Το συναξάρι του Ανδρέα Κορδοπάτη από τον επάξια βραβευμένο και δικαίως τιμημένο Θανάση Βαλτινό στη Θεατρική Σκηνή

 

Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

 

 

Με την λογική τής ατάκας, γραμμένο σαν σενάριο αυτοσχεδιαστικής φόρμας (μέσα στη μεγάλη μεσογειακή παράδοση της commedia dell’arte όπως αποτυπώθηκε στον «Θίασο» του Θόδωρου Αγγελόπουλου), το αριστουργηματικό αφήγημα (που ως νουβέλα κατατάχτηκε, αλλά παραμένει υπεράνω λογοτεχνικών ειδών, διακρίσεων, διαχωρισμών κι οριοθετήσεων παντός είδους) «Το συναξάρι του Ανδρέα Κορδοπάτη» υπό Θανάση Βαλτινού παραμένει ένα αξεπέραστο ορόσομο της νεοελληνικής μας Λογοτεχνίας. Η δραματική ενάργειά του καταδείχθηκε περίτρανα όταν ανέβηκε το «πρώτο βιβλίο – Αμερική» στη Θεατρική Σκηνή της Οδού Νάξου ως μονόλογος από τον Θόδωρο Αντωνίου και καθήλωσε τους εκλεκτικούς επαρκείς θεατές που πιστεύουν ακόμα ότι «εν αρχή ην ο λόγος και ο λόγος ην προς το θεατή κι ο θεατής είναι ο μόνος κριτής». Εκπληκτική παράσταση σε μουσική της Ευανθίας Ρεμπούτσικα και με σκηνικά-κοστούμια δι’ αισθητικής Ν. Κασαπάκη. Η απουσία κοσμητικών επιθέτων και μη πεποικιλμένος λόγος βοήθησαν τον έξοχο ηθοποιό να αποδώσει τον βαθύτερο ψυχισμό και τα υπαρξιακά αδιέξοδα (που δεν ταυτίζονταν με την υλιστική άποψη περί οικονομικού «προβλήματος» ενός μετανάστη από τη Μαντίνεια που βλέπει να ορθώνεται μπροστά του η Αμερική στην αυγή του εικοστού αιώνα (1903). Ήδη το επώνυμό του «Κορδοπάτης» (δεν επιλέχθηκε τυχαία από τον εξαίρετο συγγραφέα Θανάση Βαλτινό, που τιμάει τα έδρανα της Ακαδημίας Αθηνών – κι όχι το ανάστροφο). Κορδοπάτης σημαίνει αυτός που περπατάει με έκδηλη την περηφάνεια του και περπατεί με το κεφάλι ψηλά, το κούτελο καθαρό στην κοινωνία, αξιοπρεπής και ίσως γενναίος. Είναι σημαντικό λοιπόν ν’ ακούς από έναν τέτοιον άνθρωπο τα πάθια της φυλής και τους καϋμούς της ξενιτιάς. «Τα ξένα χέρια είναι μαχαίρια» τραγουδά η λαϊκιά Πόλυ Πάνου. Αοιδός ολκής. Έτσι κι ο Ανδρέας Κορδοπάτης γίνεται σύμβολο των απανταχού οικονομικών μεταναστών. Είναι ο σύγχρονος Ευριπίδης που καταφεύγει στην αυλή του Αρχέλαου στην Πέλλα κυνηγημένος από τη μίζερη και φθονερή, χρεοκοπημένη Αθήνα του Πελοποννησιακού Πολέμου. Ο Ανδρέας Κορδοπάτης είναι εμβληματικός γιατί είναι απλός κι είναι αληθινός γιατί δεν χρειάζεται να υποδυθεί τον αληθοφανή. Μόνον μεγάλοι συγγραφείς παντρεύουν στο έργο τους την ποίηση με τον δραματικό λόγο, την εικόνα με τον ήχο, τις αισθήσεις με το θυμικό και το ατομικό ασυνείδητο με το Συλλογικό. Είμαστε τυχεροί που ζει ανάμεσά μας ένας πραγματικά μεγάλος λογοτέχνης: ο Θανάσης Βαλτινός. Ανυπομονώ να δω όλο του το έργο σε θεατρικές σκηνές. Υπεύθυνοι των φεστιβάλ και των κρατικών μας σκηνών ακούτε; Δεν πρόκειται να κερδίσει τίποτα ο δικαίως τιμημένος κι επαξίως βραβευμένος πνευματικός εργάτης του Λόγου. ΕΜΕΙΣ έχουμε να κερδίσουμε πολλά από το ήθος γραφής έτσι όπως θα μετασχηματιστεί σε ήθος θεατρικό κι από σκηνής ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ. Αναμένομεν νουνεχείς.

 

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr