Αθάνατα τα καλογραμμένα έργα. Διαρκούν περισσότερο από τους όποιους ευκαιριακούς πειραματισμούς και τις θνησιγενείς αποδομήσεις/αναδομήσεις…

 

Από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

 

Τα γεροχτισμένα έργα είναι σαν τα παλαιά πέτρινα πυργόσπιτα. Όσο κι αν τα βαριόμαστε, αν μας θλίβουν τα βαθύσκιωτα δωμάτια κι οι κρυψώνες τους, αν μας κουράζουν τα πανύψηλα ταβάνια και σκαλιά τους, αν μας φαίνονται – τέλος – παλιομοδίτικα, διατηρούν όμως την γοητεία τού αυθεντικού, του δοκιμασμένου μέσα στον Χρόνο.

Όσο κι αν το «θέατρο χαρακτήρων» έχει προσωρινώς παρακμάσει, καλοδομημένα θεατρικά έργα με ανθεκτικούς στην περιγραφική σχηματικότητα τής «μάσκας» αλλά και πολυδαίδαλους, αδιαφανείς αλλά και ξάστερους χαρακτήρες που βυθίζονται στο Συλλογικό Ασυνείδητο με την γοητεία μιας πέτρας που βουλιάζει στο νερό, αυτά τα «καλογραμμένα έργα» (για να θυμηθούμε τον Scribe) είναι περισσότερο αξιοζήλευτα από την πλειονότητα των συγχρόνων μας δραματουργημάτων με την έντονη διακειμενικότητα και την καταφανή υποκειμενικότητα.

Ειδικά όταν αυτά τα καλοκαμωμένα έργα συναντούν τον κατάλληλο επαρκή, σπουδαγμένο και μορφωμένο σκηνοθέτη, ικανό και άξιο να διδάξει ηθοποιούς με γερή εκφραστική αρματωσιά, τότε το θαύμα συντελείται και η αισθητική ηδονή τού θεατή είναι εγγυημένη.

Στην συγκεκριμένη περίπτωση, στο θέατρο Χυτήριο που παραπέμπει απροσδιορίστως σε αμερικάνικης επαρχιακής πόλης ημιϋπαίθριο χώρο, ο ιδανικός συνδυασμός και συγχρωτισμός των ικανών κι αναγκαίων καλλιτεχνών που απαιτεί αυτή η δραματουργική «συνταγή» επιτάσσει έναν υψηλά ιστάμενο πήχυ που δεν επιτρέπει να τον αγγίξει το πόδι νυσταλέου θεατή.

Γιατί θεατές και ηθοποιοί συμμετέχουν με τις αντιδράσεις και τα παραγλωσσικά σημεία τους σε μια ενορχηστρωμένη απουσία που εξορκίζει την κενότητα και γεφυρώνει το Άφατο με το Άρρητο.

Ποιητικός ρεαλισμός υπναγωγικού τύπου, έτσι θα χαρακτήριζα αυτή την ηχοχρωματική συγχορδία, συμφωνία κυριών με τον μόνο κύριο τού έργου: τον κακομαθημένο νάρκισσο Πήτερ Πάν που δεν έχει καταφέρει ακόμα να ξεφύγει από τον αιμομεικτικό έρωτα τής αδελφής του (αυτό υποδηλώνει ο τίτλος για κάποια περίεργα παιχνίδια στη σοφίτα, όπου τα εσώρουχα παίζουν ενδεχομένως πρωταγωνιστικό ρόλο).

Ο βαρύς συναισθηματικός κόσμος των πρωταγωνιστών ενισχύεται από την ερεβώδη «σκιά» του σπιτιού (ο αγαπημένος τόπος των αγγλοσαξώνων περί “spirit of the place” – που ενέπνευσε πολλά αμερικάνικου τύπου θρίλερ).

Χωρίς να φτάνει στις ακρότητες τού θρίλερ, η ισορροπία επιτυγχάνεται κι εξασφαλίζεται χάρη στην σκηνική διορατικότητα και την ευαισθησία όλων των ηθοποιών που δεν χάνουν μήτε στιγμή το μέτρο και την αφηγηματική οικονομία.

Από τις καλύτερες παραστάσεις έργου τής Λίλλιαν Χέλλμαν που έχω δει.

Επικρίτρια τού macho τύπου καταχραστή πατριάρχη, αλλά και της φαλλοκεντρικής, φαλλολατρικής μητριαρχίας, η μεγάλη δραματική ποιήτρια Λίλλιαν Χέλλμαν ρίχνει μια βιτριολική, άκρως διαπεραστική ματιά στην εποχή της αλλά και στην δική μας, που δεν έχει τόσο πολύ παραλλάξει άλλοτε από τότε.

Δείτε το. Μην το χάσετε. Ο Αλέξανδρος Κοέν ποιεί μόνον αλχημιστικές εξορύξεις χρυσού στο σκηνικό επίπεδο.

 

Δρ Κωνσταντίνος Μπούρας, Επισκέπτης Καθηγητής Θεατρικής Κριτικής στο ΕΚΠΑ

https://konstantinosbouras.gr

 

info:

ΛΙΛΛΙΑΝ ΧΕΛΛΜΑΝ
ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΗ ΣΟΦΙΤΑ

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

 

Το φροϋδικό, βραβευμένο έργο της Λίλλιαν Χέλλμαν «Παιχνίδια στη σοφίτα» παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα μ’ έναν εκλεκτό θίασο στο Θέατρο Χυτήριο – Σημείο Πολιτισμού σε σκηνοθεσία Αλέξανδρου Κοέν.

Αμερική – δύο αδελφές που ζουν μαζί ( μια και ποτέ τους δεν παντρεύτηκαν ) καλλιεργούν και συγχρόνως απεχθάνονται την εξάρτηση του αδερφού τους, Τζούλιαν, απ’ αυτές. Η μεγάλη έκπληξη έρχεται, όταν εκείνος ξαφνικά επιστρέφει σπίτι μ’ ένα μεγάλο χρηματικό ποσό το οποίο μυστηριωδώς έχει αποκτήσει συνοδευόμενος από τη συναισθηματικά ασταθή σύζυγό του Λίλυ, και την απόμακρη και αριστοκρατική μητέρα της Άλμπερτιν. Οι αδελφές Κάρρι και Άννα ξαφνικά διαπιστώνουν πως η θέση εξουσίας που πάντα κατείχαν πάνω του χάνει την ισορροπία της και η ζωή τους βυθίζεται στο χάος.

Κεντρικό θέμα της Χέλλμαν οι οικογενειακές σχέσεις – οι οποίες επανέρχονται διαρκώς στα έργα της·ωστόσο εδώ βασίζονται σ’ έναν ακραίο συναισθηματικό κανιβαλισμό. Δε μιλάμε πλέον γι’ αγάπη αλλά για κτητικότητα, όπου το αίσθημα ευτυχίας δύσκολα μπορεί ν’ ανθίσει. Ένα έργο μ’ έντονη κριτική απέναντι στις έμμονες προσκολλήσεις που δημιουργούν οι οικογενειακοί δεσμοί. Έτσι, τα «Παιχνίδια στη σοφίτα» γίνονται μια ιστορία για το τι συμβαίνει στους ενήλικες που ποτέ δεν ωριμάζουν, όταν ξαφνικά αφαιρείται η προστατευτική ασπίδα της αυταπάτης τους. Τα καλά κρυμμένα μυστικά εκτίθενται: απληστία, μοχθηρία και μίσος. Αυτά είναι τα πιο επικίνδυνα «παιχνίδια στη σοφίτα». Ό,τι ακολουθεί –το λαχάνιασμα του νυφικού πόθου, οι αμηχανίες της ανικανότητας, οι αποκαλύψεις της αιμομικτικής επιθυμίας– είναι τα στοιχεία αυτά που κάνουν το έργο μοναδικό.

Το Θέατρο Χυτήριο – Σημείο Πολιτισμού στήνει μια υψηλών προδιαγραφών παραγωγή και ο Αλέξανδρος Κοέν επιστρέφει στη Χέλλμαν ύστερα από τους επιτυχημένους «Ψιθύρους» (Θέατρα Αθηνών και Δημήτρης Χορν).

 

Μετάφραση-σκηνοθεσία: Αλέξανδρος Κοέν

Σκηνικά-κοστούμια: Γιάννης Μετζικώφ

Φωτισμοί: Κατερίνα Μαραγκουδάκη

Βοηθός σκηνοθέτη: Χριστιάννα Μαργιόλη

 

Πρωταγωνιστούν (με αλφαβητική σειρά):
Μαριάννα Κιμούλη, Γεωργία Μαυρογεώργη, Θεοδώρα Σιάρκου, Τζούλη Σούμα, Σόλων Τσούνης

 

Επικοινωνία-προβολή: Νταίζη Λεμπέση | ΤΗΛΈΦΩΝΟ 6908502631 | email daisylempesi@hotmail.gr |
Φωτογραφίες: Κωνσταντίνος Λέπουρης
Καλλιτεχνική επιμέλεια φωτογραφιών: Μάριαμ Νίκου

Παραγωγή: ΒάσιαΠαναγοπούλου

Διάρκεια παράστασης: 85 λεπτά

από Σάββατο 19 Φεβρουαρίου 2022
κάθε Τετάρτη, Σάββατο και Κυριακή
στις 19.00

τιμές εισιτηρίων:15 €  (κανονικό), 12 €  (φοιτητικό, ανέργων)

Προπώληση στο ticketplus.gr