που ανεβαίνει κάθε Πέμπτη στις 8:00μμ στο πάντα ατμοσφαιρικό, νεανικό, αλλοδιαστασιακό Θέατρο Παραμυθίας.

 

Γράφει ο ποιητής, θεατρολόγος, μεταφρασιολόγος και κριτικός Κωνσταντίνος Μπούρας

 

Άντον Τσέχωφ και Θεοδόσης Πελεγρίνης συναντώνται σε ένα ευφυώς τεχνουργημένο θέαμα βασισμένο στο διαχρονικό μονόλογο “Οι βλαβερές συνέπειες του καπνού” καθώς και σε μια πρωτότυπη αλληγορία που συνέγραψε το σύγχρονος από σκηνής φιλόσοφος με τίτλο “Η σταφίδα” [και εννοεί, βεβαίως, την κορινθιακή].

Το αποτέλεσμα αυτής τής δραματουργικής σύνθεσης είναι αξιοθαύμαστο, πρώτον γιατί δίνει ένα ιστορικό βάθος στην θεματολογία των αταίριαστων συζύγων (θέμα τόσο συνηθισμένο στην κωμωδία) όσο και στην κατάσταση ομηρίας των πνευματικών ανθρώπων, που βιώνουν την πλήρη ένδεια, την απόλυτη εξαθλίωση και τον κίνδυνο τής γελοιοποίησης από τους καλοθελητές βολεμένους συγχρόνους τους.

Το θέμα των «ματαιοκαμάτων» [έτσι το βαφτίζω – δικής μου κοπής ο νεολογισμός] έχει δύο (τουλάχιστον) όψεις:

  1. Η θετική πλευρά (π.χ. ο κοσμοκαλόγερος Παπαδιαμάντης που αναγνωρίζεται μετά θάνατον)
  2. Η αρνητική πλευρά (π.χ. ο Ορόντ στον μολιερικό «Μισάνθρωπο», που ματαίως πάσχει να πείσει – με πλαγίους τρόπους – τους συγχρόνους του περί τού ταλάντου και των λογοτεχνικών του επιδόσεων).

Στον μονόλογο «Οι βλαβερές συνέπειες τού καπνού», που έγραψε ο ιδιοφυής παρατηρητής τής ζωής τών άλλων, αλλά και του εαυτού του, ο ιατροφιλόσοφος Άντον Τσέχωφ, αναδύεται κι αναδεικνύεται μία «φέτα ζωής» (όπως λέγαμε στον Νατουραλισμό), που επαληθεύει την φιλοσοφική ενατένιση τής ζωής ως τραγικωμωδίας, όχι όμως και βαρύγδουπης «Θείας Κωμωδίας». Αυτή η ανάλαφρη μορφή τού (αντί-)υπαρξισμού (προγενεστέρα τούτου) είναι περισσότερο στωική παρά επικούρεια.

Ως προς αυτό συνδέονται και συνδυάζονται δύο συγγραφείς και δύο κείμενα που τους χωρίζει ένας αιώνας, αλλά μοιάζουν τόσο τωρινά που φαίνονται αλλοδιαστασιακά: πρόκειται για την ίδια φιλάνθρωπη, φιλόστοργη αντιμετώπιση της ζωής στον πλανήτη Γη [στο προβιομηχανικό χωροχρονικό πλαίσιο].

Οι εποχές αλλάζουν, τα φιλοσοφικά ρεύματα όμως παραμένουν ίδια. Το ανθρώπινο είδος δεν εξελίσσεται τόσο γρήγορα όσο η σκέψη τών οραματιστών πρωτοπόρων ερευνητών, εφευρετών και ευεργετών του.

Αυτή η χρονοκαθυστέρηση προκαλεί μία ιλαροτραγική διαταραχή στο χωροδικτύωμα τής Παγκόσμιας Συλλογικής Συνειδητότητας, αφού δύο αντίθετες δυνάμεις συγκρούονται.

Η πρόοδος και η συντηρητικότητα, η τόλμη και η δειλία, το θάρρος και η επανάπαυση… είναι μερικά μόνο από τα συστατικά που διαμορφώνουν την ανθρώπινη κατάσταση. Σε κάθε εποχή παίρνουν άλλη μορφή και άλλες τάσεις δημιουργούνται στην πομφόλυγα τού «φαίνεσθαι», το «είναι» όμως είναι διαυγές και διαρκές, ελάχιστα εξελισσόμενο, μοιάζει τόσο στατικό στην μεσοπρόθεσμη δυναμικότητά του που θυμίζει το βάδισμα επί τόπου…

Σε αυτή την ιδιοφυή σύνθεση κειμένων, το γεφύρωμα ενός αιώνα και δύο πολιτισμών επιτυγχάνεται με αυστηρά λογοτεχνικά και σκηνικά μέσα (π.χ. τα άδεια χαρτόκουτα, το παλιομοδίτικο ομοίωμα ιπποτικού ξίφους, το επίσημο ένδυμα, που θα μπορούσε να φορεθεί ακόμα και σήμερα σε ειδικές περιστάσεις, ο κινησιολογικός κώδικας τού λαϊκού αυτοσχεδιαστικού θεάτρου – όπως είναι η κοντινή μας Commedia dell’Arte – αλλά και μια διαρκής σουρεαλιστική φυγή πέρα από την σχολαστική εμμονή στην «λογοτεχνικότητα»)…

Αυτή η επί σκηνής συνύφανση αλλοτρίων αλλά ομοιογενών στοιχείων προϋποθέτει και αποδεικνύει συγκεκριμένη (κατασταλαγμένη) φιλοσοφική θεώρηση των πάντων, με ειδική στόχευση στην ανθρώπινη συνθήκη…

Από αυτή την άποψη πέτυχε απόλυτα να κατακτήσει το κοινό.

Επιπλέον η λελογισμένη ταχύτητα τού ρυθμού (με τις κυματοειδείς συναρτήσεις που ακολουθούσαν τις εξάρσεις και τις υφέσεις τής ψυχολογικής διαθέσεως τού κυρίως ομιλούντος), σε συνδυασμό με την αντιστικτική παρουσία τής διαχρονικής, συμβολοποιημένης, αγαλματώδους συζύγου, προσέθεσαν μία ποικιλία εκπεμπομένων σημάτων από τους πολλαπλούς γλωσσικούς και παραγλωσσικούς κώδικες που συναντώνται επί σκηνής έτσι ώστε το εσωτερικό χρονικό απείκασμα [στην ψυχοσωματική-διανοητική δομή τού επαρκούς θεατή] τείνει προς το συμπεπυκνωμένον κι ετούτο είναι ένα τρανό επίτευγμα για μια επαγγελματική παραγωγή κατόπιν πολυμήνων, επιπόνων κι επιμόνων (ως φαίνεται) προβών προκειμένου να επιτευχθεί το καλογυαλισμένο αυτό αισθητικό αποτέλεσμα.

Συνδημιουργώντας λοιπόν ένα σύνθετο δραματικό έργο η από σκηνής ποίηση διαχέεται στο περιβάλλον και διαπιδύει στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα δίκην εμβολίου κατά τής υλιστικής αντιπνευματικής πραγματικότητας που μας καθηλώνει σε προπολιτισμικά στάδια, έρμαια των ενστίκτων και αντιδρώντας βάσει ανεξέλεγκτων βιοχημικών εντολών τού ερπετοειδούς εγκεφάλου.

Η Ανθρωπότητα βρίσκεται σήμερα σε ένα ιδιαίτερα σημαντικό και κρίσιμο κβαντικό σταυροδρόμι πολλαπλών επιλογών, σε ένα μεταίχμιο μεταξύ ποιοτικού άλματος προς μια καινούργια Αναγέννηση κι ενός αυτοκαταστροφικού ολισθήματος σε έναν τεχνοκρατικό Μεσαίωνα, απείρως δυσμενεστέρου τού προηγούμενου.

Η Τέταρτη Ρομποτική Βιομηχανική Επανάσταση και οι κβαντικοί ηλεκτρονικοί υπολογιστές που ήδη δοκιμάζονται στην ταχίστη επεξεργασία δεδομένων χωρίς την δέσμευση τής απόστασης (χάρη στην λεγόμενη «κβαντική διεμπλοκή»).

Αυτή η τεχνολογική καινοτομία θα προκαλέσει «πυρηνικές» εξελικτικές αντιδράσεις σε όλους τους τομείς τής καθημερινής αλλά και τής πνευματικής ζωής με απρόβλεπτες επιπτώσεις όχι μόνον στη Λογοτεχνία και στην Τέχνη αλλά και στην ίδια την επιβίωση τού ανθρωπίνου είδους.

Εξ αυτού του σκεπτικού ορμώμενος, κρίνω αυτή την άψογη παράσταση ως άκρως σημαδιακό επίτευγμα στον αγώνα τού στραγγαλιζόμενου πνευματικού ανθρώπου να επιβιώσει, να ορθώσει το ανάστημά του και να επηρεάσει ευεργετικά την περιρρέουσα ατμόσφαιρα γύρω του.

Εξαιρετική σκηνοθέτις η πολύπειρη, πολυτάλαντη και πολυσυλλεκτική θεατράνθρωπος Αλμπέρτα Τσοπανάκη. Ποιεί ήθος και ατμόσφαιρα παραμυθιού, εκπάγλου αγνότητος σε ό,τι κι αν καταπιαστεί, είτε συγγράφοντας είτε όχι.

Καφκικά τα σκηνικά που φιλοτέχνησε η Πάολα Γερολυμάτου συλλέγοντας ανακυκλώσιμα υλικά από χάρτινες συσκευασίες, δίνοντας έτσι ένα σαφές επείγον οικολογικό μήνυμα για την αειφόρο ανάπτυξη.

Διαχρονικά αλλά και άκρως χιουμοριστικά τα κοστούμια με τα οποία έντυσε τους δύο ηθοποιούς-αυτουργούς η Μάγδα Καλορίτη.

Στον ποιητικό σουρεαλισμό συνέτεινε τα μάλα ο σχεδιασμός φωτισμού από τον  Μιχάλη Ομουρτζάνη.

Καθοριστικής, παραπληρωματικής κι όχι μόνον συμπληρωματικής αξίας το Video Art και η σύνολη μουσική επιμέλεια δια χειρός και νοός Διονύση Λυκιαρδόπουλου.

Παραμυθένια και η φωτογράφιση: ο Αντώνης Στελιανέσης δίνει μια υπερτοπική αξία στα τεκταινόμενα όπου εστιάζει.

Βοηθός σκηνοθέτη: ο Λύσανδρος Βασιλακόπουλος

Παίζουν με μοναδικό, αριστοτεχνικό, πρωτότυπο, στυλιζαρισμένο και αληθοφανώς ρεαλιστικό τρόπο σε σουρεαλιστικό κείμενο, που συνδυάζει το τραγικό με το κωμικό και την κοινωνική σάτιρα με την προσωπική ειρωνεία: ο αείποτε εξελισσόμενος και ανήσυχος καλλιτεχνικώς και συγγραφικώς  Θεοδόσης Πελεγρίνης, και η εκπληκτική στην αγαλματένια πλαστικότητά της σε έναν αρκετά δύσκολο κεντρικό και διόλου συμπληρωματικό ρόλο η Ειρήνη Βασιλάκη.

Ο επαγγελματισμός είναι ορθός μόνον όταν συνοδεύεται από ερωτική μέθεξη και σκηνική εκπλήρωση. Ο συνήθης διονυσιακός τεχνίτης αξιοποιεί τον ενδιάθετο ναρκισσισμό του, ο ψαγμένος θεατράνθρωπος όμως μελετά, σπουδάζει, μορφώνεται, εξελίσσεται, κατακτώντας κάθε φορά κι άλλα ορόσημα. Παράδειγμα προς μίμησιν οι ερμηνευτές σε αυτή την αξιομνημόνευτη παραγωγή που πρέπει να διαδοθεί και να πάει παντού για το Καλό Όλων.

 

Μετά Λόγου επί-Γνώσεως,

Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας

https://konstantinosbouras.gr

 

 

 

Info:

 

Δελτίο τύπου

 

Ο Τσέχωφ κι Εγώ

Άντον Τσέχωφ – Θεοδόσης Πελεγρίνης

“Οι βλαβερές συνέπειες του καπνού”  ⦁  “Η σταφίδα”

Σουρεαλιστική ιλαροτραγωδία

Κάθε Πέμπτη στις 8:00μμ στο Θέατρο Παραμυθίας

 

 

Το έργο «Ο Τσέχωφ κι εγώ» έρχεται να μας υπενθυμίσει την κακοποίηση του ανθρώπου από τον άνθρωπο,

ένα παμπάλαιο φαινόμενο που εξακολουθεί να υφίσταται ακέραιο στις μέρες μας

 

 

 

«Οι βλαβερές συνέπειες του καπνού», από τα δημοφιλέστερα μονόπρακτα του Άντον Τσέχωφ, καθώς και το νέο αλληγορικό θεατρικό έργο του Θεοδόση Πελεγρίνη «Η σταφίδα», έρχονται να αλληλοσυμπληρωθούν σε μια σουρεαλιστική παράσταση με τίτλο «Ο ΤΣΕΧΩΦ ΚΙ ΕΓΩ».  Μια παράσταση με πρωτότυπη ματιά, ανάλαφρη και παράδοξη.

Παράλληλα προς την κακοποίηση της γυναίκας, που έχει, δικαίως, καταστεί κυρίαρχο ζήτημα της κοινωνίας μας, υφίσταται η κακοποίηση του άνδρα, η οποία δεν έχει αντιμετωπιστεί ίσως με την ανάλογη ευαισθησία.  Στο έργο «Ο Τσέχωφ κι εγώ» διεκτραγωδούνται κατά τρόπον ευτράπελο, ως επί το πολύ, τα βάσανα που υφίσταται ο ήρωάς του από την ασύστολη εκμετάλλευση της συζύγου του.  Όσο κι αν υποφέρει αυτός από την ιταμή συμπεριφορά της συζύγου του, παρόλα αυτά παραμένει πιστός σύντροφός της. Εξακολουθεί να την αγαπά, προκαλώντας έτσι την συμπάθεια που συνοδεύει έναν τραγικό ήρωα.  Η κακοποίηση, καθώς δεν περιορίζεται στην γυναίκα μόνο ή στον άνδρα μόνο, είναι ένα στίγμα πάνω στον άνθρωπο στην ολότητά του.  Την κακοποίηση του ανθρώπου από τον άνθρωπο, ένα παμπάλαιο φαινόμενο που εξακολουθεί να υφίσταται ακέραιο στις μέρες μας, έρχεται να μας υπενθυμίσει το έργο «Ο Τσέχωφ κι εγώ».

 

 

Ο έξοχος Ρώσος πεζογράφος και θεατρικός συγγραφέας Άντον Τσέχωφ πρωτοδημοσίευσε το μονόπρακτο «Οι βλαβερές συνέπειες του καπνού» το 1886.  Το έργο αναθεωρήθηκε από τον συγγραφέα το 1902 (δύο χρόνια πριν από τον θάνατό του) και είναι πιο γνωστό στη β’ εκδοχή του.

 

Ο Θεοδόσης Πελεγρίνης, ομότιμος καθηγητής Φιλοσοφίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ, έχει συγγράψει, μεταξύ άλλων, θεατρικά έργα που αναφέρονται στη ζωή και τη δράση κορυφαίων φιλοσόφων (Θαλής, Ηράκλειτος, Πλάτων, Αριστοτέλης, Μάρκος Αυρήλιος, Ντεκάρτ, Καντ, Σοπενχάουερ, Νίτσε, Βίτγκενσταϊν), τα οποία ανέβηκαν στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (2006-2012) υπό τον γενικό τίτλο «Η φιλοσοφία στη σκηνή». Τα θεατρικά του έργα «Αυτογραφία», «Ένα τριήμερο στην εξοχή», «Ιουλιανός», «Τρύπιο βαρέλι» και «Φθορά, φορά, φθορά», στα οποία συνέπραξε ως ηθοποιός, έχουν ανέβει σε σκηνές των Αθηνών, της ελληνικής περιφέρειας και του εξωτερικού.

 

Ταυτότητα της παράστασης:

 

Ο Τσέχωφ κι Εγώ

Σουρεαλιστική ιλαροτραγωδία

«Οι βλαβερές συνέπειες του καπνού» του Άντον Τσέχωφ, «Η σταφίδα» του Θεοδόση Πελεγρίνη

Σκηνοθεσία: Αλμπέρτα Τσοπανάκη

Σκηνικά: Πάολα Γερολυμάτου

Κοστούμια: Μάγδα Καλορίτη

Σχεδιασμός φωτισμού:   Μιχάλης Ομουρτζάνης

Video Art – Μουσική επιμέλεια: Διονύσης Λυκιαρδόπουλος

Φωτογράφιση: Αντώνης Στελιανέσης

Βοηθός σκηνοθέτη: Λύσανδρος Βασιλακόπουλος

Παίζουν: Θεοδόσης Πελεγρίνης, Ειρήνη Βασιλάκη

Παραγωγή: Θεατροσκόπιο

 

Info

Παραστάσεις: κάθε Πέμπτη στις 20:00

Πρεμιέρα: Πέμπτη 10 Νοεμβρίου 2022 (έως 6/4/2023)

Διάρκεια παράστασης: 60 λεπτά

Εισιτήρια: 12 €, 8 € (φοιτητικό, ανέργων ΑΜΕΑ)

 

Θέατρο Παραμυθίας

Παραμυθίας 27 και Μυκάλης, Κεραμεικός

Στάση μετρό Κεραμεικός