μέθοδοςΓκρόνχολμ1

Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

Το σύγχρονο μάνατζμεντ στις απρόσωπες εταιρείες-κολοσσούς που απλώνουν τις δραστηριότητές τους σε όλον τον πλανήτη είναι μια ιδιαίτερα απαιτητική κι απάνθρωπη – θα έλεγα – επιστήμη. Εδώ δεν μετράει ο άνθρωπος ως μονάδα, ο συναισθηματικός του κόσμος πρέπει να μένει αυστηρά εκτός εργασίας, ο ιδιωτικός του βίος – απαλλαγμένος από σκάνδαλα – να είναι αυστηρά περιχαρακωμένος στους τέσσερις τοίχους του σπιτιού του… Εν ολίγοις, ποιητές, ρομαντικοί, ερωτευμένοι κι αμφισβητίες αποκλείονται. Εκτός εάν το ιδιαίτερα προσαρμοστικό σύστημα χρησιμοποιήσει τις ιδιαιτερότητές τους και μετατρέψει την περισσευούμενη ενέργεια σε δημιουργικό έργο υπέρ του εταιρικού σκοπού. Για τον σκοπό αυτό επιστρατεύονται ψυχολόγοι εργασίας, που κάνουν την δύσκολη δουλειά της Ιεράς Εξετάσεως, περνάνε τον υποψήφιο από εκατό κόσκινα, το απόρρητο της προσωπικής του ζωής καταπατάται κι ο άνθρωπος γίνεται ένα – δυνάμει – εξάρτημα στον αχανή μηχανισμό ενός καφκικού ή οργουελικού συσσωματώματος, το οποίο πόρρω απέχει από τις προσωποπαγείς αστικές εταιρείες των πρώτων δεκαετιών της Βιομηχανικής Επανάστασης, τότε που ο εργοστασιάρχης ήταν κάτι σαν πάτερ-φαμίλιας, κάτι σαν τον παπά της ενορίας ή τον επίσκοπο και φρόντιζε να βαφτίζει, να παντρεύει, να προικίζει τα τέκνα της εργατικής τάξης, όταν δεν χρησιμοποιούσε και το φεουδαρχικής καταβολής δικαίωμά του να παίρνει την παρθενιά της ωραίας κόρης πριν την πρώτη νύχτα που θα περάσει με τον νόμιμο – και όμοιο – σύζυγό της. Όλα ωραία και καλά …τότε (τρόπος του λέγειν). Ήταν όμως περισσότερο ανθρωποκεντρικά και μπορούσες να πάρεις ο,τιδήποτε «προσωπικά», αφού και οι υπάλληλοι εθεωρούντο «προσωπικό». Σήμερα όμως μιλάμε για αλληλοσυμπληρούμενα γρανάζια σε ένα παζλ που είναι ενδεχομένως τόσο ευρύ που τα όριά του είναι ρευστά ή ακαθόριστα, δίνοντας τροφή σε συνωμοσιολογικές καταστάσεις και αστικές μυθοπλασίες παντός είδους. Η φυγή στο αλλοδιαστασιακό ή εξωπραγματικό πάντα βόλευε τους κρατούντες, αφού υπέθαλπτε τον Φόβο κι ο Φόβος είναι δίδυμος αδελφός της κάθε Εξουσίας. Ας θυμηθούμε τον «Προμηθέα Δεσμώτη» του Αισχύλου. Ελεύθερος είναι αυτός που δεν φοβάται τίποτα, δεν πιστεύει ό,τι του σερβίρουν και δεν ελπίζει σε αμοιβές κι αποζημιώσεις που ποτέ δεν θα έρθουν. Το τώρα μετράει κι αυτό δεν υποθηκεύεται σε κανένα χρηματιστήριο «αξιών» του μέλλοντος. Όταν η μέρα μας είναι άθλια κι ο ψυχισμός είναι άθλιος και το σώμα καταρρακώνεται και το μέλλον υποβαθμίζεται.

μέθοδοςΓκρόνχολμ3

Στο αριστουργηματικό θεατρικό έργο «Μέθοδος Γκρόνχολμ», ένας υποψήφιος υφίσταται έντονες ψυχολογικές δοκιμασίες, που μοιάζουν με τα πάλαι ποτέ (;) καψώνια του Στρατού, ελέγχεται η αντοχή του στον ακραίο συναισθηματικό πόνο, η αυτοκυριαρχία κι οι αντιδράσεις του. Απαιτούν από αυτόν να είναι λύκος με συμπεριφορά αρνιού κι αλλίμονό του αν αποδειχθεί το αντίθετο. Τότε εξοβελίζεται για πάντα από την Εδέμ κι είναι καταδικασμένος να φυτοζωεί στις παρυφές του κόσμου των «επιτυχημένων». Αυτή είναι η λογική της υποθετικής φαντάζομαι μεθόδου Γκρόνχολμ κι οι τέσσερις ηθοποιοί που ενσαρκώνουν τους αντίστοιχους εξοντωτικούς ρόλους είναι εύπλαστοι στις αριστοτεχνικές ερμηνείες τους. Όθων Μεταξάς, Στέλιος Καλαθάς, Ιωάννα Δελάκου, Αντώνης Καλογήρου. Δεν θα ξεχωρίσω κανέναν τους. Η διανομή είναι τόσο ταιριαστή, το κείμενο τούς οδηγεί από μόνο του, η σκηνοθεσία υπηρετεί το κείμενο σεμνά και χωρίς μάταιες κι ανέξοδες επιδείξεις δεξιοτεχνίας. Πρόκειται για απολύτως κι αμιγώς επιτυχημένη παράσταση συνόλου.
ΣτέλιοςΚαλαθάς1
Δείτε το με ή χωρίς δακρυγόνα (εκτός αιθούσης του θεάτρου Αμιράλ). Είναι τόσο ασφυκτικό το συναισθηματικό φορτίο που θα σας προκαλέσει που ο γέλως θα βγει αυθόρμητος, αβίαστος και λυτρωτικός.

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

πληροφορίες:

Θέατρο ΑΜΙΡΑΛ
Αμερικής 10, Αθήνα
Τηλ. 210.363.9385, 210.360.6192

Μετάφραση: Τζέλα Αυλωνίτη, Θάνος Ροδίτης
Σκηνοθεσία: Θανάσης Θεολόγης
Σκηνικά: Μιχάλης Σδούγκος
Κοστούμια: Evi Lee
Βοηθός σκηνοθέτη: Ηλέκτρα Θεολόγη
Παίζουν οι ηθοποιοί: Όθων Μεταξάς, Στέλιος Καλαθάς, Ιωάννα Δελάκου, Αντώνης Καλογήρου