Η διονυσιακή χαρά τής ζωής ως εχέγγυο, ως ικανή κι αναγκαία συνθήκη για την πανανθρώπινη, οικουμενική και διαχρονική πνευματική δημιουργία.

 

Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

 

Ο Μότσαρτ γελούσε

(δυνατά, αυθόρμητα, ξεκαρδιστικά,

με την ψυχή του στη διαπασών).

Ο Σαλιέρι όχι.

Εσείς, Ποιος νομίζετε πως είστε;

[…]

Ευθυμία, αυτοσαρκασμός, εμπαιγμός, γελοιότητα…

 

Σαν τον εκκεντρικό τετράχρονο

Που συνθέτει μεγαλειώδεις αρμονίες

Συμπαντικές, πυθαγόρειες,

Γελάς κάθε φορά που συγκρούεσαι

Με τη συνειδητοποίηση τής θνητότητος,

Με τη συμφιλίωση τής προσκαιρότητας,

Με την επιδίωξη τής υγιούς φιλοδοξίας,

Ως αντίδοτον τής ακαμάτου ματαιοδοξίας

Υπό την έννοιαν «με το νου πλουτίζει η Κόρη,

Με τον ύπνο η ακαμάτρα»…

 

Σαν τον ευγενικό Μότσαρτ

Που γελάει κατάμουτρα στους εχθρούς του,

Αυτογελοιοποιείται κι αυτοσαρκάζεται,

Εμπαίζει ο ίδιος τον εαυτό του,

Πριν προλάβουν οι άλλοι να τον

                                                Πετροβολήσουν,

Στο τέλος καταπίνει αμέσως

Αδιαμαρτύρητα το κώνειο,

Εισπράττοντας προηγουμένως

Τα τριάντα αργύρια τής αυτοπροδοσίας του,

Που δεν φτάνουν ούτε καν για τα έξοδα

                                                Τής κηδείας.

Το «Ρέκβιεμ» όμως έχει συντεθεί, σχεδόν

Από μόνο του, εκ του φυσικού, ακριβώς

Όπως ανέπνεε ο μακαρίτης…

«Δια άλλην χρήσιν προορίζετο», βεβαίως,

«πλην όμως θα ταιριάξη πλήρως»

Με το χαμό τον οριστικό

            Του συχωρεμένου

Από αυτήν την αντεστραμμένην Χοάνην

                                    Τού Χρόνου,

                        Τη χαοτική…

 

 

Σαν τον ακαταπόνητο Σωκράτη

Τον παράδοξο,

Που μάζευε κάθε βράδυ «ακρίδες»

[τα βλαστάρια δηλαδή από τα χαμόχορτα]

Γυρνώντας από τα πανάκριβα ακριβοπληρωμένα

            Δια λόγων και έργων

                        Εις είδος (με Φιλοσοφίαν, υψηλήν

                                                Κερδισμένα) συμπόσια…

 

Για να φάει από την Ξανθίππη

Το άδειο τηγάνι στο κεφάλι,

Αφού η συμβία του – δίκιο έχει,

Για μπείτε λίγο στη θέση της! –

Τον περίμενε εναγωνίως

            Πίσω από την πόρτα

Να γυρίσει τουλάχιστον

Με κοψίδια από τη γουρ(ου)νοπούλα

Και τα «σιχτίρ γλυκά»

Που δίνανε στους βραδυπορούντες

Επισκέπτες προκειμένου να γλυκάνουν

Κάπως, να μελώσουν και να φιλιώσουν

Για να στέρξουν όπως θέσωσι ένα τέρμα

Σε αυτήν την αρμένικη βίζιταν…

 

Σαν το τετράχρονο συνθέτεις,

Το τετράχορδο

[το τέσσερα ιερός πλήρης αριθμός για τον Πυθαγόρα],

Ασκήσεις Ελευθερίας.

[…]

Χειροτεχνία, αργαλειός

 

Ξαφνικά άκουσα

Μέσα από το βαλς ενός Μότσαρτ

Την απέναντι να δακτυλογραφεί

Κι ένιωσα

Σαν τη μάνα μου

Στον αργαλειό

Με την αντιπαθητική κουνιάδα

Απέναντι

            Να ξερνάει

Μίσος, χολή, κακεντρέχεια.

Χειροτεχνία, χειρωναξία, χείρον

                        Τού μη υπάρχειν

Να χτυπάς τα πλήκτρα

Μέχρι να πάρουν φωτιά

            Κι όχι για σπονδή

                        Στην ουράνια Αρμονία

Μόνο θυσία ανώφελη

Στην καθημερινή γραφειοκρατία.

Παράσιτα είμαστε όλοι μας

Στο κορμί τής Γης.

Μακάριοι σκώληκες

που μας ανακυκλώνουν.

(από την άρτι κυκλοφορούσα ποιητική μου συλλογή «137 Φάος. Λεξικάνθαρος α-φθονία Φωτός», εκδόσεις Νίκας).

 

Παρακολουθώντας την καλοστημένη παράσταση τού κατά Πήτερ Σάφερ «Αμαντέους» στο ανανεωμένο Δημοτικό Θέατρο τού Πειραιά αφουγκράστηκα για μια ακόμη φορά τον Παγκόσμιο Συμπαντικό Ρυθμό, παρ’ όλη την γραφικοποίηση και αναδόμηση του αρχικού κειμένου έτσι ώστε να προσομοιάζει με ανατετμημένον παίγνιον, μαριονέττα που μας αποκαλύπτει τα σωθικά της, κούκλα-μηχανισμός χωρίς δέρμα. Και δεν εννοώ βέβαια την επιδερμική προσέγγιση μετανεωτεριστών.

Το δίπολο Σαλιέρι-Μότσαρτ υλοποιεί την περίφημη «κβαντική διεμπλοκή». Χωρίς τον έναν δεν θα υπήρχε ο άλλος (σύμφωνα με τον Σάφερ).

Είναι όμως έτσι; Μήπως πρόκειται απλώς για μια μανιχαϊστική αντίληψη μεγαλιθικού τύπου; Μήπως θα έπρεπε να το δούμε απλώς ως αντιδραστική εκδίκηση της απολυταρχίας των απανταχού μετρίων έναντι των εξαιρετικών/αρίστων;

Η απόδειξη τής ύπαρξης Του Θεού είναι η μεγαλοφυία/μεγαλοφυίες!!! [δικό μου αυτό].

Είτε το θέλουμε είτε όχι, είτε περιμένουμε τους κβαντικούς υπολογιστές να τον αποκωδικοποιήσουν ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΣΥΜΠΑΝΤΙΚΟΣ ΡΥΘΜΟΣ ΔΟΝΕΙ ΤΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΜΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΧΑΡΟΠΟΙΕΙ. Αυτό είν’ όλο. Τόσο απλά.

Ο μύθος τής «συφιλιδικής μεγαλοφυίας» καταδεικνύει απλώς την ανησυχία των πρωτοπόρων δημιουργών που ερευνούν την Ύλη παρατηρώντας την Φύσιν και τα Φαινόμενα. Του εαυτού τους συμπεριλαμβανομένου.

Ο Μότσαρτ διέθετε όλα εκείνα που τροφοδοτούν τον Μύθο: ταλέντο, νιάτα, ομορφιά και άκρατο παν-ερωτισμό στα όρια τού αθέμιτου ανταγωνισμού. Φυσικό λοιπόν ήταν να μην μακροημερεύσει, όπως και πολλοί άλλοι «αθάνατοι» από όλες τις εκφάνσεις του Πολιτισμού.

Ο Σαλιέρι δίνει ένα μπαρόκ βάθος σε αυτή την αγιογραφία, είναι η Σκιά, ο Σκοτεινός, ο εξεγερμένος εναντίον τού Θεού γιατί δεν τον προίκισε με το ταλέντο των «μεγάλων» αυτού του κόσμου. Μόνον που οι μετέπειτα «μεγάλοι» είναι τόσο χτυπημένοι από τις μυλόπετρες τής Ιστορίας, τόσο κακοποιημένοι από την στενή οικογένεια και τους συγχρόνους τους που το τέλος τους είναι μάλλον ευεργετικό αν και «κακό». Το στερεότυπο τού «καταραμένου ποιητή» καλά κρατεί. Τροφοδοτεί τόσες και τόσες ανοησιογραφίες.

Κανείς δεν γίνεται μεγάλος αν δεν ταπεινωθεί, αν δεν ξεκολλήσει το εγώ του από το Φως που τον τυραννάει έσωθεν [ξανά, δικό μου αυτό].

Έτσι λοιπόν είδα με ενσυναίσθητη συγκατάβαση την χαριτωμένη αυτή απόπειρα να συνδυάσουμε το μελοδραματικό μεσογειακό πνεύμα με τους βαρύγδουπους μύθους τού ομιχλώδους Βορρά.

Το διονυσιακό στοιχείο υπερίσχυσε τού απολλώνειου, ως ήτο αναμενόμενον.

Μία εξηντάρα κυρία είπε στην πάλαι ποτέ συμμαθήτριά της βγαίνοντας από την υπεροπολυτελή αίθουσα: «μα εγώ περίμενα να είναι εποχής, όπως η ταινία». Αυτή η σύγκρουση του εγχώριου με το διεθνές είναι καταλυτική, συντριπτική, ακριβώς όπως η σύγκριση του Σαλιέρι με τον Μότσαρτ.

Πηγαίνετε να δείτε αυτή την παράσταση. Αξίζει να προβληματιστείτε για όλους τους «καταραμένους» που στραγγαλίζονται δίπλα σας σε καθημερινή βάση. Και κάν’τε κάτι επιτέλους γι’ αυτό!!! Όχι μόνο λόγια, παράτες και παρελάσεις, αλλά και πράξεις. Τουλάχιστον οι πάλαι ποτέ αυτοκράτορες είχαν παιδεία και δεν είχαν κανένα πρόβλημα να αναγνωρίσουν το εξαιρετικό, αφού δεν έπασχαν από συμπλέγματα κατωτερότητας!!!

 

Μετά Λόγου Γνώσεως,

 

Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας, Επισκέπτης Καθηγητής Θεατρικής Κριτικής στο ΕΚΠΑ

https://konstantinosbouras.gr

 

info:

ΑΜΑΝΤΕΟΥΣ

του Peter Shafer

 

Δημοτικό Θέατρο Πειραιά

Κεντρική Σκηνή Δημήτρης Ροντήρης

 

Πρεμιέρα: Σάββατο 5 Φεβρουαρίου

 

Σκηνοθεσία:

Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος

 

 

Το θεατρικό αριστούργημα του Πήτερ Σάφερ το οποίο μάγεψε κοινό και κριτικούς όταν έκανε πρεμιέρα το 1979 στο Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας και έγινε η ταινία των 8 όσκαρ το 1984, παρουσιάζεται στην κεντρική σκηνή του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά από τις 2 Φεβρουαρίου σε σκηνοθεσία του Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλου και κεντρικούς πρωταγωνιστές τον Νίκο Ψαρρά, τον Γιάννη Νιάρρο και τη Μαίρη Μηνά.

 

Υπάρχει, λένε, μία αιώνια μάχη του Καλού με το Κακό. Του Φωτός με το Σκοτάδι. Του Θεού με τον Διάβολο. Όμως μία στα αλήθεια είναι η μάχη. Του Εαυτού με τον Εαυτό.

 

Το 1979 ο Πήτερ Σάφερ, χρησιμοποιώντας έναν μύθο που διέρρευσε στην Ευρώπη στα μέσα του 19ου αιώνα, περί δολοφονίας του Μότσαρτ από τον σύγχρονό του συνθέτη Αντόνιο Σαλιέρι, δημιουργεί ένα από τα διασημότερα και σημαντικότερα θεατρικά έργα της σύγχρονης δραματουργίας.

 

ΑΜΑΝΤΕΟΥΣ

 

Ο Αντόνιο Σαλιέρι, αρχιμουσικός της αυλής του αυτοκράτορα Ιωσήφ, συναντιέται με τον νεαρό Αμαντέους. Καθώς η συνάντησή τους μετατρέπεται σε ανηλεή σύγκρουση, η αιώνια μάχη αποκαλύπτεται. Και μέσα από την αποκάλυψη αυτή, αντικρίζουμε την δική μας μάχη να αντιμετωπίσουμε την ζωή. Να αντιμετωπίσουμε την ύπαρξή μας. Και να καταφέρουμε, ίσως, το μεγαλύτερο επίτευγμα του ανθρώπου. Να ζήσουμε σε επαφή με τον Εαυτό.

 

Το “Αμαντέους”, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ανεβαίνει στο Δημοτικό θέατρο Πειραιά με την μουσική του Μότσαρτ να ερμηνεύεται ζωντανά, επί σκηνής, από ένα διαφορετικό κουιντέτο εγχόρδων σε πρωτότυπες μεταγραφές των έργων του Μότσαρτ.

 

Συντελεστές:

Διασκευή – Σκηνοθεσία: Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος

Μετάφραση αρχικού κειμένου:  Έλενα Καρακούλη

Σκηνικά – Κοστούμια: Όλγα Μπρούμα

Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος

Ενορχήστρωση – Μεταγραφές – Μουσική Επιμέλεια: Δημήτρης Σιάμπος

Βοηθοί Σκηνοθέτη: Αναστασία Στυλιανίδη, Δανάη Μουτσοπούλου

Βοηθός Σκηνογράφου – Ενδυματολόγου: Βάσω Κακοσίμου

Trailer Παράστασης: Χρήστος Συμεωνίδης

Φωτογραφίες Παράστασης: Ελίνα Γιουνανλή

Γραφείο Τύπου & Επικοινωνία Παράστασης: Μαρία Τσολάκη, Ευαγγελία Σκρομπόλα

Διαφήμιση – SocialMedia: RenegadeMedia / ΒασίληςΖαρκαδούλας

Παραγωγή: ΤΕΧΝΗΧΩΡΟΣ

 

Διανομή:

Σαλιέρι: Νίκος Ψαρράς

Αμαντέους: Γιάννης Νιάρρος

Κωνστάνς: Μαίρη Μηνά

Αυτοκράτορας: Γιάννης Κότσιφας

Ρόζενμπεργκ: Γιώργος Τριανταφυλλίδης

Βαν Σβήτεν: Γιώργος Τζαβάρας

Βεντιτσέλλι: Βαγγέλης Δαούσης, Βασίλης Ντάρμας

 

Μουσικοί:

1ο Βιολί: Κώστας Καριτζής

2ο βιολί: Αγγελική Ποτήρη

Βιόλα: Ελευθερία Τόγια

Τσέλο: Άρης Ζέρβας

Κοντραμπάσο: Κώστας Πατσιώτης

Sound Design – Μίξεις: Σωτήρης Ζηλιασκόπουλος

 

 

ΑΜΑΝΤΕΟΥΣ

του Peter Shafer

 

Δημοτικό Θέατρο Πειραιά

Κεντρική Σκηνή Δημήτρης Ροντήρης

 

Πρεμιέρα: Σάββατο 5 Φεβρουαρίου

 

Μέρες & Ώρες Παραστάσεων

Τετάρτη: 20.00

Πέμπτη: 21.00

Παρασκευή: 21.00

Σάββατο: 17.30 & 21.00

Κυριακή: 20.00

 

Τιμές Εισιτηρίων:

Διακεκριμένη Ζώνη: 25-30 ευρώ

Α Ζώνη: 20-25 ευρώ

Β Ζώνη: 15-20 ευρώ

Ζωρίς Αρίθμηση- Εξώστης: 10 – 15 ευρώ

 

Λινκ Προπώλησης:

https://www.viva.gr/tickets/theater/festivalamanteous/

 

Γραφείο Τύπου & Επικοινωνίας παράστασης:

Μαρία Τσολάκη | 6974 76 78 90 | mtsolaki@gmail.com

Ευαγγελία Σκρομπόλα | 6972 54 70 75 | eskrobola@gmail.com

 

Γραφείο Τύπου & Επικοινωνίας ΔΘΠ:

Μαρία Αδαμοπούλου | 210 4143 357, 6944 242395 | press.dimotikopirea@gmail.com