στην αγωνιώδη προσπάθεια τού Ανθρώπου για την πολυπόθητη Αυτογνωσία.

 

Γράφει ο ποιητής, θεατρολόγος, μεταφρασιολόγος και κριτικός Κωνσταντίνος Μπούρας

 

“Η Αλήθεια θα σας λυτρώσει» (Βίβλος).

Το Φως, το Απολλώνιον Φάος, η ενεργοπληροφοριακή Ελευθερία, η πρόσβαση στο Άγνωστο, η επιστημοποίηση τού Άρρητου, η διόραση τού Αόρατου… ο βαθύτερος πόθος τής πανανθρώπινης ψυχής για ανεξαρτησία, που μόνον μέσα από την Αυτογνωσία επιτυγχάνεται.

Ο Οιδίπους Τύραννος αυτοκαταστρέφεται σαν την νυχτοπεταλούδα στους παλαιούς γλόμπους πυρακτώσεως που κοσμούσαν τις ξύλινες κολώνες τής Δ.Ε.Η.

Δεν μπορεί να αντισταθεί στην Αποκάλυψη. Βαρέθηκε να κρύβεται, κουράστηκε να είναι κυνηγημένος, θέλει να ριζώσει, δεν αντέχει άλλη εξορία. ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΑΘΕΙ, ΜΕΤΑ ΜΑΝΙΑΣ, ΣΑΝ ΜΕΘΥΣΜΕΝΟΣ, ΣΑΝ ΤΟΞΙΚΟΕΞΑΡΤΗΜΕΝΟΣ ΑΠΟ ΤΟ Φ Ω Σ!!!

Ματαίως, η γυναίκα και μάνα του Ιοκάστη προσπαθεί να τον αποτρέψει, να μην πάει πιο βαθιά στα αρίφνητα σκοτάδια τού Συλλογικού Ασυνείδητου. Εκείνος πια δεν βλέπει, είναι τυφλός πριν να τυφλωθεί και βγάζει τα μάτια του με τα ίδια του τα χέρια ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΝΑ ΞΑΝΑΔΕΙ το ΦΩΣ ΤΟ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΟΝ.

Αυτή η επιμονή μπορεί να ερμηνευτεί με πολλούς ψυχαναλυτικούς λόγους, όμως τα δραματικά πρόσωπα τού Μύθου είναι σύμβολα, δεν είναι άτομα καθημερινά.

Πρώτη ένσταση.

Δεύτερη ένσταση: προσωποποιούνται εδώ συμπαντικές Δυνάμεις που υπερβαίνουν την ανθρώπινη κατάσταση.

Η Ύβρις είναι άραγε προνόμιο των αμαθών και ημιμαθών δοκησισόφων ανθρώπων, ή μήπως επεκτείνεται στο βασίλειο των κατωτέρων «θεοτήτων»;

Οι πολλαπλές αστοχίες, ατέλειες, «αμαρτίες», μήπως αποκαλύπτουν έναν κόσμο εν εξελίξει, προϊόν τής Τύχης και της Ανάγκης;

Μήπως ο αρχικός προκαθορισμός δεν ισχύει εν τέλει απολύτως; Μήπως δεν ισχύει καθόλου; Μα τότε πώς επαληθεύονται οι ενοράσεις τού τυφλού μάντη;

Είμαστε τέκνα τής Ανάγκης, ή προτιμάμε να επινοούμε τον εαυτό μας;

Πόσοι ξεφεύγουμε από την πεπατημένοι;

Σε τι ποσοστό τού πληθυσμού τής Γης αντιστοιχούν οι πρωτοπόροι;

Τι υποδοχή τούς περιμένει άραγε από τους κοινούς θνητούς;

Υπάρχει «αριστεία» στο Σύμπαν; Στην γη πάντως υπάρχει. Κι αλλού είναι επιδοτούμενη κι αλλού ανεπιθύμητη.

Ο Οιδίποδας λύνει το απλό κατά τα άλλα αίνιγμα τής Σφίγγας γιατί είναι ο μόνος που τολμάει να την κοιτάξει κατάματα, είναι ο μόνος που δεν τρελαίνεται ακούγοντας το στριγκό τραγούδι της. Ή μήπως τρελάθηκε; Είναι τρελός αυτός που επιμένει να αγνοεί το συμφέρον του διψασμένος και πεινασμένος για Αλήθεια;

Ο ΟΙΔΙΠΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΕΚΔΙΚΗΤΙΚΟΣ: ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΤΙΜΩΡΗΣΕΙ ΜΑΝΑ ΚΑΙ ΠΑΤΕΡΑ ΠΟΥ ΤΟΝ ΠΕΤΑΞΑΝ ΑΝΥΠΕΡΑΣΠΙΣΤΟ ΜΩΡΟ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΕΡΟ ΚΙΘΑΙΡΩΝΑ ΓΙΑ ΝΑ ΤΟ ΦΑΝΕ ΤΑ ΌΡΝΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΆΓΡΙΑ ΘΗΡΙΑ. ΚΑΙ ΤΟ ΧΕΙΡΟΤΕΡΟ: ΚΡΕΜΑΣΜΕΝΟ ΣΑΝ ΣΦΑΧΤΑΡΙ ΣΤΟ ΨΥΓΕΙΟ ΤΟΥ ΧΑΣΑΠΗ, ΜΕ ΤΟΥΣ ΤΡΥΦΕΡΟΥΣ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥΣ ΤΟΥ ΔΕΜΕΝΟΥΣ ΣΦΙΧΤΑ. ΑΦΟΡΗΤΟΣ ΠΟΝΟΣ!!! ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΣΤΙΓΜΗ ΤΗΣ ΕΠΑΦΗΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ.

Κι όλα αυτά γιατί; Γιατί κάποιοι ιερείς παρερμήνευσαν τους χρησμούς τού Φοίβου Απόλλωνα; Ή μήπως φταίει ο ίδιος ο θεός που διασκεδάζει με τα προβλέψιμα παθήματα των ανθρώπων;

Η ΑΘΗΝΑ στον ΆΡΕΙΟ ΠΑΓΟ αθωώνει τον μητροκτόνο Ορέστη, με το σόφισμα πως είναι άμοιρος ευθυνών, αφού ο Απόλλωνας είχε προβλέψει το αμάρτημά του πριν εκείνος αποφασίσει να το διαπράξει.

Τι συμπλέκονται εδώ; Ποιοι συγκρούονται ακριβώς;

Αντιθετικές δυνάμεις στο Σύμπαν, χωρίς τον συνδυασμό των οποίων δεν θα υπήρχε κίνηση και δράση;

Προσωποποιημένες έννοιες για καθαρά διδακτικούς σκοπούς.

Και τότε ποιος μας δίνει το δικαίωμα να τους ψυχαναλύουμε τους τραγικούς ήρωες;

Η Μήδεια και η παιδοκτόνος των δελτίων ειδήσεων δεν έχουν τίποτα κοινό. Όταν η Θέτιδα βράζει ζωντανό τον μοναχογιό της Αχιλλέα δεν έχει την πρόθεση να τον σκοτώσει όπως νομίζει ο κοντόθωρος Πηλέας (πηλός, χωμάτινος) αλλά να τον καταστήσει αθάνατο!!!

Μήπως και η Μήδεια ανεβαίνει με τα αθάνατα αιθερικά σώματα των σφαγμένων παιδιών της στο άρμα τού παππού της τού Ήλιου και αναλαμβάνεται σε ουράνια πεδία;

Μήπως κι ο Ηρακλής μαινόμενος δεν αφήνει τις σάρκες του να λιώσουν στην νεκρική πυρά προκειμένου να ανέβει αθάνατος στον Όλυμπο και να παρακαθήσει μετά των θεών;

Τι κρύβεται εδώ; Τι χάσαμε; Ο πολιτισμός μας δεν εξελίσσεται με γραμμές μονοσήμαντες αλλά διατρέχει αρίφνητες κβαντικές έλικες που τέμνονται σε ένα (τουλάχιστον) χωροχρονικό σημείο.

Ο Οιδίποδας βγάζει τα μάτια του ΣΥΜΒΟΛΙΚΑ, γιατί θέλει να εκδικηθεί αυτοτιμωρούμενος. Και πώς αλλιώς θα μπορούσε να γίνει; Αφού ΌΛΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ ΈΝΑ, ΣΤΑΓΟΝΑ ΣΤΟΝ ΩΚΕΑΝΟ…

Παράσταση δωματίου η συγκεκριμένη που παρακολούθησα χθες στο «Θέατρο Από Μηχανής» (πρεμιέρα: 21/2/2023).

Επικεντρώθηκε στο βλέμμα και στην συγκρατημένη φωνητική – σωματική έκφραση.

Μόνο η Μάνια Παπαδημητρίου ως Τειρεσίας αλλά και ως Ιοκάστη έπαιξε με το πρόσωπο (και το σώμα) ΣΑΝ ΜΑΣΚΑ, σαν ΤΟΤΕΜ, σαν ΤΑΜΠΟΥ…

Οι άλλοι όλοι λειτούργησαν (νομίμως) με την κινηματογραφική γλώσσα, ενώ και ο τηλεοπτικός κώδικας δεν τους προσπέρασε, αφού πολλές δεν δρούσαν όταν ο αφηγηματικός φακός δεν εστίαζε πάνω τους.

Καλά όλα και μπαρόκ φωτισμένα.

Ιδιοφυή τα κοστούμια που σχεδίασε η ιδιοφυέστατη ΑΣΗ ΔΗΜΗΤΡΟΛΟΠΟΥΛΟΥ. Αφαιρετικός ο σκηνικός διάκοσμος, συμπληρωνόταν από τους φωτισμούς.

Θα ήθελα να δω την συγκεκριμένη απόπειρα ερμηνείας τού αρχαίου δράματος σε έναν τεράστιο ανοικτό χώρο, υπό το φως τού Ηλίου που πάει να δύσει (η παράσταση να αρχίζει ακριβώς μιάμιση ώρα πριν από το ηλιοβασίλεμα, στο αρχαίο θέατρο τού Άργους, στην ακρόπολη Λάρισα, στο Παλαμήδι, στο Μπούρτζι…).

Σπουδαία προσπάθεια. Αξίζει τα θερμά χειροκροτήματα τού κατενθουσιασμένου κοινού.

Το ηχητικό τοπίο θα μπορούσε να εμπλουτιστεί με επί σκηνής παραδοσιακούς μουσικούς…

ΜΗΝ ΤΟ ΧΑΣΕΤΕ!!!

Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας

https://konstantinosbouras.gr

 

info:

https://amtheater.gr/event/%ce%bf%ce%b9%ce%b4%ce%b9%cf%80%ce%bf%cf%85%cf%83-%cf%84%cf%85%cf%81%ce%b1%ce%bd%ce%bd%ce%bf%cf%83/

«Οιδίπους Τύραννος»

σε σκηνοθεσία Θανάση Σαράντου |

Πρεμιέρα 21/2 στο Από Μηχανής Θέατρο

Μετά τη μεγάλη επιτυχία της παράστασης «Αμερικάνικος Βούβαλος» του Μάμετ, ο Θανάσης Σαράντος αναμετράται με το συγκλονιστικό έργο του αρχαίου ελληνικού δράματος, επιχειρώντας να φωτίσει τις αναλογίες του με το σήμερα.

 

«Οιδίπους Τύραννος» του Σοφοκλή

 

Σκηνοθεσία, δραματουργική επεξεργασία και ερμηνεία του ομώνυμου ρόλου, Θανάσης Σαράντος

Την Ιοκάστη και τον Τειρεσία ερμηνεύει η Μάνια Παπαδημητρίου

Από 21 Φεβρουαρίου, στο Από Μηχανής Θέατρο

 

Για 15 μόνο παραστάσεις

 

Προπώληση: https://bit.ly/3RkLrGH

 

 

Πού: Από Μηχανής Θέατρο, Ακαδήμου 13, Αθήνα, Τ.Κ: 104 36, τηλ.: 210 5232097

 

Πότε: Από 21 Φεβρουαρίου και κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21:00 έως και τις 25 Απριλίου (δεν θα πραγματοποιηθούν παραστάσεις 10, 11, 17 και 18 Απριλίου λόγω Πάσχα)

Εισιτήρια: 18 € κανονικό, 14 € μειωμένο (φοιτητές, άνω των 65 ετών), 12 € (ανέργων, ομαδικό) και 10 € (ατέλειες)

Προπώληση: VIVA.GR

Προσφορά προπώλησης για όλες τις παραστάσεις έως και 21/2 στα 14 € και 10 € (μειωμένο)

Διάρκεια: 100’

 

Η παράσταση πραγματοποιείται με την με την ευγενική υποστήριξη του ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ Φ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ