%ce%bf%cf%81%ce%bd%ce%b9%ce%b8%ce%b5%cf%83

 

 

 

Από τον θεατρολόγο και κριτικό θεάτρου Κωνσταντίνο Μπούρα

 

Και μόνο που παρουσιάστηκε η εξωκοσμική Ίρις με πούπουλα και φτερά, σα να απέδρασε από παράσταση του Δελφινάριου και της έφευγε το φορτίο προς τα εμπρός κι αναγκάστηκε να χωθεί κάτω από τα πλαστικά δέντρα του κακόγουστου σκηνικού, που κατάβρεχε κιόλας, για να μην πούμε για εκείνα τα ανεκδιήγητα δίδυμα συννεφάκια… και μόνο που είδαμε τους Ολύμπιους θεούς σαν από αθηναϊκή επιθεώρηση ανύπαρκτου χωροχρόνου… και μόνο που φάγαμε πάλι (μετά τη «Λυσιστράτη» του Μαρμαρινού) πάλι ημίγυμνο στη μούρη [μόνο τα στήθια μιας κοπέλας άξιζαν – λίγο ακόμα και θα την έστελναν στις κερκίδες να κάνει …κονσομασιόν!]… Άσε εκείνα τα παρενδυτικά σουτιέν και γυναικεία σλιπάκια για άνδρες… Ήταν όλα τόσο κακόγουστα και κιτς που κανείς δεν πρόσεξε ότι έλειπε το τελευταίο μέρος του αριστοφανικού κειμένου, χωρίς βεβαίως ο σκηνοθέτης κι ο μεταφραστής [αγνώστων λοιπών στοιχείων] να δηλώσουν ευθαρσώς τις διασκευαστικές τους προθέσεις.

 

Τελικά τι έμεινε από αυτήν την πολυδάπανη πολυδιαφημισμένη παραγωγή; Η αίσθηση του ανεκπλήρωτου. Οι καλές προθέσεις που προσκρούουν στον αρριβισμό και στον ξερολισμό ανθρώπων του θεάτρου που θεωρούν ότι όταν έχουν και το μαχαίρι και το πεπόνι, μπορούν να σφάζουν και τον …Αριστοφάνη. Ούτως ή άλλως, νεκρός είναι. Δεν θα τους ζητήσει και τα ρέστα.

 

Κρίμα και πάλι κρίμα. Γιατί δαπανήθηκε πολύ χρήμα και φαιά ουσία για το τίποτα.

 

Κι εξηγήστε μου σας παρακαλώ, γιατί εγώ είμαι χαζός και δεν ξέρω από αυτά: γιατί θα πρέπει ο σκηνοθέτης να είναι και πρωταγωνιστής; Τέτοια έλλειψη μέτρου πια; Αυτά τα έκαναν κι άλλοι, μεγαλύτεροι σκηνοθέτες και η Ιστορία τους …ανακύκλωσε.

 

Η παράσταση έπασχε από ρυθμό. Πολύ φυσιολογικό, αφού ο σκηνοθέτης ήταν και σκηνοθετούμενος. Το πρώτο μέρος κάπως κύλισε και το κοινό της πρεμιέρας αντιδρούσε στις ατάκες των δύο πρωταγωνιστών. Από τη μέση και μετά όμως,  φτερά και …πούπουλα. Το Δελφινάριο σε όλες του τις δόξες!

 

Μέχρι και κακοποιημένο Αττίκ ακούσαμε!

 

Μόνη εξαιρετική πινελιά, η εκφραστικότατη κίνηση του νεαρού ηθοποιού Μιχάλη Σαράντη, ο οποίος θα μπορούσε να σταθεί ακόμα και στις πλέον απαιτητικές αριστοφανικές (κι όχι μόνον) θεατρικές παραγωγές παγκοσμίως. Δεν τον ξέρω τον άνθρωπο (όπως και κανέναν άλλον από τους …αυτουργούς άλλωστε), αλλά τον θαύμασα και πήγα στο καμαρίνι να τον συγχαρώ ειλικρινώς.

 

Μήπως λέγω, μήπως, καλό θα ήτο να μην συγχέουμε τον Αριστοφάνη με το νεοελληνικό αλαλούμ; Εκτός αν το κάνουμε με πρόθεση, συνειδητά, προγραμματικά κι οριοθετημένα, οπότε κάτι καλό μπορεί να βγεί από αυτό. Να κάνουμε αυτοκριτική, ας πούμε… Ως λαός, ως καλλιτέχνες, ως πνευματικοί άνθρωποι, ως πολίτες και ως άτομα, συμπιεσμένα στις Συμπληγάδες της Κρίσης κι ανάξιοι να σταθούμε στο ύψος της Ιστορίας μας. Άλλοι λαοί με το τίποτα και χωρίς τη δική μας παράδοση, χωρίς γλώσσα τόσων αιώνων, στηρίζουν την περηφάνεια στην αυτογνωσία τους και πάνε τον πολιτισμό τους ένα βήμα παραπέρα. Χτίζουν, δεν καταστρέφουν. Εμείς γίναμε «Ηρόστρατοι». Τι να πω; Λυπούμαι και θλίβομαι.

 

Η Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του κοινωφελούς ιδρύματος Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης έχει επιδείξει μέχρι τώρα πολύπλευρο και πολυσήμαντο πολιτιστικό έργο, ενσωματώνει νέες τεχνολογίες, δίνει βήμα σε νέους ανθρώπους, αξιοποιεί ήδη καταξιωμένους καλλιτέχνες και λογοτέχνες, φιλοδοξεί να γίνει ένα ζωντανό κύτταρο του παγκόσμιου, του πανανθρώπινου πολιτισμού.

 

Εύχομαι του χρόνου, το 2017, με μια άλλη περισσότερο εύστοχη παραγωγή να αλώσει την Επίδαυρο ΚΑΙ καλλιτεχνικώς, αφού η προσέλευση των θεατών στο υπερπλήρες αργολικό θέατρο ήταν κάτι παραπάνω από συγκινητική, αν και όχι ενθουσιώδης, ως προς την υποδοχή του σκηνικού αποτελέσματος.

 

Και του χρόνου, με υγεία! Εύχομαι, ελπίζω και συντάσσομαι συμπορευόμενος για το καλό του τόπου.

 

 

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

 

info:

http://www.sgt.gr/gre/SPG1672/

Μετάφραση: Γιάννης Αστερής
Σκηνοθεσία: Νίκος Καραθάνος
Διασκευή: Νίκος Καραθάνος, Γιάννης Αστερής
Σκηνικά – Κοστούμια: Έλλη Παπαγεωργακοπούλου
Μουσική: Άγγελος Τριανταφύλλου
Φωτισμοί:  Σίμος Σαρκετζής
Κίνηση: Amalia Bennett

Ο θίασος: Αλεξάνδρα Αϊδίνη, Αλίκη Αλεξανδράκη, Μαρία Διακοπαναγιώτου, Βασιλική Δρίβα, Νίκος Καραθάνος, Έμιλυ Κολιανδρή, Γιάννης Κότσιφας, Έκτορας Λιάτσος, Χρήστος Λούλης, Γρηγορία Μεθενίτη, Φωτεινή Μπαξεβάνη, Κωνσταντίνος Μπιμπής, Νατάσσα Μποφίλιου, Άγγελος Παπαδημητρίου, Φοίβος Ριμένας, Μιχάλης Σαράντης, Γιάννης Σεβδικαλής, Άρης Σερβετάλης, Άγγελος Τριανταφύλλου, Γαλήνη Χατζηπασχάλη

Παίζουν ζωντανά οι μουσικοί: Μάριος Δαπέργολας, Σοφία Ευκλείδου, Δημήτρης Κλωνής, Βασίλης Παναγιωτόπουλος, Δημήτρης Τίγκας

Βοηθός σκηνοθέτη: Ιωάννα Μπιτούνη
Βοηθός σκηνοθέτης: Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου
Βοηθοί σκηνογράφου: Ευαγγελία Θεριανού, Μυρτώ Κοσμοπούλου, Μυρτώ Λάμπρου
Βοηθός μουσικού: Βασίλης Παναγιωτόπουλος
Βοηθός παραγωγής: Τζέλα Χριστοπούλου
Βοηθός τεχνικού προσωπικού: Πάνος Σβολάκης

Hair Design: Χρόνης Τζήμος
Κατασκευές κοστουμιών: Δήμητρα Καίσαρη, Αφροδίτη Πουρνάρη
Κατασκευή δέντρων: Σωκράτης Παπαδόπουλος, Στέφανος Γραμμένος, Δάφνη Ηλιοπούλου
Κατασκευή σκηνικού: Lazaridis Scenic Studio

Ηχοληψία: Κωστής Παυλόπουλος, Διονύσης Μανουσάκης
Stage Manager: Γιάννης Κρητικός
Μηχανικοί Σκηνής: Παναγιώτης Βασιλοπανάγος, Βασίλης Δρέσιος, Χρήστος Μαύρος, Γιάννης Ψαρρός
Ηλεκτρολόγος: Παύλος Παππάς

Επιμέλεια υπερτίτλων: Μελισσάνθη Γιαννούση
Ταυτόχρονος υπερτιτλισμός: Γιάννης Παπαδάκης

Εκτέλεση Παραγωγής: Γιολάντα Μαρκοπούλου, Κωνσταντίνα Γεωργίου / POLYPLANITY Productions
Παραγωγή: Στέγη Ιδρύματος Ωνάση

Στην παράσταση ακούγεται το ποίημα του Γιώργη Παυλόπουλου «Πού είναι τα πουλιά;»

Ευχαριστούμε θερμά το Εθνικό Θέατρο, το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, τη Δραματική Σχολή Αθηνών – Γιώργος Θεοδοσιάδης, καθώς και τους Γεώργιο Αγγούρη, Παντελή Μουντή, Πολυάννα Βλατή, Αναστασία Μικρού, Λίνα Σταυροπούλου, Στέλλα Γάσπαρη και Τζωρτζίνα Φοινίκη.
Διαβάστε περισσότερα:
Ο Αριστοφάνης έλαβε το δεύτερο βραβείο στα Μεγάλα Διονύσια του 414 π.Χ. με τους Όρνιθες, που θεωρείται από κορυφαίους μελετητές το καλύτερο από τα σωζόμενα έργα του. Το έργο είναι γραμμένο σε μια εποχή όπου η ειρήνη δοκιμαζόταν σκληρά (Νικίειος ειρήνη), ενώ η επιχείρηση στη Σικελία ήταν σε εξέλιξη και την πολιτική κατάσταση της Αθήνας διαχειρίζονταν ακατάλληλα πρόσωπα.

Ο Αριστοφάνης (περ. 445-385 π.Χ.) είναι ο επιφανέστερος εκπρόσωπος της αρχαίας κωμωδίας. Σώζονται ακέραια 11 έργα του: Αχαρνείς (425), Ιππείς (424), Νεφέλες (423), Σφήκες (422), Ειρήνη (421), Όρνιθες (414), Λυσιστράτη (411),Θεσμοφοριάζουσες (411), Βάτραχοι (405), Εκκλησιάζουσες (392), Πλούτος (388). Στις κωμωδίες του, η δράση εστιάζει συχνά στη φυγή ενός προσώπου από έναν τόπο γεμάτο σκοπιμότητες, φτώχεια, πόλεμο και μεγάλα λόγια προς χώρους φανταστικούς, όπου επιχειρεί να κάνει πραγματικότητά το όνειρό του.

Οι Όρνιθες είναι η πρώτη παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου 2016. Ο Νίκος Καραθάνος και η υπέροχη ομάδα του συνεργάζονται ξανά με τη Στέγη, μετά το Βυσσινόκηπο, μια παράσταση που ξάφνιασε και συζητήθηκε όσο λίγες, ανοίγοντας έναν πολύτιμο διάλογο για τη σκηνική ερμηνεία του τσεχοφικού έργου.

Σημείο αναφοράς στην ιστορία της σύγχρονης ελληνικής σκηνής είναι το θρυλικό ανέβασμα των Ορνίθων από τον Κάρολο Κουν και το Θέατρο Τέχνης, σε μετάφραση του Βασίλη Ρώτα, σκηνικά και κοστούμια του Γιάννη Τσαρούχη, μουσική του Μάνου Χατζηδάκι και χορογραφίες της Ραλλούς Μάνου. Η παράσταση ανέβηκε για πρώτη φορά το 1959, μετά την πρεμιέρα της απαγορεύτηκαν οι επόμενες παραστάσεις με εντολή του Υπουργού Προεδρίας της Κυβερνήσεως Κωνσταντίνου Τσάτσου και ανέβηκε ξανά το 1960 στην οριστική της μορφή. Ήταν η πρώτη παράσταση με την οποία ταξίδεψε στο εξωτερικό το Θέατρο Τέχνης, που απέσπασε μάλιστα το Α΄ βραβείο στο Φεστιβάλ των Εθνών του 1962, στο Παρίσι.

«Ο Αριστοφάνης μας φέρνει πιο κοντά στον άνθρωπο από ό,τι οποιαδήποτε άλλη μορφή έντεχνου λόγου. Αν με την τραγωδία γνωρίζουμε την ποιότητα και το περιεχόμενο των ιδεών που θεμελίωσαν τον κλασικό αιώνα, με την κωμωδία πλησιάζουμε στο είδος του ανθρώπου που μπόρεσε να τις συλλάβει και να τις πραγματοποιήσει.» – Νίκος Χουρμουζιάδης

«Οι Όρνιθες είναι ίσως το πρώτο έργο λογοτεχνικής ουτοπίας που έχουμε.» – Στάθης Δρομάζος

«Η κωμωδία είναι συχνά ο λυγμός του συγγραφέα που ξέρει ότι δεν μπορεί ή δεν του επιτρέπεται να γράψει τραγωδία.» – Παύλος Μάτεσις