σε

Μουσική διεύθυνση: Φιλίπ Ωγκέν

και

Σκηνοθεσία – σκηνικά – κοστούμια: Νίκος Πετρόπουλος.

 

Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΛΥΡΙΚΗΣ ΜΑΣ ΣΚΗΝΗΣ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΔΥΟ ΧΡΟΝΙΑ!!!

 

Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

 

Η Τέχνη αν δεν λειτουργεί και παρακινητικά/εμψυχωτικά για δευτερογενή συνδημιουργική ανάδραση είναι μερικώς ελλιπώς, αφού εκτός από σχολείο είναι και Βουλή και Εκκλησία τού Δήμου και φυτώριο νέων εκφάνσεων/εκφράσεων/διατάσεων/ανατάσεων.

Η κριτική είναι ένα άχαρο λειτούργημα γιατί βλέπουμε συνήθως αναχαράξεις πάνω στα πεπατημένα/κεκτημένα/αναγνωρισμένα/καταξιωμένα.

Βλέποντας συχνά τα ίδια και τα ίδια, εμείς οι κριτικοί παραστατικών τεχνών βυθιζόμαστε σε μια ιδιότυπη υπνοβασία όπου παρακολουθούμε κι ένα άλλο, «δεύτερο» μετά-κείμενο / απείκασμα που το μοιραζόμαστε μόνον με τον εαυτό μας, εκτός εάν είμαστε ικανοί να το μεταπλάσουμε σε δοκιμιακό ή και ποιητικό λόγο (σπανίως).

Στην συγκεκριμένη πρεμιέρα της 29ης Ιανουαρίου 2022, μετά τα χιόνια και το ξέβρασμα συμπαθεστάτων θαλασσίων κητών στον Άλιμο και στα Λιμανάκια, απήλαυσα τόσο το επί σκηνής θέαμα/ακρόαμα όσο και το δευτερογενές «κείμενο» που ξετυλίχτηκε στην οθόνη τής ψυχοσωματικής μου οντότητας και σας το ανά-μετά-δίδω (σήμερα κατ’ εξαίρεσιν) σε καθαρά ποιητική μορφή:

 

Έκ-στασις

 

Με τα πέντε στοιχεία

Αγκαλιά θα κοιμηθώ

Αν και καλά δεν ήταν

Τα νέα που έφτασαν

Από μακριά.

Το σπίτι μας εξερράγη,

Ο πλανήτης καταστράφηκε,

Έρημος ο γαλαξίας

Περιμένει την ευσπλαχνία

Μιας μαύρης τρύπας

Που θα μας ανακυκλώσει

Στο πουθενά,

Σε άγνωστα στενά

Μεταξύ των διαστάσεων

Εκεί που ανασαίνεις

Την ελευθερία

Τής μη υπάρξεως

Άνευ αρχής

Κι αμφι-

            Βόλου τέλους.

+

Στον ορίζοντα των γεγονότων

Θα εξαφανιστώ,

Σε κοινή θέα θα κρυφτώ

Σφυρίζοντας αδιάφορα

Χορεύοντας τον πυρρίχιο

Σ’ αναμμένα κάρβουνα

Αναστενάρης Βάκχος.

+

Φαροφύλακας στην άκρη

Τού Γαλαξία

Στο κενό μην προσκρούσω

Νοσταλγώ

Αιθεροβάμων μέχρις αρχής

Εκ τέλους ορμώμενος.

+

Ναι, ανακαλύψαμε τον Χρόνο

Που κυλάει ανάποδα,

Αλλά με ποιο κόστος;

Την απώλεια τού Εγώ.

Περί αυτοσυνειδήσεως

Ο λόγος.

+

Έκρηξις νιονίων,

Προστιθέμενης αξίας

Επαύξησις,

Ανατοκισμού το θαύμα.

+

Μελωδία και ρυθμός

Ταυτόσημες έννοιες

Δεν είναι.

+

Αναστεναγμός

Και σωμάτων μετακύλισις

Εις το άχρονον μηδέν

Πλοηγούνται.

+

Έκρηξις ηφαιστείων

Στην αγκαλιά ενός παγόβουνου:

Άνοιξις νιότης

Φουσκοδεντριές…

Ξεβράζουνε φάλαινες

Οι φουσκοθαλασσιές,

Ταλαίπωρα θηλαστικά

Που απολέσανε

Την πυξίδα τους.

+

Αγαπώ κάθε μορφή

            Ζωής,

Φτάνει να είναι αληθινή,

Συνεπής στη φύση της.

+

Θα ξαναδούμε τον ήλιο

Από την άλλη του πλευρά

Κρυμμένοι στο σκοτάδι

Μιάς υψικαμίνου

Που καταπίνει πέτρες

Και διαμάντια

Ξεφουρνίζει.

+

Στη χωματερή των διαστάσεων

Θ’ αναλωθώ

Στην ηδονή τής επίγνωσης

Τού Τίποτα

(πικρά γεύσις).

+

Κάτω από το σεντόνι

Τού χωροχρόνου

Ένα άλλο λιβάδι θάλλει.

+

Έρωτας και Χάροντας

Έχουν την ίδια χαρά:

Υπερβαίνουν το μέτρο.

+

Με τον μέσο όρο συναντηθήκαμε

Μόνο μια φορά:

Στον Ισημερινό

Όταν παντρευτήκαμε

Μια νύχτα που απεργούσαν

τα άστρα.

+

Όταν πετάξεις

Στα κρύα ύψη

Τ’ απάτητα,

Κάθε πυρκαγιά

Σού φαίνεται

Ευπρόσδεκτη.

+

Στάζουνε φως

Τα χέρια

Θεραπευτών

Από άλλες διαστάσεις,

Εκκλησίασμα ναών

Που δεν έχουν κριστεί ακόμη.

+

Πεθαίνω

Παχαίνοντας

Το δέρμα ν’ αντέξει

Την διαπίδυσιν τού Μηδενός,

Ύλης κι αντί-Ύλης

Το ζευγάρωμα.

+

Παθαίνω συχνά

Κράμπες στον ύπνο μου

Δρασκελώντας αόρατα

Λειβάδια,

Με τα ποτάμια και τους

            Βάλτους τους.

Γλυσίνες και νούφαρα

Σε κινούμενη άμμο

Ριζωμένα.

Εφηβεία δολοφονημένη

Θαμμένη κάτω από

Παχύρρευστη λάσπη,

Εκεί που δεν φτάνει

Μεγεθυντικός φακός…

Κι είν’ όλα υπερβολικά,

Εκτός μέτρου

Και κλίμακος παραβολικής

Γεωμετρίας αγνώστου…

Νοός τεθλασμένου,

Πεθαμένου πριν γεννηθεί,

Θαμμένου στα ρείθρα τού δρόμου

Που δεν έχει χαραχτεί

            Ακόμη…

+

Ρυθμική γυμναστική

Των αισθήσεων,

Οφθαλμών λουτρό,

Ποταμός όπου δεν έχει

Βαπτιστεί κανείς

Μέχρι τώρα…

Μέχρι αύριο όλα θα είναι

Διαφορετικά

Τελείως…

 

*

 

Αλαζονεία

Απληστία

Αστοχασιά

 

Τα τρία Άλφα της κατάντιας

+

Κρύβομαι στο Φως

Το Σκοτάδι δεν με τρομάσσει.

Με την Αθωότητα ντυμένος

Απολαμβάνω τη γύμνια μου

Τής Αλήθειας οπαδός,

Το ψέμα δεν καταδέχτηκα.

Υποκρίνομαι το φαίνεσθαι

Στο Είμαι αποκρίνομαι.

Σύμβολον πίστεως συμπαντικόν.

+

Ελευθερία.

Μόνον αυτή τη λέξη

Θα πάρω μαζί μου

Φεύγοντας.

Αυτήν να γράψετε

Στον αιθέρα

Με πύρινα γράμματα.

Καλύτερος τάφος

Δεν θα βρεθεί να χωρέσει

Την απλοχεριά μου.

+

Σπάταλος σαν επικούρειος,

Φειδωλός σαν πυθαγόρειος

Απαθής σαν στωϊκός

Με τον Προμηθέα σφαδάζω.

+

Πτερογραφία

Καλλιφώνων

Ονειρώξεων

+

Με φτερό ξιφία

Θα χαράξω στον ουρανό

Τ’ όνομά σου.

+

Ήταν βαθιά η μαχαιριά.

Η αγάπη σου πληγώνει.

Μα γιατί γυρίζω σ’ εκείνη

Την αποφράδα μέρα;

Ώρα τυφλή

Μάς ένωσε,

Στιγμή που διαρκεί

Για πάντα.

+

Πεθαίνει κανείς

Με πολλούς τρόπους.

Χειρότερη φυλακή

Από τον έρωτά σου

Δεν εγνώρισα.

+

Υποδύθηκες ρόλους

Στη σκηνή

Και στη ζωή,

                        Μητέρα.

Μόνο που η ζωή

Διαθέτει μεγαλύτερη

            Φαντασία.

+

Κρύβω τον πόνο μου

Κραυγάζοντας.

Κρύβω το μυστικό

Αποκαλύπτοντας την αλήθεια,

Τόσο που φαίνεται απίστευτη,

Πολύπλοκη,

Αναληθοφανής.

Αχ, ζωή, είσαι τόσο

Παράλογη,

Απρόβλεπτη,

Ακαταλόγιστη, αγεωμέτρητη

Νοσηρότερη από κάθε ανθρώπινη

Επί-νόηση.

+

Τα έργα των ανθρώπων

Κάποιου είδους λογική

Διαθέτουν, αφού

Φοβούνται το Κενό

Και τρέμουν το παρ-

Άλογο.

+

Αν θέλεις ν’ αφηγηθείς

Μιαν Αλήθειαμ

Μπόλιασέ την

Με τής υπερβολής

Το ψέμα.

Μόνον έτσι μπορεί να γίνει

Πιστευτή.

+

Επένδυσα στο Μηδέν.

Τόκισα κι ανατόκισα

Μέχρι που πλούτισα

Από Τίποτα.

+

Το Τίποτα

και το Τίποτε

σε τι διαφέρουν

άραγε;

+

Πεινώ

Και πένομαι μουσικών

Που αναζωογονούν

Τα κύτταρα βαθιά

Στον πυρήνα τους τον πρώτο.

+

Προσβολή

Και προστασία,

Προβολή ανώτερων ιδανικών,

Ανεφάρμοστων,

Ύλης τραχειάς

Εκμαγείον.

+

Για τον Κόσμο των Ιδεών

Παλεύουμε όλοι.

Στον Κόσμο των Ιδεών

Θυσιαζόμαστε

Τραγουδώντας

Με το αγκάθι

Να μπήγεται

Ολοένα και βαθύτερα

Στην καρδιά μας.

Προσωρινοί οι πόθοι μας

Και τα πάθη μας αναλώσιμα,

Ανακυκλώσιμα,

Προβλέψιμα…

Μαζί μέχρι να μας χωρίσει

Ο θάνατος,

Που ούτως ή άλλως

Μάς χωρίζει.

Όμως η ζωή προλαβαίνει

Πάντα,

Σαν σπουργίτι

που αρπάζει το ψίχουλο

από τα τρυγονοπερίστερα.

Βασιλικο-μαϊντανός.

 

*

 

Καιρό είχα να νιώσω

Την ηδονή τού υπάρχειν,

Την αναζωπύρωσιν των αισθήσεων

Κάτω από τ’ αστέρια

Που αναβοσβήνουν

Εναγωνίως.

+

Αγωνίας Άγνοια

Άγνοια Αγωνία

Αγωνία κι Άγνοια: συνώνυμα.

+

ΈΛΛΕΙΨΙΣ ΓΝΩΣΕΩΣ = ΚΑΚΙΑ.

+

Τους συμπαντικούς νόμους

Δούναι και λαβείν

Ασπάστηκα

Ενωρίς.

Αρχαιόθεν

+

Εσωτερικευμένη ενοχή

Μέσα μου μη ριζώνεις.

Τοπίο άνυδρο να βρεις,

Έρημο ματαίων αισθημάτων.

+

Καθαρή μπορώ να παραδώσω

Την ψυχή μου.

Και το στερνό ζιζάνιο

Ξερρίζωσα,

Το πλέον ανθεκτικό,

Δαιμόνιε μάγε μαύρε

Στην όψη,

Μαυριτανέ

Οθέλλε στην ψυχή.

+

Η λύτρωση προϋποθέτει:

Επίγνωση τής σκλαβιάς,

Να γνωρίζεις τον δυνάστη σου,

Στην εργασία ανθεκτικός

Χρήματα ν’ αποκτήσεις

Τ’ αναγκαία.

 

*

 

Πέρασαν πολλά χρόνια

Στο μισόφωτο..

Τώρα δεν αντέχω

Τα γυαλιά ηλίου.

Τυφλότης ευπρόσδεκτος

Πριν την φωτεινιά

Τού θανάτου.

+

Τώρα σ’ αφήνω

Να πέσεις

Να βουτηχτείς

Στα Τάρταρα

Που σου ταιριάζουν

Μαύρε δαίμονα,

Τής Κόλασης σπλάχνο.

Ακόμα κι εσένα

Αγάπησα!!!

+

Γνώσις,

Πόσο αργά έρχεσαι;

Αν μας έδινες μια προκαταβολή…

Μια τόση δα προκαταβολούλα.

Στων Σοφών τα βιβλία

Διαμεσολαβημένη η Γνώση.

+

Η γλώσσα

Εύπλαστο χαρμάνι

Κουλουριού που δεν

Ψήνεται.

+

Πέρα από τα όρια

Τής γλώσσας,

Το Άγνωστο, το Άρρητο,

Το Άφατο.

+

Γέρικο αίμα δεν υπάρχει.

Γέρικη ορμή, ναι…

Ξεθυμασμένη.

Φίδι που σέρνεται στο χώμα

Τυφλό, δηλητηριώδες συνάμα.

+

Το κενό ανάμεσα

Στις νότες κατοίκησα,

Παράσιτος λειχήν,

Εμβολίζων την Ύλην

Με τού Πνεύματος

Το δράμα.

+

Τραχύνοια,

Τραχίνιες,

Τροχήλατες

Βρόχινες…

+

Ιδιοφυής,

Μεγαλοφυής όχι.

Αυτό το «Μέγας»

Φαντάζει κωμικό

Στην ανθρώπινη διάσταση.

+

Στην ιδιοσυχνότητα

Τού σύμπαντος κόσμου

Γαλβανίστηκα,

Στών ηφαιστείων τα γαρύφαλλα

Πορφυρώθηκα,

Στού δύοντος ηλίου

Το απείκασμα

Γαλήνεψα.

Τελειώνουν όλα!

Ευτυχώς.

+

Αιώνια Κόλαση:

Το ατελείωτο τώρα,

Ακόμα και στην ευτυχία.

Ειδικά τότε.

+

Φεύγω τώρα πανευτυχής

Που σ’ αγάπησα

Και σε εξεπέρασα εγκαίρως

Πριν μας καταστρέψεις,

Πόθε άμετρε για το Αδύνατο.

+

Σοφός; Σαφώς!

Τι να το κάνεις τώρα πια;

Αδιάφορος ισορ-

                        Ροπία.

(Αυτό θα ήθελα να είναι το

Επιτύμβιό μου.

Όμως έχουμε καιρό…)

ΤΕΛΟΣ ΓΙΑ ΑΠΟΨΕ.

ΚΑΛΗΝ ΑΥΓΙΝΗΝ.

Κουράστηκα στα πυρωμένα

Βότσαλα να νυχο-

Πατώ νυχτηλατώντας

Το Άφατο.

 

Το εκτενές αυτό ποίημα γραφόταν κατά την διάρκεια αυτής της εκπληκτικής παράστασης, που είχε τόσο ρυθμό που θα μπορούσε να παρασύρει ακόμα και «νεκρό» σε έκσταση!!!

(φωτό: Α. Σιμόπουλος)

Τα συγχαρητήρια ανήκουν σε όλους τους καλλιτέχνες, στους διοικούντες και στους υπηρετούντες την μεγάλη υπόθεση τού λυρικού θεάτρου στην χώρα μας.

 

Μετά διονυσιακής βακχείας,

Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας, Επισκέπτης Καθηγητής Θεατρικής Κριτικής στο ΕΚΠΑ

https://konstantinosbouras.gr

 

info:

Δελτίο τύπου

Όπερα

Αντρέα Σενιέ

Ουμπέρτο Τζορντάνο

20, 23, 26, 29 Ιανουαρίου & 6, 10, 13 Φεβρουαρίου 2022

Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος Εθνικής Λυρικής Σκηνής

Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος

Μουσική διεύθυνση Φιλίπ Ωγκέν

Σκηνοθεσία – σκηνικά – κοστούμια Νίκος Πετρόπουλος

 

Μια εμβληματική όπερα σαρωτικής μουσικής δύναμης, ο Αντρέα Σενιέ του Ουμπέρτο Τζορντάνο, ανοίγει το 2022 για την Εθνική Λυρική Σκηνή. Από τις 20 Ιανουαρίου και για 7 παραστάσεις στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος στο ΚΠΙΣΝ, σε μουσική διεύθυνση Φιλίπ Ωγκέν και σκηνοθεσία – σκηνικά – κοστούμια Νίκου Πετρόπουλου. Τους βασικούς ρόλους ερμηνεύουν πρωταγωνιστές διεθνούς ακτινοβολίας, όπως οι Μαρσέλο Πουέντε, Μαρσέλο Άλβαρες, Τσέλια Κοστέα, Εύα-Μαρία Βέστμπρουκ, Δημήτρης Πλατανιάς, Ελτσίν Αζίζοφ. Η παραγωγή υλοποιείται με τη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) [www.SNF.org] για τη δημιουργία του επετειακού προγράμματος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής για τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση του 1821.

 

Η όπερα αναφέρεται στη ζωή του διάσημου Γάλλου ποιητή Αντρέ Σενιέ (1762-1794). Το 1789 στους αριστοκρατικούς κύκλους του Παρισιού ο Σενιέ υποστηρίζει την Επανάσταση και συντάσσεται με τον Ζεράρ στο επαναστατικό κίνημα. Ο Ζεράρ από υπηρέτης των αριστοκρατών γίνεται ηγετική φιγούρα των Sans-cullotes (των Αβράκωτων, οι οποίοι φορούσαν παντελόνια, σε αντίθεση με τους αριστοκράτες που φορούσαν βράκες), των ανθρώπων των χαμηλών στρωμάτων της αστικής τάξης που συμμετείχαν ενεργά στον πολιτικό στίβο της Επανάστασης. Ωστόσο, ο έρωτας για την ίδια γυναίκα μετατρέπει τη φιλία των δύο ανδρών σε αντιζηλία. Τρία χρόνια αργότερα, όταν ο Σενιέ συλλαμβάνεται ως συνωμότης κατά της Επανάστασης, ο Ζεράρ θα συντάξει την καταδίκη του. Αν και αργότερα ο Ζεράρ, συνειδητοποιώντας το λάθος του, θα προσπαθήσει να ελευθερώσει τον ποιητή, η προσπάθειά του θα αποβεί μάταιη και ο Σενιέ θα οδηγηθεί στην γκιλοτίνα.

 

Ο Αντρέα Σενιέ είναι μια όπερα γεμάτη παράφορα συναισθήματα, τα οποία ξεχειλίζουν μέσα από μελωδίες γεμάτες πάθος. Ο Τζορντάνο, μέσα από ένα έργο μεγάλης θεατρικότητας, γράφει άριες γεμάτες λυρισμό και ενστικτώδη ορμή, ηρωικά ντουέτα και μοναδικά χορωδιακά. Στον Αντρέα Σενιέ συνθέτης και λιμπρετίστας εστιάζουν στο ιδιωτικό και συναισθηματικό στοιχείο, καθώς ζητήματα όπως ο έρωτας και ο θάνατος δεν μετριάζονται από τις ευρύτερες κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες. Στη σελίδα τίτλου της παρτιτούρας διαβάζουμε: «Δράμα σε ιστορικό περιβάλλον…» και, πράγματι, ο Τζορντάνο μέσα από τη μουσική του αναδεικνύει, πέρα από το ερωτικό στοιχείο και τα πάθη των ηρώων, τη σύγκρουση των αντίπαλων κοινωνικών ομάδων μέσα στο χρονικό πλαίσιο και την ατμόσφαιρα της Γαλλικής Επανάστασης: η γκαβότα –τυπικός χορός της αριστοκρατίας– αντιπαραβάλλεται με το Ça ira, την Καρμανιόλα και τη Μασσαλιώτιδα. Οι διαχρονικές αξίες που προβάλλονται στο έργο, συνδυασμένες με το έντονο ερωτικό και δραματικό στοιχείο, αλλά και ο τρόπος με τον οποίον αναδεικνύονται μέσα από τη γοητευτική μουσική του Τζορντάνο, είναι ο λόγος για τον οποίον η συγκεκριμένη όπερα γνωρίζει τόσο υψηλή δημοφιλία έως τις μέρες μας.

 

Στην υψηλής αισθητικής παραγωγή του διακεκριμένου σκηνοθέτη και σκηνογράφου Νίκου Πετρόπουλου (αναβίωση Ίων Κεσούλης) τα σκηνικά και τα κοστούμια αντικατοπτρίζουν το ιστορικό περιβάλλον στο οποίο διαδραματίζεται το έργο. Την παραγωγή θα διευθύνει ο αρχιμουσικός Φιλίπ Ωγκέν, έως πρότινος μουσικός διευθυντής της Κρατικής Όπερας της Ουάσινγκτον, ο οποίος σπούδασε στη Βιέννη και τη Φλωρεντία και έχει διευθύνει σε μερικές από τις σημαντικότερες όπερες, όπως σε Βιέννη, Μιλάνο, Νέα Υόρκη, Λονδίνο, αλλά και στο Φεστιβάλ του Ζάλτσμπουργκ.

Πρωταγωνιστούν κορυφαίοι ερμηνευτές διεθνούς ακτινοβολίας.

Ο τενόρος Μαρσέλο Πουέντε, που θα ερμηνεύσει τον ρόλο του τίτλου στην πρώτη διανομή, έχει ήδη διαγράψει μια εντυπωσιακή διαδρομή σε σημαντικά λυρικά θέατρα ερμηνεύοντας πρωταγωνιστικούς ρόλους. Το διεθνές κοινό τον γνώρισε όταν ερμήνευσε με τεράστια επιτυχία τον ρόλο του Πίνκερτον στη Βασιλική Όπερα του Λονδίνου υπό την μπαγκέτα του Αντόνιο Παππάνο. Εκτός από το Λονδίνο, έχει εμφανιστεί στην Εθνική Όπερα του Παρισιού, στη Γερμανική Όπερα του Βερολίνου, στη Σκάλα του Μιλάνου, στις όπερες του Αμβούργου, των Βρυξελλών, του Τορόντο, της Πράγας, της Ζυρίχης κ.α.

Στη δεύτερη διανομή θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε και να ακούσουμε τον μοναδικό τενόρο Μαρσέλο Άλβαρες, ο οποίος έχει τραγουδήσει στα μεγαλύτερα θέατρα του κόσμου όπως Μητροπολιτική Όπερα Νέας Υόρκης, Βασιλική Όπερα Λονδίνου, Εθνική Όπερα Παρισιού, Κρατική Όπερα Βιέννης, Θέατρο Ρεάλ Μαδρίτης, Σκάλα Μιλάνου κ.α. Το ρεπερτόριό του περιλαμβάνει διάσημους ρόλους από μπελκάντο μέχρι γαλλικές όπερες και έργα του βερισμού. Έχει συνεργαστεί με διακεκριμένους αρχιμουσικούς, ενώ η δισκογραφία του περιλαμβάνει περισσότερες από τριάντα ηχογραφήσεις σε εταιρείες όπως Sony και Decca.

Ο κορυφαίος Έλληνας βαρύτονος Δημήτρης Πλατανιάς θα ερμηνεύσει τον ρόλο του Ζεράρ, δύο χρόνια μετά την τεράστια επιτυχία που σημείωσε στην παραγωγή του Αντρέα Σενιέ της Βασιλικής Όπερας του Λονδίνου, επιβεβαιώνοντας για μια ακόμα φορά το καλλιτεχνικό του εκτόπισμα. Στη δεύτερη διανομή, τον Ζεράρ θα ερμηνεύσει ο βαρύτονος από το Αζερμπαϊτζάν Ελτσίν Αζίζοφ, ο οποίος ανδρώθηκε καλλιτεχνικά στο ensemble του Μπολσόι, ενώ από το 2015 και μετά έχει συμμετάσχει σε πολλές παραγωγές της Μητροπολιτικής Όπερας της Νέας Υόρκης.

Στον ρόλο της Μανταλένας συναντούμε στην πρώτη διανομή τη διακεκριμένη, με διεθνή σταδιοδρομία, σοπράνο της ΕΛΣ Τσέλια Κοστέα. Η Κοστέα έκανε με μεγάλη επιτυχία το ντεμπούτο της στον ρόλο της Μανταλένας το 2019 σε δύο σημαντικές όπερες της Γαλλίας, στην Όπερα της Τουλόν και στη Νίκαια.

Το ντεμπούτο της στην Εθνική Λυρική Σκηνή θα κάνει μια από τις πιο σπουδαίες και με μεγάλη διεθνή αναγνώριση σοπράνο, η Εύα-Μαρία Βέστμπρουκ, στη δεύτερη διανομή του ρόλου της Μανταλένας. Η Βέστμπρουκ έχει εμφανιστεί στα μεγαλύτερα θέατρα και φεστιβάλ του πλανήτη, από το Μπάυρωυτ και την Αιξ-αν-Προβάνς έως τη Μετροπόλιταν, το Λονδίνο, το Παρίσι, τη Βιέννη, τη Σκάλα, το Μόναχο, το Βερολίνο κ.α., έχει συνεργαστεί με τις κορυφαίες ορχήστρες του πλανήτη, υπό την μπαγκέτα των σημαντικότερων μαέστρων της εποχής μας, ενώ έχει σκηνοθετηθεί από κορυφαίους σκηνοθέτες.

 

 

Με μια ματιά

O συνθέτης. Γεννημένος το 1867 στη Φότζα της νότιας Ιταλίας, ο Ουμπέρτο Τζορντάνο σπούδασε στο Ωδείο της Νάπολης. Το 1890 η μονόπρακτη όπερά του Μαρίνα δεν κέρδισε τον διαγωνισμό νέων συνθετών του εκδοτικού οίκου Σοντσόνιο, προκάλεσε όμως αρκετό ενδιαφέρον ώστε να του ανατεθεί νέο έργο, η Κακιά ζωή (1892), η οποία σημείωσε μεγάλη επιτυχία σε Ρώμη, Νάπολη, Βιέννη, Βερολίνο και Μιλάνο. Το 1896 η παρουσίαση του Αντρέα Σενιέ στη Σκάλα του Μιλάνου έκανε τον Τζορντάνο διάσημο και δυο χρόνια αργότερα η Φεντόρα με πρωταγωνιστή τον Ενρίκο Καρούζο τον έκανε και πλούσιο. Ο Τζορντάνο πέθανε στο Μιλάνο το 1948 σε ηλικία 81 ετών.

Το έργο. Δράμα σε ιστορικό περιβάλλον, η όπερα Αντρέα Σενιέ επικεντρώνεται στα τελευταία χρόνια της ζωής του ποιητή Αντρέ Σενιέ.

Πρεμιέρες. Ο Αντρέα Σενιέ πρωτοπαρουσιάστηκε στη Σκάλα του Μιλάνου στις 28 Μαρτίου 1896 με τεράστια επιτυχία. Τους κεντρικούς ρόλους ερμήνευσαν αστέρες της εποχής. Από την Εθνική Λυρική Σκηνή, που ξεκίνησε τη λειτουργία της το 1940, ο Αντρέα Σενιέ παραστάθηκε για πρώτη φορά στις 13 Μαρτίου 1965 στο Θέατρο Ολύμπια.

 

Σύνοψη

Α΄ Πράξη. Παραμονές της Γαλλικής Επανάστασης. Κατά τη διάρκεια δεξίωσης στον πύργο των Κουανύ ο αρχιοικονόμος Ζεράρ αγανακτεί καθώς παρατηρεί σε μια γωνιά τον πατέρα του εξαντλημένο από τα πολλά χρόνια βαριάς εργασίας στην υπηρεσία των ευγενών. Ανάμεσα στους καλεσμένους είναι ο ποιητής Αντρέα Σενιέ. Η Μανταλένα, κόρη της κόμησσας του Κουανύ, του ζητά να αυτοσχεδιάσει ένα ποίημα. Εκείνος αποκρίνεται ότι δεν μπορεί κανείς να διατάξει την έμπνευση. Ωστόσο, ενοχλημένος από τα σχόλια που ακολουθούν, αυτοσχεδιάζει μερικούς στίχους σχετικά με την ανθρώπινη δυστυχία, επιτιθέμενος παράλληλα στους ισχυρούς αυτού του κόσμου, το κράτος και την εκκλησία. Ο χορός διακόπτεται από φωνές εξεγερμένων χωρικών, που ζητούν τροφή. Ο Ζεράρ παραιτείται και πετά τη λιβρέα του στα πόδια της κόμησσας. Οι επαναστάτες απομακρύνονται, η κόμησσα αναλογίζεται τη φιλανθρωπική της δραστηριότητα και καθησυχάζει τη συνείδησή της. Η δεξίωση συνεχίζεται.

Β΄ Πράξη. Παρίσι, 1794. Πέντε χρόνια αργότερα, ο Σενιέ είναι απογοητευμένος από το καθεστώς της Τρομοκρατίας. Ο φίλος του, ο Ρουσέ, τον προμηθεύει με διαβατήριο και τον ενθαρρύνει να εγκαταλείψει τη χώρα αφού, όπως του υπενθυμίζει, η σχέση του με τον στρατηγό Ντυμουριέ τον έχει καταστήσει ύποπτο. Ο ποιητής διστάζει, καθώς μια άγνωστη γυναίκα τού έστειλε επιστολή ζητώντας να τον συναντήσει το ίδιο βράδυ. Είναι η Μανταλένα και, παρά τον κίνδυνο, οι δύο νέοι συναντιούνται και εξομολογούνται τον έρωτά τους. Εμφανίζεται ο Ζεράρ, που τώρα ακολουθεί τον Ροβεσπιέρο, βρίσκεται δηλαδή στο αντίπαλο στρατόπεδο. Προσπαθεί να απαγάγει τη Μανταλένα, μα ο Σενιέ τον τραυματίζει και ο Ρουσέ φυγαδεύει την κοπέλα. Νομίζοντας πως πεθαίνει, ο Ζεράρ συμβουλεύει τον Σενιέ να αποφύγει την οργή του Φουκιέ-Τενβίλ, κατηγόρου και εχθρού του, όπως επίσης να προστατέψει την κοπέλα. Ο Σενιέ φεύγει. Όταν φτάνει βοήθεια και ζητείται από τον Ζεράρ να αποκαλύψει ποιος του επιτέθηκε, εκείνος αρνείται.

Γ΄ Πράξη. Ο Σενιέ έχει συλληφθεί και ο Ζεράρ συντάσσει το κατηγορητήριο, κηρύσσοντάς τον εχθρό της Επανάστασης. Η Μανταλένα σπεύδει στον Ζεράρ, ζητώντας του να σώσει τον Σενιέ. Εκείνος, κρυφά ερωτευμένος με τη Μανταλένα από τα παιδικά του χρόνια, ζητά ως αντάλλαγμα εκείνη να του δοθεί. Όταν η Μανταλένα δέχεται, ο Ζεράρ συνειδητοποιεί το μέγεθος των αισθημάτων της για τον Σενιέ και κάνει πίσω. Κατά τη δίκη, παρά τον εντυπωσιακό τρόπο με τον οποίο ο Σενιέ υπερασπίζεται τον εαυτό του, ο Ζεράρ αποδεικνύεται ανήμπορος να τον βοηθήσει, μολονότι ομολογεί ότι οι κατηγορίες που ο ίδιος συνέταξε ήταν αναληθείς. Ο ποιητής καταδικάζεται σε θάνατο.

Δ΄ Πράξη. Στις φυλακές του Σαιν-Λαζάρ ο Σενιέ αναμένει την εκτέλεσή του. Με τη βοήθεια του Ζεράρ η Μανταλένα κατορθώνει να μπει στη φυλακή, όπου παίρνει τη θέση μιας φυλακισμένης, έχοντας αποφασίσει να πεθάνει στο πλευρό του αγαπημένου της.

 

 

Αντρέα Σενιέ

Ουμπέρτο Τζορντάνο

20, 23, 26, 29 Ιανουαρίου & 6, 10, 13 Φεβρουαρίου 2022

Ώρα έναρξης: 19.30 (Κυριακή 18.30)

Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος Εθνικής Λυρικής Σκηνής

Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος

Μουσική διεύθυνση: Φιλίπ Ωγκέν

Σκηνοθεσία – Σκηνικά – Κοστούμια – Φωτισμοί: Νίκος Πετρόπουλος

Αναβίωση σκηνοθεσίας: Ίων Κεσούλης

Χορογραφία: Φάουστα Ματσουκκέλλι

Αναβίωση χορογραφίας – Κινησιολογία: Στράτος Παπανούσης

Αναβίωση φωτισμών: Χρήστος Τζιόγκας

Διεύθυνση χορωδίας: Αγαθάγγελος Γεωργακάτος

 

Αντρέα Σενιέ: Μαρσέλο Πουέντε (20, 23, 26, 29/1) / Μαρσέλο Άλβαρες (6, 10, 13/2)

Κάρλο Ζεράρ: Δημήτρης Πλατανιάς (20/1 & 6, 10, 13/2) / Ελτσίν Αζίζοφ (23, 26, 29/1)

Mανταλένα του Κουανύ: Τσέλια Κοστέα (20, 23, 26/1) / Εύα-Μαρία Βέστμπρουκ (29/1 & 6, 10, 13/2)

Μπέρσι: Μαρισία Παπαλεξίου

Κόμησσα του Κουανύ: Χρυσάνθη Σπιτάδη

Μαντελόν: Τζούλια Σουγλάκου

Ματιέ: Χάρης Ανδριανός

Ρουσέ: Διονύσης Σούρμπης (20, 23, 26, 29/1) / Γιάννης Γιαννίσης (6, 10, 13/2)

Πιέτρο Φλεβίλ: Βαγγέλης Μανιάτης

Φουκιέ-Τενβίλ: Γιώργος Ματθαιακάκης

Ένας «Απίστευτος»: Γιάννης Καλύβας (20, 23, 26/1) / Χρήστος Κεχρής (29/1 & 6, 10, 13/2)

Αβάς: Διονύσης Μελογιαννίδης

Σμιτ: Βαγγέλης Μανιάτης

Οικονόμος: Μαρίνος Ταρνανάς

Ντυμά: Διονύσης Τσαντίνης

Με την Ορχήστρα, τη Χορωδία και μέλη του Μπαλέτου της ΕΛΣ

 

 

Τιμές εισιτηρίων: €15, €20, €35, €40, €50, €55, €60, €90

Φοιτητικό, παιδικό: €15 | Περιορισμένης ορατότητας: €10

Προπώληση:

  • Ταμεία ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ (2130885700, καθημερινά 09.00-21.00)
  • www.ticketservices.gr

 

 

Bάσει των οδηγιών της Ελληνικής Πολιτείας, σημειώνεται ότι οι αίθουσες της ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ λειτουργούν ως αμιγείς χώροι για εμβολιασμένους και νοσήσαντες, στο 100% της χωρητικότητάς τους (οι θεατές οφείλουν να επιδεικνύουν έγκυρο σχετικό πιστοποιητικό και επίδειξη ταυτότητας ή διαβατηρίου). Για παιδιά από 4 έως και 17 ετών ισχύει η επίδειξη πιστοποιητικού εμβολιασμού ή νόσησης, είτε δήλωση αρνητικού αυτοδιαγνωστικού ελέγχου (self-test) τελευταίου 24ώρου.

 

 

Χορηγός παράστασης: Εταιρεία Μυτιληναίος

Μέγας Δωρητής ΕΛΣ & Δωρητής επετειακού προγράμματος 2021:

Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ)