Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

Εικόνα  

Στις εποχές τής Κρίσης ξαναγυρίζουμε στη θεατρικότητα τού ψυχαγωγικού θεάματος, που δεν κρύβει τίποτα στο υπό-κείμενο, δεν έχει βαρύγδουπες κοινωνιολογικές-εθνολογικές-μεταφυσικές προεκτάσεις, δεν θέλγει την επιστημονική φαντασία, γαργαλίζει απλώς τα γενετήσια ένστικτα και χαρίζει λίγες ώρες ανάπαυλας από τον ορυμαγδό τών σκοτεινών σκέψεων που μας κατακλύζουν.

Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος, μια υπερ-τιμημένη και κατά-τιμημένη προσωπικότητα της εποχής του (οιαδήποτε ομοιότης με πρόσωπα ή πράγματα εντελώς συν-πτωματική), είχε τουλάχιστον το άλλοθι τής οξύνοιας και τής ευθυκρισίας, αφού ήταν αυτός που σύστησε τον Ίψεν στο ελληνικό κοινό και οπωσδήποτε πρωτοστάτησε στα πνευματικά πράγματα τής εποχής του από νεο-συντηρητική και χριστιανική σκοπιά.

Δύο έργα του νίκησαν το φράγμα τού Χρόνου: “Το μυστικό τής κοντέσσας Βαλέραινας” κι ο “Πειρασμός”. Ο “Κοκκινόβραχος” είναι μάλλον κακέκτυπο ξένων προτύπων και οι αντιγραφείς βιώνουν πάντα την ανελέητη ανακύκλωση τής Ιστορίας. Στην Κοντέσσα Βαλέραινα διασώζεται η φράση “τα δαχτυλίδια πέφτουνε αλλά τα δάχτυλα μένουν”. Στον “Πειρασμό” επιβιώνει η διαχρονική σεξουαλική εκμετάλλευση τών δούλων από τους πάσης φύσεως αφέντες. Η κατάχρηση εξουσίας για ευτελείς σεξουαλικούς σκοπούς είτε πρόκειται για το …πούρο τής Μόνικα Λεβίνσκι είτε για τα βιάγκρα τού …Καβαλιέρε (όνομα και πράμα) είναι ένα ακανθώδες θέμα ήδη από την εποχή τών σπηλαίων, όπου ο έχων ρόπαλο και μυικό σύστημα θηριώδες επέβαλε τις σεξουαλικές του ορέξεις στους άλλους. Επειδή αυτό το συνήθειο παίρνει σήμερα περισσότερο περίπλοκες και αδιόρατες εκφάνσεις ένα καλοχτισμένο δραματικό έργο σαν τον “Πειρασμό” τού Ξενόπουλου φωτίζει μια συγκεκριμένη συγχρονική φέτα τής ρεαλιστικής διαχείρισης αυτού του διαχρονικού κοινωνικού οιδήματος.

Πήγα αθώος στην παράσταση τού θεάτρου “Ελυζέ”, χωρίς να προσμένω τίποτα, χωρίς να ελπίζω σε τίποτα και χωρίς βεβαίως να φοβούμαι τίποτα, γιατί γνώριζα εξ αρχής την ευαισθησία και τον επαγγελματισμό τών συντελεστών.

Γέλασα με την ψυχή μου, διασκέδασα και ξεχάστηκα. Η σκοτεινιά τής σύγχρονης Αθήνας τής Κρίσης ήταν παρελθόν για δύο ώρες. Τα οικονομικά αδιέξοδα φαιδρά και οι επί σκηνής δράστες αξιολάτρευτοι.

Η διανομή ήταν τόσο ταιριαστή που θύμιζε τις παλιές καλές κωμωδίες τής Φίνος Φιλμ. Τέτοια αποκοτιά και σεμνότητα, αυτοσχεδιαστική διάθεση και πειθαρχημένη εκφραστικότητα, βαθυστόχαστη κοινωνική και ανθρωπολογική παρατήρηση με αμείωτο μπρίο, δεν έχω ξαναδεί τα τελευταία χρόνια στο ελληνικό θέατρο. Συγχαρητήρια σε όλους: Περικλής Αλμπάνης, Μαριάννα Λαγουρού, Μαρκέλλα Παππά, Χρήστος Σκορδάς, Κατερίνα Δημητρόγλου, Βασίλης Σαμαριτάκης, Μιράντα Ζησιμοπούλου, Γιώργος Ζώης, Νεκτάριος Δημητρακόπουλος, Έφη Χαντζούλη.

            Η σκηνοθεσία τού Γιάννη Δρίτσα υπερτόνισε ορθώς τη θεατρικότητα τού κώδικα έτσι ώστε να απαλείψει επιτυχώς τις σκόνες τού παλιοκαιρισμένου κειμένου, να δώσει πεδίο δράσης ευγενές στους ηθοποιούς και να εκμεταλλευτεί τη σωματοποίηση τών απόψεών τους για το ρόλο που έκαστος εκλήθη να ερμηνεύσει. Μια κινηματογραφική ή τηλεοπτική μεταφορά τής παράστασης, κρίνω ότι θα είχε ιδιαίτερη επιτυχία. Το θέατρο “Ελυζέ” θα γίνει και πάλι “πόρτα” θεατρική που θα έλκει ολοένα και περισσότερο τα στίφη τών θεατρόφιλων. “Κέντρο απόκεντρο”, εύκολα προσβάσιμο, με ουκ ολίγες θέσεις και κυρίως “λαϊκό”. Σε γειτονιές που βρίθουν από φοιτητές και χαμηλόμισθους ή χαμηλοσυνταξιούχους ανήσυχους ανθρώπους τών Γραμμάτων και τών Τεχνών, τα θέατρα γίνονται τα σύγχρονα στάδια, τα αντίστοιχα τής αρχαίας αγοράς.

            Ας επανέλθω στη συγκεκριμένη παράσταση. Θα εξάρω ιδιαίτερα τη συμβολή τής Μαίρης Τριανταφύλλου στα σκηνικά και τα κοστούμια. Είναι μια ιδιαίτερα ταλαντούχα καλλιτέχνις που πολλά κομίζει στην σύγχρονη Αθήνα. Ελπίζω να την ανακαλύψουν οι παραγωγοί τής θεατρικής και πολιτισμικής μας ζωής εγκαίρως.

            Στη σκηνοθεσία και στα εικαστικά συνεργάστηκε η Ευφροσύνη Τσακίρη.

            Συνέθεσε κι επιμελήθηκε τη μουσική ο Λεωνίδας Κανάρης, χάρη στον οποίον η παράσταση οφείλει μεγάλο μέρος τής ζωντάνιας της.
            Η απήχηση στο κοινό είναι αξιοσημείωτη. Όλοι γελούν, αντιδρούν, συμμετέχουν. Μια σχεδόν διαδραστική νότα ανακάλυψα στην χθεσινή παράσταση τής Πέμπτης 13/3/2014. Το κοινό απαντούσε φωναχτά σε ορισμένες ατάκες τών ηθοποιών. Τέλειο!

            Ο Ξενόπουλος θα χαιρόταν από εκεί ψηλά. Ίσως δεν είχε φανταστεί ούτε ο ίδιος ότι το έργο του θα μπορούσε να επιβιώσει τόσο πολύ.

            Δείτε την παράσταση. Μην την χάσετε. Θα διασκεδάσετε και θα ψυχαγωγηθείτε αρκούντως.

 

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

 

Πληροφόρηση:

από τις 27 Φεβρουαρίου 2014 κάθε Πέμπτη, Παρασκευή, Σαββάτο στις 9 μμ, και Κυριακή στις 7 μμ.

 

Θέατρο Ελυζέ, Νυμφαίου 12, Ιλίσια (στάση μετρό “Μέγαρο Μουσικής”)
Τηλέφωνο: 210-7771766

Τιμές εισιτηρίων: 14 ευρώ, 7 ευρώ (φοιτητικό, συνταξιούχοι, άνεργοι), 10 ευρώ Πέμπτες.
Ειδικές τιμές για γκρουπ (ΚΑΠΗ, σύλλογοι, κ.λπ) κατόπιν συνεννοήσεως.