του Άντερς Λουστγκάρτεν
σε σκηνοθεσία του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου στο ψαγμένο «Θέατρο του Νέου Κόσμου» όπου μόνο επιτυχίες βλέπουμε

 labentouza-8e7d6c-jpg-950x0_q85_crop-scale

Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

Ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος είναι ο τελευταίος ίσως σκηνοθέτης με σεβασμό στον Θεατρικό Λόγο που επιδεικνύει κατανυκτική ευλάβεια και άμετρο σεβασμό στα κείμενα που αναλαμβάνει να ζωντανέψει επί σκηνής. Και στον «Γαλιλαίο» του Μπρεχτ που είχε ανεβάσει στο Εθνικό Θέατρο και τώρα στο έργο του βραβευμένου βρετανού Άντερς Λουστγκάρτεν ανέδειξε την ποιητικότητα της αρχικής σύλληψης (για να μην πω «έμπνευσης» και παρεξηγηθώ από τους μεταμοντέρνους αποδομιστές Ηρόστρατους). Γυμνό σκηνικό, «μπεκετικό» θα έλεγε κανείς (από το «Περιμένοντας το Γκοντό), καμία προβολή, ουδέν video-art, αποφυγή εξεζητημένων φωτισμών (ακόμα και η βιβλική αναφορά στις ταινίες του Σεσίλ ντε Μιλλ κάποια στιγμή ταιριάζει απόλυτα στο «φωτοστέφανο» του ήρωα διασώστη). Οι καλοί ηθοποιοί, δασκαλεμένοι από τον έμπειρο σκηνοθέτη απευθύνονται στο κοινό, σχεδόν μπρεχτικά ή σα να πρόκειται για θέατρο agit-prop (agitatia propaganda). Και πώς αλλιώς θα μπορούσε να γίνει με έναν τόσο απροκάλυπτα πολιτικό λόγο; Όμως δεν χάνεται πουθενά το συναίσθημα (του θεατή), αφού οι υποκριτές καλούνται συχνά-πυκνά να αποστασιοποιηθούν από τη συναισθηματική τους εμπλοκή με τα εκφερόμενα, όσο κι αν δεν τα καταφέρνουν. Και πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό άλλωστε; Η καρδιά ματώνει όταν πρόκειται για ανθρώπινες ζωές, για αθώες ψυχούλες ανήμπορων και κατατρεγμένων; Για να μην στομώσει όμως ηθοποιός και υποκριτής εφαρμόζεται κι εδώ με σύνεση κι αιδώ το «παράδοξο του Diedrot». Η έλλειψη οποιασδήποτε προβολής ενισχύει αυτό το σκοπό. Άλλως πως θα κλαίγαμε όλοι μαζί με μαύρο δάκρυ. Στομώνει κάποια στιγμή η ικανότητα του ανθρώπου για ενσυναίσθηση (empathy). Στους πολέμους γίνεται κανείς σκληρός κι απαθής. Και μήπως δεν είναι πόλεμος όλο αυτό; Χάρη στις τηλεοράσεις και στα Δελτία Ειδήσεων γίνεται παγκόσμιος για να μην πω συμπαντικός. Κινέζικη παροιμία λέει ότι «κανένα φύλλο δεν πέφτει παρά με τη βουβή συναίνεση όλου του δέντρου». Είμαστε όλοι συνδεδεμένοι, ακόμα κι όταν δεν το καταλαβαίνουμε, μέλη ενός πανανθρώπινου οργανισμού. Πονάει πόδι πονάει κεφάλι (και δεν «κόβει κεφάλι»). Τόσο απλά. Παραστάσεις σαν αυτή ενισχύουν την ποιητική αίσθηση αυτής της αλληλοσυσχέτισης και καταδεικνύουν την ανάγκη για αλληλεγγύη. Από αυτή την άποψη είναι και ουμανιστικές και διαφωτιστικές και φιλάνθρωπες. Ο Αντώνης Θεοδωρόπουλος είναι ένας αναγεννησιακός άνθρωπος, που ευαγγελίζεται εμπράκτως την ανατολή μιας ολόλαμπρης αυγής για όλους τους ανθρώπους, χωρίς διακρίσεις, συρματοπλέγματα και στεγανά.

lampentouza1            Εξαίρετοι κι οι δύο ηθοποιοί: Αργύρης Ξάφης, Χαρά-Μάτα Γιαννάτου. Συνεργάστηκαν με αρμονία και διακριτικότητα. Δεν πέρασε ποτέ ο ένας πάνω από τον άλλον. Η απόλυτη πειθαρχία: το μυστικό τής καλής ερμηνείας. Πέρασαν οι εποχές που οι πρωταγωνιστές διαγκωνίζονταν για να «κλέψουν την παράσταση».

Απολύτως σύγχρονη κι ανατριχιαστική η μετάφραση που φιλοτέχνησε η Αγγελική Κοκκώνη (με τη συνεργασία της Κοραλίας Σωτηριάδου). Υποβλητικά, λιτά και λειτουργικά τα σκηνικά και τα κοστούμια, χάρη στη Μαγδαληνή Αυγερινού. Επαγγελματικοί και στο πνεύμα της διδασκαλίας οι φωτισμοί από τον πολύπειρο Σάκη Μπιρμπίλη. Η μουσική «τόσο-όσο» χάρη στη σκηνική ευφυΐα του συνθέτη Σταύρου Γασπαράτου. Βοηθός μουσικού ο Δημήτρης Γιαννόπουλος. Βοηθός του άξιου σκηνοθέτη ο Κωνσταντίνος Τζάθας.

Εύγε σε όλους. Τέτοιες παραστάσεις δίνουν το στίγμα της προβληματικής του ψαγμένου κι ευαισθητοποιημένου κοινό και γεμίζουν αισιοδοξία τις καρδιές μας στις δύσκολες εποχές που ζούμε.

Η «Λαμπεντούζα» γράφτηκε το 2015 κατόπιν παραγγελίας στον βραβευμένο θεατρικό συγγραφέα Άντερς Λουστγκάρτεν από το Λονδρέζικο «Θέατρο Σόχο».

Κάτι κινείται στον παγκόσμιο θεατρικό ορίζοντα. Ξεπεράσαμε πολλές παθογένειες, ψευδαισθήσεις και παραισθητικές ανέξοδες κι αδιέξοδες φυγές καναλιζαρισμένες τεχνηέντως από τη Διαφήμιση μιας «Κοινωνίας της Αφθονίας» που οδήγησε σε παρακμή ολόκληρο τον Δυτικό Ελληνορωμαϊκό Πολιτισμό.

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

INFO:

http://nkt.gr/play/189/lampentoyza/

Κεντρική Σκηνή
Από 28.10.2016 μέχρι 9.4.2017

Το παραδείσιο νησί της Λαμπεντούζα. Εκεί που η βόρεια Αφρική συναντά την Ιταλία. Γραφικά χωριά, ονειρεμένες παραλίες, και παράξενα σκουπίδια που ξεβράζει η θάλασσα. Η οικογένεια του Στέφανου είναι ψαράδες πάππου προς πάππου. Όμως στις αρχές του 21ου αιώνα η ψαριά του είναι πολύ διαφορετική. Δουλειά του είναι τώρα να περισυλλέγει σώματα μεταναστών από τα κρύα νερά της Μεσογείου.
Πιο βόρεια, στις σκοτεινές γωνιές της Αγγλίας, η Ντενίζ, μια κινεζοεγγλέζα εργαζόμενη φοιτήτρια, πηγαίνει πόρτα πόρτα για να μαζέψει δόσεις καταναλωτικών δανείων για λογαριασμό μιας εισπρακτικής εταιρείας. Είναι μιγάδα, είναι διαφορετική και εισπράττει διακρίσεις από εκείνους που θέλουν να την ξεφορτωθούν. Άβολες δουλειές, για ανθρώπους που η φτώχεια, η κρίση, η ανεργία τους έχουν ρίξει στο περιθώριο. Κι όμως υπάρχει ελπίδα και ζεστασιά, που θα τη βρουν εκεί που καθόλου δεν το περιμένουν.
Ο Άντερς Λουστγκάρτεν είναι βραβευμένος βρετανός θεατρικός συγγραφέας. Η Λαμπεντούζα γράφτηκε το 2015 ύστερα από παραγγελία του Θεάτρου Σόχο του Λονδίνου.