ΦΑΙΔΡΑ1

Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

Από τα μεταπτυχιακά φοιτητικά μου χρόνια στη Νέα Σορβόννη δεν θα λησμονήσω την υποδοχή με τις …λεμονόκουπες της «Φαίδρας» του Ρακίνα από μια τάξη γαλλικού σχολείου που πήγε να παρακολουθήσει ένα κλασικό ανέβασμα της «τραγωδίας» στην Κομεντί Φρανσαίζ. Τα παιδάκια κάθε που έσβηναν τα φώτα έκαναν καζούρα, με το που άναβαν έκαναν τις παναγίες, η πρωταγωνίστρια έπαθε νευρική κρίση κι εγκατέλειψε τη σκηνή κι ένας γιγαντιαίων διαστάσεων ηθοποιός τα έβαλε με το κοινό για την αγένειά του. Τελικά, είναι μουσειακό είδος αυτά τα φλύαρα (για τις ανάγκες της ταχείας σύγχρονης εποχής μας) έργα; Αποτελούν αντικείμενο μελέτης θεατρολόγων και πάσης φύσεως ερευνητών; Γιατί να μας ενδιαφέρουν σήμερα, όταν έχουμε την ευκαιρία να απολαύσουμε τον ευριπίδειο «Ιππόλυτο» ή έστω την κινηματογραφική Φαίδρα με τη Μελίνα στην αθάνατη μουσική του Θεοδωράκη;

Με αυτές τις σκέψεις κατά νου, πήγαν μάλλον απρόθυμα – για να είμαι ειλικρινής, που πάντα είμαι – να δω την παράσταση στο beton 7 στον Βοτανικό. Δεν είχα διαβάσει τίποτα από πριν, για να μην επηρεαστώ. Όμως το (συμπτωματικά) ομοιόμορφα ντυμένο κοινό με τις πρωταγωνίστριες, μια μαχητική θεωρητική ατμόσφαιρα που ευωδίαζε …Σύριζα κι οι ευνοϊκές κουβέντες που έδιναν κι έπαιρναν πριν το τρίτο κουδούνι, με επηρέασαν μάλλον θετικά.

Όταν άρχισε η παράσταση, αμέσως κατάλαβα ότι θα δω κάτι εξαιρετικά ενδιαφέρον. Τα λιτά σκηνικά, οι διαχρονικές ενδυμασίες, ο χαμηλός τόνος, ο διακριτικός φωτισμός και η εκφορά ενός μάλλον δύσπλαστου κειμένου με την αληθοφάνεια της καθημερινής ανθρώπινης λαλιάς με βύθισαν σε έναν βαθύ θεατρικό και φιλοσοφικό διαλογισμό. Οι δραματικές εντάσεις αποδόθηκαν τέλεια από τις δύο ηθοποιούς. Η διαδραστική επαφή με το κοινό με εξέπληξε ευχάριστα. Η αιώνια αντιπαλότητα ηλίου-σελήνης, αρσενικού-θηλυκού, μέρας-νύχτας, ειλικρίνειας-κολακείας, αφοσίωσης-παρασιτισμού, γνησιότητας-πλαστότητας, αλήθειας-ψεύδους δόθηκαν με τόση ενάργεια από σκηνοθέτη και ηθοποιούς, που κανένα από τα σύγχρονα δραματοποιημένα ή δραματικά έργα που παρακολούθησα εσχάτως δεν έπιαναν τόσο πολλά και τόσο βαθιά υπαρξιακά ανθρώπινα προβλήματα.

Βεβαίως, η μεταδραματική χρήση του κειμένου, η αντιμετώπισή του ως υλικός παράστασης κι ο εμβόλιμος μεταμοντέρος σχολιασμός του, φυσικά και υπήρξαν – πώς αλλιώς θα εντασσόταν η παράσταση στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα; – όμως δεν αλλοίωσαν σχεδόν καθόλου το γράμμα και το θέμα του έργου, αντιθέτως λειτούργησαν ως ιντερμέδιο που αποφορτίζει συναισθηματικώς τον θεατή. Σωστή αναλογία, μέτρο, είναι η ένδειξη του καλόγουστου σοφού από τον άκριτο αποδομητή των πάντων. Αυτό το μέτρο είναι που λείπει από τα τωρινά θεατρικά μας πράγματα. Κι όπου το βρίσκω – ή νομίζω ότι το βρίσκω – οφείλω να το εντοπίζω και να το επαινώ. Αυτή άλλωστε δεν είναι η δουλειά του θεατρικού κριτικού: βλέπω-διακρίνω-ξεδιαλέγω-επισημαίνω-προτείνω;

Τελικά, μπορούμε να επανερχόμεθα και σε σκονισμένα από τον Χρόνο κείμενα, με τιμιότητα, ευθύτητα, επάρκεια, μελέτη, συστηματικότητα, εργατικότητα, δημιουργικότητα.

Το εύγε ανήκει σε όλους τους συντελεστές.

Πληροφορίες για την παράσταση:

Φεστιβάλ Θεατρικές Συνθέσεις ΙV: Πολύ αργά, Φαίδρα

Hμερομηνίες: 3, 4, 10, 11, 17, 18, 25 Δεκεμβρίου 2014 & 1 Ιανουαρίου 2015
Ώρα: 21:00
Διάρκεια: 65 λεπτά
Εισιτήριο: 10€ γενική είσοδος & 5€ Φοιτητικό, Ατέλειες και Ανέργων

Τι δηλητήριο σκοτεινό έχει σκορπίσει ο έρωτας…
Δυο γυναίκες στη σκηνή, με την ανάμνηση του Ιππόλυτου και την απειλή του Θησέα. Η Φαίδρα, θύτης και θύμα. Η Οινώνη, σύντροφος και συνομιλητής. Ποιες είναι αυτές οι δυο γυναίκες που ο λαβύρινθος του πάθους θα τις καταπιεί; Στην παράσταση που δημιουργούν η Μαριτίνα Πάσσαρη και η Εύρη Σωφρονιάδου, η Φαίδρα του Ρακίνα διασταυρώνεται και με άλλες εκδοχές του μύθου. Η ποίηση του λόγου συγκρούεται με τις συμπεριφορές του πάθους. Η σιωπή της λογικής διαρρηγνύεται. Η ομολογία του έρωτα οδηγεί στο θάνατο.

Συντελεστές

Δραματουργία, Σκηνοθεσία, Ερμηνεία: Μαριτίνα Πάσσαρη, Εύρη Σωφρονιάδου
Μετάφραση: Στρατής Πασχάλης (Ρακίνα/Φαίδρα), Θόδωρος Παπαγγελής (Οβιδίου/Επιστολή)
Κοστούμια, Χώρος, Φωτισμοί: Ζωή Μολυβδά Φαμέλη
Φωτισμοί: Αλέκος Γιάνναρος
Ήχοι, Μουσική Επιμέλεια: Κώστας Σουρβάνος
Βοηθός σκηνοθέτη: Αναστασία Τζέλλου
Φωτογραφίες: Αλέξανδρος Παπαδόπουλος

What’s on @ Beton 7

Θεατρική παράσταση | Το ξενύχτι
Θεατρική παράσταση | Beat Generation
Έκθεση | +-
Έκθεση | Evocative Objects
Μουσική Παράσταση | Lifeline/Hymn to Gaia
Συναυλία | Η Ιστορία του Στρατιώτη
Προβολές | Swiss Documentaries
Προβολές | Ομάδα Χίμαιρες 
Εκδήλωση | Festival of iDEAS