Υπερβαίνει την ηθογραφία με το σουρεαλιστικό γκροτέσκο που δεν ρέπει όμως ποτέ προς το παράλογο. Δεν είναι εκτονωτική αλλά απολύτως σεβαστική η προσέγγιση κειμένου και κοινού.

 

Σκέψεις κι απόψεις από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

 

Παρατηρώντας εκ του σύνεγγυς εδώ και τέσσερις συναπτές δεκαετίες την θεατρική πράξη σε Ελλάδα και εξωτερικό, μπορώ να βγάλω κάποια εμπειρικά συμπεράσματα και με την βοήθεια τής θεωρίας να επιχειρήσω να τα γενικεύσω διαβλέποντας τάσεις και ρεύματα τής σύγχρονης πολιτισμικής κρίσης.

Υπάρχουν πλέον δύο κατηγορίες θεατρανθρώπων (όπως και σε άλλες φάσεις τής Ιστορίας των πολιτισμικών φαινομένων): οι λόγιοι (commedia erudita) και οι αυτοσχέδιοι (commedia dell’Arte). Οι πρώτοι είναι ακαδημαϊκοί πολίτες, οι δεύτεροι τεχνίτες/μαστόροι. Σπανίως συναντάς συνδυασμό και των δύο.

Σήμερα μπαίνοντας στην τρίτη δεκαετία τού ταραγμένου εικοστού πρώτου αιώνα νιώθουμε μετέωροι ανάμεσα στο βιωμένο παραλθόν, στο αβίωτο παρόν και στο αβέβαιο μέλλον. Καταφεύγουμε στους «κλασικούς», γιατί νομίζουμε πως αυτοί τα έχουν πει όλα, όμως προβάλλουμε απλώς τις δικές μας ιδεοληψίες πάνω τους. Υπάρχει φυσικά το διαχρονικό, οι αναλλοίωτες μέσα στον χρόνο αξίες, που εκπηγάζουν από το εν μέρει κι εν πολλοίς αναλλοίωτο τής ανθρώπινης φύσης μέσα στους τελευταίους εικοσιπέντε αιώνες. Όμως, η Τεχνολογία, η αλματώδης εξέλιξη τής Πληροφορικής, οι επιταχυνόμενοι ρυθμοί τής Κοινωνίας της Αφθονίας, η Ρομποτική, η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση, η ψηφιοποίηση των πόθων και της ανάσας μας εν τέλει, θέτουν άλλου είδους προβλήματα, που καλόν είναι να συζητηθούν αφ’ εαυτών, χωρίς νοητικά άλματα στο επέκεινα των αστάθμητων αιθερικών πεδίων.

Σήμερα, θίασοι και θεατράνθρωποι συντονισμένοι στο διονυσιακό μπρίο τού Ιωσήφ Ιωσηφίδη είναι περιζήτητοι για την ανεπιτήδευτη επιστημοσύνη και δημοκρατική/διαδραστική ενάργειά της. Μακριά πολύ από το δήθεν πολλών διανοουμένων και την πολιτική αν-ορθότητα των «κουλτουριάρηδων», οι μανικοί τεχνίτες του θεάτρου διαφέρουν από τις μανιακές φασιστικές βακχείες πολλών εκτροχιασμένων καλλιτεχνικών συρμών.

ΤΟ ΚΑΛΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΛΑΪΚΟ. Το αρχαίο δράμα, το λατινικό θέατρο, το αναγεννησιακό, η όπερα, το ελισαβετιανό θέατρο, το θέατρο της εποχής τού πολυγραφότατου Λόπε ντε Βέγκα, το Κρητικό/Επτανησιακό θέατρο, το θέατρο τού Γκολντόνι, του Μολιέρου, οι μίμοι κι οι παντόμιμοι τής καρναβαλικής περιοδευούσης commedia dell’arte, ακόμα και το Δυτικό εκκλησιαστικό θέατρο με τα ταμπλώ-βιβάν και τα «στάσιμά» του, εντάσονται σε μια πανάρχαια γονιμολατρική παράδοση, που μελετάται πλέον από την Επιστήμη τής Λαογραφίας.

ΤΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΧΡΗΖΕΙ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΕΩΣ. Είναι αντικείμενο ερεύνης ακόμα και των λεγομένων Νευροεπιστημών. Και φυσικά, είναι ευεπίφορο έδαφος ψυχολογικών αναλύσεων και προβολών.

Οι φιλόλογοι έχουν χάσει προ πολλού την πρωτοκαθεδρία τής συγκριτικής εξέτασης τού σκηνικώς εκφερομένου λόγου. Μόνον οι Γλωσσολόγοι στέκουν αμέριμνοι πάνω από μεταφρασεολογίες, σύγχρονες θεωρίες τής Αφήγησης και μετεξελίξεις της πανάρχαις Ρητορικής Τέχνης…

Βλέποντας την διασκευή (από την Σοφία Καραγιάννη και από τον ίδιον τον αναγεννησιακό πολυπράγμονα Ιωσήφ Ιωσηφίδη) τού αθάνατου «Κατά φαντασίαν ασθενούς» (απολύτως επικαίρου λόγω της πανδημικής λαίλαπας), ένιωσα επιτέλους κι εγώ ελεύθερος να επαναπαυτώ σε παλαιά, γνωστά μοτίβα, θέματα, σχήματα και ρυθμολογήματα τής απολύτως αυτοσχεδιαστικής λαϊκής κωμωδίας από την οποία εμπνέεται ο μεγάλος ποιητής Μολιέρος.

Είναι τόσο οικείοι οι «δρόμοι» που πορεύτηκε αυτή η κομπανία που μπορείς ακόμα και να χαλαρώσεις στα όρια μεταξύ ύπνου και ξύπνιου. Ο κουρασμένος από τις πάμπολλες περίπλοκες αγχωτικές αναλύσεις εγκέφαλος τού σύγχρονου θεατή επιζητεί επιτέλους την διασκεδαστική ψυχ-αγωγία, όπως στα αρχαία μυστήρια που χρησιμοποιούσαν το θέατρο σκιών κι οι ζωντανοί άνθρωποι μεταμφιεσμένοι χάρη στα τελετουργικά άμφιά τους εικονοποιούσαν το Αόρατο, δίνοντας πνοήν ζωής στα φαντάσματα τής Συλλογικής Συνειδητότητάς μας.

Το υπερτονισμένο καλλιγραφικώς γελοιογραφικό γκροτέσκο αυτής τής παράστασης ήταν απολύτως αποδεκτό σαν ψιλή βροχούλα μετά από πολλά χρόνια αισθητικής ξηρασίας και λογιοτατισμών επεκτατικού τύπου.

Δεν γελάς ακριβώς, αλλά συμμετέχεις στην γενικότερη ευωχία. Ακόμα και ο αριθμός 44 πάνω στην τούρτα γενεθλίων του πρωταγωνιστή το κρύο βράδυ της Κυριακής 23/1/2022 ταιριάζει απολύτως στο οικογενειακό κλίμα ευψυχίας σε άχαρους καιρούς.

 

Ένα θέαμα που θα παίζεται για χρόνια, στον αντίποδα τής απολύτως επιτυχημένης κι ευπώλητης επίσης επίκαιρης «Πανούκλας» κατά Καμύ κι Ιωσηφίδη.

Η Σοφία Καραγιάννη και όλος ο θίασος «τα έδωσαν όλα», «έδωσαν ρέστα», τόσο που κάποια στιγμή έπιασα τον εαυτό μου να ξανανιώνει…

Αντιστικτικός στο ηχητικό τοπίο ο καγχασμός ενός γιγαντόσωμου καλοδιάθετου θεατή, που συμμετείχε με γέλωτες, επιφωνήματα και ανάσες σχεδόν θριλερικές, εναλλάξ με κάποιον άλλον που ψιλοροχάλιζε αμέριμνος, μακάριος και μαχμουρλής!!! Όλα καλά και φωτεινά, μέσα στην θεατρική πράξη, εμπλουτίζοντάς την με το διαδραστικό εκείνο στοιχείο που είχε σχεδόν χαθεί στο αστικό θέατρο του περασμένου αιώνα.

 

Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας, Επισκέπτης Καθηγητής Θεατρικής Κριτικής στο ΕΚΠΑ

https://konstantinosbouras.gr

 

info από το Δελτίο Τύπου:

Θέατρο 104

Ευμολπιδών 41 (σταθμός μετρό Κεραμεικός)

Τηλ. 210 3455020

«Ο ΚΑΤΑ ΦΑΝΤΑΣΙΑΝ ΑΣΘΕΝΗΣ»

ΤΟΥ ΜΟΛΙΕΡΟΥ

Σκηνοθεσία: Σοφία Καραγιάννη

 

Η ομάδα GAFF σας εύχεται υγεία μεταφέροντας στη σκηνή την κωμωδία  του Μολιέρου «Ο κατά φαντασίαν ασθενής».

 

Ο Αργκάν φοβάται  τον θάνατο γι΄ αυτό και είναι σε επιφυλακή για πιθανές αρρώστιες. Αν και χαίρει άκρας υγείας, καθαρίζει καθημερινά το έντερο του, πίνει περιττά  χάπια και τονωτικά φτιαγμένα ειδικά γι’ αυτόν και  ταΐζει μια στρατιά γιατρών και φαρμακοποιών. Εκτός από τους γιατρούς στα χρήματά του στοχεύει και η δεύτερη σύζυγος του που προσποιείται πως τον αγαπά ενώ σχεδιάζει να του πάρει την περιουσία. Όταν ο Αργκάν θα αναγκάσει την κόρη του να παντρευτεί γιατρό, προκειμένου να εξασφαλίσει εικοσιτετράωρη ιατρική περίθαλψη για το υπόλοιπο της ζωής του αλλά, θα αναλάβει δράση η δαιμόνια υπηρέτρια του σπιτιού, σχεδιάζοντας  μια ίντριγκα με σκοπό να ανοίξει τα μάτια του Αργκάν για να αντιμετωπίσει την υποχονδρία του, τους παρασιτικούς γιατρούς και την πανούργα γυναίκα του.

Το τελευταίο έργο του Μολιέρου είναι μια εξαιρετική μελέτη χαρακτήρων καθώς  μέσα από τον «ασθενή» Αργκάν, που ελέγχει τα πάντα γύρω του με τις αυταπάτες και την εγωπάθεια του, αναδεικνύονται με τον πιο κωμικό τρόπο οι μηχανισμοί της χειραγώγησης και της εξαπάτησης.

 

 

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Σκηνοθεσία: Σοφία Καραγιάννη

Απόδοση – Δραματουργική επεξεργασία:  Σοφία Καραγιάννη, Ιωσήφ Ιωσηφίδης

Σκηνικά-Κοστούμια: Γεωργία Μπούρδα

Μουσική: Μάνος Αντωνιάδης

Στίχοι τραγουδιών: Ο Θίασος

Επιμέλεια κίνησης: Κατερίνα Γεβετζή

Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος

Βοηθός σκηνοθέτη: Κωνσταντίνος Πασσάς

Φωτογραφίες: Χριστίνα Φυλακτοπούλου

Trailer: Στέφανος Κοσμίδης

Επικοινωνία: Χρύσα Ματσαγκάνη

Παραγωγή:GAFF

 

Ερμηνεία: Ιωσήφ Ιωσηφίδης, Σοφία Καραγιάννη, Κωνσταντίνος Πασσάς, Αλέξανδρος Τούντας, Κορίνα Θεοδωρίδου, Κωνσταντίνος Παράσης, Γεωργία Κυριαζή

Η παράσταση επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού.

Πληροφορίες Παράστασης

Παραστάσεις:   Από Σάββατο 1η Ιανουαρίου

Ημέρες & ώρες παραστάσεων

Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή στις 9.15

Τιμές εισιτηρίων

Γενική Είσοδος: 12€

Μειωμένο: 10€

Ατέλειες: 5€

 

Διάρκεια παράστασης  80 λεπτά

 

Προπώληση εισιτηρίων

Viva.gr: https://www.viva.gr/tickets/festival/theater/o-kata-fantasian-asthenis/#organizer

 

 

Για την είσοδό τους στην παράσταση οι θεατές πρέπει να επιδεικνύουν είτε πιστοποιητικό πλήρους εμβολιασμού είτε πιστοποιητικό νόσησης. Το Θέατρο τηρεί όλους τους ισχύοντες κανόνες προστασίας από την εξάπλωση του COVID – 19. Η τήρηση των ατομικών μέτρων προστασίας των θεατών είναι υποχρεωτική κατά την προσέλευση τους και κατά την παραμονή τους στον χώρο του θεάτρου.

 

Θέατρο 104

Ευμολπιδών 41, Γκάζι

(σταθμός Μετρό: Κεραμεικός)

Τηλέφωνα επικοινωνίας:6947409435, 210 3455020 | Facebook | Website