φορά την ενεργειακή ουσία και το ενεργειακό δυναμικό των έργων που σέβεται απολύτως. Στην «Πέτρα φον Καντ» έδειξε όλη την απάνθρωπη βιαιότητα ενός συστήματος που βασίζεται στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, στην υποδούλωση των όντων στο βωμό του κέρδους, στη λατρεία του Χρήματος ως της μόνης ανώτερης οντότητας. Η βίαιη σκηνή του τέλους θα προκαλούσε ίσως την επιδοκιμασία του Φασμπίντερ. Όχι όμως κι η παντελής έλλειψη αληθούς τρυφερότητος μεταξύ των ηρώων. Για να είναι αληθοφανείς οι ήρωες, για να φαίνονται ανάγλυφοι στη συνείδηση του συνδημιουργού θεατή, πρέπει να κινούνται και στην άλλη άκρη του εκκρεμούς, πρέπει να δανείζονται κι από τα θερμά χρώματα του ενεργειακού φάσματος. Εδώ ήταν επίπεδοι και μονοδιάστατοι, σχηματικοί, πασιφανείς και διάφανοι από την αρχή μέχρι το τέλος. Ουδέν απρόοπτον, ουδεμία εσωτερική κλιμάκωσις ή διαφοροποίησις. Όλα εξωτερικά, εξωστρεφή, δεικνυόμενα και μηδέποτε υποδηλούμενα, τόσο σαφή που κάθε σχόλιο περίττευε. Τι να σου κάνουν κι οι ταλαίπωροι εξαίρετοι ηθοποιοί όταν δέχονται και πρέπει να δώσουν γροθιά στο στομάχι και στο υπογάστριο; Παλεύουν, πολεμούν, αλλά δεν μας πείθουν. Λείπει το συναίσθημα, η αληθής αναζήτησις της αληθούς αγάπης. Σχόλιο της σκηνοθέτιδος για το ανέφικτο; Ναι, αλλά τότε ακυρώνει εξαρχής την αγωνία του συγγραφέα, την περιπέτεια της αναζήτησης, τη συνειδητοποίηση του αδιεξόδου, την παραδοχή και τον θάνατο της ψυχής.

Στην αντίστοιχη σκηνοθεσία της Ρούλας Πατεράκη με την δυσεξιχνίαστη Μπέτυ Αρβανίτη στον επώνυμο ρόλο, η απαθής κουκλίστικη μάσκα της πρωταγωνίστριας υποδήλωνε πολύ περισσότερα από την εξπρεσιονιστική, πληθωρική έκφραση της Καρυοφιλιάς Καραμπέτη. Οι Γερμανοί δεν είναι μεσογειακός λαός, κάθε απόπειρα μετατροπής τους σε ευκόλως εξωτερικευμένα όντα είναι εκ προοιμίου καταδικασμένη.

Οι ηθοποιές ήταν όλες τους υπέροχες, της σκηνοθέτιδος συμπεριλαμβανομένης, το έργο αποκαλύφθηκε στον πιο βίαιο πυρήνα του, χάθηκε όμως η ρομαντική δραματικότητα, η ιδεαλιστική αναζήτηση του ουτοπικού, χωρίς την οποία τα πράγματα είναι μονομερή, μονότονα και μονοδιάστατα.

Ένα ενδιαφέρον πείραμα, αιρετική και ρηξικέλευθη ανάγνωση. Η Άντζελα Μπρούσκου είναι σημαντική και δεν μιμείται κανέναν. Ίδωμεν!

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

Πληροφορίες από το επίσημο site του Εθνικού Θεάτρου:

 

Η Πέτρα φον Καντ, καταξιωμένη σχεδιάστρια μόδας, πρόσφατα χωρισμένη από τον άντρα της, μετά από μια άτυχη συμβίωση, ερωτεύεται την Κάριν, ένα νέο κορίτσι, που εκτός από ερωμένη γίνεται και μοντέλο της. Η Πέτρα, εγκαταλείποντας τους πάντες γύρω της, επενδύει απόλυτα σε μια άνιση σχέση, καθώς η κοπέλα δεν μοιράζεται τα ίδια συναισθήματα με εκείνη. Έτσι, αφού ξεκινήσει μια επιτυχημένη καριέρα, η Κάριν δεν θα αργήσει να εγκαταλείψει την Πέτρα και να επιστρέψει στον άντρα της. Για την Πέτρα φον Καντ το σοκ είναι ισχυρό. Όμως η εμπειρία αυτή θα της δώσει την ευκαιρία να αναθεωρήσει τις αντιλήψεις της για την αγάπη και για τους ανθρώπους που την περιβάλλουν.

Το έργο του σπουδαίου Γερμανού καλλιτέχνη Ρ. Β. Φασμπίντερ πάνω στην γυναικεία νεύρωση μέσα από την ιστορία μιας φιλόδοξης, εγωιστικής γυναίκας, που οδηγεί στην κατάρρευση του σύμπαντός τη

Μετάφραση Γιώργος Δεπάστας

Σκηνοθεσία- Κοστούμια Άντζελα Μπρούσκου

Σκηνικά Σταύρος Λίτινας

Μουσική σύνθεση Nalyssa Green

Φωτισμοί Νίκος Βλασόπουλος

Βοηθός σκηνοθέτη Χριστίνα Παπαδοπούλου

 

Διανομή:

Πέτρα Φον Καντ Καρυοφυλλιά Καραμπέτη

Μαρλένε Παρθενόπη Μπουζούρη

Σιντονί Φον Γκράζεναμπ Άντζελα Μπρούσκου

Κάριν Τιμμ Γιούλικα Σκαφιδά

Γκάμπι Κωνσταντίνα Αγγελοπούλου

Βαλερί Φον Καντ Ρίκα Διαλυνά

 

 

Ερμηνείες για βραβείο

Posted by grafei on 09:42 in Λογοτεχνία, Χωρίς κατηγορία | 0 comments

BIRDY2πέτροςΝΑΚΟΣστέφανοςΚΑΚΑΒΟΥΛΗΣ

 

ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΠΟΥΡΑ

 

Στις εποχές της Κρίσης οι άνθρωποι αναγκάζονται να υπερβούν τα όριά τους. Οι καλλιτέχνες είναι εξ ορισμού «μεθοριακά» άτομα, που ζουν πέρα από τις συνήθεις νόρμες, εξοικειωμένοι με την αδιάκοπη υπαρξιακή κρίση, ελαστικοί και «πλαστικοί» στο έπακρο. Πηγαίνοντας σχεδόν κάθε βράδυ και σε άλλη θεατρική σκηνή, οφείλω να επισημάνω έστω κι επιγραμματικά ορισμένες ερμηνείες άξιες για βραβείο.

ΕΛΙΝΑΡΙΖΟΥbitchboxer

Στην αίθουσα Black Box του Ιδρύματος Κακογιάννη, που επιτελεί ένα ασυμβίβαστο ποιοτικό έργο, δίνοντας βήμα σε νέες φωνές του καλλιτεχνικού μας στερεώματος, απόλαυσα την εκπληκτική Ελίνα  Ρίζου σε σκηνοθεσία Γιώργου Οικονόμου στο αποσβολωτικό έργο της Charlotte Josephine “Bitch Boxer”. Μονόλογος; Ναι. Ελάχιστα σκηνικά, μόνο κάποια requisites. Όμως η ηθοποιός-ορχήστρα με το καλογυμνασμένο σώμα, σχολίασε, αυτοσαρκάστηκε, υπερέβη τα όριά της, ως ολυμπιονίκης στην τέχνη του Διονύσου και καταχειροκροτήθηκε.

BIRDY1petrosNAKOSstefanosKAKAVOULIS

Στο θέατρο “Altera Pars” της Μίνας Χειμώνα και του Πέτρου Νάκου, ο βραβευμένος ηθοποιός, σκηνοθέτης και ποιητής Στέφανος Κακαβούλης, έδωσε μια τραγικά αντιπολεμική ερμηνεία του έργου “Birdy” του Ουίλλιαμ Γουώρτον, σε σκηνοθεσία του συμπρωταγωνιστή του Πέτρου Νάκου και σε μετάφραση του Ερρίκου Μπελιέ. Ο σιωπηλός, σχεδόν αυτιστικός κρατούμενος, που αποδρά σε ένα δικό του φανταστικό σύμπαν, μιμούμενος τα πουλιά, επανέρχεται στη ζωή των «φυσιολογικών» ανθρώπων, χάρη στην επιμονή του πιστού του παιδικού φίλου. Η αγάπη μας λευτερώνει, η αγάπη μας λυτρώνει, η αγάπη μας δικαιώνει.

ΙΩΑΝΝΑΜΑΚΡΗκαιομένη

Στο θέατρο «Σημείο» απολαύσαμε την εκφραστική Ιωάννα Μακρή στον υπαρξιακό μονόλογο «Καιομένη» του Γιον Φόσσε, σε σκηνοθεσία του πολύ έμπειρου και ικανώτατου Νίκου Διαμαντή, μετάφραση Αντώνη Γαλέου, και με την πολύτιμη συμβολή του Γιώργου Πάτσα στη διαμόρφωση του σκηνικού χώρου, όπου χορεύει ο Γρηγόρης Γαϊτάνος θυμίζοντάς μας τον Νιζίνσκυ, και συμμετέχουν παντομιμικά, καλυμμένοι με πανιά ο Σταύρος Γιαννακόπουλος και η Φεντερίκα Σανταρέλλι.

Στο ατμοσφαιρικό «Αγγέλων Βήμα» παρακολουθήσαμε το πρώτο έργο του Φεστιβάλ με τον εύστοχο τίτλο «Έξι Εγκλήματα ζητούν συγγραφέα». Η Νίνα Ράπη έγραψε τις πολιτικά ακραίες «Άγριες νότες». Ενδιαφέρον κείμενο, οργουελλικό, που θυμίζει το αφανές μέχρι πρόσφατα αριστούργημα του Τεννεσσή Ουίλλιαμς «Όχι για αηδόνια». Από τους τέσσερις άξιους ηθοποιούς ξεχώρισε ο Τσιμάρας Τζανάτος στο ρόλο του Φύλακα. Ερμηνεία αξιομνημόνευτη, υπερβάλλουσα του κειμένου.

studioμαυρομιχάληΛΕΙΑΒΙΤΑΛΗ

Τελευταία, αλλά όχι έσχατη, άφησα την ερμηνεία του Γιώργου Νινιού στο «Ζεϋμπέκικο» της Λείας Βιτάλη, που ανεβαίνει για δεύτερη χρονιά στο Studio Μαυρομιχάλη. Ένα στέρεο κείμενο, ρεαλιστικό μέχρις εξουθενώσεως, μελοδραματικό μέχρις υπερβάσεως, συγκινητικό έως κλαυσίγελου, που θα παίζεται για πολλά χρόνια. Ο Γιώργος Νινιός τραγουδάει, υποδύεται, αυτοσαρκάζεται και ψάλλει έναν ύμνο στη ζωή, που αξίζει να τη ζούμε ακόμα και μέσα στην Κρίση, ειδικά μέσα στην Κρίση. Γιατί τι άλλο είναι η ανθρώπινη κατάσταση, εκτός από μια διαρκή πάλη δυνάμεων μέσα μας κι έξω μας;

Για το βραβείο της καλύτερης συλλογικής θεατρικής ερμηνείας προκρίνεται η Ομάδα VASISTAS και η Αργυρώ Χιώτη στο έργο «Αίματα» του Ευθύμη Φιλίππου, όπως ανέβηκε στη φιλόξενη «Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών» του Ιδρύματος Ωνάση. Βία (λεκτική) που σου κόβει την ανάσα, παρωδία του κιτς, αναζήτηση του λεκτικού στα γλωσσικά και στα παραγλωσσικά σημεία ενός θεάματος που προκαλούσε ποικίλες αντιδράσεις αλλά δεν περνούσε απαρατήρητο, όχι λιγότερο από γροθιά στο στομάχι.

Στον αντίποδα, το χιλιοερμηνευμένο «Το αμάρτημα της μητρός μου» του Γεωργίου Βιζυηνού σε σκηνική ερμηνεία του Δήμου Αβδελιώδη στο θέατρο «Θησείον» με τον Κωνσταντίνο Γιαννακόπουλο και τη Ρένα Κυπριώτη. «Εν αρχή ην ο λόγος», επανατελετουργοποίηση της κίνησης, μινιμαλιστικό σκηνικό, υποδηλωτικοί φωτισμοί που παραπέμπουν στο θέατρο σκιών. Στα όρια μεταξύ αναλογίου και παραστατικών τεχνών, καθηλώνει τον θεατή έως τελικού χειροκροτήματος.

Ξενόπουλος για πάντα.

Posted by grafei on 11:01 in Θέατρο, Λογοτεχνία, Χωρίς κατηγορία | 0 comments

Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

 ΜΥΣΤΙΚΟΙΑΡΡΑΒΩΝΕΣ1εθνικό

Μπορεί κανείς να διαφωνεί όσο θέλει με το δραματικό έργο ζώντων και περασμένων εποχών συγγραφέων, όμως δεν μπορεί να αμφισβητήσει τη διαχρονικότητα ενός «καλοφτιαγμένου» έργου, που απεικονίζει μέσα από κάποιο φαντασιακό πρίσμα την εποχή του και καταδεικνύει τις αντιφάσεις του δημιουργού του.

Για τον Ξενόπουλο ο λόγος, ο οποίος και στην υπερσυντηρική «Διάπλασις των Παίδων» αρθρογραφούσε και υπέρμαχος του καδιωκόμενου Ίψεν αυτοχρίστηκε και τον Κωνσταντίνο Χρηστομάνο περιέθαλψε και ακαδημαϊκός έγινε. Αντιφάσεις, αντιθέσεις κι αλληλεπικαλύψεις, για να μην πω παλινωδίες (που δεν ταιριάζει στην περίπτωση). Όμως ο Γρηγόριος Ξενόπουλος ήταν αυθεντικός μάρτυς του καιρού του και οι όποιες φαινομενικές αντιφάσεις ή αντιθέσεις του αντανακλούν μάλλον την ταραγμένη εποχή του, παρά τον εσωτερικό του κόσμο. Η διπλωματία είναι απραίτητη προϋπόθεση, ικανή κι αναγκαία συνήθη για να επιβιώσεις σ’ αυτή τη δύσκολη χώρα, που επικρατεί ο Φθόνος και γεννιούνται περισσότερα φωτεινά πνεύματα απ’ όσα αντέχει η στενή αυτή λωρίδα γης της χερσονήσου του Αίμου.

ΜΥΣΤΙΚΟΙΑΡΡΑΒΩΝΕΣ2εθνικό

Είδα με ιδιαίτερη έκπληξη τους «Μυστικούς αρραβώνες» στο Εθνικό Θέατρο σε διασκευή Άκη Δήμου και σκηνοθεσία Σωτήρη Χατζάκη κι απόλαυσα τον ρέοντα λόγο, τις έξοχες ερμηνείες (άριστη η διανομή – αντάξια του πρώτου Κρατικού μας Θεάτρου). Πολύχρωμο ψηφιδωτό της εποχής. Μια αστική τάξη μοιρασμένη στις μπίζνες, στην Τέχνη και στο φλερτ. Τα μεγάλα προβλήματα μακρινοί απόηχοι. Η ποιητική φυγή σε ιδιωτικούς παραδείσους το ζητούμενο και το ευφκτέον.

Εξαίρετη η Ντίνα Αβαγιανού στο ρόλο της χαροκαμμένης κυρίας Αρεοπαγίτου. Ιδιαίτερα λειτουργικό το τέχνασμα του σκηνοθέτη να παρουσιάζει σε χορευτικό δίδυμο τις ψυχές των πεθαμένων που κυλίουν επί σκηνής ένα διπλό, ετεροαντικρυστό παγκάκι. Ξεχώρισα επίσης τον Δημήτρη Καραμπέτση σε έναν αναγκαστικά σχηματικό κόντρα-ρόλο. Η ευγένεια αυτού του ηθοποιού ακτινοβολεί πέραν από τις μάσκες των προσώπων που υποδύεται. Συμπαθής ο Άλκης Κούρκουλος, έδωσε μια μπουλβαρική χροιά στο ρόλο του. Η Αλεξάνδρα Παντελάκη με δραματικούς απόηχους από ερεβωδέστερα έργα. Όλοι οι ηθοποιοί ήταν άψογοι, πειθαρχημένοι στο σκηνοθετικό σχέδιο (η λέξη όραμα είναι ακριβή και δεν χαρίζεται εύκολα).

ΜΥΣΤΙΚΟΙΑΡΡΑΒΩΝΕΣ3εθνικό

Μια ψυχαγωγική, διασκεδαστική βραδιά, για όλη την οικογένεια. «Διάπλασις των Παίδων» είναι αυτή!

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

info:

Θεατρική διασκευή Άκης Δήμου

Σκηνοθεσία Σωτήρης Χατζάκης

Σκηνικά – κοστούμια Έρση Δρίνη

Μουσική Θοδωρής Οικονόμου

Χορογραφία Κική Μπάκα

Φωτισμοί Αντώνης Παναγιωτόπουλος

Βοηθός σκηνοθέτη Ανδρομάχη Δαυλού

Διανομή:
  • Κυρία Καστρίτη: Ντίνα Αβαγιανού
  • Γιώργος Μαράνος: Δημήτρης Αλεξανδρής
  • Οδυσσέας Καστρίτης: Μελέτης Γεωργιάδης
  • Αλέξανδρος Στρατίδης: Αλέξης Γεωργούλης
  • Κυρία Δημάδη: Κατερίνα Γιαμαλή
  • Ανδρέας Φιλιππίδης: Κωνσταντίνος Γιαννακόπουλος
  • Ορέστης Διβάνης: Δημήτρης Γκοτσόπουλος
  • Κυρία Πηλίδη: Ανδρομάχη Δαυλού
  • Θάλεια Δημάδη: Μαρίνα Καλογήρου
  • Αλέξανδρος Πηλίδης: Δημήτρης Καραμπέτσης
  • Νάσος Ανάστης: Άλκις Κούρκουλος
  • Λένα Μαράνου: Λίλα Μπακλέση
  • Ευανθία Αλεξία: Μπεζίκη
  • Αριστόβουλος: Αργύρης Παυλίδης
  • Στρατηγός Δημάδης: Βασίλης Ρίσβας
  • Αμβροσία Ψάθη: Ευδοκία Ρουμελιώτη
  • Αθηνά Ανάστη: Αλεξάνδρα Σακελλαροπούλου
  • Καίτη Καστρίτη: Δανάη Σκιάδη
  • Πολύβιος Δημάδης: Γρηγόρης Σταμούλης

Πληροφορίες για το έργο από το επίσημο site του Εθνικού Θεάτρου:

«Μυστικοί αρραβώνες»

του Γρηγορίου Ξενοπούλου

ΘΕΑΤΡΟ REX – ΣΚΗΝΗ «ΜΑΡΙΚΑ ΚΟΤΟΠΟΥΛΗ»

Ένα από τα καλύτερα μυθιστορήματα του Ξενόπουλου σε μια  διασκευή του θεατρικού συγγραφέα Άκη Δήμου. Έρωτες, αμφιβολίες, μυστικά και ψέματα μιας Αθήνας που θυμίζει το σήμερα και προκαλεί το ενδιαφέρον του σύγχρονου θεατή.

Στα αθηναϊκά σαλόνια της μπελ επόκ, ο γοητευτικός ζωγράφος Νάσος Ανάστης, είναι περιζήτητος στους κύκλους των φιλότεχνων αστών. Πλούσιοι έμποροι, δικαστικοί, τραπεζίτες, αλλά και όμορφες δεσποινίδες επιδιώκουν τη συναναστροφή του. Ανάμεσα σε αυτές, η νεαρή Θάλεια, του εξομολογείται με τόλμη τον έρωτά της. Στην αλληλογραφία που ακολουθεί ανάμεσά τους, το πάθος δεν μπορεί να μείνει κρυφό. Ο Νάσος ερωτεύεται παράφορα την Θάλεια, και βάζει σε κίνδυνο τον μυστικό του αρραβώνα με την Καίτη. Η επιταγή του καθήκοντος, αλλά και μια μεγάλη παρεξήγηση, οδηγούν τον Νάσο σε μια επιλογή που θα τον βυθίσει στην δυστυχία και θα τον οδηγήσει την καλλιτεχνική μετριότητα.

«Πάπισσα Ιωάννα» διαχρονική

Posted by grafei on 10:34 in Θέατρο, Λογοτεχνία, Χωρίς κατηγορία | 0 comments

ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΠΟΥΡΑ

pappisa-ioanna_685x300

Όταν σε κλέβουν …έχεις κάτι αξιοζήλευτο, όταν σε διασκευάζουν υπάρχεις, όταν ασχολούνται με την ψυχανάλυσή σου έναν και πλέον αιώνα μετά το θάνατό σου, ε, τότε είσαι ή σημαντικός ή …περιπεπλεγμένος (ή και τα δύο). Ο αφορισμένος Εμμανουήλ Ροΐδης αναβιώνει στο Φεστιβάλ Αθηνών χάρη στην εμπνευσμένη πειραματική απόπειρα του δοκιμασμένου και καταξιωμένου Δημήτρη Μαυρίκιου να διαβάσει παράλληλα το έργο και τη ζωή του. Η μυθιστορηματική μητέρα του, η Κορνηλία, μετέπειτα Αϊσέ (και εξιδανικευμένη ως «Πάπισσα Ιωάννα», που ζει παρενδυτικώς ως …Ιωάννης), ερμηνεύτηκε με δωρική απλότητα από τη σημαντική ηθοποιό Ράνια Οικονομίδη. Σε μια «παράσταση εν εξελίξει» [όπως την χαρακτηρίζει ο εμπνευστής της και προάγγελος ενός μελλοντικού ανεβάσματος του πολυθρύλητου βιβλίου που κατάκλεψε ο Λώρενς Ντάρρελ και το κυκλοφόρησε σε όλον τον κόσμο με το όνομά του χωρίς ουδεμία μνεία στον Ροΐδη], ο Δημήτρης Μαυρίκιος συνέπλεξε το πρώτο μέρος της «Πάπισσας Ιωάννας» με τον πρωτότυπα συν-γραμμένο από τον ίδιον μονόλογο της μητέρας του Κορνηλίας. Επιτέλους κι ένα φεστιβαλικό θέαμα που προκύπτει κατόπιν ερευνητικού βασάνου, δεν βγαίνει αβρόχοις ποσί, που οι προθέσεις των εμπνευστών είναι σεμνές και δηλωμένες, ο τόνος χαμηλός, το σύνολο αρμονικά κουρδισμένο, η αισθητική αρτιότητα συμπαγής. Καταπληκτικά τα σκηνικά του Δημήτρη Πολυχρονιάδη, λειτουργικά τα κοστούμια της Εύας Νάθενα, ευθύβολοι οι φωτισμοί του Λευτέρη Παυλόπουλου, αποτελεσματική και ταιριαστή με το όλον ύφος η μουσική σύνθεση κι επιμέλεια που υπογράφει ο Στάθης Σκουρόπουλος. Η Αποστολία Παπαδαμάκη βοήθησε τον σκηνοθέτη να κινήσει με παντομιμική χάρη τον πολυάνθρωπο θίασο. Όμως η έκπληξη ήταν η εκφραστική Έρη Ρίτσου στο φιλμάκι που συνόδευε την παράσταση. Απρόβλεπτη ηθοποιός. Μήπως θα έπρεπε να ασχοληθεί επισταμένως και μ’ αυτήν την καριέρα; Μαζί με την Λένα Κιτσοπούλου και την τυποποιημένη πλέον Εβελίνα Παπούλια (μαϊντανός δαιμονικών κι εξωκοσμικών ρόλων), σχολίασαν κινηματογραφικά την εποχή συγγραφής του έργου, αλλά και την εποχή που εκτυλίσσονται όλα αυτά τα σουρεαλιστικά κι ευτράπελα.  Η πάπισσα Ιωάννα που γεννάει επί σκηνής κι από οθόνης το θνησιγενές τέκνο της και λιθοβολείται ως πόρνη από τους σκανδαλισμένους πιστούς, η ελευθεριότητα των μεικτών μοναστηριών, η εμπορία, κλοπή και καπηλεία λειψάνων, η δεισιδαιμονία κι ο λαϊκισμός ήταν στο στόχαστρο του μεγάλου αναρχικού πνεύματος ενός αδικημένου αλλά νικητή, του διαχρονικού Εμμανουήλ Ροΐδη,  που αμφισβήτησε κάθε αυθεντία και πυροβόλησε με τη σάτιρα του κάθε «κουκουβαγείον» (για να θυμηθούμε έναν άλλον ανένταχτο από την Χαλκίδα, τον Σκαρίμπα). Ο Δημήτρης Μαυρίκιος πλησίασε με πολύ σεμνότητα κι απλότητα το υλικό του. Ίσως γιατί ανήκει στην παλιά γενιά σκηνοθετών (γεννήθηκε το 1948 στην Γκίζα της Αιγύπτου) που δεν φιλοδοξεί να ασχημονήσει πάνω στα κείμενα των άλλων και του αρκεί να τα σχολιάσει διακριτικά εικονογραφώντας τα με ελκυστικό τρόπο και τελετουργοποιώντας το ρηθέν, δομώντας και οικοδομώντας συμπαγή κι αρμονικά παραστατικά σύνολα. Αρκετά πια με την αποδόμηση. Ο πύργος της Πίζας, οι δίδυμοι πύργοι και ο βιβλικός πύργος της Βαβέλ μόνον με το καταστροφικό έργο ενός Σίβα συνάδουν κι ουδεμίαν σχέσιν έχουν με την ψυχ-αγωγόν Τέχνην. Ούτε με τον Λόγον ούτε με τη Λογική. Ας σοβαρευτούμε αμφισβητώντας κι ας καυτηριάσουμε τα κακώς κείμενα προτείνοντας εφικτές και πραγματοποιήσιμες λύσεις. Οικοδομήστε γιατί …χανόμαστε. Εκπληκτικά ειρωνική κι αυτοσαρκαστική η φωνή του σκηνοθέτη «από το ηλεκτρολογείον», επαυξημένη ως φωνή εξ ουρανού, αποκαλυπτικού θεού ή τριτοπρόσωπου παντεπόπτη αφηγητή και συναυτουργού. Ναι, αυτό (ακόμα και δεν συνιστά εύρημα ή πρωτοτυπία) είναι θεμιτό τέχνασμα εκ μέρους ενός σκηνοθέτη που δεν βαυκαλίζεται, που αυτοσαρκάζεται και μετατρέπει τις ελλείψεις του σε προτερήματα, χωρίς να καταφεύγει σε ναρκισσιστικούς σκηνοθετισμούς για να κρύψει ή να υπεραναπληρώσει τις όποιες αδυναμίες του. Ανυπομονώ να δω όλο το σκανδαλώδες αυτό έργο του Ροΐδη σε ενιαία παράσταση με την εμβόλιμη μυθιστορία της μητρός του. Αναμένομεν.

Συγκρίνοντας ψυχώσεις

Posted by grafei on 10:32 in Θέατρο, Λογοτεχνία, Χωρίς κατηγορία | 0 comments

ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΠΟΥΡΑ

Άντζελα-ΜπρούσκουΨΥΧΩΣΗμπρούσκουBIOS 

Το να συγκρίνεις ψυχώσεις ακούγεται οξύμωρο, όταν πρόκειται όμως για το έργο της (μη) ιδανικής αυτόχειρος Σάρα Κέιν με τίτλο «4,48 Ψύχωση» (που το είχε ανεβάσει με θαυμαστό μονολογικό τρόπο η Ρούλα Πατεράκη το 2002) και παίζεται ταυτόχρονα σε δύο αθηναϊκές σκηνές που τις χωρίζουν μόνο λίγα τετράγωνα στην Αθήνα της Κρίσης και της ομαδικής απόγνωσης, ε, τότε τα πράγματα αποκτούν ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Κι όχι επειδή θυμηθήκαμε τη φράση του αείμνηστου Προέδρου Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Καραμανλή ότι η Ελλάδα είναι απέραντο τρελοκομείο, πράγμα που δεν απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Στο θεατρικό έργο εικονογραφείται εκ των έσω ο κόσμος ενός ψυχωσικού με εκλάμψεις που καταφέρνει να συλλάβει το διανοητικό του αδιέξοδο κάθε πρωί στις 4,48 ώρα και αναλύεται σε παραλήρημα μοναδικής δραματικότητας και γλωσσικής σκληρότητας. Ο Αντονέν Αρτώ θα έβλεπε στα έργα της Σάρα Κέιν μια αφορμή για το δικό του «Θέατρο της Σκληρότητας».

Η Άντζελα Μπρούσκου είναι γνωστή για την αιρετική «νουάρ» αισθητική τελειοθηρία της. Είναι μια δασκάλα της σιωπής και του λόγου, γνωρίζει την τέχνη των φωτοσκιάσεων, αναδεικνύει το γράμμα και το πνεύμα των έργων που ερμηνεύει, καθοδηγεί τους ηθοποιούς της προς μια εκφραστική ομοιογένεια που μόνον οι μεγάλοι άνθρωποι του θεάτρου επιτυγχάνουν. Στο Bios basement μεγαλούργησε χρησιμοποιώντας κάμερα που προβάλλει σε πραγματικό χρόνο τα επί σκηνής διαδραματιζόμενα και ζωντανή μουσική από τη νεραϊδόμορφη Nalyssa Green, ενώ μοιράζεται την αφηγηματική δραματική φωνή με την εύπλαστη, πειθαρχημένη και λειτουργική Παρθενόπη Μπουζούρη, καθώς και με την εξαίρετη Κωνσταντίνα Αγγελοπούλου. Παράσταση αξιώσεων που προβάλλει ανάγλυφα τον ταραγμένο κόσμο του σύγχρονου ανθρώπου στην ασφυκτική ανάγκη του να βρει μιαν έξοδο κινδύνου και να εγκαταλείψει την ενσώματη ζωή σε αυτόν τον μικροσκοπικό πλανήτη.

ΣίσσυΔούτσιουΨΥΧΩΣΗθέατροΠΑΡΑΜΥΘΙΑΣ    

        Αντίθετα, στην παράσταση που ανεβαίνει στο Θέατρο Παραμυθίας σε σκηνοθεσία Τάσσου Σαγρή και είναι βασισμένη στο εν λόγω έργο της Σάρα Κέιν, το βάρος μετατίθεται από την εικόνα στη σκληρή γυμνότητα λόγου και ηθοποιού (ηθοποιού και λόγου). Το τελευταίο μέρος μάλιστα εκτυλίσσεται σε απόλυτο σκότος, τόσο που μερικοί ανυποψίαστοι για το καλλιτεχνικό εύρημα θεατές αναρωτιούνται μήπως έγινε μπλακ-άουτ από την διάδοχο κατάσταση της ΔΕΗ! Αντιθεατρικό, κατά τη γνώμη μου το τέχνασμα. Το επί σκηνής σκότος, που αντιστοιχεί στο εσωτερικό σκότος της ηρωίδας, μπορεί να απεικονιστεί με ημίφως ή με το ιώδες φως των black-lights. Σε καμία περίπτωση όμως δεν μπορείς να βυθίζεις τον θεατή σε αμηχανία χωρίς προειδοποίηση πριν την έναρξη της παράστασης. Φανταστείτε τι θα συνέβαινε αν ένας πραγματικός ψυχωσικός εύρισκε κατάλληλη αφορμή για να βυθιστεί στην κρίση του. Χάος επί σκηνής κι επί πλατείας. Κατά τα άλλα, η εκφραστικότατη Σίσσυ Δούτσιου, που δούλεψε μάλλον με τη μέθοδο Στανισλάβσκι, πλαισιωμένη από τις βουβές και με καλυμμένα πρόσωπα σκιές των ηθοποιών Μ.Ρ. Παναγάκη, Δ. Σακελλαρίου, A. Σπανίδου, Ηλ. Γκοτζαρίδη, δίνει μια σχεδόν κυριολεκτική ερμηνεία του κειμένου, σε αντιδιαστολή με τη μεταμοντέρνα, διακειμενική και μεταδραματική ματιά της Άντζελας Μπρούσκου. Είναι ενδιαφέρον να βλέπεις το ίδιο υλικό φωτισμένο από διαφορετικές γωνίες και με άλλη μέθοδο. Έτσι μπορείς να επιλέξεις, να τοποθετηθείς, να οξύνεις το κριτικό στοιχείο μέσα σου, να γνωρίσεις εν τέλει ανοίκειες πλευρές του εαυτού σου. Αυτό άλλωστε δεν είναι και το ζητούμενο της αριστοτελικής κάθαρσης;

Η Σάρα Κέιν επέτυχε στον σύντομο βίο της να συγκαταλεχθεί στους μεγάλους του παγκόσμιου θεάτρου. Μαζί με τον Κολτές και τον Φασμπίντερ, τον Ζενέ, τον Στρίντμπεργκ και τον Ευριπίδη, λάμπουν ως μετέωρα με πολλή σκιά στον αστερισμό των ιδανικών οραματιστών της ουτοπίας που λέγεται αγάπη. Κι ο ευρών αμειφθήσεται.

Εισαγόμενος Μπεκετικός Κολτές

Posted by grafei on 10:30 in Θέατρο, Λογοτεχνία, Χωρίς κατηγορία | 0 comments

ΔΥΤΙΚΗΑΠΟΒΑΘΡΑεθνικό

ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΠΟΥΡΑ

Οι πολιτιστικές ανταλλαγές μεταξύ ομογάλακτων χωρών που έχουν λουστεί στα νάματα του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού είναι απολύτως θεμιτές, ειδικά όταν πρόκειται για το πρώτο κρατικό μας θέατρο κι όταν καλεί Γάλλους (σκηνοθέτη, δραματουργό, σκηνογράφο και φωτιστή) για να ανεβάσουν – σε συνεργασία με Έλληνες ομοτέχνους τους – έναν κορυφαίο Γάλλο θεατρικό συγγραφέα, τον Μπερνάρ-Μαρί Κολτές. Όμως το αποτέλεσμα δεν δικαίωσε τις προσδοκίες, αφού θα είχαν αποδώσει καλύτερα το πνεύμα του κειμένου οι δικοί μας, εγχώριοι σκηνοθέτες (ο Νίκος Διαμαντής που είχε σκηνοθετήσει προ εικοσαετίας τον «Ρομπέρτο Τσούκο» του Κολτές και η Ρούλα Πατεράκη που είχε διδάξει τη «Μοναξιά των κάμπων με βαμβάκι», προάγγελο της «Δυτικής Αποβάθρας»). Και ξεκινάμε πρώτα από το σκηνικό, που παραπέμπει μάλλον στον κλειστοφοβικό και στατικό «Τέλος του παιχνιδιού» του νομπελίστα Σάμιουελ Μπέκετ, παρά στους ανοιχτούς και ρυπαρούς ορίζοντες του Κολτές. Μια εγκαταλελειμμένη αποβάθρα σε ένα λιμάνι δεν θυμίζει σε καμία περίπτωση «προθάλαμο στο κλασικό γαλλικό θέατρο», όπως το οραματίζεται ο σκηνοθέτης Ludovic Lagarde, συναυτουργός της μάλλον βαρετής παράστασης στο Εθνικό. Ο αιρετικός Κολτές δεν θα ήθελε να έχει ουδεμίαν σχέσιν, αναφορά ή ομοιότητα με το κλασικό θέατρο (είτε γαλλικό είτε αλλόγλωσσο). Το σκηνικό που έστησε ο Antoine Vasseur ήταν τελείως από (και για άλλο) έργο. Υπόστεγο, προκυμαία κι αυτοκινητόδρομος αποδόθηκαν με δύο κυλινδρικούς τοίχους (από τον «Πύργο» του Κάφκα, ίσως) και μία οθόνη στο βάθος. Το πέρασμα που άφηναν μεταξύ τους υποτίθεται ότι έδινε κάποια προοπτική στην κίνηση, στην πραγματικότητα όμως έδειχνε τους ανθρώπους ως ακίνητες ψείρες στο μικροκύκλωμα ενός γιγαντιαίου κρανίου. Ουδεμία σχέση με «έναν τόπο-πέρασμα, έναν τόπο διακίνησης, μύησης ή απώλειας, όμοιο μ’ ένα σταυροδρόμι ή τον ντιστριμπιτέρ του αυτοκινήτου» (σύμφωνα πάντα με τον άξιο Γάλλο σκηνοθέτη). Όμως η αλλαγή της οπτικής οδηγεί σε παρ-ερμηνεία του ανοικτού ορίζοντα που κυριαρχεί στο έργο του Κολτές. Ακόμα κι ο Ρομπέρτο Τσούκο ψωνίζεται στα πάρκα κι ανεβαίνει στη στέγη των φυλακών και συνδιαλλέγεται με τον φαλλοφόρο αρχετυπικό ήλιο. Ουδεμία κλειστοφοβία στα έργα του Κολτές (εκτός από την πρόδηλη τάση φυγής από το μικροαστικό σπιτικό, που δεν πρωτοστατεί όμως). Η υπαρξιακή αγωνία των ηρώων του είναι άλλης τάξεως, δεν έχει σχέση με τη στενότητα χώρου και τον συγχρωτισμό με ανεπιθύμητους. Το αντίθετο. Η εργοβιογραφία του Κολτές καταδεικνύει την αναζήτηση του απέραντου ατελεύτητου χώρου, όπου – παρά την άπλα – ο άνθρωπος δεν βρίσκει τόπο να ακουμπήσει τα όνειρά του κι αυτοκαταστρέφεται παταγωδώς από απελπισία, αφού το ένστικτο το ερωτικό μετατρέπεται σε δύναμη θανάτου. Όταν κουρδίσεις ένα έργο σε λάθος τόνο, ό,τι και να κάνουν οι άξιοι ηθοποιοί είναι μάταιο. Φωνασκούσαν σα να έπαιζαν Κορνέιγ στην Κομεντί Φρανσαίζ, ενώ το υποφωτισμένο σκηνικό (δια «χειρός» Sébastien Michaud) παρέπεμπε στις χαμηλόφωνες παραστάσεις του Κλωντ Ρεζί, και το αποτέλεσμα ήταν τόσο πληκτικά παράταιρο και μονότονο, που ούτε καν η «κινηματογραφική» Θέμις Μπαζάκα δεν διασώθηκε στο ρόλο της λατινοαμερικάνας με το Ινδιάνικο αίμα. Ας ελπίσουμε ότι παρόμοιες ανταλλαγές και συνεργασίες θα είναι περισσότερο αποδοτικές κι ενδιαφέρουσες στο μέλλον.

Κβαντικός Προμηθέας

Posted by grafei on 10:27 in Θέατρο, Λογοτεχνία, Χωρίς κατηγορία | 0 comments

ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΠΟΥΡΑ

Φαίνεται ότι πέρασε η εποχή τών μεγάλων ηρώων, των μεγάλων ηθοποιών, του μεγάλου μυθιστορήματος. Από την αρχαία τραγωδία εξέλιπαν οι πρωταγωνιστές κι απέμεινε ο Χορός. Εποχή πλουραλισμού, ελευθερίας, ανοχής, πειραματισμών, αλλαγής, αλλά και ταυτόχρονα εποχή λαϊκισμού, απλοπλοιήσεων, «αρπαχτής», αλαζονείας, ωχαδερφισμού, «ξερολισμού» και δοκησισοφίας. Διαλέξτε αν θέλετε να δείτε το ποτήρι μισογεμάτο ή μισοάδειο. Νοσταλγώ τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ δεμένον στον σκηνικό βράχο στην επιτυχημένη παράσταση του σημαντικού σκηνοθέτη και δασκάλου Σπύρου Ευαγγελάτου. Τότε υπήρχε και λόγος και αντίλογος στο αρχαίο δράμα. Σήμερα κυριαρχεί η πολτοποίηση, η απαξίωση και η διαφοροποίηση τών πάντων. Παρά τις όποιες προγραμματικές δηλώσεις τών συντελεστών τής παράστασης του Αισχύλειου δράματος «Προμηθέας Δεσμώτης» σε «προσαρμογή μετάφρασης – διασκευή – σκηνοθεσία» τού Έκτορα Λυγίζου (μπράβο του για την ακρίβεια της διατύπωσης) και στη λειτουργική μετάφραση του Παναγιώτη Μουλλά, είδαμε αντί για την επιχειρούμενη «συλλογικότητα» έναν κβαντικό δυισμό, μία κακόγουστη ηχώ συνεκφωνήσεων-αντιφωνήσεων και σύγχυσης. Αυτοί οι πειραματισμοί γίνονταν στην Ευρώπη τη δεκαετία τού 1970 και του 1980. Πώς μας προέκυψαν με χρονοκαθυστέρηση τριάντα ετών στην Ελλάδα; Χρηματοκιβώτιο είναι η Τέχνη και τα αισθητικά ρεύματά της; Μπορεί και να είναι. Οκτώ καλοί ηθοποιοί μοιράστηκαν τους ρόλους με τρόπο που θα διατύπωνα (ποιητική αδεία): «βλέπεις αλλά δεν κοιτάς, κοιτάς αλλά δεν βλέπεις, ακούς χωρίς να προσέχεις και προσέχεις χωρίς ν’ ακούς». Βεβαίως, το αποτέλεσμα ήταν καλύτερο από την ευριπίδεια (;) «Ελένη» των Δημήτρη Δημητριάδη-Δημήτρη Καραντζά, αλλά ο προβληματισμός παραμένει. Μήπως η σύγχρονη νέα γενιά σκηνοθετών επιχειρεί να ενεργοποιήσει τα αντανακλαστικά και των δύο ημισφαιρίων του εγκεφάλου μας εναλλάξ και ταυτοχρόνως; Μήπως ο τριτοπρόσωπος σχολιασμός του εκφωνούμενου λόγου και ο «ψηφιακός» διαμοιρασμός των ρόλων αποδομεί την «αναλογικότητα» των κλασικών κειμένων; Είναι αυτή μια ακόμα παρενέργεια της χρήσης υψηλής τεχνολογίας από την προνηπιακή ηλικία; Υπερκινητικότητα, αδυναμία συγκέντρωσης προσοχής, μαθησιακές δυσκολίες; Απορία ψάλτου βηξ. Στην παράσταση του Έκτορα Λυγίζου με αφορμή τον «Προμηθέα Δεσμώτη» του Αισχύλου, ακούσαμε κάποιες στιγμές ανάγλυφο τον Λόγο, προβλήθηκαν εντόνως ορισμένες μυθολογικές πλευρές που συνήθως δεν προσέχουμε στις αναβιώσεις του αρχαίου δράματος, αποφεύχθηκε η μαζική αποχώρηση θεατών. Επομένως το πείραμα πέτυχε. Όμως η απορία παραμένει: όταν έχεις εξαίρετους ηθοποιούς όπως η Στεφανία Γουλιώτη και η Άννα Μάσχα, όταν παίρνεις στα βέβηλα χέρια σου ένα κείμενο που επιβίωσε αιώνες πριν γεννηθείς, γιατί καταστρέφεις αντί να χτίζεις και γιατί διασκευάζεις αντί να συγγράφεις το δικό σου πρωτότυπο θεατρικό έργο; Ο σκηνοθετισμός έβλαψε και το νεοελληνικό θέατρο και τον νεοελληνικό κινηματογράφο κι απόδιωξε το κοινό στρέφοντας το σε πιο συντηρητικά θεάματα με σαφή πρόθεση την ψυχ-αγωγία του κοινού. Ας δώσουμε βήμα στους νέους, ας στήσουμε ευήκοον ους στις ιδέες τους, ας κρατήσουμε τα μάτια ορθάνοικτα στις επιδόσεις τους. Κάτι καινούργιο γεννιέται που ακόμα δεν έχει διαμορφωθεί. Ίδωμεν και …πλήττομεν μέχρι νεωτέρας «καινοτομίας».

 

 

 

Φιλοκτήτης φρικιό στο Ηρώδειο

Posted by grafei on 10:22 in Θέατρο, Λογοτεχνία, Χωρίς κατηγορία | 0 comments

Του ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΠΟΥΡΑ

Filoktitis 

Ο απόλυτος εγωισμός του προδομένου. Η διαιώνιση τού πόνου δια της μνησικακίας. Ο εγωκεντρισμός τού αναπόφευκτου. Το μίσος που φαρμακώνει πρωτίστως και κυρίως τον ξενιστή του. Φορέας ενός νοσήματος μεταδοτικότερου κι από την πανούκλα, ο Φιλοκτήτης εγκαταλείπεται ως λεπρός από τους συμπολεμιστές του στην βραχώδη κι ερημική Λήμνο, απέναντι από την Τροία, μόνο και μόνο επειδή δεν αντέχουν τη δυσωδία και τις κραυγές πόνου από τη γάγγραινα τού ποδιού που σαπίζει μετά το δάγκωμα ενός φιδιού (ουδεμία σχέσιν έχει με το ερπετό τής Γνώσεως). Ο Φιλοκτήτης έχει κληρονομήσει το αλάθητο τόξο τού Ηρακλή, όμως η εξουσία που του παρέχει η χρήση αυτής της τεχνικής μπορεί να του εξασφαλίσει την τροφή και την αυτοπροστασία, δεν αρκεί για την ένταξή του στην κοινωνία τών «φυσιολογικών» ανθρώπων. Γίνεται λοιπόν «φρικιό», τρομακτικό κι ανελέητο, ακόμα και προς τον ίδιο τον εαυτό του. Επικαλείται θεούς και δαίμονες, βρίζει και υποψιάζεται τους πάντες, ζει ως θηρίο, ως μισάνθρωπος, ως απόκληρος, αποσυνάγωγος, εξόριστος. Ευάλωτος όμως στην καλή κουβέντα τού Νεοπτόλεμου, του γιου τού σκοτωμένου Αχιλλέα, που καθοδηγημένος από τον πολυμήχανο Οδυσσέα, έρχεται να κλέψει και το όπλο και τον χρήστη του. Ο Σοφοκλής γνωρίζει καλά την ανθρώπινη ψυχή και ξέρει ότι ο αδικημένος και εξοβελισμένος είναι ευεπίφορος στην κολακεία, στην ήπια προσέγγιση, στη φιλάνθρωπη λαλιά. Όλη η δραματική σύγκρουση πολώνεται γύρω από το δίπολο «εγώ-εμείς», «δίκαιο-ανήθικο», «ατομικό συμφέρον-κοινό καλό». Η εσωτερική σύγκρουση τού νεαρού ιδεολόγου Νεοπτόλεμου, οι παλινωδίες, οι κυκλοθυμίες κι αμφιταλαντεύσεις του, πηγάζουν από τη «φύσιν» του, αφού αρνείται να δεχτεί το αξίωμα «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα». Ο Οδυσσέας του προσάπτει απειρία που οφείλεται στο «νεαρόν» τής ηλικίας του. Όμως τελικά ο ήρωας πείθεται από το φάσμα τού Ηρακλή – που ως «από μηχανής θεός» – τον προτρέπει να προσφέρει τις υπηρεσίες του στους Έλληνες με αντάλλαγμα την θεραπεία του από τους Ασκληπιάδες. Τι πιο σύγχρονο θέμα για τους ιθύνοντες σήμερα, που συνθλίβονται ανάμεσα στις μυλόπετρες της Ιστορίας, που βιώνουν – ενδεχομένως, θέλω να πιστεύω – εσωτερικές συγκρούσεις και συνειδησιακά αδιέξοδα;

Ο Κώστας Φιλίππογλου, έμπειρος και σημαντικός σύγχρονος σκηνοθέτης με μινιμαλιστική αισθητική και αφαιρετική επεμβατικότητα, σκηνοθέτησε έναν «Φιλοκτήτη» με επίκεντρο τον εκφερόμενο λόγο εις βάρος της εικόνας. Εξαίρετο και λειτουργικό το σκηνικό, διαχρονικά τα κοστούμια (τα συγχαρητήρια στην Κέννυ Μακλέλλαν), ιδιαίτερα υποβλητικοί οι φωτισμοί τού Νίκου Βλασόπουλου, η κίνηση που επιμελήθηκε η Φρόσω Κορρού έλυνε τα χέρια και τα πόδια Χορού και πρωταγωνιστών. Από αυτούς, ευχάριστη έκπληξη ο Αιμίλιος Χειλάκης, σπουδαίος ηθοποιός, υποδειγματικού σκηνικού βεληνεκούς με σεβασμό στους συμπαίκτες του. Ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, ταιριαστός ως Οδυσσέας. Όσο για τον Μιχαήλ Μαρμαρινό, η βιοενεργειακή του τεχνική και οι ιδιότυπες φωνητικές του επιδόσεις θα ήταν περισσότερο αποτελεσματικές σε μια κλειστή σκηνή «ιταλικού τύπου», όμως χάθηκαν στον αχανή χώρο τού Ηρωδείου με την κακή ακουστική (το ρωμαϊκό ωδείο είχε σχεδιαστεί και κατασκευαστεί με ξύλινη στέγη). Έτσι, ο κυρίαρχος λόγος χάθηκε, συγχύστηκε, αφομοιώθηκε από το θόρυβο τού κοινού και τα ψηλοτάκουνα τών αργοπορημένων στο άνω διάζωμα. Οι καλές προθέσεις οδήγησαν σε μια μάλλον πληκτική και ρουτινιάρικη παράσταση, μονότονη, α-τονική (αλλά όχι υποτονική) κι αδιέξοδη, παρά το εύρημα τών φέιγ-βολλάν με τα οποία επικοινωνεί ο Ηρακλής από το υπερπέραν με τους ταλαίπωρους θνητούς ήρωες. Η μετάφραση τού σοφόκλειου δράματος από τον Γιώργο Μπλάνα μετέτρεπε (σε πολλά σημεία) την περίφημη «τραγική ειρωνεία» σε εμπρόθετη διακωμώδηση. Όταν το κοινό γελάει ανερυθρίαστα με ηχηρό τρόπο σημαίνει δύο πράγματα: είτε ότι αποφορτίζεται από έντονη ψυχολογική «ενσυναίσθηση» είτε διασκεδάζει την πλήξη του. Διαλέγετε και παίρνετε. Η πρωτότυπη μουσική τών Lost Bodies συνέβαλε στον εκσυγχρονισμό του αρχαίου λόγου. Εύστοχο και το εύρημα της «πρόθεσης» που διαβάζει από χαρτί ο πρωταγωνιστής πριν πάρει τη θέση του ως Φιλοκτήτης.

 

 

Η «καιομένη» του Γιον Φόσε στο «Θέατρο Σημείο»

Posted by grafei on 13:01 in Θέατρο, Λογοτεχνία, Χωρίς κατηγορία | 0 comments

ΙΩΑΝΝΑΜΑΚΡΗκαιομένη

 

Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

 Οι μονόλογοι απαιτούν τέχνη και δεξιοτεχνία. Ειδικά όταν πρόκειται για μια ζωντοχήρα ή χήρα που συζητεί με τον προ πολλού εξαφανισθέντα σύζυγό της. Είκοσι χρόνια πέρασαν από τότε που ο Άσλε, μιαν άστατη νύχτα του Νοέμβρη χάθηκε στα φιόρδ και η Σίγκνα τον περιμένει σα να μην παρήλθε ημέρα μία. Τα κουκουλωμένα έπιπλα ζωντανεύουν στο τέλος, χάρη στο Σταύρο Γιαννακόπουλο και στη Φρεντερίκα Σανταρέλλι που υποδύονται τα φαντάσματα της ηδονής μιας κυρίας που αρνείται τη μοναξιά αλλά το μόνο που επιτυγχάνει είναι να βουλιάζει ολοένα και περισσότερο στην κινούμενη άμμο των αδιεξόδων της, σαν τη Γουίνυ στις «Ευτυχισμένες Μέρες» του Μπέκετ.

Η Ιωάννα Μακρή είναι δασκάλα στην τέχνη της υποκριτικής. Διδάσκει από σκηνής ήθος, αρμονία, πλήρη κατοχή των εκφραστικών της μέσων, παίζει με τη σιωπή, με την σποραδικώς ριπιζόμενη μάσκα του προσώπου της, με την οικονομία των κινήσεων και της φωνής της, συνεπικουρούμενη από τον Γρηγόρη Γαϊτανάρο που χορεύει.

Το κείμενο που βασίζεται στο θεατρικό έργο του σημαντικού Νορβηγού συγγραφέα «Μια μέρα του καλοκαιριού» και στο διήγημά του «Η Αλίκη στις φλόγες» μεταφράστηκε επιτυχώς από τον Αντώνη Γαλέο, σκηνοθετήθηκε από τον ιδιαίτερα ταλαντούχο και μάστορα της σκηνικής τέχνης Νίκο Διαμαντή, και το απολαύσαμε όλοι εμείς έκθαμβοι. Μια σπάνια δουλειά που θα άντεχε ακόμα και στη σκληρότερη κριτική των αμερικανικών ή ευρωπαϊκών μέσων ενημέρωσης κι είμαι σίγουρος ότι θα κερδίσει την αμέριστη υποστήριξη και συμπαράσταση των ειδικών.

Η αόρατη θάλασσα πρωταγωνίστρια στις σιωπές στις παύσεις και στις άνω τελείες του εκφερόμενου λόγου. Η ομιλούσα φωνή αυτοπυρπολείται με μάρτυρες τους θεατές σε ένα παιχνίδι για δύο: τον άνθρωπο και το είδωλό του, το ερωτικό, εκείνη την ψευδαίσθηση του «άλλου», που είναι φευγαλέα, ακόμα κι όταν είναι παρούσα. Ειδικά τότε.

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

Info:

Θέατρο Σημείο

Χαρ. Τρικούπη 10, πίσω από το Πάντειο, +302109229579,

Κάθε Παρασκευή, Σάββατο στις 21.30 και Κυριακή στις 19.30

Πρεμιέρα: Παρασκευή 10 Οκτωβρίου 2014

Διάρκεια: 60′

Είσοδος 8 – 12 ευρώ

Συντελεστές:

Σκηνοθεσία: Νίκος Διαμαντής 
Σκηνικά – κοστούμια: Γιώργος Πάτσας 
Μετάφραση: Αντώνης Γαλέος 
Ερμηνεύει: Ιωάννα Μακρή 
Χορεύει: Γρηγόρης Γαϊτανάρος
Συμμετέχουν: Σταύρος Γιαννακόπουλος, Φρεντερίκα Σανταρέλλι
Φωτογραφίες: Μικέλα Τσόντζου

Εισιτήρια:

Γενική είσοδος: 12 €
Φοιτητικό: 8 €
Ελεύθερη είσοδος για ανέργους

Stand-up Comedy και ξερό ψωμί:

Posted by grafei on 11:11 in Θέατρο, Χωρίς κατηγορία | 0 comments

ή ξεκαρδιστείτε μέχρις προσγειώσεως στη σκληρή καθημερινότητα. Ο Σίλας Σεραφείμ και η Λίλα Σταμπούλογλου (μέχρι να γεννήσει) στο Tin Pan Alley (Τουρναβίτου 6, Πλ. Ασωμάτων, Θησείο, Τηλ.: 2103210158).

σύλαςαφίσα 

Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

Silas-3

Στον Πελοποννησιακό Πόλεμο άνθισε η σάτιρα του Αριστοφάνη, στην Ελλάδα της Κρίσης (τηρουμένων, βεβαίως, πάντα, των αναλογιών) η εκρηκτική παραληρηματική ακατάσχετη, αναποστόμωτη δομημένη φλυαρία του Σίλα Σεραφείμ. Το θαυμάζω αυτό το παιδί. Έχει άποψη για όλα. Και καλά για την πολιτική. Για αυτήν έχουν άποψη όλοι οι Έλληνες από αρχαιοτάτων χρόνων και ιδού τα χάλια μας. Δέκα Αθηναίοι έντεκα πρόεδροι. Αν ρίξεις πέτρα ή σκύλο θα χτυπήσεις ή …πρόεδρο. Okay, που λέμε κι εμείς οι νεοέλληνες. Άντε να έχει άποψη και για τον φασισμό. Και σ’ αυτό έχουμε άποψη όλοι, καταδικαστική (ή σχεδόν …όλοι).  Αλλά να έχει άποψη και για την ύπαρξη του Θεού, ε, αυτό πάει πολύ για μια stand-up βραδιά με το ποτό ανά χείρας. Αλλά αυτό είναι το πρόβλημα του νεοέλληνα. Μιλάει και γι’ αυτά που δεν …βλέπει, και γι’ αυτά που δεν κατέχει και γι’ αυτά που δεν πήρε πρέφα. Έτσι γεννήθηκε η Φιλοσοφία σε αυτόν τον ταραγμένο τόπο. Ο διασκεδαστής Σίλας Σεραφείμ είναι απόλυτος, έτσι… για τη δημιουργία τεχνητών εντάσεων, αντιθέσεων, συρράξεων, λέμε τώρα… Πάντως τα καταφέρνει μια χαρά το παιδί στο να κερδίζει με τον ιδρώτα του – κυριολεκτικώς – το χαβιάρι το επιούσιον.

σύλλαςσταμπούλογλου

Δίπλα του, απαστράπτουσα, εκθαμβωτική, αφοπλιστική, η απρόβλεπτη Λίλα Σταμπούλογλου, που μας γίνει μια άλλη άποψη της γυναίκας σε …ενδιαφέρουσα κατάσταση. Σύντομο το πέρασμά της από σκηνής, αλλά καθοριστικό. Της εύχομαι να γεννήσει κι επί σκηνής, γιατί τι πιο ωραίο για ένα νεογέννητο που κλαίει να το υποδεχτούν με γέλια και χαρές.

Για το βίντεο τώρα. Καλές οι σκηνούλες με τους δύο πρωταγωνιστές, αλλά γιατί θα πρέπει να ακούμε από πριν (και μάλιστα …υποτιτλισμένα) τα αστεία με τα οποία θα πυροβοληθούμε κατά τη διάρκεια της ακατάσχετης παράστασης.

Πατείς με πατώ σε. Δικαίως. Απολαύστε τους!

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

Info:

Παραστάσεις Tin Pan Alley

50 αποχρώσεις του Greek

StandUp comedy Διάρκεια: 90′

Σάβ. Βραδ.: Σάβ. 10 μ.μ.

« Older Entries
Next Entries »

Κατηγορίες

  • Διάφορα
  • Εικαστικά
  • Θέατρο
  • Κινηματογράφος
  • Λογοτεχνία
  • Μουσική
  • Σινεμά
  • Στίχοι
  • Χορός
  • Εκπομπές
  • Χωρίς κατηγορία

Πρόσφατα άρθρα

  • ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ με θέμα «ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΡΑΜΑ ΣΗΜΕΡΑ»
  • Αυτογνωσία
  • Ποίηση, το τελευταίο καταφύγιο πριν τον Αρμαγεδδώνα.
  • ΠΡΩΤΟΕΜΦΑΝΙΖΟΜΕΝΟΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ στο 54ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΒΙΒΛΙΟΥ τού ΣΕΚΒ στο ΠΕΔΙΟΝ τού ΆΡΕΩΣ
  • Ποιητική κατάθεση ζωής εφάπαξ

Ιστορικό

  • Οκτώβριος 2026
  • Σεπτέμβριος 2026
  • Αύγουστος 2026
  • Ιούλιος 2026
  • Ιούνιος 2026
  • Μάιος 2026
  • Απρίλιος 2026
  • Μάρτιος 2026
  • Φεβρουάριος 2026
  • Ιανουάριος 2026
  • Δεκέμβριος 2025
  • Οκτώβριος 2025
  • Σεπτέμβριος 2025
  • Ιούλιος 2025
  • Ιούνιος 2025
  • Μάιος 2025
  • Απρίλιος 2025
  • Μάρτιος 2025
  • Φεβρουάριος 2025
  • Ιανουάριος 2025
  • Δεκέμβριος 2024
  • Νοέμβριος 2024
  • Οκτώβριος 2024
  • Σεπτέμβριος 2024
  • Αύγουστος 2024
  • Ιούλιος 2024
  • Ιούνιος 2024
  • Μάιος 2024
  • Απρίλιος 2024
  • Μάρτιος 2024
  • Φεβρουάριος 2024
  • Ιανουάριος 2024
  • Δεκέμβριος 2023
  • Νοέμβριος 2023
  • Οκτώβριος 2023
  • Σεπτέμβριος 2023
  • Αύγουστος 2023
  • Ιούλιος 2023
  • Ιούνιος 2023
  • Μάιος 2023
  • Απρίλιος 2023
  • Μάρτιος 2023
  • Φεβρουάριος 2023
  • Ιανουάριος 2023
  • Δεκέμβριος 2022
  • Νοέμβριος 2022
  • Οκτώβριος 2022
  • Σεπτέμβριος 2022
  • Αύγουστος 2022
  • Ιούλιος 2022
  • Ιούνιος 2022
  • Μάιος 2022
  • Απρίλιος 2022
  • Μάρτιος 2022
  • Φεβρουάριος 2022
  • Ιανουάριος 2022
  • Δεκέμβριος 2021
  • Νοέμβριος 2021
  • Οκτώβριος 2021
  • Σεπτέμβριος 2021
  • Αύγουστος 2021
  • Ιούλιος 2021
  • Ιούνιος 2021
  • Μάιος 2021
  • Απρίλιος 2021
  • Μάρτιος 2021
  • Ιανουάριος 2021
  • Δεκέμβριος 2020
  • Νοέμβριος 2020
  • Οκτώβριος 2020
  • Σεπτέμβριος 2020
  • Αύγουστος 2020
  • Ιούλιος 2020
  • Ιούνιος 2020
  • Μάιος 2020
  • Απρίλιος 2020
  • Μάρτιος 2020
  • Φεβρουάριος 2020
  • Ιανουάριος 2020
  • Δεκέμβριος 2019
  • Νοέμβριος 2019
  • Οκτώβριος 2019
  • Σεπτέμβριος 2019
  • Αύγουστος 2019
  • Ιούλιος 2019
  • Μάιος 2019
  • Απρίλιος 2019
  • Μάρτιος 2019
  • Φεβρουάριος 2019
  • Ιανουάριος 2019
  • Δεκέμβριος 2018
  • Νοέμβριος 2018
  • Οκτώβριος 2018
  • Σεπτέμβριος 2018
  • Αύγουστος 2018
  • Ιούλιος 2018
  • Ιούνιος 2018
  • Μάιος 2018
  • Απρίλιος 2018
  • Μάρτιος 2018
  • Φεβρουάριος 2018
  • Ιανουάριος 2018
  • Δεκέμβριος 2017
  • Νοέμβριος 2017
  • Οκτώβριος 2017
  • Σεπτέμβριος 2017
  • Ιούλιος 2017
  • Ιούνιος 2017
  • Μάιος 2017
  • Απρίλιος 2017
  • Μάρτιος 2017
  • Φεβρουάριος 2017
  • Ιανουάριος 2017
  • Δεκέμβριος 2016
  • Νοέμβριος 2016
  • Οκτώβριος 2016
  • Σεπτέμβριος 2016
  • Αύγουστος 2016
  • Ιούλιος 2016
  • Ιούνιος 2016
  • Μάιος 2016
  • Απρίλιος 2016
  • Μάρτιος 2016
  • Φεβρουάριος 2016
  • Ιανουάριος 2016
  • Δεκέμβριος 2015
  • Νοέμβριος 2015
  • Οκτώβριος 2015
  • Σεπτέμβριος 2015
  • Αύγουστος 2015
  • Ιούλιος 2015
  • Ιούνιος 2015
  • Μάιος 2015
  • Απρίλιος 2015
  • Μάρτιος 2015
  • Φεβρουάριος 2015
  • Ιανουάριος 2015
  • Δεκέμβριος 2014
  • Νοέμβριος 2014
  • Οκτώβριος 2014
  • Αύγουστος 2014
  • Ιούνιος 2014
  • Μάιος 2014
  • Απρίλιος 2014
  • Μάρτιος 2014
  • Φεβρουάριος 2014
  • Ιανουάριος 2014
  • Δεκέμβριος 2013
  • Νοέμβριος 2013
  • Οκτώβριος 2013
  • Σεπτέμβριος 2013
  • Ιούνιος 2013
  • Μάιος 2013
  • Απρίλιος 2013
  • Μάρτιος 2013
  • Φεβρουάριος 2013
  • Δεκέμβριος 2012

Κατασκευή
Ιστοσελίδας