Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Επιτέλους είδαμε και κάτι, που παρ’ όλο που είχε αισθητικά σημάδια από τον σοσιαλιστικό ρεαλισμό, σωζόταν χάρη στον αφρικάνικο μαγικό ρεαλισμό του. Η «Δεσποινίς Ζυλί» του Στρίντμπεργκ διασκευασμένη νοτιοαφρικάνικα σε μια εκπληκτική παράσταση με καθηλωτικές ερμηνείες. Από τις καλύτερες διασκευές κλασικών έργων που έχω δει. Παράδειγμα προς μίμησιν και υπόδειγμα για τους ντόπιους κι εγχώριους (δεν είναι το ίδιο), επιχωριάζοντες κηφήνες-παράσιτα, που ανοησιοργούν και ανοσιουργούν πάνω στους τραγικούς μας. Μπορείς να πεις το ίδιο, με άλλο τρόπο, σε τελείως διαφορετικά χωροχρονικά και γεωπολιτικά συμφραζόμενα, ανευρίσκοντας και διατηρώντας τις αναλογίες, έχοντας κατά νου πάντα βεβαίως τη χρυσή τομή και το ρυθμολογικό μέτρο της αντοχής και της ανοχής του κοινού. Προς τι ο τόσο μακρύς πρόλογος; Μα, γιατί για τον απλούστατο λόγο ότι χθες στην Πειραιώς 260 βλέποντας την παράσταση του Baxter Theater Center, δεν κουνήθηκα άπειρες φορές πάνω στο κάθισμά μου, δεν έστειλα δεκάδες μηνύματα, δεν αναθεώρησα την ατζέντα μου και κυρίως δεν έπαθα κρίση …λουμπάγκο. Ξέρετε, το κακό θέατρο με χτυπάει κατευθείαν στο ηλιακό πλέγμα. Οι σπασμοί φέρνουν συσπάσεις μυών, μυοσκελετικές κακώσεις και κακουχίες παντός είδους. Το κάθε επάγγελμα έχει τις αρρώστειες του. Σαν του ταξιτζήδες ένα πράγμα. Κι ο ευσυνείδητος κριτικός θεάτρου που πρέπει να φάει στη μάπα κάθε …αστοχία που κυκλοφορεί προκειμένου να ανακαλύψει το διαμαντάκι στην κόπρο του Αυγεία, πρέπει να υποστεί την αναγκαστική καθήλωση στο μισοσκόταδο της κάθε μιας θεατρικής αίθουσας («μες σε καπνούς και σε τσιγάρα», που λέει ο Βάρναλης).
Χθες όμως θαύμασα δραματουργία, διδασκαλία ηθοποιών, σκονοθεσία, σκηνικά, κοστούμια και ζωντανή υποβλητική μουσική. Μια παράσταση που σας συστήνω ανεπιφύλακτα! Μην τη χάσετε. Και σας ορκίζομαι ότι δεν θα κλαίτε τα λεφτουδάκια σας μετά.
Ανιμισμός και ξωφλημένος δυτικός πολιτισμός. Ιδεαλιστικός ρομαντισμός και πραγματιστικός υλισμός, ανιδιοτελής χρησιμοθηρία: ιδού η σχιζοφρένεια του ευρωπαϊκου πολιτισμού μας σε όλο της το μεγαλείο. Ο Αύγουστους Στρίντμπεργκ είναι μέγιστος δραματικός συγγραφέας, ισάξιος του Ευριπίδη και του Σαίξπηρ κι αντέχει σε διασκευές, ερμηνείες και μετα-φράσεις παντός είδους, γιατί καταδύεται χωρίς μάσκα στο βαθύ συλλογικό ασυνείδητο κι επανέρχεται στην «επιφάνεια» ανασύροντας σπόγγους, διαμάντια και θησαυρούς πειρατών… ξεχασμένους κι από τον ίδιο τον εαυτό τους.
Το ελαφρύ ευτυχώς ατύχημα της γηραιάς ηθοποιού που υποδυόταν τη μάγισσα, την Pacha mamma, ή τη συμβολοποίηση του πνεύματος των προγόνων, δεν σκίασε το παταγώδες χειροκρότημα του κοινού. Η συμπαθέστατη μαυρούλα σηκώθηκε με δυσκολία (λόγω όγκου) και ξαναϋποκλίθηκε με εκείνη την ανέκφραστη σκληρότητα των αφρικάνικων μασκών.
Info από το επίσημο site του Φεστιβάλ Αθηνών:
http://greekfestival.gr/gr/events/view/baxter-theatre-center-2015
Το Φεστιβάλ Αθηνών συστήνει έναν ξεχωριστό νοτιοαφρικανικό θίασο με μιαν άκρως ενδιαφέρουσα παράσταση. Το πολύκροτο έργο του Στρίντμπεργκ (1888) φέρνει επί σκηνής, σαν σε τελετουργικό αλληλοσπαραγμό, την αβυσσαλέα αντιπαράθεση ανάμεσα σε δύο κοινωνικές τάξεις, δύο φύλα, δύο ψυχισμούς. Στην παγανιστική ευφορία μιας νύχτας μεσοκαλόκαιρου ο υπηρέτης οδηγεί την κόρη του κόμη στη συντριβή, «με την ωμότητα του σκλάβου και την κρύα καρδιά του κυρίαρχου». Μέσα από ποια βιώματα, μνήμες, εικόνες και συναισθήματα η σκηνοθεσία θα προσεγγίσει το αδυσώπητο παιχνίδι θύτη και θύματος, εξουσίας και σαγήνης ανάμεσα στη λευκή Julie και τον μαύρο John;
