Maki Starfield, ou poetic dialogue continues…
Maki Starfield – Konstantinos Bouras, an poetic dialogue: “The Duet of Enlightenement”, now in italian also…
Γενέθλια σήμερα. Πρώτη ημέρα της Άνοιξης. Παγκόσμια Ημέρα Ποιήσεως… 21η Μαρτίου 2020
Σας ευχαριστώ για τις ευχές σας. Να είμαστε όλοι καλά, υγιείς, δημιουργικοί, πολυχρονεμένοι, χαρούμενοι, ευτυχισμένοι… Η Ποίηση καταφύγιο και παραμυθία της ψυχής μας…
Υπέρ αδυνάμου ο λόγος, σήμερα και πάντοτε…
Η αριστεία, τα αριστεία και οι άριστοι…
Αν έμεινε κάτι από την Αρχαία Ελλάδα
είναι οι άριστοι εκείνοι που υπέμειναν
τα πάντα στην καθημερινή τους ζωή
για να μπορούν να αφήνονται
απερίσπαστοι στο έργο τους,
το δημιουργικό,
το κοινωφελές,
το θεάρεστο…
Αν έμεινε κάτι από την Αρχαία Ελλάδα
είναι το αίμα της ψυχής
εκείνων που μόχθησαν
ανιδιοτελώς, αυτοθυσιαστικώς
για το Καλό Όλων…
Αν έμεινε κάτι από την Αρχαία Ελλάδα
είναι το αρχιτεκτονικό, λογοτεχνικό,
καλλιτεχνικό, φιλοσοφικό, κοινωνικό,
επιστημονικό, πολιτικό έργo
των φιλελευθέρων εκείνων
που ενέπνευσαν
και την Αναγέννηση
και τον Διαφωτισμό με τα ιδανικά τους.
Αν έμεινε κάτι από την Αρχαία Ελλάδα
και φώτισε, φωτίζει και θα φωτίζει
τον κόσμον όλον
είναι η Δημοκρατία, η Ελευθερία,
η Ισονομία, η Δικαιοσύνη…
Σήμερα η αριστεία είναι ποθητή
επιθυμητή κι ευκταία,
τα αριστεία περιζήτητα και πολύτιμα
κι οι άριστοι περιμένουν
να καταξιωθούν και κοινωνικώς
και επαγγελματικώς,
να αφεθούν να συνδημιουργήσουν
ένα καλύτερο μέλλον για τη χώρα μας
και για όλον τον κόσμο,
να αισθανθούν αξιοπρεπείς
και δικαιωμένοι
πριν να τους προφτάσει ο θάνατος.
Κανείς δεν νοιάζεται για χρήματα.
Κανείς από αυτούς που έμειναν στην Ιστορία.
Η καλή φήμη, η δόξα, η έξωθεν καλή μαρτυρία
ήταν και είναι πάντοτε το πολυτιμότερο αγαθό
για τους ευφυείς που κατέχουν τους νόμους
του Σύμπαντος και διακατέχονται
από φιλότητα,
ακριβώς όπως η Αντιγόνη του Σοφοκλή.
Σήμερα προέχει η αριστεία,
επιβάλλεται να αναγνωρίσουμε τα αριστεία,
είναι επιτακτική ανάγκη να επιβραβεύσουμε τους αρίστους,
να δώσουμε κίνητρα στους νέους μας.
Ας σταθούμε όλοι μαζί όρθιοι,
αξιοπρεπείς, δημιουργικοί, παραγωγικοί,
εργατικοί κι έτοιμοι να προσφέρουμε
τα πάντα στην Κοινωνία.
Η προστιθέμενη αξία αυτής της προσπάθειας
θα φανεί αμέσως
και θα επιτευχθεί η αειφόρος ανάπτυξις
και στα ανθρώπινα μυαλά,
που δεν θα χρειάζεται πια
να καταφεύγουν στην Εσπερία
με τον Ηρακλή
και τον Άτλαντα
που κουβαλάει στους ώμους του
το βάρος του κόσμου.
Είμαστε όλοι ήρωες
όσοι επιμένουμε
να προσφέρουμε τη ζωή,
τα ταλέντα και τις δεξιότητές μας
στην προκοπή αυτού του τόπου.
Για την Ελλάδα,
Για τον Πολιτισμό,
Για την Δημοκρατία,
για την Ελευθερία,
για την Ισότητα,
για την απονομή Δικαιοσύνης…
Κανείς άξιος να μην αναγνωριστεί,
να μην τσαλαπατηθεί,
να μην αδικηθεί…
Για το Καλό όλων.
Επιτέλους, ΑΣ ΜΗΝ ΠΛΗΡΩΝΟΥΜΕ ΠΛΕΟΝ ΠΑΝΑΚΡΙΒΑ
ΤΑ “άριστα” της ζωής μας.
Η αριστεία απαιτεί θάρρος.
Το θράσος είναι εκείνων που την υποτιμούν.
Ας τελειώνουμε κάποια στιγμή
με αυτή την αρχαία ψώρα
του Φθόνου. Εξαιτίας του συρρικνώθηκε
το αρχαίον Κάλλος, η Σοφία, η Αρμονία, η Επιστήμη
και βαδίσαμε στα σκοτάδια
για αιώνες.
Τώρα ήρθε η ώρα να μεταβούμε
σε ένα επόμενο στάδιο του Πολιτισμού
επιτυγχάνοντας όλοι μαζί,
με τους αρίστους πρωτίστως,
το “ποιοτικό άλμα” που οραματιζόταν
ο Δανός χριστιανός φιλόσοφος
Σόρεν Κίρκεγκααρντ.
Μετά Λόγου Γνώσεως,
Δρ. Κωνσταντίνος Β. Μπούρας
THE DUET OF ENLIGHTENMENT….
https://www.ama-hashi.com/upload/2020%20Duet%20of%20Enlightenment..pdf
…thanks to the great poetesse Maki Starfield
Την ερχόμενη Δευτέρα 9/3/2020, 7 μ.μ., μην χάσετε μια πρωτότυπη διάδραση στο ΊΔΡΥΜΑ ΜΙΧΑΛΗ ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗ
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Η ART APPEL GALLERY σας προσκαλεί στην
έκθεση ζωγραφικής
Άννας Γρηγόρα & Γιάννη Πανουτσόπουλου
στο ΙΔΡΥΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ
Τίτλος: “Μορφές και σιωπές τοπίων”
Εκθεσιακός
χώρος 1ου Ορόφου
Ειδικά την ερχόμενη
Δευτέρα, 9 Μαρτίου 2020, ώρα 19:00
θα απολαύσουμε μια
διαδραστική περιήγηση της έκθεσης
από τον Διδάκτορα Κωνσταντίνο Μπούρα,
ποιητή – θεατρολόγο – κριτικό.
Πρόκειται για μία πρωτότυπη ξενάγηση με την εθελοντική συμμετοχή των θεατών (επαρκών και μη) στο βαθμό που κάθε διαδικασία αυτοβελτίωσης
συνεπάγεται πρόοδο στην προσπάθεια
για αυτογνωσία
και κατανόηση του κόσμου μέσα μας και γύρω μας.
Η εξερεύνηση των ορίων μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας
είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική
στην δι-ϋποκειμενική θέαση
μιας έκθεσης ζωγραφικής,
ειδικά όταν συμμετέχουν
δύο γενιές
(μάννα και γιος)
αμφότεροι διακεκριμένοι, αναγνωρισμένοι και καταξιωμένοι
εικαστικοί καλλιτέχνες:
Άννα Γρηγόρα και Γιάννης Πανουτσόπουλος…
Ο Δρ. Κωνσταντίνος Μπούρας
δημιουργεί ένα μετά-κείμενο,
μία αφήγηση,
θεατρικότατη και δραματική,
όπου κάθε θεατής
γίνεται συμπρωταγωνιστής
ενός μοναδικού κι ανεπανάληπτου
Έργου Τέχνης
που μπορεί και να απαθανατιστεί
με τα σύγχρονα τεχνολογικά μέσα,
μετατρέποντας τη στιγμή
σε Αιωνιότητα
και διαστέλλοντας
τη συμβατική λειτουργικότητα
του χωροχρόνου
μιας έκθεσης ζωγραφικής
όπου συνδιαλέγονται
δύο φωνές, δύο εποχές, δύο τρόποι, δύο δρόμοι, δύο αισθητικές και δύο θεματολογίες…
Τα υπόλοιπα επί σκηνής,
αφού όλος ο κόσμος είναι ένα τεράστιο θέατρο,
σφαιρικό…
Σας περιμένουμε…
την ερχόμενη Δευτέρα 9 Μαρτίου 2020.
Η εν λόγω διάδραση μπορεί να επαναληφθεί
κατόπιν αιτήματος των θεατών
ή του φιλότεχνου, φιλοθεάμονος και φιλαναγνωστικού κοινού.
Για οιαδήποτε άλλη πληροφορία
σε σχέση με τον Performer ποιητή-κρτικό
παρακαλώ να ανατρέξετε στον διαδικτυακό του τόπο:
Διάρκεια της έκθεσης στο ΙΜΚ: από 27 Φεβρουαρίου έως και 10 Μαρτίου 2020
Ώρες λειτουργίας: καθημερινά (και Σάββατο και Κυριακή) 18:00 – 22:00
ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ
Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης
Πειραιώς 206, (ύψος Χαμοστέρνας), Ταύρος, Τ.Κ. 177 78, Τηλ. 210 3418550 & 210 3418579
Facebook: Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης – Michael Cacoyannis Foundation
Twitter: @MCF_MCacoyannis
Instagram: @mcf.gr | Hashtag: #MCF
Youtube: MCacoyannisF
Art Appel Gallery
Νεοφύτου Βάμβα 5
106 74 Κολωνάκι, ΑΘΗΝΑ
Tηλ: 211 11 540 30
Email: artappelgallery@gmail.com
Facebook: Art Appel Gallery
Instagram: @appel.gallery
Για το ΕΚΣΤΑΝ… Ευγνωμοσύνη και μόνον καλές ελπίδες…
Κωνσταντίνος Μπούρας – Ελένη Παπαχριστοπούλου
Konstantinos Bouras – Eleni Papachristopoulou
ΣΕ ΚΡΑΤΑΩ ΣΤΗΝ ΠΑΛΑΜΗ ΜΟΥ ΣΑΝ ΤΟ ΛΟΥΛΟΥΔΙ
(Θεατρικό έργο από στίχους του Κωνσταντίνου Μπούρα που συνέθεσε η Ελένη Παπαχριστοπούλου)
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Αυτό το πρωτότυπο έργο γράφτηκε και συν-ράφτηκε σε πολλά επίπεδα και σε διάφορους χρόνους. Είναι μια πολυδιαστασιακή απόπειρα αναδημιουργίας (κι ουχί απλώς δραματοποιήσεως) ενός ολοκληρωμένου και τυπωμένου έργου Τέχνης, ποιητικού στην εν λόγω περίσταση, με τον δραματουργό να λειτουργεί ως ισοδύναμος δημιουργός κι όχι μόνον ως ερμηνευτές. Βεβαίως, η υποκριτική τεχνική και η αναγκαία ενσυναίσθηση, οξυμένη και καλοακονισμένη μέχρι το έσχατον όριον της πλήρους ταυτίσεως, προαπαιτούν την απόλυτη φιλότητα προκειμένου ετούτο το εγχείρημα να μην καταστεί άσκησις επί χάρτου, αλλά ένα ζωντανό σώμα που ανασταίνεται επί σκηνής χωρίς να χρειαστεί να περιμένουμε τρεις μέρες θρήνου και ταφής. Αν μιλώ με παραβολές είναι γιατί εκφράζω τον πλήρη θαυμασμό μου και την απορία πώς η Ελένη Παπαχριστοπούλου αγάπησε τόσο πολύ την πνευματικότητά μου και το έργο μου έτσι ώστε να φιλοτεχνήσει ένα “μετά-κείμενο” για αυστηρά σκηνική χρήση, χωρίς αυτό βεβαίως να σημαίνει πως δεν μπορεί να διαβαστεί από τον επαρκή αναγνώστη και ως αυτοτελές λογοτέχνημα. Όμως εδώ υπεισέρχονται κι άλλα θέματα που δεν είναι τόσο φανερά στο βιβλίο μου “Τρία Άλφα μία Ήττα κι ένα Ωμέγα” (Οι Εκδόσεις των Φίλων), αλλά υποφώσκουν σε πολύ βαθιά στρώματα του υπό-κειμένου (“sub-text” ή “sous-texte”).
Στο Θέατρο ΕΚΣΤΑΝ τα τελευταία χρόνια παρακολουθώ μόνον επιτυχίες. Εδώ και λίγους μήνες όμως φαίνεται πως εγκαινιάστηκε – θαρρώ – μια καινοτόμος δράση συνενώσεως των Τεχνών σε παραστασιακή μορφή οδεύοντας προς το “Ολικό Καλλιτέχνημα” (“Gesamtkunstwerk”) των αναγεννησιακών ανθρώπων του μέλλοντός μας.
Η ζωγραφική, η μουσική, η ποίηση, παραστατικές και μη παραστατικές Τέχνες βρίσκουν στον πολυχώρο πολιτισμικής έκφρασης ΕΚΣΤΑΝ έναν χώρο αντίστοιχο του μεσοπολεμικού βερολινέζικου καμπαρέ, που διέφερε από τα αντίστοιχα παρισινά καμπαρέ, ως προς την κοινωνική στόχευση και την ιδεολογική εξέλιξη μιας ενεργούς “πολιτικής” θα έλεγα παρεμβάσεως στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα.
Χωρίς σαφές πολιτικό στίγμα, αλλά με πλουραλισμό και με γνώμονα την ανεκτικότητα, την αποδοχή του διαφορετικού, επιχειρείται μια σύνθεση όλων των καλλιτεχνικών και λογοτεχνικών τάσεων ευελπιστώντας στη δημιουργία ενός ρεύματος που θα επηρεάσει ανθρωπιστικά την περιρρέουσα ατμόσφαιρα στοιχειοθετώντας τα ψήγματα ενός νέου Διαφωτισμού, ευρύτερου και παγκοσμιότερου.
Προλάβετε, πριν αυτό μετατραπεί σε “σχολή” και μανιέρα και “-ισμός” να συμμετάσχετε, να συνεισφέρετε κι εσείς τον αισθητικό σας οβολό, αν όχι και την οικονομική σας συνεισφορά σε ένα κοινωφελές μη κερδοσκοπικό επίτευγμα, που είμαι σίγουρος πως κάποια μέρα, πολύ σύντομα, μέσα στην τρίτη δεκαετία του ταραγμένου και μεταβατικού εικοστού πρώτου αιώνα θα μετατραπεί σε κίνημα φιλειρηνικό και αναγεννησιακό.
Προβλέπω, με την ποιητική άδεια που έχω κατακτήσει μετά από τέσσερις δεκαετίες συνεχούς κι αυτοθυσιαστικής προσφοράς στις Τέχνες και στα Γράμματα, πως η δεκαετία 2030-2040 θα έχει τη σφραγίδα ανθρώπων σαν την Ελένη Παπαχριστοπούλου και τον Γιάννη Σταματίου, που με βασικό κύτταρο το ΕΚΣΤΑΝ θα εξακτινωθούν μεταδίδοντας και σε άλλους πολυχώρους έναν “ιό” τόσο ευεργετικό για τον Άνθρωπο ΚΑΙ το περιβάλλον (υλικό κι αιθερικό) που η Ιστορία θα στίξει τα ονόματα μαζί με τα επιτεύγματά τους με ανεξίτηλο τρόπο σε λευκό μάρμαρο Πεντέλης με χρυσά ψηφία.
Καλείσθε, όλοι εσείς οι Άνθρωποι των Γραμμάτων και των Τεχνών, δημιουργοί κι ερμηνευτές, επαρκείς θεατές και αναγνώστες, πνευματικοί άνθρωποι κι άνθρωποι φωτισμένοι, να συνεισφέρετε τον όποιον οβολό σας για ένα καλό σκοπό: την αναβάθμιση της οικουμένης, το ποιοτικό εκείνο άλμα που οραματιζόταν ο χριστιανός Δανός φιλόσοφος Σόρεν Κίρκεγκααρντ στο θεμελιώδες πόνημά του “Η έννοια της αγωνίας” (εκδόσεις Δωδώνη).
Κι επειδή πάντα ΈΝΑΣ κούκος φέρνει την Άνοιξη, νιώθω ιδιαίτερα χαρούμενος γιατί στην πρώτη δημόσια ανάγνωση αυτού του πρωτότυπου υβριδικού έργου με θέμα την ζωή, το θάνατο και την υποδοχή των πάσης φύσεως προσφύγων (όλοι πρόσφυγες είμαστε, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο – φιλοξενούμενοι σε αυτόν τον γαλαζοπράσινο πλανήτη που κακοποιούμε καθημερινώς με όλους τους ανοίκειους τρόπους). Στην εκδήλωση εκείνη, που έλαβε χώρα στον πολυχώρο ΕΚΣΤΑΝ (Καυταντζόγλου 5, στον πρώτο όροφο) την Πέμπτη 13 Φεβρουαρίου του σωτηρίου έτους 2020, περισσότερους από έναν “κούκους” κι αν κρίνω από τις ενθουσιώδεις αντιδράσεις κοινού και συντελεστών, αξίζει και πρέπει να βάλουμε όλοι βαθιά το χέρι στην τσέπη και να δούμε “ανεβασμένες” ως “κανονικές” παραστάσεις πολλές παρόμοιες δραματοποιήσεις που αναδεικνύουν το λογοτεχνικό έργο πολλών συγχρόνων ελληνοφώνων και αλλογλώσσων συγγραφέων που ζουν και κινούνται στην Ελλάδα ασφυκτιώντας από τις διαδοχικές κρίσεις, την ανέχεια, την ετεροαπασχόληση και την παραγνώριση (εν ζωή τουλάχιστον). Ας τιμήσουμε τους πνευματικούς μας ανθρώπους και πριν την εξόδιο ακολουθία τους. Ας τους τιμήσουμε ενεργά με το παράδειγμά μας δίνοντας έτσι στους νέους μας ένα υπόδειγμα κοινωφελούς δράσεως κι ανιδιοτελούς συμπεριφοράς.
Πολιτιστικοί φορείς, ιδρύματα, θεσμοί, μα πάνω απ’ όλα άτομα, μεμονωμένοι ευεργέτες, ηρωικοί συλλειτουργοί αυτού του θαύματος που επαναλαμβάνεται κατά τακτά χρονικά διαστήματα στην Ελλάδα αιώνες τώρα, “δώστε και σώστε” (όπως διαφημίζανε παλιά την αιμοδοσία), δώστε για να έχουμε πολιτισμό, γλώσσα κι ανθρωποκεντρικά οικολογικά δημοκρατικά ιδανικά και τα επόμενα χρόνια που θα έρθουν, που θα είναι τόσο πλήρη προκλήσεων που δύο πράγματα ενδέχεται να ενεργοποιηθούν στο έπακρο: το ατομικιστικό ένστικτο της αυτοσυντήρησης και το δημοκρατικό αίσθημα του Δικαίου, η ανάγκη να προσφέρουμε όλοι μαζί, ο καθένας ό,τι μπορεί κι ό,τι ΔΕΝ μπορεί, το αίμα της ψυχής μας, τον ιδρώτα της τίμιας εργασίας μας και την ασφάλεια τού όποιου συσσωρευμένου πλούτου μας προκειμένου να είμαστε περήφανοι που είμαστε και λεγόμαστε Έλληνες σε μια ανθούσα (από κάθε άποψη) Ελλάδα, ανοικτή στο διαφορετικό και φάρο για ολάκερη την οικουμένη.
Κι ας θυμηθούμε την σοφόκλεια Αντιγόνη σαν λέει “γεννήθηκα για να αγαπώ, όχι για να μισώ”. Γεννηθήκαμε για να προσφέρουμε κι όχι για να παίρνουμε, όλοι εμείς που καταπιανόμαστε ισόβια, δια βίου, με τη βαριά καλογερική που λέγεται “Ελληνική Τέχνη” κι “Ελληνικά Γράμματα”.
Όλα αυτά δεν τα γράφω για μένα αλλά για το Κοινό Καλό. Δεν μου λείπουν τιμές κι η ταπεινή μου τέχνη με έφτασε πολύ μακρύτερα από εκεί που θα μπορούσα να διατρέξω…
Για όλους εσάς φωνάζω, για το μέλλον των παιδιών μας, του πλανήτη, του ανθρώπινου πολιτισμού, για το Αύριο, που είμαι σίγουρος πως θα είναι – αν όχι τέλειο – τουλάχιστον συμβατότερο με τα ωραιότερα όνειρά μας. Ιδού κάτι για το οποίο αξίζει να παλέψει κανείς στον αιώνα των χρεοκοπημένων παλαιών ιδεολογιών και των αρχαίων ανεκπλήρωτων πόθων.
Με πόνο ψυχής κι άπειρη αισιοδοξία,
Δρ. Κωνσταντίνος Β. Μπούρας
Σας περιμένω απόψε στις 6μμ, Ναυαρίνου 13Α, α’ όροφος…
KΕΝΤΡΟ ΣΗΜΕΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ
Υπό τη διεύθυνση της κ. Μαρίκας Θωμαδάκη,
Καθηγήτριας Θεωρίας και Σημειολογίας του Θεάτρου,
Την Παρασκευή 14 Φεβρουαρίου 2020
θα πραγματοποιηθεί διάλεξη με καλεσμένο ομιλητή
τον Δρ. Κωνσταντίνο Μπούρα, ποιητή-θετατρολόγο και κριτικό.
με θέμα:
“Η δημιουργική συγγνώμη και η άφεση αμαρτιών υπό όρους στη σύγχρονη νεοελληνική δραματουργία“
Διεύθυνση: Ναυαρίνου 13Α,
Παιδαγωγικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών,
-1ος όροφος
ώρα: 18.00-21.00
Είσοδος ελεύθερη
ΠΕΡΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΥΓΓΝΩΜΗΣ, ΑΦΕΣΕΩΣ ΑΜΑΡΤΙΩΝ, ΑΜΝΗΣΤΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΡΑΦΗΣ ΑΔΙΚΗΜΑΤΩΝ….
Η δημιουργική συγγνώμη και η άφεση αμαρτιών υπό όρους στη σύγχρονη νεοελληνική δραματουργία
γράφει ο ποιητής, θεατρολόγος και κριτικός Κωνσταντίνος Μπούρας
Αν η θεατρική σύμβαση εμπεριέχει εξ ορισμού το τερατώδες, το υπερβολικό, το μεγαλειώδες (με την έννοια της αφηγηματικής μεγεθύνσεως), τότε η καθημερινή παραβατικότητα με τη μορφή της αστοχίας, αμαρτίας ή απλώς συγγνωστής αγνοίας καθίσταται στο θέατρο τρομακτική, άλλως πως δεν θα μπορούσε να μας τραβήξει την προσοχή αποσπώντας μας από την πλήξη και την ανία των προβλέψιμων ζωών μας (στην Ελλάδα δεν ισχύει βέβαια αυτό, ήδη από την Αρχαιότητα). Όμως, γενικώς ομιλώντας για την ανθρώπινη κατάσταση, από την εποχή των σπηλαίων και μετά η ανάγκη της καλλιτεχνικής και τεχνουργημένης αφηγήσεως σκοπό έχει να κατασιγάσει τους αρχετυπικούς φόβους και να λυτρώσει θεατή και συν-λειτουργό από τον ενστικτώδικο τρόμο που δημιουργεί το υγιές ένστικτο της αυτοσυντήρησης όταν έρθει αντιμέτωπο με ένα ανεξέλεγκτο περιβάλλον όπου ελλοχεύουν αναρίθμητοι, άγνωστοι εχθροί. “Η Κόλαση είναι οι άλλοι” λέει ο υπαρξιστής φιλόσοφος Ζαν-Πωλ Σαρτρ στη “Ναυτία” του. Κι ο επίσης υπαρξιστής Αλμπέρ Καμύ στον “Ξένο” περιγράφει μία ειδεχθή υιοκτονία, παρόμοια αυτής που περιγράφεται από τον Αισχύλο στον Κύκλο των Ατρειδών.
Ο Σοφοκλής στην “Αντιγόνη” φέρνει για πρώτη φορά στον σύγχρονο ελληνορωμαϊκό, Δυτικό Πολιτισμό μας την αντίθεση των άγραφων με τους ανθρώπινους νόμους. Εκεί η όποια παραβατικότητα δεν έχει να κάνει με θεσμοθετημένους και συμφωνημένους κώδικες καλής οδικής ή κοινωνικής συν-περί-φοράς [αθάνατη ελληνική γλώσσα!!!], αλλά μιλάει και για το κοινό, το έμφυτο αίσθημα Δικαίου που μοιραζόμαστε με πολλά άλλα έμψυχα όντα, αν υποθέσουμε ότι διαθέτουν ένα είδος ζωώδους-ζωϊκής λογικής και γνωρίζουν το συν-φέρον τους.
Το κτηνώδες υπερβαίνει τους νόμους της Φύσης και μόνον ο τραγελαφικός άνθρωπος ως αποτυχημένη ή – έστω – αμφισβητούμενη “κορωνίδα της Δημιουργίας” μπορεί να χαρακτηριστεί “κτηνώδης” και να προκαλέσει τον βαθύ, ανεξήγητο τρόμο ακόμα και στα θηρία της ζούγκλας.
Όλη η Τέχνη από καταβολής κόσμου (είτε είναι Λογοτεχνία, Θέατρο, Κινηματογράφος, Τηλεόραση, Διαδίκτυο και άλλες αναμενόμενες υβριδικές μορφές) θεραπεύει αυτή την αρχετυπική ανάγκη του ανθρώπου για γαλήνη, ασφάλεια, ευ-δαιμονία, ευ-τυχία, για το λεγόμενο “ωκεάνιο συναίσθημα” εν τέλει, το οποίο μας επιτρέπει να επιστρέψουμε στην παραδείσια επίγνωση της ένωσης με το Όλον και με όλους τους άλλους βεβαίως.
Είμαστε το μόνο ζωϊκό είδος πάνω στη γη που δεν συνειδητοποιεί διαρκώς την ενότητά του (παρά μόνον στην περίπτωση εξωτερικού κινδύνου, π.χ. η ταινία “Independence Day”). Είμαστε το μόνον έμβιον είδος που αλληλοσπαράσσεται μεταξύ του σε έναν διαρκή “εμφύλιο”, χωρίς πάντα να υπάρχει κάποιο διακύβευμα, αλλά “για ένα άδειο πουκάμισο, για μια Ελένη”, όπως λέει και γράφει ιδιοφυώς ο Ποιητής Γιώργος Σεφέρης.
Στην νεοελληνική δραματουργία ειδικά, μετά την Μεταπολίτευση και με την λεγομένη “γενιά του 1970” (που τυχαίνει να είναι και οι σημερινοί εβδομηνταπεντάρηδες, επανήλθε το περιθωριακό, το αλλόκοτο, το παραβατικό και το αποτρόπαιο στο προσκήνιο και θεραπεύτηκε μια ανάγκη της ελληνικής κοινωνίας για γενναία αυτογνωσία προκειμένου να πετύχει κάποτε την πολυπόθητη αυτοβελτίωση και το “ποιοτικό άλμα” που οραματιζόταν ο Δανός φιλόσοφος Σόρεν Κίρκεγκααρντ.
Με έργα όπως “Οι Νταντάδες” του Σκούρτη το νοσηρό, το ψυχοπαθολογικό, το ακραίο, το απάνθρωπο, το αιρετικό, το απαράδεκτο, το αντικοινωνικό φωτίστηκαν τεχνηέντως από τους σκηνικούς προβολείς έτσι ώστε να φανεί η βαθιά διά-φθορά κι αποσάθρωση του κοινωνικού ιστού.
Η αμνηστία, πολιτική και όχι μόνον, ήταν επιβεβλημένη προκειμένου να επουλωθούν πληγές ενός αιώνα πολεμικών κι εμφυλίων συρράξεων με εξωτερικούς κι εσωτερικούς εχθρούς.
Μπορεί όμως στα χαρτιά να παρεγράφησαν κάποια αδικήματα, ακόμα και ειδεχθή εγκλήματα κατά της Ανθρωπότητας, το Συλλογικό Ασυνείδητο όμως δεν φαίνεται να συγχωρεί. Η Καταστροφή της Σμύρνης, η Κατοχή, η Εθνική Αντίσταση, ο Εμφύλιος, η Χούντα, τα Μακρονήσια, η μετανάστευση, η εξορία κι αυτοεξορία, ο συμβιβασμός κι η εθελοτυφλία, η παράνομη εισβολή στην Κύπρο και η διχοτόμησή της, απέκτησαν ίσως την κρούστα του παλαιού τραύματος, όμως η αληθινή συν-χώρεση δεν έχει δοθεί ακόμα.
Είδα πριν από λίγο καιρό δύο ενδιαφέρουσες παραστάσεις: μία για πρόσφατες πολιτικές δολοφονίες διαφορετικών ανθρώπων που αντιστέκονται και μία για τους αποτροπιαστικούς κανιβαλισμούς του Εμφυλίου:
Θάλαμος Νο6 – Μια ΧΙΠ ΧΟΠ συνομιλία του Τσέχωφ με το σήμερα στο θέατρο ΦΑΜΠΡΙΚΑ (Μεγάλου Αλεξάνδρου 125 & Ευρυμέδοντος, μετρό Κεραμεικός).
https://ipolizei.gr/thalamos-no-6-fabrica-bouras/
και
“Ο τελευταίος Αντάρτης” του Α. Ζαφείρη στο Θέατρο Άβατον
https://ipolizei.gr/teleutaios-antarths-avaton-theatriki-kritiki-bouras/ .
Νέοι δραματουργοί, νεώτατοι, επαναλαμβάνουν τις αυτονόητες ανθρώπινες Αξίες και διεκδικούν δικαίως την πλήρη διάδοση και συμμόρφωση όλων με τα ιδεώδη του Διαφωτισμού πάνω στα οποία θεμελιώθηκαν οι νέες δημοκρατίες που προήλθαν από τα εθνεγερτικά απελευθερωτικά κινήματα κι επαναστάσεις του δέκατου όγδοου και του δέκατου ένατου αιώνα.
Φαίνεται πως μπορεί να προχωρούμε αλλά δεν συν-χωρούμε, δεν ξεχνούμε, δεν λησμονούμε, χωρίς να σημαίνει πως μνησικακούμε. Τώρα βρισκόμαστε πάλι μπροστά σε εθνικές και παγκόσμιες προκλήσεις. Και δεν έχουμε ξεμπερδέψει ακόμη με τις παλιές!
Είναι άλλο πράγμα η δημιουργική συγχώρεση κι άλλο η άφεση αμαρτιών.
Η θυμόσοφος γιαγιά μου Αγγελική έλεγε για έναν ακατονόμαστο τεθνεώτα: “Ο νεκρός δεδικαίωται αλλά σκατά στη μούρη του!!!” [συγχωρήστε μου αυτόν τον αθώο αριστοφανισμό, αλλά αυτή η δισκελής φράση εμπεριέχει όλο το τραγικό πρόβλημα της ανθρώπινης ψυχής: θέλει, αλλά δεν μπορεί πάντα να συν-χωρεί].
Και το ερώτημα τίθεται αλλιώς: αν έχει εξασφαλισμένη ο ειδεχθής εγκληματίας, το όποιο “τέρας” την άνευ όρων και ορίων άφεσιν αμαρτιών γιατί να μην το ξανακάνει, γιατί να μην υποκύψει ξανά και μανά, καθ’ έξιν, κατά συρροήν και κατ’ εξακολούθησιν στην αντικοινωνική συμπεριφορά του;
Πότε διδασκόμεθα εν τέλει;
Αρκεί ο αριστοτελικός “έλεος και φόβος” που μας προκαλεί η επαφή μας με την επί σκηνής τραγωδία;
Λειτουργεί το θέατρο ψυχοθεραπευτικά κι ομοιοπαθητικά; Κι αν ναι, σε ποιο βαθμό;
Παρακολουθώντας την αριστουργηματική παράσταση της Μαριάννας Κάλμπαρη πάνω στον “EDMOND” του David Mamet στο ιστορικό Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης και στα χνάρια του μεγάλου, του διεθνούς σκηνοθέτη, του παγκόσμιου πνευματικού ανθρώπου Καρόλου Κουν έγραψα πως είναι:
====================================================
https://ipolizei.gr/edmond-theatro-technis-theatriki-kritiki-bouras/
Ένας ανατριχιαστικός, εκπληκτικός κι ανατρεπτικά συγκλονιστικός “Edmond” του David Mamet στο Υπόγειο του ιστορικού Θεάτρου Τέχνης ερωτοτροπεί με τον “Ρομπέρτο Τσούκο” του Κολτές, με τον θεατρικό Ζενέ και με τον υπαρξιακό Σαρτρ.
Αγγλοσαξονικό κρυφτούλι μεταξύ φόβου κι ενοχής, τρόμου κι απωθημένης επιθυμίας, πόθου και πόνου, Έρωτα και Θανάτου εν τέλει. “Ο φόβος απέναντι στην Ελευθερία” του Έριχ Φρομ υλοποιείται αριστουργηματικά από τον Ντέιβιντ Μάμετ σε αυτό το έργο. Ο καταπιεσμένος μικροαστός σύζυγος (ακριβώς όπως στην μεταγενέστερη αριστουργηματική ταινία του Στάνλεϊ Κιούμπρικ “Eyes wide shut”) βγαίνει από την ασφάλεια της φωλίτσας του, από τον μικρόκοσμο των καλοχωνεμένων συμβάσεών του και πέφτει στα βαθιά νερά, στα σκοτεινά, στα μαύρα, εκεί που κολυμπούν αποτρόπαια τέρατα, οι Λαιστρυγόνες και οι Κύκλωπες όλης της οικουμένης. Ο λεγόμενος “κόσμος της νύχτας”, οι “παράνομοι”, οι “περιθωριακοί” ασκούν ένα θέλγητρο στους βολεμένους. Όλη η δευτεροκλασάτη λογοτεχνική, θεατρική, κινηματογραφική, τηλεοπτική και διαδικτυακή βιομηχανία στρέφεται συνειδητά κι οργανωμένη στην ανώδυνη υλοποίηση αυτών των τρόμων με καθαρά ομοιοπαθητικούς αλλά και εισπρακτικούς στόχους. Το κατά πόσον βέβαια ψυχοθεραπεύεται κάποιος που βλέπει τον κινηματογραφικό κανίβαλο της “Σιωπής των αμνών” να τρώει (υποτίθεται) ωμό το συκώτι του φρουρού του είναι ένα ερώτημα που πρέπει να ερευνηθεί στο μέλλον και σε βάθος Χρόνου. Σε μια απομακρυσμένη πολίχνη της Αμερικής δύο γηραιοί σύζυγοι λέγεται πως αρνήθηκαν να εγκαταλείψουν την κινηματογραφική αίθουσα μετά την θέαση αυτού του αποτρόπαιου αλλά άκρως ρεαλιστικού και μάλλον αληθοφανούς έργου της Εβδόμης Τέχνης. Στο ιστορικό Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης μερικοί θεατές (ευτυχώς λίγοι) φεύγουν απηυδισμένοι γιατί αδυνατούν – προφανώς – να μεταβολίσουν τα επί σκηνής τεκταινόμενα με συμβολικό τρόπο. Ξέρετε, η αποκωδικοποίηση ενός πολυσήμαντου σκηνικού δραματικού έργου δεν είναι εύκολη δουλειά. Προϋποθέτει τη συνδημιουργική συμμετοχή του θεατή. Τον αναγκάζει να συμπονεί, να συμμετέχει, να οξύνει την ενσυναίσθηση αλλά και την κριτική του ικανότητα, να αξιοποιεί την υψηλή αρετή της διάκρισης προκειμένου να μην τα βάζει όλα μέσα του, να μην τα παίρνει προσωπικά και να “αφαιρείται” εξαιρώντας το εγώ του προκειμένου να αντιληφθεί την κοινωνική διάσταση των επί σκηνής δρωμένων. Αλλιώς είναι πρωτόγονος. Όπως σε παράσταση του θεάτρου σκιών μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους το 1821 ένας αρειμάνιος οπλοφόρος πυροβόλησε την φιγούρα του Πασά με κίνδυνο να σκοτώσει τον Καραγκιοζοπαίχτη αδυνατώντας να κατανοήσει πως αυτό που βλέπει είναι σύμβαση κι όχι αντικειμενική, αδήριτη πραγματικότητα. Κατανοώ φυσικά πως ένα θέαμα μπορεί να προσβάλλει τις αισθητικές, θρησκευτικές, ιδεολογικές, πολιτικές, ερωτικές πεποιθήσεις ενός θεατή, όμως σε αυτή την περίπτωση διαβάζει τα Δελτία Τύπου, βλέπει τα τρέιλερ και δεν πηγαίνει γυρεύοντας να δει εκείνο που ενδεχομένως τον ενοχλεί. Εκτός αν θέλει κι αυτός – σαν τον πρωταγωνιστή ΈΝΤΜΟΝΤ – να αντιμετωπίσει τους φόβους του και να παραδοθεί στους τρόμους του από πλήξη και ανία, έστω.
Μεγάλο επίτευγμα αυτό του Μάμετ να δημιουργήσει αν όχι ένα “αθάνατο” έργο, αλλά μια αφορμή για σκηνικές υλοποιήσεις που ενεργοποιούν, ερεθίζουν κι αναταράσσουν το βαθύ υποσυνείδητο θεατή και ηθοποιών. Κι αυτό το λέγω γιατί διέκρινα με το ασκημένο κριτικό μου μάτι πως οι περισσότεροι ηθοποιοί, υπό την αριστοτεχνική καθοδήγηση της Μαριάννας Κάλμπαρη πήγαιναν αντίθετα από το περίφημο “Παράδοξο του Ντιντερό” δίνοντας μεγάλο μέρος από τον ψυχισμό τους και το καλά κρυμμένο υλικό των προσλαμβανουσών εμπειριών και εικόνων τους κατευθείαν στον ευαίσθητο αμφιβληστροειδή του επαρκούς θεατή με αποτέλεσμα το πρωτογενές κείμενο να παίρνει άλλες διαστάσεις, εξωστρεφείς, εξπρεσσιονιστικές κι ιμπρεσσιονιστικές ταυτόχρονα, να γίνεται αυτό που εγώ αποκαλώ “μεσογειακής εκτονωτικότητας θέαμα”. Ηφαιστειακή έκρηξη ερωτικής ενέργειας κουνταλίνι, θα μπορούσε να είναι ο υπότιτλος ή η κεντρική ιδέα αυτής της παράστασης, που δεν μπορεί να αγνοηθεί, δεν περνάει απαρατήρητη και προκαλεί πολυποίκιλες αντιδράσεις (σχεδόν τόσες όσοι κι οι θεατές).
Παράσταση για γερά νεύρα και στομάχια, για ισορροπημένα μυαλά και ψυχισμούς που έχουν κατακτήσει την αυτογνωσία αναζητώντας την αυτοβελτίωση. Άνθρωποι χωρίς εγγενές κι επίκτητο χιούμορ, δίχως καλή φιλάνθρωπη διάθεση, καλόν είναι να πάνε …αλλού, σε περισσότερο ελαφρά κι εύπεπτα θεάματα. Η αληθής ψυχ-αγωγία δεν είναι απλώς δια-σκέδασις εννοιών, εγνοιών και σκοτουρών…
Η Μαριάννα Κάλμπαρη μεγαλουργεί και ως διευθύντρια του παραδοσιακού πλέον Θεάτρου Τέχνης αλλά και ως γνήσια διάδοχος του ιδρυτή του και μεγίστου διεθνώς σκηνοθέτου Καρόλου Κουν.
===========================================
Όμως πέρα από τις όποιες δοξολογίες ή υμνολογίες το ερώτημα παραμένει: πότε η συγχώρεση είναι δημιουργική κι επωφελής για όλα τα συμβαλλόμενα μέρη; Πότε έχουμε αυτό που λένε οι αμερικάνοι “win-win situation”;
Αυτό είναι το θέμα που με απασχολεί εδώ και σαράντα χρόνια προσπαθώντας να κατανοήσω τα κίνητρα, τα ασυνείδητα μοτίβα συμπεριφοράς και τις συνειδητές υποκριτικές επιλογές ορισμένων πρώην συγγενών μου, που επιμένουν να υποδύονται τους “Καλούς Σαμαρείτες” ενώ είναι λύκοι με μανδύες προβάτων. “Η σιωπή των αμνών” είναι πολύ χαρακτηριστική ταινία, ενδεικτική του τρόπου που το βαθύ υποσυνείδητο (ατομικό και συλλογικό) εισβάλλει και αλώνει οποιαδήποτε επιπρόσθετη πολιτισμένη συμπεριφορά. Μορφωμένοι δεν είναι αυτοί που έχουν πτυχία, αλλά εκείνοι που έχουν λαξεύσει αποτελεσματικά τον θεμέλιο λίθο του εαυτού τους.
Έτσι λοιπόν κι εγώ για να αντιδράσω, αφού ως συγγραφέας το μόνο όπλο που διαθέτω είναι ο λόγος (προφορικός και γραπτός) μελέτησα για τέσσερις συναπτές δεκαετίες κοινωνικούς ρόλους κι ατομικές ιδιοτροπίες, συλλογικές ενοχές και προσωπικά παραστρατήματα, έφτιαξα έναν τόμο με 14 (ναι, καλά ακούσατε, δέκα και τέσσερα) θεατρικά έργα, με την ευρεία μετανεωτερική έννοια και τα συμπεριέλαβα σε έναν τόμο με τον σαφέστατο και διόλου υπαινικτικό τίτλο “Η δεκατετραλογία της δημιουργικής συγγνώμης” (εκδόσεις ΌΤΑΝ, Αθήνα 2019, σελ. 376).
Εδώ το βασικό εκτονωτικό στοιχείο είναι το χιούμορ, η εύθυμη αντιμετώπιση των πραγμάτων, ο αφηγητής είναι πάντα καλόγνωμος, φιλάνθρωπος και φιλαλήθης (σε βαθμό παρεξηγήσεως). “Από παιδί, από ερωτευμένο, από μεθυσμένο κι από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια”. Ειδικά όταν συγκεντρώνει τουλάχιστον τρεις από τις τέσσερις αυτές ιδιότητες. [γέλια]. Αστειεύομαι. Όμως το ίδιο πράττω και σ’ αυτό το βιβλίο, όπου φιλοτεχνώ την δική μου τραγελαφική “Θεία Κωμωδία” με το άγαλμα του Ευριπίδη έξω από τον Εθνικό Κήπο (στην οδό Αμαλίας μπροστά από το Ζάππειο)… με το άγαλμα του Ευριπίδη να ξαναζωντανεύει, να πηγαίνει σε μια πρόβα των (αγνώριστων) “Βακχών” του και να ξαναδιδάσκει το αθάνατο αλλά κακοποιημένο δημιούργημά του από την αρχή, σαν να το έγραψε σήμερα. Ετούτο είναι και το κυρίως πολύπρακτο πόνημά μου.
Όμως υπάρχουν κι άλλα, που σας τα αναφέρω περιληπτικώς:
1. ΧΑΜΕΝΟΙ ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΟΙ. Ένα αντρόγυνο, πρόσφυγες, προσπαθούν να επιβιώσουν στην Ευρώπη, να ενταχθούν, να ενσωματωθούν, να υπάρξουν, να αναπτυχθούν, να γλιτώσουν από τα φαντάσματα του παρελθόντος. Αλλά και να συγχωρεθούν μεταξύ τους, αφού προέρχονται από σεξιστικά περιβάλλοντα και μισογύνικες κοινωνίες. Η ανάγκη για εκδίκηση αντιπαλεύει με την αδήριτη, επιτακτική ανάγκη για αλληλεγγύη και ομόνοια, συμπόνοια και σύμπνοια προκειμένου να επιβιώσουν στον ξένο τόπο. Θα επιβιώσουν άραγε; Ή θα χαθούν στο φαντασιακό υπόγειο ενός πολιτισμού που δεν κατέχουν και δεν αντέχουν; Η συνέχεια επί της τυπωμένης σελίδας και επί της οθόνης, ή της σκηνής ίσως…
2. Ο ΚΑΦΕΣ ΤΗΣ ΠΑΡΗΓΟΡΙΑΣ. Ένας γέρος που μόλις χήρεψε συνωμοτεί με την Ουκρανή που κρατούσε την γυναίκα του και διώχνει όλους τους επίδοξους κληρονόμους, κοντινούς συγγενείς και μη, ή απλώς θρασείς που επιβουλεύονται το έχει του διπλανού της κι εύχονται να ψοφήσει η γαλακτοφόρος κατσίκα του γείτονα.
3. Η ΑΝΤΙΓΟΝΗ…ΠΑΡΑΜΥΥΥΥΘΘΘΘΙΙΙΙ!!!! Για εφήβους και παιδιά σχολικής ηλικίας (Γυμνάσιο-Λύκειο, αλλά και για τις τρεις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού Σχολείου) που θέλουν κι επιθυμούν να βαπτιστούν στα νάματα τα θεατρικά, με αφορμή ένα κείμενο εκσυγχρονισμένο αλλά όχι και απλοποιημένο. Αυτό ειδικά το έργο γράφτηκε για να το ανεβάσει η Καθηγήτριά μου Μαρίκα Θωμαδάκη στο “Θέατρο Παραμυθίας”. Ελπίζω και εύχομαι να υλοποιηθεί εν ευθέτω χρόνω. Εδώ η συγγνώμη είναι ανέφικτος κι η τιμωρία των άτεγκτων κι αμετανόητων παραβατών του συμπαντικού νόμου της Αγάπης καθίσταται αναπόφευκτη και αδήριτη.
4. ΤΟ ΆΓΑΛΜΑ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ ΖΩΝΤΑΝΕΨΕ ΚΑΙ συν-ΟΜΙΛΕΙ…Για αυτό μιλήσαμε ήδη.
5. ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ…αφηγηματικό-δραματικό παιχνίδι με την Κβαντική Φυσική, την Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων και με τα Ανώτερα Μαθηματικά, όπως τα διδάχτηκα στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (1979-1985). Εδώ η συγγνώμη παίρνει άλλες, σφαιρικές, φιλοσοφικές διαστάσεις…
6. ΕΥΓΕΝΙΟΣ ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΥ. Μια φανταστική βιογραφία, μεταξύ ονείρου και πραγματικότητας, που χωρίς να είναι ονειρόδραμα προσεγγίζει μάλλον το μετανεωτερικό αφήγημα, όπου ο βαθύς υπαρξιακός πόνος καμουφλάρεται κάτω από επώδυνες ή ανώδυνες αποδράσεις στο φανταστικό. Εδώ η συγχώρεση δεν γίνεται Λήθη αλλά παραλλαγμένη, ελεγχόμενη ανάμνηση.
7. ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΥΓΓΝΩΜΗ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΤΙ. Σε αυτόν τον μονόλογο τα πράγματα είναι κυριολεκτικά. Ένας φύλακας-άγγελος ζητάει να τον συγχωρήσουμε που δεν έκανε καλά τη δουλειά του κάηκε μια ολόκληρη παραθαλάσσια περιοχή δίπλα στον ιστορικό Μαραθώνα, το Μάτι.
8. ΣΑΠΦΩ-ΑΛΚΑΙΟΣ. Δεν υπήρχε κανείς ανταγωνισμός ή αντιπαλότητα μεταξύ τους. Με τον τύραννο Πιττακό παιδευόταν εκείνη και με τον έρωτά της για τον Φάωνα. Εκείνος πάλι με τους δικούς του δαίμονες και άλλα επίγεια κακά αντιμαχόταν. Όμως η συγγνώμη, η τελική συγχώρεση, η δικαίωση του νεκρού, η άφεσις αμαρτιών είναι επιβεβλημένη ακόμα και για τους μύθους, για τις εμβληματικές εκείνες φυσιογνωμίες που στιγμάτισαν τον ανθρώπινο Πολιτισμό. Όπως ο Σωκράτης.
9. Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΑΠΟΛΟΓΙΑ…ΤΟΥ ΠΛΑΤΩΝΑ. Ναι. Ξαναγράφω με τον δικό μου τρόπο βεβαίως την “Αληθινή Απολογία του Σωκράτη” που φιλοτέχνησε ο Κώστας Βάρναλης. Κείμενο που μελέτησα τόσο ώστε το αποστήθισα στην εφηβεία μου ταυτιζόμενος με τον κυνηγημένο φιλόσοφο που διώκεται. “Ουδείς προφήτης στον τόπο του”. Και το θέμα ΔΕΝ είναι βέβαια εδώ να συγχωρέσουμε εμείς τον Σωκράτη για το ατόπημά του να μας διδάσκει το Αόρατο, το Άρρητο, το Ασύλληπτο από το ανθρώπινο μυαλό, αλλά να ΜΑΣ ΣΥΓΧΩΡΕΣΕΙ ΕΜΑΣ Ο ΣΩΚΡΑΤΗΣ για τον τελετουργικό θάνατό του.
10. ΤΟ ΣΩΜΑΤΙΔΙΟ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΣΥΝ-ΧΩΡΕΣΗ…Ο Βουδισμός, ο Χριστιανισμός και η σύγχρονη Φυσική συναντώνται σε αυτό το ποιητικό κείμενο υψηλής διανοητικότητος, όπου τα πάντα είναι καθαρό Φως και Θεωρία ανεπίληπτος.
11. ΤΟ ΧΡΥΣΟ ΣΠΙΤΙ ΣΤΑ ΟΡΗ ΣΤ’ ΑΓΡΙΑ ΒΟΥΝΑ… Εδώ τα πράγματα γίνονται πιο άγρια. Σαν αναβάθμιση κινηματογραφικής ταινίας που θα εντασσόταν ίσως στην κατηγορία “b-movie”. Εδώ ξεκαθαρίζονται λογαριασμοί (οικογενειακοί και προσωπικοί) με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Ανώδυνα. Μύτη δεν ανοίγει. Γιατί κανείς από τους παραβάτες-εγκληματίες δεν θα αναγνώριζε τον εαυτό του. Προς τούτο θα έπρεπε να διαθέτει αξιοσημείωτη αυτογνωσία έτσι ώστε να αναγνωρίζει το είδωλό του στον καθρέφτη και να μην του επιτίθεται νομίζοντας ότι είναι “ξένο” και “επικίνδυνο”.
12. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ. Ιδού και μια έμπρακτη, εμπράγματος, εφαρμοσμένη θεωρία από τα μαθήματά μου σε Σχολές Διαχείρισης Κρίσεων στον αστικό ιστό και στο εργασιακό περιβάλλον.
13. ΝΟΚ-ΑΟΥΤ ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΓΥΡΟΥΣ (ΠΑΤΕΡΑΣ-ΚΟΡΗ-ΟΥΚΡΑΝΗ). Ξαναγυρνάμε στον δαιμόνιο πανηδονιστή πατέρα, (πα-τέρας) που βάζει την προσωπική του ηδονή πάνω από κάθε άλλο προηγμένο συναίσθημα, χωρίς να έχει συναίσθηση της κοινωνικής ταυτότητας και των καθηκόντων που απορρέουν από την θέση και τις ιδιότητές του.
14. Πρόσφυγες είμαστε όλοι… Ανατριχιαστικός διάλογος ανάμεσα σε μάνα και κόρη, που θαλασσοδέρνονται καθ’ οδόν προς την Γη της Επαγγελίας. Το μήνυμα είναι σαφές, όμως η συγγνώμη πολύτροπη και πολυεπίπεδη. Οι επιζώντες πρόσφυγες πρέπει πρωτίστως να συγχωρέσουν τον εαυτό τους που παραμένουν ζωντανοί ενώ πολλοί δικοί τους κι ομοεθνείς τους δεν τα κατάφεραν, μετά πρέπει να συγχωρήσουν τους υπευθύνους για τον πόλεμο και τον αφανισμό και τέλος πρέπει να συγχωρήσουν τους πολίτες των δημοκρατικών χωρών που καταφεύγουν για τις ενδεχόμενες αντιρρήσεις ή και αρνήσεις φιλοξενίας. Δύσκολη η διαφορική εξίσωση. Χωρίς λύση ίσως.
ΌΜΩΣ Η ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΛΥΣΗ ΕΙΝΑΙ Η ΑΓΑΠΗ, Η ΦΙΛΟΤΗΤΑ, Η ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ…
Και μ’ αυτό θα κλείσω τη σημερινή μου ομιλία.
Οραματίζομαι έναν κόσμο, που κάποτε θα μιλάμε για αυτά τα πράγματα από ιστορική και μόνον άποψη, τα ανθρώπινα πάθη θα έχουν καταλαγιάσει, θα έχουν αποσβεστεί, θα είναι μόνον ανάμνηση για τους γηραιότερους…
Μέχρι τότε, ας κάνουμε όλοι ό,τι μπορούμε κι ό,τι δεν μπορούμε για να γίνει η γη κι ο κόσμος συμβατότερος με τα καλύτερα όνειρά μας κι όχι με τους εφιάλτες μας.
Δρ. Κωνσταντίνος Β. Μπούρας
info:
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΟΤΑΝ το θεατρικό έργο του Κωνσταντίνου Μπούρα με τίτλο Η ΔεκατετρΑΛΟΓΙΑ τής ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΥΓΓΝΩΜΗΣ.
Πληροφορίες βιβλίου:
ISBN: 978-618-84269-5-5
Σελίδες: 376
Διαστάσεις: 17 x 24
Λιανική τιμή: 15,00 με Φ.Π.Α
Η ΔεκατετρΑΛΟΓΙΑ τής ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΣΥΓΓΝΩΜΗΣ:
1. ΧΑΜΕΝΟΙ ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΟΙ
2. Ο ΚΑΦΕΣ ΤΗΣ ΠΑΡΗΓΟΡΙΑΣ
3. Η ΑΝΤΙΓΟΝΗ…ΠΑΡΑΜΥΥΥΥΘΘΘΘΙΙΙΙ!!!!
4. ΤΟ ΑΓΑΛΜΑ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ ΖΩΝΤΑΝΕΨΕ ΚΑΙ συν-ΟΜΙΛΕΙ…
5. ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ
6. ΕΥΓΕΝΙΟΣ ΚΡΥΣΤΑΛΛΟΥ
7. ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΥΓΓΝΩΜΗ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΤΙ
8. ΣΑΠΦΩ-ΑΛΚΑΙΟΣ
9. Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΑΠΟΛΟΓΙΑ…ΤΟΥ ΠΛΑΤΩΝΑ
10. ΤΟ ΣΩΜΑΤΙΔΙΟ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΣΥΝ-ΧΩΡΕΣΗ…
11. ΤΟ ΧΡΥΣΟ ΣΠΙΤΙ ΣΤΑ ΟΡΗ ΣΤ’ ΑΓΡΙΑ ΒΟΥΝΑ…
12. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ
13. ΝΟΚ-ΑΟΥΤ ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΓΥΡΟΥΣ (ΠΑΤΕΡΑΣ-ΚΟΡΗ-ΟΥΚΡΑΝΗ)
14. Πρόσφυγες είμαστε όλοι…
Πέντε θεατρικά έργα, δύο μονόπρακτα και τρία πολύπρακτα, κι από πάνω καπάκι τέσσερις δραματικοί μονόλογοι κι ένας δραματικός διάλογος, άσε που συμπληρώθηκε εσχάτως κι από ένα υβριδικό μετά-μεταμοντέρνο «μυθιστόρημα», καθώς και μία νουβέλα, συν το «σενάριο» για ένα βιωματικό εργαστήριο, συν ένα ταχύδραμα επιπλέον… κι όλ’ αυτά γραμμένα ειδικά για να δουλέψουμε μέσα μας το θέμα της αφέσεως, της συγγνώμης αλλά και της ευγνωμοσύνης για τις κακουχίες της ζωής, που μας έσπρωξαν να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι. Το θέμα δεν είναι πώς πέφτεις αλλά πώς ξανασηκώνεσαι! Μπορείς να μετατρέψεις τη χολή και το ξίδι που σε ποτίσανε σε οίστρο δημιουργικό; Μπορείς να μην κακιώσεις με τους διώκτες σου; Μπορείς να ευεργετήσεις του συκοφάντες σου; Μπορείς να λυπηθείς τους βιαστές σου και να τους ελεήσεις με λίγη στοργή, αποφεύγοντας, εννοείται, τις κακοτοπιές, προστατεύοντας κι αγαπώντας τον εαυτό σου όσο καλύτερα μπορείς; Αυτή είναι κι η «εναλλακτική» στάση ζωής που έχει τόση ανάγκη ο πλανήτης μας τώρα, σε αυτή την κρίσιμη συγκυρία που απολαμβάνουμε, στο μεταίχμιο μιας εποχής που θα σηματοδοτήσει τη γέννηση ενός καινούργιου Αιώνα. Η Αναγέννηση έρχεται πάντα μετά τον Μεσαίωνα. Κι η μετατεχνολογική μας σκλαβιά είναι ελπιδοφόρα, γιατί η απρόσκοπτη διάχυση της Πληροφορίας μπορεί να ενισχύσει τη Γνώση, γι’ αυτούς βεβαίως που την επιζητούν και τη δέχονται σαν συνοδοιπόρο, σύμμαχο και ουραγό τους.
ΠΡΟΣΟΧΗ!!! Αυστηρώς ακατάλληλον δια ανηλίκους κάτω των 18 ετών, δια ανθρώπους που στερούνται χιούμορ και δια άτομα ακαταλόγιστα, γενικώς!!!
η εισαγωγή από τα 1111 φιλοσοφικά ποιήματά μου που αναμένεται να εκδοθούν το 2022
Κωνσταντίνος Μπούρας / Konstantinos Bouras
137 Φάος. ΛΕΞΙΚΑΝΘΑΡΟΣ ΑΦΘΟΝΙΑ ΦΩΤΟΣ.
Το ημερολόγιο τής μοναχικής πολυκοσμίας:
Τα ποιήματα μιάς ά-Φθονης λιτότητας
(1111 – χίλιες εκατόν έντεκα μέρες φωτεινές και μαύρες – συμπυκνωμένες ενίοτε – οι νύχτες είναι μυστικές και δεν χωράνε σε σελίδες, τυπωμένες ή χειρόγραφες)
137 ΦΑΟΣ. Εκεί που το Φως γεννάει
Σκότος
Και το Σκότος Φως.
Κι αυτή είναι η αρχέγονη περιπέτεια
Τού Κόσμου…
*
Με το Φως αναγεννάται η Φύσις.
Η φωτιά είναι παράγωγό Του.
*
Βιαστικές ανατολές
Και σύντομα δειλινά
Πυρπολούν τη ζωή μας.
Στον ενικό. Μαζί ζούμε
Κι ας νομίζουμε χώρια.
*
Θα ήθελα να απολαύσω
Για μια μέρα έστω
Τούς ευκαλύπτους
Όπως λικνίζονται στον ήλιο
Με τα αναπόφευκτα σύννεφα
Αγκαλιά
Κι αυτό να είναι ευτυχία…
Κέρκυρα, 29/5/2019.
*
Η θάλασσα γυαλί
Κι εμείς ελεύθεροι πλέον
Από τον ιστό τής αράχνης
Αναζητούμε τη χαραμάδα
Εκείνη που οδηγεί προς το Φως
Μαζί του να σμίξουμε
Γαληνεμένοι…
Αλίανθος 28/7/2019
*
Στάσεις άστρων. Θάλασσα
Κρύσταλλο παγωμένο
Με τα καράβια
Εντοιχισμένα
Σαν έντομα σε κεχριμπάρι.
Είναι η ώρα η μυστική
Που τα σκυλιά δεν αλυχτάνε
Κι ο Άνουβις παραμερίζει
Για να περάσεις.
Τόσο Φως
Και τα μάτια σφαλισμένα.
Ρεματιά Χαλανδρίου, αρχαία Φλύα, ναός Εκάτης, 28/7/2019.
*
Το Φως το ψαρεύεις
Με δίχτυ
Την αυταπάρνηση.
*
Τα πλατυπέταλα ρόδα
Μοιάζουν περισσότερο
Πραγματικά
Κι από τα αληθινά
Τριαντάφυλλα.
Τι κι αν είναι πλαστικό.
Προσγειώνονται καλύτερα
Οι εργάτριες μέλισσες
Κι ο ύπερός τους ευωδιάζει
Περισσότερο…
Μόνο γύρη που δεν βγάζουν.
«Μήτε μέλι μήτε μέλισσα
Σ’ εμένα», Σαπφώ…
*
Σε φαύλο κύκλο εγκλωβισμένοι
Σε άτροχο τραίνο τρομοκρατημένοι
Ζούμε χάρη στην ελπίδα
Μιας κάποιας υπέρβασης
Απειροελάχιστης ίσως
Που θα αναταράξει
Το πέταλο της πεταλούδας
Για να δημιουργήσει
Μια νέα ανισορροπία…
Χάρη στο Χάος
Νοσταλγούμε την τάξη
Και τη χτίζουμε…
*
Πόλεμος και Ειρήνη
ΠΑΤΗΡ ΠΑΝΤΩΝ ΠΟΛΕΜΟΣ
ΜΗΤΗΡ ΑΠΑΝΤΩΝ ΕΙΡΗΝΗ.
Και πώς να ζήσεις
Μέσα στη χρονοτριβή
Χωρίς να χτυπηθείς
Δίχως μάτωμα;
Τις υδαρείς μέρες
Παλεύω να βοηθήσω
Όσο μπορώ
Αναξιοπαθούντες και
Μη…
Όμως δεν παύω να φιλοσοφώ
Σε καθημερινή βάση
Για τον φόβο τών εγκοσμίων
Και την ανθρώπινη συνθήκη.
Ετούτη η κατάσταση
Δεν θα διορθωθεί λοιπόν;
Ποτέ;
Είμαστε τόσο αποτυχημένα όντα
Που να ευελπιστούμε
Στην επέμβαση τών ουρανίων,
Εις την άνωθεν λύτρωσιν,
Εις την έξωθεν καλήν μαρτυρίαν;
Ενώ μέσα μας νιώθουμε χάλια.
Πάσχουμε και συμπάσχουμε
Μαζί με κάθε τι θρυπτό και χλωρό
Παγιδευμένο στις μυλόπετρες
Τής Ιστορίας
Ανάμεσα…
Στο αναμετάξι,
Ας έβγαινε τουλάχιστον
Κάποιο διάφορο
Απ’ όλο αυτό το ψυχομάχημα:
Μιά έκρηξη Φωτός
Ίσως,
Κάτι σαν αστραπή
Κοσμική,
Φωτοβολταϊκό τόξο
Που θα καταστήσει ορατό
Το Άρρητο…
Να ξέρουμε τουλάχιστον
Αν πρέπει να επενδύουμε σε κάτι.
Και σε τι;
Μέχρι τότε, Γνώσις
Αντίδοτον Ανασφαλείας.
*
Σταυραετός εγώ ειμί.
Θα με δεις ανάσκελα
Και σε απόσταση αναπνοής
Μόνο στον τάφο.
Μα μήτε κι εκεί.
Κεραυνός θα γενώ.
Θα αυταναφλεγώ.
Φως εκ Φωτός…
Εις το Δάσος επανακάμπτω
Πλησίστιος…
Αυτός ο ποιητής
Θέλω να γενώ.
Κωνσταντίνος Μπούρας
ΑΘΗΝΑ 2015-2020
Έργα τού ιδίου:
Ο Πορφυρός Ήλιος τού Έρωτα και τού Θανάτου, Τέχνη και Λόγος 1987.
Άγουρος Έρως, Τέχνη και Λόγος 1988.
Η Κοιλάδα τών Νεκρών Ερώτων, Πλέθρον 1990.
Έρως Ηλιότροπος, Πλέθρον 1993.
Ο ποιητής τού Abdeljebbar, Πλέθρον 1995.
Αγαύης Έρως, Οδυσσέας 1995.
Η Φωνή τού Μανδραγόρα, Οδυσσέας 1997.
Έρως Τριμαργικός, Πλέθρον 1997.
Στον Αστερισμό τής Εκάτης, Δωδώνη 1997.
Έρωτες Γυρίνων και Κρίνων, Οδυσσέας 1998.
Έρως Παλίμψηστος, Το Ροδακιό 1999.
Le Chant de la Mandragore, La Bruyère, Paris 1999.
Ο Θάνατος τού Ευριπίδη, Δωδώνη 1999, 2000 (δεύτερη έκδοση βελτιωμένη).
Palmiers et Mandragores, L’Harmattan, Paris 2000.
Το “Μετά” τής Τραγωδίας, Οδυσσέας 2000.
Όρθρος Αιώνος, Δυτικές Ινδίες 2000.
Η Μεταφυσική τού Έρωτα, Οδυσσέας 2002.
Ερωτικά Μοιρολόγια, Παρουσία 2003.
Ερέτης Ιώδους, Δυτικές Ινδίες 2004.
Ψυχρόν Πυρ, Οδυσσέας 2005.
Φάος, Το Ροδακιό 2007.
Ποσειδωνίς, Εριφύλη 2008.
Διασκευάζοντας μετ’ ευτελείας, Φαρφουλάς 2009.
Ελευθερίας Ανατολή, Μεταίχμιο 2010.
Αρχαίο Φαγοπότι, Αρμονία 2011.
Αφθονία Μπουρέικ, Momentum 2013.
Στυλίτης, Momentum 2014.
Φιλοσοφώντας άνευ (δοκίμια για την Κρίση και τον σύγχρονο Άνθρωπο), Momentum 2015.
Το Τζιτζίκι τής Περσεφόνης (ανάλεκτα δραματικά και …άλλα), Όστρια 2015.
Τρία Άλφα μία Ήττα κι ένα Ωμέγα, Οι Εκδόσεις των Φίλων 2017.
Κρίσιμη Δεκαλογία, θεατρικό δεκάπτυχο,Τάδε Έφη 2017.
Παλίμψηστος Πάπυρος / Papyrus Palimpseste, μεταφρασμένα ποιήματα στα γαλλικά από την Παρασκευή Μόλαρη με επιμέλεια του Καθηγητή Δημήτρη Φίλια, εκδόσεις Γρηγόρη 2018.
Είκοσι και πέντε “προσευχές” ταπεινών και αδύναμων όντων (το
καθένα προς τον δικό του “θεό”), δίγλωσση έκδοση 25 πρωτότυπων ποιημάτων (ελληνικά – ισπανικά), εκδόσεις Αγγελάκη 2018.
Duet of Enlightenment / Δυάδα Φώτισης, δίγλωσση ποιητική
συλλογή (αγγλικά-ιαπωνικά) από τους: Konstantinos Bouras &
Maki Starfield / Κωνσταντίνος Μπούρας και Μάκι Στάρφηλντ,
εκδοτικός οίκος JUNPA, Τόκυο 2018.
Duet of Enlightenment / Δυάδα Φώτισης, και σε
πορτογαλλική μετάφραση από την Fernanda Miranda, 2019.
Duet of Enlightenment / Δυάδα Φώτισης, και σε
ισπανική μετάφραση από τον Mario Esteban Espitia Martinez, 2020.
ΈΡΩΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ / MIŁOŚĆ DO WOLNOŚCI,
δίγλωσση ποιητική συλλογή (ελληνικά-πολωνικά) σε μετάφραση
του Παβέου Κρούπκα, Πολωνία, Πόζναν 2019.
Η δεκατετραλογία τής δημιουργικής συγγνώμης και Διαχείριση
Κρίσεων, θεατρικό δεκατετράπτυχο, εκδόσεις Όταν 2019.
113 ευθυμογραφήματα, www.enallaktikos.gr, υπό έκδοσιν.
Τα θεατρικά έργα τού Lawrence Durrell, Διδακτορική διατριβή, υπό έκδοσιν (διατίθεται ηλεκτρονικώς στο Εθνικό Αρχείο Διδακτορικών διατριβών: https://www.didaktorika.gr/eadd/handle/10442/46334).
112 επείγουσες κλήσεις, διηγήματα κοινωνιολογικού ενδιαφέροντος, υπό έκδοσιν.
Ταξίμετρο-λεξίμετρο… (κωμικοτραγικοί μονόλογοι, πρωτογενές
υλικό για stand–up comedy, παρλάτες για one–man–show ή one–
woman–show, ευθυμογραφήματα ασύστολα κι ανερυθρίαστα),
υπό έκδοσιν.
Αφηγήματα, παραληρήματα και ονειροφαντασιές (διαλογικοί
μονόλογοι παραληρηματικοί), αυτό θα εκδοθεί τελευταίο.
Φωτογραφία εξωφύλλου: Κωνσταντίνος Μπούρας
Copyright: Κωνσταντίνος Μπούρας
Σμολένσκη 22
114 72 Αθήνα
Τηλ. 210-3619249
E-mail: konstantinosbouras@tee.gr
web-site: www.konstantinosbouras.gr
