η καινούργια σελίδα μου στην ανανεωμένη βάση δεδομένων της biblionet.gr
https://biblionet.gr/%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%83%CF%89%CF%80%CE%BF/?personid=5565
το έργο της μέχρι τώρα ζωής μου, αφιερωμένης στον Πολιτισμό και στον Τουρισμό.
Σας ευχαριστώ για την πολύτιμη, ευγενική, γενναιόδωρη υποστήριξή σας.

Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας
emails:
1η διαδικτυακή συνεδρία στο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑ – εισαγωγικό δοκίμιο
ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΚΡΙΤΙΚΗ: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ
από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Επειδή είναι σχεδόν ανύπαρκτη η ελληνική αλλά και ξένη βιβλιογραφία η σχετική με την κριτική θεάτρου, θα ήθελα εδώ να καταθέσω μερικές σκέψεις εν περιλήψει.
Υπάρχει διαφορά μεταξύ πλήρους (εκτενούς) θεατρικής κριτικής (άνω των 100 λέξεων) και κριτικού σημειώματος (από 400-500 λέξεις).
Συνήθως όμως, στην παραδοσιακή τυπογραφία και στα έντυπα μέσα μαζικής ενημέρωσης δημοσιεύονταν κριτικά άρθρα, τα οποία ενδεχομένως κυκλοφορούσαν αργότερα και σε μορφή βιβλίου, ως συλλογή. Σήμερα, με την ευκολία της άμεσης επικοινωνίας και ανάδρασης (feedback) χάρη στο Διαδίκτυο, έχουν δημιουργηθεί πολλά ενδιάμεσα υβρίδια.
Όμως παρ’ όλα αυτά μπορούμε να συναγάγουμε ορισμένους κανόνες και να επιχειρήσουμε να θέσουμε κάποια όρια.
Βασικός σκελετός ενός κριτικού άρθρου που προορίζεται να δημοσιευτεί σε έντυπο ή (και) ηλεκτρονικό μέσο μαζικής ενημέρωσης:
1. Πρόλογος-εισαγωγή-έκθεση: ξεκινάμε με το συγκεκριμένο δραματικό κείμενο και την προϊστορία του (προγενέστερες ερμηνείες-μεταφράσεις, πρόσληψή του από το κοινό – ειδικότερα στη χώρα μας).
2. Εγγενείς δυσκολίες που παρουσιάζει αυτό το κείμενο σε μια ενδεχόμενη απόπειρα δραματοποίησης.
3. Επιλογές του δραματουργού στην συγκεκριμένη παράσταση (το ίδιο ισχύει για τον διασκευαστή-μεταφραστή).
4. Σκηνοθετικές επιλογές όπως φαίνονται από τις προγραμματικές δηλώσεις (συνεντεύξεις, κείμενα στο πρόγραμμα, Δελτία Τύπου και λοιπά…)
5. “Όψις” της συγκεκριμένης παραστάσεως (κατά την “Ποιητική” του Αριστοτέλη. ΕΙΚΑΣΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ.
6. Μουσική-ρυθμός του συνόλου του παραστασιακού γεγονότος. ΗΧΗΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ.
7. Χορογραφία-κινησιολογία-σπαθογραφίες (εφ’ όσον υπάρχουν). Εδώ αναλύεται διεξοδικά η σωματική έκφραση ακόμα κι όταν δεν μιλάμε για physical theater. Η δυσκολία είναι να μεταδοθεί στον αναγνώστη της κριτικής που δεν έχει δει την παράσταση μία “παρτιτούρα” της κίνησης ηθοποιών και χορευτών μέσα στο εικαστικό και ηχητικό τοπίο.
8. Κριτική ανάλυση κι αισθητικές επισημάνσεις στις ερμηνείες των ηθοποιών (ως συνόλου κι ενός εκάστου εξ αυτών – εφ’ όσον είναι δυνατόν).
9. Συνολική κριτική της παράστασης.
10. Συμπέρασμα – προτροπές, συμβουλές προς τον σκηνοθέτη και όλους τους συντελεστές. Αν το έργο είναι πρωτότυπο κι ο συγγραφέας του ενεργός, μπορούν να δοθούν από τον έμπειρο κριτικό κατευθυντήριες συμβουλές και προς τον δραματικό ποιητή-λογοτέχνη. Αν το έργο είναι μεταφρασμένο, διασκευασμένο ή δραματουργημένο από αφήγημα που δεν προοριζόταν εξαρχής να ανεβεί στο θέατρο, οι συμβουλές-προτροπές-επισημάνσεις απευθύνονται από τον έμπειρο και έγκυρο κριτικό προς την ομάδα ή τα άτομα που απαρτίζουν την δραματουργική-μεταφραστική ομάδα και υπογράφουν (ατομικά ή συλλογικά) την σκηνοθεσία. Το τελευταίο αυτό μέρος είναι το σημαντικότερο απ’ όλα γιατί καταδεικνύει το επάγγελμα του κριτικού ως ΛΕΙΤΟΥΡΓΗΜΑ που επηρεάζει την περιρρέουσα ατμόσφαιρα και καθορίζει ενδεχομένως τις κατευθύνσεις που θα πάρει η δραματική παραγωγή στο μέλλον. Οι μεγάλοι κριτικοί θεάτρου, λογοτεχνίας και Τέχνης επηρεάζουν την εποχή τους σε βαθμό ασύλληπτο, που δεν μπορεί να καθοριστεί με επιστημονικά κριτήρια.
Εν κατακλείδι, η θεατρική κριτική σήμερα είναι και επιστήμη και τέχνη. Προϋποθέτει ευρύτητα γνώσεων και τριβή με όλα τα πολιτιστικά φαινόμενα και τις κοινωνικές εκδηλώσεις του ανθρώπου. Ακόμα και η πολιτική, με την ευρύτερη έννοια, υποφώσκει στο υπό-κείμενο (“sub-text” ή “sous-texte”) των μεγάλων δραματικών έργων (Ευριπίδης, Τσέχωφ, Μπρεχτ κ.ά.)
Αγαπητοί, συν-κριτικοί, ΚΑΛΗ ΜΑΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑ!!! Κι ο Χρόνος θα δείξει το μέγεθος της ευστοχίας ή της αστοχίας μας. Ο Χρόνος, ο μόνος κριτής. Εμείς απλώς λειτουργούμε ως “ηθμοί” (κοινώς φίλτρα) που διϋλίζουμε το τώρα και παγιώνουμε κάποιες μορφές με την αισθητική που διαθέτουμε κι αναγνωρίζει η εποχή μας.
Το αν προπορευόμαστε ή προηγούμαστε από την εποχή και από τους άλλους συγχρόνους μας είναι ένα ειδικό θέμα, που θα αναπτύξουμε σε επόμενο σημείωμά μας.

Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας
www.konstantinosbouras.gr
Ευχαριστώ ιδιαίτερα την εξαίρετη λογοτέχνιδα και καλή φίλη Ελένη Γκίκα για τις εμπνευσμένες ερωτήσεις και την πρωτότυπη συνέντευξή μας…
https://www.liberal.gr/apopsi/diatiro-mia-emfuti-aisthisi-tou-sumpantikou-dikaiou-/324176

Ευχαριστούμε τον Δρ Μιχάλη Πατρώνη για την φιλοσοφική ενατένιση της “Μελλοντικής Ελευθερίας” μας…
το χιούμορ είναι ένδειξη υψηλού δείκτη ευφυίας (και iq και eq).

Ακόμα μία διεθνή διάκριση στον πρώτο διεθνή λογοτεχνικό διαγωνισμό Concorso Internazionale di Letteratura Il Sigillo di Dante (con una menzione d’onore).
Ευχαριστώ την εξαιρετική μεταφράστρια και φίλη Δρ Τζίνα Καρβουνάκη
για την αγάπη και την αμέριστη συμπαράστασή της στο πνευματικό μου έργο
(ποιητικό, πεζογραφικό, δοκιμιακό και θεατρικό).

Είναι μια εξαιρετική Μούσα για όλους τους σεμνούς δημιουργούς
και την ευγνωμονώ από καρδιάς.
Ευχαριστούμε θερμά την ΕΥΣΤΑΘΙΑ ΔΗΜΟΥ για την εμπεριστατωμένη κριτική της στο έγκυρο Literature

Η “Μελλοντική μας Ελευθερία” ταξιδεύει…
Ο σημαντικός βραβευμένος ποιητής ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΧΡΟΝΗΣ και η ταπεινότητά μου
συνομιλούμε για τις φιλοσοφικές και υπαρξιακές προεκτάσεις της πρόσφατης καραντίνας…
Ένα όνειρο ζωής πραγματοποιήθηκε! Διδάσκω θεατρική κριτική στο ΕΚΠΑ, στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, από το οποίο αποφοίτησα με άριστα το 1994…
ένας αγώνας ζωής δικαιώνεται.
Τριάντα χρόνια μετά από την είσοδό μου με κατατακτήριες στο νεοσύστατο τότε Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών (1990)
έρχομαι σήμερα ως εξωτερικός συνεργάτης να διδάξω, να εμψυχώσω και να συντονίσω
ένα διαδραστικό σεμινάριο θεατρικής κριτικής,
που δίδεται και ως μάθημα επιλογής και σε άλλα Τμήματα της Φιλοσοφικής Σχολής.
Περισσότερες πληροφορίες στις σελίδες 30, 66, 137
του συνημμένου Οδηγού Σπουδών:
Στο εξώφυλλο ποζάρω χαμογελώντας (αυτός με το καπέλλο, κάτω αριστερά…).
Σας περιμένω!!!
Εμείς και το 1821… Ευχαριστώ ιδιαίτερα τον Ελπιδόφορο Ιντζέμπελη….
…..για την θεματική ανθολογία στην οποία με συμπεριέλαβε
με το σχετικό κείμενό μου:
συγχαρητήρια σε όλους τους συμμετέχοντες!!!
μέσα από την επικοινωνία και με τον διάλογο
πηγαίνουμε μακρύτερα από τους στοχασμούς μας.
ΚΑΙ ΣΕ ΑΝΩΤΕΡΑ!!!
Και το αναλυτικότερο κείμενο κριτικής του Δρ ΣΙΜΟΥ ΑΝΔΡΟΝΙΔΗ…
… για την ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ μας.

τον ευχαριστούμε από καρδιάς
για την εμβρίθεια
και την επιστημονικότητά του.
http://www.alli-apopsi.gr/arthrographia/mellontike-eleutheria.html
