πελεγρινηςΜΑΝΙΩΤΗΣ

Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

 

Ο πολυμήχανος πρύτανης Θεοδόσης Πελεγρίνης δρέπει δάφνας δραματουργού με αξιώσεις στο θέατρο 1 του υπέροχου Ιδρύματος Κακογιάννη. Ποτέ δεν διαβάζω για τα έργα που θα δω, ούτε καν το όνομα του συγγραφέα. Ήξερα όμως – στην προκειμένη παράσταση – ότι σκηνοθετεί ο πληθωρικός, ο χιουμορίστας, ο μοναδικός κι ανεπανάληπτος παρατηρητής της νεοελληνικής μας πραγματικότητας, ο άριστος νεοέλληνας θεατρικός συγγραφέας Γιώργος Μανιώτης. Πήγα λοιπόν με περισσό ενδιαφέρον, συνάντησα τους ποιητές Γιώργο Χρονά και Θανάση Νιάρχο, συνομιλήσαμε πριν και μετά το επίμαχο θέαμα και ιδού η ετυμηγορία μου, ως θεατρολόγου και κριτικού:

Πρώτον, το κείμενο, αυστηρώς μεσογειακόν με εξωστρεφείς εκτονώσεις του θυμικού, διανθιζόταν από πιντερικές παύσεις, φιλοσοφικές επιδιώξεις και ρασιοναλιστική διαχείριση της καθημερινότητας ως τέλματος και βάλτου, μέσα στο οποίο χάνεται η ουσία, λιώνει η ταυτότητα των δραματικών προσώπων, γίνεται μια περίεργη αντιμετάθεση προσωπικοτήτων και ονείρων μεταξύ των δύο ανδρών που τους συνδέει παιδική φιλία (ο ένας υλοποιεί τα οράματα και τις επιδιώξεις του άλλου), κι έρχονται (λίγο πριν ή λίγο μετά τη σύνταξη) με το φόβο της άνοιας και του θανάτου να αγκιστρωθούν στη Μνήμη, στο αναμάσημα του παρελθόντος. Ο ένας λειτουργεί ως μάρτυρας του άλλου, με την πρωτεϊκή γυναίκα που μοιράστηκαν και οι δύο στα νιάτα τους σε ρόλο ώριμης Ιοκάστης να αποφεύγει τις παγίδες της Ιστορίας, χωρίς βεβαίως να την αρνείται. Οι δύο γυναίκες (σύζυγος και σύντροφος υπό αναχώρησιν) είναι τα πλέον πρακτικά, λογικά, συγκροτημένα πρόσωπα του δράματος. Ξέρουν να επιβιώνουν κι έχουν αποφασίσει να τους «θάψουν» τους καλούς τους. Υπερισχύει το ένστικτο της αυτοσυντήρησης. Ενδιαφέρον κείμενο. Παρέπεμπε στον «Ένα μήνα στην εξοχή του Τουρκένιεφ», στον Τσέχωφ, στο «Με δύναμη από την Κηφισιά» των Κεχαΐδη-Χαβιαρά, και – βεβαίως – στο νομπελίστα Χάρολντ Πίντερ. Καλό ως συγγραφικό εγχείρημα. Χρειαζόταν όμως το ψαλίδι έμπειρου δραματουργού για να συντομευθεί κατά τριάντα λεπτά της ώρας, τουλάχιστον.

Η σκηνοθεσία είχε αργό «σκανδιναβικό» ρυθμό. Σωστό, από μία άποψη. Αφομοιώνεται ο λόγος. Δεν πάει καμία ατάκα, καμία συλλαβή χαμένη. Όταν οι θεατρικοί συγγραφείς καλούνται ή αναλαμβάνουν να σκηνοθετήσουν, εφαρμόζουν (εκόντες άκοντες) το «εν αρχή ην ο Λόγος». Ορθόν, όταν ομιλώμεν για το σύγχρονο γαλλικό θέατρο, λίγο αδόκιμο όμως όταν πρόκειται για νευρικούς μεσογειακούς θεατές μετά τα πρόθυρα της νευρικής Κρίσης. Ο Γιώργος Μανιώτης είναι έμπειρος θεατράνθρωπος κι απέσπασε το καλύτερο από τους ηθοποιούς και τον συγγραφέα στον διπλό ρόλο δημιουργού-ερμηνευτή. Οι φωτισμοί υποβλητικοί. Η ονειρική δεύτερη πράξη με την οικοδέσποινα ντυμένη και καλυμμένη από κόκκινο αραχνο-ύφαντο τούλι, να περιφέρεται ως ευριπίδεια Άλκηστη μετά την άνοδό της από τα σκοτάδια του Κάτω Κόσμου, χρειαζόταν μια βαθύτερη κι εκτενέστερη σκηνή με εξώστες ίσως (σαιξπηρικού τύπου) για να αναπτυχθεί στο χρόνο. Όταν οι μεσήλικες αναθυμούνται την εποχή που ο ένας πήγαινε στο Στρατό κι ο άλλος πηδούσε τη γκόμενα του νεοσύλλεκτου για να μην τη χάσει και του την πάρει κανένας ξένος, ακούμε τις ηχογραφημένες φωνές τους από μεγαφώνου με δύο προβολείς-«κανονάκια» στραμένους κατά πάνω τους. Όμως, οι δύο ηχογραφημένες φωνές κινούνται σε παραπλήσιο τόνο, το διαφορετικό ηχόχρωμα των φωνών των δύο ηθοποιών έχει απαλειφθεί, με αποτέλεσμα ο θεατής να μπερδεύεται ποιος μιλάει κάθε φορά και να εντείνει τις συνδημιουργικές ικανότητες αντίληψης που διαθέτει. Καλό ως λογική άσκηση, δύσκολο όμως από πλευράς θεατρικής. Προτείνω να αναβοσβήνουν οι προβολείς και να φωτίζεται ο επί σκηνής βωβός ηθοποιός κάθε φορά που η δική του φωνή ακούγεται από μεγαφώνου. Κατά τα άλλα, εκτός από αυτή τη μικρή βελτίωση που προτείνω, τα βρήκα όλα ταιριαστά. Ο σκηνοθέτης, ως θεατρικός συγγραφέας ο ίδιος, σεβάστηκε το κείμενο, ο Πελεγρίνης ερμήνευσε έναν από τους δύο άντρες πρωταγωνιστές με μέτρο, ανάσες, παύσεις και ρυθμό. Όλοι οι ηθοποιοί υπηρέτησαν πιστά το σκηνοθετικό και συγγραφικό όραμα. Τα σκηνικά λιτά, απολύτως λειτουργικά – τα απαραίτητα μόνον, ακόμα μια παράπλευρη απώλεια της οικονομικής Κρίσης που βιώνουμε, ίσως – οι φωτισμοί ατμοσφαιρικοί και σκληροί όταν έπρεπε. Γενικά, μια παράσταση που αξίζει να δει κανείς. Κάτι νέο γεννιέται στο σύγχρονο ελληνικό θέατρο, ακόμα και με τη συνέργεια του παλαιού, που όμως παλιό δεν είναι.

Και οι τέσσερις ηθοποιοί κι ωσεί ηθοποιοί υπέροχοι. Εξαιρετική  Διανομή: 

Αθηνά Παππά 

Θεοδόσης Πελεγρίνης

Γιάννης Στεφόπουλος

Έλενα Αγγελοπούλου.

Πάντα τέτοια και σ’ ανώτερα! Αυτό το έργο έχει τη δυναμική να ανέβει σε πολλές σκηνές, χειμερινές και θερινές, εντός κι εκτός Ελλάδος.

Παρατηρώ με αγωνία κι ενδιαφέρον άπαντες τους πνευματικούς ανθρώπους της χώρας μας να εκφράζονται με φρενιτικό τρόπο στις πολυάριθμες σκηνές, εντός και εκτός των τειχών τού πάλαι ποτέ κλεινού μας άστεος και σκέφτομαι ότι όταν κάποτε κι αυτή η Κρίση τελειώσει, θα είμαστε πλουσιότεροι πνευματικώς κι εξελιγμένοι – ελπίζω – προς τα άνω, προς το Ανέσπερον Φως που διώχνει κάθε Φόβο και σκοτάδι, εντός κι εκτός.

Χαίρομαι τους πανεπιστημιακούς που δεν επαναπαύονται στις δάφνες τους, που δέχονται να τσαλακώσουν τη στολή εργασίας τους, να βγουν έξω από το ρόλο και το καβούκι τους και να δράσουν κοινωνικώς και πολιτιστικώς. Θαυμάζω τους συγγραφείς που σκηνοθετούν, τους ποιητές που ζωγραφίζουν, τους δημοσίους υπαλλήλους που συνθέτουν, τους συνταξιούχους που φωτογραφίζουν, τους μαθητές που συμμετέχουν σε σχολικές παραστάσεις, τους φοιτητές που γυρίζουν ταινιάκια ή βιντεάκια και τα ανεβάζουν στο διαδίκτυο. Είμαστε ζωντανοί!!! «Ποτέ δεν θα πεθάνουμε κουφάλα νεκροθάφτη». «Αμ, πως!», που θα έλεγε κι ο αλησμόνητος Χατζηχρήστος.

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

 

info από τον επίσημο ηλεκτρονικό τόπο του Ιδρύματος Κακογιάννη

 

http://www.mcf.gr/el/calendar/?ev=ena_triimero_stin_exohi_mazi_theodosis_pelegrinis

 

Από Δευτέρα, 27 Απριλίου 2015 έως Τρίτη, 26 Μαΐου 2015 

Κάθε Δευτέρα και Τρίτη, στις 21:00

 

«Ένα τριήμερο στην Εξοχή μαζί»

 

του Θεοδόση Πελεγρίνη

 

Σκηνοθεσία: Γιώργος Μανιώτης

 

Μια εσωτερική κωμωδία με σκοτεινές αποχρώσεις.

Δύο ζευγάρια βρίσκονται μετά από πολλά χρόνια, στην εξοχή. 

Λύνουν παλιούς λογαριασμούς, χωρίς να καταφέρουν τελικά να ξεφύγουν από τις συντεταγμένες μιας τέλεια ρυθμισμένης ζωής. 

Μάχονται, αντιδικούν, διεκδικούν, επιδιώκουν να αναστήσουν τα πάθη των χαμένων ερώτων τους. 

Παρά τους σπασμούς τις κραυγές και τους ψίθυρους, οποιαδήποτε κίνηση ελευθερίας ενταφιάζεται μέσα σε μια ρουτίνα που τους εξασφαλίζει την συνέχεια μιας παρηγορητικής συνύπαρξης. (Γ.Μ)

 

Συντελεστές

 

Σκηνοθεσία: Γιώργος Μανιώτης

 

Διανομή: 

Αθηνά Παππά 

Θεοδόσης Πελεγρίνης

Γιάννης Στεφόπουλος

Έλενα Αγγελοπούλου

 

Φωτογραφίες: Βαγγέλλης Ρασσιάς

 

Πληροφορίες

Δευτέρα 27 Απριλίου έως Τρίτη 26 Μαΐου 2015

Κάθε Δευτέρα  και Τρίτη, στις  21:00

«Ένα τριήμερο στην Εξοχή μαζί»

του Θεοδόση Πελεγρίνη

Σκηνοθεσία: Γιώργος Μανιώτης

 

Αίθουσα: Αίθουσα 1, ισογείου

 

Τιμές εισιτηρίων: 12€, κανονικό

                                          8€, Μαθητικό /Φοιτητικό / Νεανικό (έως 26 χρονών)/ Κάρτας Ανεργίας (ΟΑΕΔ) & Πολυτέκνων (ΑΣΠΕ) & Ευρωπαϊκής Κάρτας Νέων/  Κάτοχοι Κάρτας  Πολιτισμού/ Κάτοχοι Κάρτας Club IFA (Γαλλικού Ινστιτούτου) / Κάτοχοι Κάρτας ΙΤΙ (ΕΚΔΙΘ)  / Κάτοχοι Κάρτας Οδοντιατρικού Συλλόγου Αθηνών/ ΟΛΜΕ / ΟΙΕΛΕ / ΑμΕΑ /  Άνω των 65