Δοκίμιο τού ποιητή, θεατρολόγου, μεταφρασεολόγου και κριτικού Κωνσταντίνου Μπούρα

 

Από την πρώτη έως και την τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση που αισίως διανύουμε, η κατάργηση τού Θεού, το διαζύγιο Επιστήμης και Μεταφυσικής, η συνεπακόλουθη υλιστική υπερεκτίμηση, υπερμεγέθυνση, υπέρ-σημασιοδότηση τού ατόμου (ενός εκάστου ξεχωριστά) οδήγησαν σε έναν τέτοιο σκοταδισμό, όπου οι λέξεις «πνευματικός», «έμπνευση», «ταλέντο» (και πολλές άλλες) συγκαταλέγονται πλέον στην μαύρη βίβλο τής νέο-μεσαιωνικής «πολιτικής ορθότητος». Ο εκκλησιαστικής εμπνεύσεως και κοπής «λογοτεχνικός κανών» έγινε ένας αντεστραμμένος (αλλά εξίσου ΑΥΣΤΗΡΟΣ) αντί-Κανόνας στο όνομα τής ατομικής ελευθερίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων γενικότερα…

Έτσι, στις αρχές τού εικοστού αιώνα ανέτειλε η περίφημη νεωτερικότητα (κοινώς το «μοντέρνο»). Και στο τέλος αυτού τού ταραγμένου αιώνα, με δύο παγκόσμιους πολέμους, άπειρες γενοκτονίες, εμφυλίους, ξερριζωμούς, εκπατρισμούς και πάσης φύσεως ανομίες, με κορυφαία περίπτωση την Χιροσίμα και το Ναγκασάκι… οδήγησαν δικαίως ίσως, νομοτελειακώς ενδεχομένως στην «αποδόμηση», στη μετανεωτερικότητα, στο μεταμοντέρνο, που κι αυτό ξέφτισε πολύ γρήγορα, όπως όλες οι «πρωτοπορίες» κι οι πειραματισμοί, οι διάφοροι «-ισμοί» που κοινοί είναι σε όλες τις πολιτισμικές κρίσεις, τις μεταιχμιακές εποχές, στους μεταβατικούς καιρούς κοινωνικοπολιτικών αλλαγών κι επαναστάσεων.

Σήμερα η κυρίαρχη ρήξη είναι ανάμεσα στην ελεύθερη, δημιουργική, ρηξικέλευθη Ανθρώπινη Νόηση και στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Οι μηχανές αποκωδικοποιούν, ταξινομούν, αποθηκεύουν, αναδιατάσσουν (αλλά ΔΕΝ ανασυνθέτουν) τα αριστουργήματα τού μέχρι τώρα Παν-ανθρώπινου Πολιτισμού.

Περάσαμε από την παγίδα τής υπέρ-ανάλυσης, της καταστροφικής στείρας αποδόμησης (κοινώς γκρεμίσματος), απομυθοποιήσαμε κάθε «θαύμα», «μεγαλούργημα», κάθε «μεγαλοφυία» κι απομείναμε γυμνοί από ελπίδα να «περιμένουμε τους βαρβάρους», που είναι ήδη εδώ, αιώνες τώρα, οι «τα φαιά φορούντες» κι ενδύονται τον μανδύα των απελευθερωτών τού ανθρωπίνου είδους!!! Τέτοια αντιστροφή, τόση εθελοτυφλία, τόσος κομπογιαννιτισμός κι αγυρτεία δεν έχει ξανασυμβεί στην μακραίωνη Ιστορία τής Ανθρωπότητας.

Κι οι πνευματικοί άνθρωποι; Ρητορική η ερώτηση. Μην καγχάσετε. Με ελάχιστες περιθωριοποιημένες κι απαξιωμένες «περιπτώσεις» μοναχικών δον-κιχωτών στριμώχνονται, διαγκωνίζονται, αλληλοφαρμακώνονται να αρπάξουν ένα μερίδιο από την πίτα μιας φαύλης, αντιπνευματικής, άχαρης και στείρας εποχής που εξαντλείται μεταξύ Χρήματος και Εξουσίας. «Εν αμίλλαις πονηραίς αθλιότερος ο νικήσας».

Όμως ως φύσει αισιόδοξο, δημιουργικό, μαχητικό άτομο, ως οπαδός τού Διαφωτισμού, ως υπέρμαχος των ανθρωπίνων (και όχι μόνον) δικαιωμάτων, ως ενεργός πολίτης και πείσμων εργάτης τού Πνεύματος, ως επίμονος ποιητής, έρχομαι σήμερα να αρθρώσω έναν λόγο ουσιαστικό περί Ελευθερίας, υπέρ Αδυνάμων.

Κι αν – όπως έλεγε ο «σκοτεινός» Ηράκλειτος – «πατήρ πάντων πόλεμος», πιστεύω ακράδαντα στο εισαχθέν υπό της εμής ταπεινότητος ρητό «Μήτηρ πάντων ειρήνη».

Επειδή οι λέξεις έχουν το δικό τους εκτόπισμα, προτείνω η λέξη «πατρίδα» να συνυπάρχει με την λέξη «μητρίδα» [δικός μου νεολογισμός] καθώς κι ο καθημερινός σουρεαλισμός (που μιμείται κατοπτρικά το λεγόμενο «θέατρο τού Παράλογου») να αντικατασταθεί με τον Κβαντικό Ορθό Λόγο (που εμπεριέχει και συμπεριλαμβάνει όλες μα όλες τις αποχρώσεις τού Φωτός τού Αρρήτου, τού ομηρικού Φάους).

Ο ήλιος τής Νεμέσεως ανέτειλε ήδη προ πολλού κι οι υβριστές, οι υπερβάλλοντες, οι υπερβαίνοντες το αρχαιοελληνικό «μέτρο», οι αγνοούντες την περίφημη «χρυσή τομή» θα βιώσουν την αριστοτελική κατά-στροφή που θα προκαλέσει στο κοινό «έλεον και φόβον».

Το θέμα είναι πως «μαζί με τα ξερά καίγονται και τα χλωρά». Η δανεική Κόλαση που ζούμε πόρρω απέχει από την Ιδανική Πολιτεία που ονειρεύονται οι αφυδατωμένες από συναισθήματα ψυχές μας.

Έκκληση προς λογοτέχνες, καλλιτέχνες, δασκάλους: ας επαναφέρουμε το συναίσθημα στο έργο μας, ας γεφυρώσουμε την απόσταση μεταξύ καρδιάς και μυαλού, «το μεγαλύτερο διάνυσμα στη Φύση» [όπως γράφω σε ένα πόνημά μου].

Πιστεύω στη συμπαντική Δικαιοσύνη. Και στο μεγάλο δικαστήριο τού Χρόνου, στο Φοβερό εκείνο Βήμα, θα μαρτυρήσει ο καθένας για την εποχή και θα γνωρίσει πλέρια τις συνέπειες των επιλογών και των πράξεών του/της.

Εμείς οι συνειδητοί, αφυπνισμένοι άνθρωποι δεν είμαστε άμοιροι ευθυνών, δεν έχουμε το άλλοθι τής Άγνοιας.

Ας κλείσω με ένα δικό μου ρητό πάλι:


«Την ελευθερία τού ανθρώπου να αμαρτάνει από άγνοια τη ζήλεψαν ακόμα κι οι θεοί».

Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας

https://konstantinosbouras.gr