Χρήστου Ναούμ, η ποιητικώς ρεαλιστική και μαγικώς αληθοφανής, μελοδραματικά συνεπής και δραματικώς ιλαροτραγική «Σάλπιγγα του Αγγέλου» στο θέατρο «Όστρια», με άξιους ερμηνευτές και συντελεστές που αναδεικνύουν αυτό το καλογραμμένο θεατρικό έργο που διαθέτει και δραματική κορύφωση και αξιοσημείωτες δραματουργικές αρετές. 

 

Κριτική τής παράστασης από τον ποιητή, θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

 

Επειδή το βιβλίο το έχω αναλύσει εξαντλητικώς στο προλογικό σημείωμά μου που θα παραθέσω πιο κάτω, θα σταθώ κατ’ αρχήν στην κριτική τού παραστασιακού γεγονότος που λαμβάνει χώραν τώρα στο ανακαινισμένο και πάντα ευρύχωρο, φιλικό και «κέντρο-απόκεντρο» Θέατρο Ελυζέ-Όστρια επί της οδού Νυμφαίου.

Προλαβαίνετε! Μην χάσετε αυτή τη συγκινητική ανθρώπινη κωμωδία, από την οποία αποκλείονται θεοί και δαίμονες, αφού όλα τα προβλήματα που προέρχονται και προκαλούνται από τους ανθρώπους λύνονται μεταξύ ανθρώπων. Αυτή η ουμανιστική, ανθρωποκεντρική, ανθρωπιστική και φιλάνθρωπος αντιμετώπιση του βίου και της υπάρξεως από τον ιατρό-συγγραφέα Χρήστο Ναούμ βρίσκει εκπληκτικούς αρωγούς στη σκηνική υλοποίησή της, αρχής γενομένης από τον σκηνοθέτη Σίμο Παπαναστασόπουλο (που έχει και την εικαστική επιμέλεια τού αφαιρετικού σκηνικού) και τον πρωταγωνιστή (υπερεπαρκή, πειστικό και ρηξικέλευθο) Στέφανο Κακαβούλη. Πραγματικά, αυτός ο άνθρωπος μπορεί να υποδυθεί ο,τιδήποτε και οποιονδήποτε με την άκρα εσωτερικότητα μιας tabula-rasa (μιας άγραφης ψυχής, που ως λευκή πλάκα, επιτρέπει να προβληθούν επάνω της όλοι οι Λαιστρυγόνες και οι Κύκλωπες του συλλογικού ασυνειδήτου κι – ενίοτε – πανανθρώπινου συνειδητού μας). Ο Στέφανος Κακαβούλης είναι κινηματογραφικά πειστικός, σχεδόν νέο-ρεαλιστικός, χωρίς να γίνεται ποτέ νατουραλιστικός, αφού η έμφυτη ευγένειά του και η αστική ποιητικότητα της καλοαναθρεμμένης ύπαρξής του τον αποκλείουν από βαρβαρότητες ακραίου ψυχιατρικού ή ακόμα και …φυσιολατρικού τύπου. Καθόλου couleur-locale, η ελληνικότητα λανθάνει στο μέτρο της παγκοσμιότητος του ανθρωπίνου πνεύματος… Θα μπορούσα να πώ κι άλλα τόσα, να μιλάω με τις ώρες γι’ αυτό το θεατρικό φαινόμενο που αποκαλείται Στέφανος Κακαβούλης…

            Όμως οφείλω και θέλω τώρα ν’ αναφερθώ στην διεξοδική σκηνοθεσία και στους λοιπούς επαρκείς συντελεστές. Ήταν όλοι τους υπέροχοι, επαγγελματίες, ευαίσθητοι καλλιτέχνες, ακτινογραφίες (αξονικές και μαγνητικές) της εποχής τους και της κρίσιμης κοινωνίας μέσα στην οποία ζούμε τα μεταιχμιακά (δύσκολα αλλά και προκλητικά) χρόνια μας [οι θυμόσοφοι Κινέζοι έχουν μια παροιμία που λέει ότι είναι κατάρα να γεννιέσαι σε ενδιαφέροντες καιρούς – έτσι κι εμείς: έχουμε το προνόμιο να βιώνουμε εκόντες-άκοντες τη χειρότερη μάστιγα των αρχών του εικοστού πρώτου αιώνα]. Κουραστήκαμε πια με τις δήθεν πρωτοπορίες, τους πειραματισμούς, τους νεωτερισμούς και το πολιτισμικά υποπροϊόντα του προηγούμενου αιώνα. Τέρμα πια τα ακαταλαβίστικα θεάματα, τα αλαμπουρνέζικα και οι αρλούμπες. Θέατρο, θέατρο πραγματικό που να μας ενδιαφέρει, να μας αφορά, να μας συνεπαίρνει και να μας αγγίζει, για καυτά θέματα τής επικαιρότητας, όπως ο καθημερινός φασισμός κι ο ρατσισμός απέναντι στους διαφορετικούς. Ο ΧΡΗΣΤΟΣ ΝΑΟΥΜ είναι πρωτοπόρος. ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΣΤΕΦΑΝΟ ΚΑΚΑΒΟΥΛΗ, τον ΚΩΣΤΑ ΠΑΠΠΑ και άλλους νέους θεατρικούς συγγραφείς δίνουν το στίγμα της καινούργιας μας πραγματικότητας στην πρωία τού εικοστού πρώτου ταραγμένου (ως φαίνεται) αιώνα μας. Ας είμαστε σύγχρονοι, αλληλέγγυοι, αγαπησιάρηδες, συγκινητικοί, εναργείς, ενεργοί, συμμετέχοντες, συνδημιουργοί…

Ας είναι καλά, γεροί, δυνατοί και πάντα συγκροτημένοι όλοι όσοι συνέβαλαν σε αυτό το σύγχρονο νεορεαλιστικό ποιητικό θαύμα θεατρικής μαγείας:

 

Σκηνοθεσία – Εικαστική επιμέλεια: Σίμος Παπαναστασόπουλος

Μουσική: Αναστάσιος Στέλλας

Φωτισμοί: Γιώργος Μελισσαρίδης

Φωτογραφίες: Διονύσης Κούτσης

Σοπράνο: Μαρία Λυμπεράκου

 

Παίζουν (με σειρά εμφάνισης):

Στέφανος Κακαβούλης, Αλέξιος Κοτσώρης, Αλεξία Μπογδάνου, Ανδρέας Μαριανός, Ήριννα Κέρα.

Παραγωγή: Εκδόσεις Όστρια.

Για το βιβλίο τώρα, επαναλαμβάνω τον τυπωμένο πρόλογο:

 

Έχω την τύχη κι απολαμβάνω το προνόμιο να διαβάζω τα κείμενα του Χρήστου Ναούμ πολύ πριν δοθούν στο κοινό κι αποπλεύσουν για να κατακτήσουν τον κόσμο. Ως θεατρικός κριτικός, αναγνώστης κι επιμελητής κειμένων, διαβάζω κάθε χρόνο ουκ ολίγα πεζά κι ακόμα περισσότερα θεατρικά έργα. Οι περισσότεροι συγγραφείς με δραματικές αξιώσεις δεν γνωρίζουν πώς δομείται ένα «καλοφτιαγμένο» θεατρικό έργο, έχουν ασαφείς ή εναλλάξιμους «χαρακτήρες» που δεν γίνονται όμως πρόσωπα, καταστρατηγούν κάθε απαίτηση εξέλιξης των dramatis personae και πατώντας σε μια δήθεν ελευθεριότητα μετά-μεταμοντέρνου τύπου χαρίζουν στον εαυτό τους την πολυτέλεια του ακαταλόγιστου. Κι όλα αυτά στο όνομα της πρωτοτυπίας, του πειραματισμού και λοιπά. Έτσι όπως πάτησαν στον μοντερνισμό, στην αποδόμηση και στην ασυναρτησία του «ελεύθερου» (λεγόμενου) στίχου και παρέδωσαν στο Χρόνο και στη δημοσιότητα άναρχα κι αδόμητα παραληρηματικού τύπου στιχουργήματα, χωρίς καμία μουσικότητα, γνώση της ελληνικής γλώσσας (ως εργαλείου και δομικού στοιχείου εκ των ουκ άνευ), έτσι επιδίδονται και στη συγγραφή «θεατρικών έργων» που δεν παίζονται κι όταν «ανεβαίνουν» κατεβαίνουν γρήγορα γιατί προκαλούν πονοκέφαλο ή σύγχυση και την επόμενη μέρα δεν θυμάσαι ούτε τι έχεις δει ούτε πώς ούτε από ποιόν, ούτε καν τον τίτλο ή το όνομα του (ή της) επιδόξου συγγραφέως. Έλεος! Σημεία των καιρών. Μέσα από αυτή τη «σούπα», μέσα από την Κρίση και το πολιτισμικό νεφέλωμα στο οποίο κολυμπάμε όλοι εκόντες-άκοντες, θα βγει το πραγματικά νέο και καινοτόμο, όπως μέσα από τη Νύκτα γεννιέται το Ορφικόν Ωόν. Ας μην απογοητευόμαστε. Ζούμε εποχές παρακμής, μεταβατικές εποχές εκπτώσεων, ξεπουλήματος των πολιτισμικών αγαθών όσο-όσο, τα κάθε λογής «ασημικά» θυσιάζονται στο βωμό της επιβίωσης, που όμως Ζωή δεν είναι.

 

Αυτή όμως δεν είναι η περίπτωση του Χρήστου Ναούμ. Δεν είναι συγγραφέας του σωρού. Δεν μιμείται κανέναν. Δεν μετα-μεταμοντερνίζει. Ο λόγος του δεν είναι ακατάληπτος. Η τεχνική του αδιόρατη. Ξέρει να κρύβει καλά τις «ραφές» του τεχνουργήματός του. Σαν γνήσιος χειρουργός δερματολόγος-αφροδισιολόγος ξέρει να απαλύνει τις αντιαισθητικές πτυχές και να αφαιρεί τους σπίλους που προσβάλλουν την Αρμονία. Μοιάζει παλιομοδίτης, σε όλα του: θεματολογία, υφολογία, αισθητική, μορφολογία, χαρακτηρολογία, ρυθμολογία…

 

Το καινούργιο του δραματικό επίτευγμα με τον άκρως συμβολικό τίτλο «Σάλπιγγα του αγγέλου» (που παραπέμπει σε ένα καθόλου αγγελικό σαρκοβόρον άνθος), ο βασικός του ήρωας, ο τριαντάρης Τόνυ, ψάχνει εναγωνίως «αγάπες και λουλούδια», αν κι έχει διαλέξει τον δύσβατο δρόμο του ομοερωτικού, κι ο προσωρινός σύντροφός του (και κυνικός δικηγόρος) Σίμος δεν φαίνεται να συμμερίζεται τον ρομαντισμό του. Αντιθέτως, πρεσβεύει το άκρως επικούρειον κι ελληνικότατον «ό,τι φάμε ό,τι πιούμε κι ό,τι αρπάξει ο….». Όσο για τον πατέρα του άτυχου κι ευαίσθητου νεαρού, άσ’ τα να πάνε. Η λαϊκούρα, η χυδαιότητα, η απαισιότητα (δεν υπάρχει τέτοια λέξη, τη φτιάχνω γιατί του ταιριάζει γάντι), όλα τα ελαττώματα της κουτοπόνηρης μικροαστικής τάξης στο έπακρον. Φτάνει στη μέγιστη εξαθλίωση να αρπάξει την «αρραβωνιαστικιά» του γιου του, κάνοντάς του όμως καλό, γιατί έτσι την ξεφορτώνονται και οι δύο. Ένας σύγχρονος Λάιος, απότομος κι αυταρχικός, που έχει συνηθίσει να προηγείται πάντα και να είναι ο μόνος κόκορας στο κοτέτσι. Δίπλα του, η κωμικοτραγική Ιοκάστη που αγγίζει τα όρια του μελοδραματικού, η Μάννα που δεν κωλώνει πουθενά προκειμένου να χαρίσει το γιο της την ευτυχία και να το δει να γαληνεύει. Δεν θα σας προδώσω την ιστορία, γιατί είναι όντως πρωτότυπη και με άκρως γαργαλιστικές λεπτομέρειες… Όμως θα επισημάνω το crescendo των τελευταίων σκηνών: αριστουργηματικό! Δεξιοτεχνία, χωρίς άλλο. Δεν τρέφω ουδεμία επιφύλαξη για το ταλέντο και την λογοτεχνική δεινότητα του Χρήστου Ναούμ. Απόδειξη η σκηνή του τέλους, που θα σοκάρει τους πάντες, όσο καλά κι αν κρύψει ο σκηνοθέτης ή οι ηθοποιοί (με τα σώματά τους) τα γεννητούρια της Μάνας και …Γιαγιάς επί σκηνής!!! Μάλιστα. Από τις πιο δυνατές, προκλητικές κι αποσβολωτικές καταστάσεις που έχει το ελληνικό μας θέατρο! Δεν υπερβάλλω. Διαβάστε το, ή όταν το δείτε επί σκηνής, θα καταλάβετε τι εννοώ. Για την ώρα, σιωπώ. Ουδέν έτερον να προσθέσω έχω. Μένω ενεός κι ευτυχής, που είμαι από τους πρώτους που προσέγγισε αυτό το πόνημα.

 

Όσο για τον χαρακτήρα του κεντρικού ήρωα: ναι, είναι σα να ταξίδεψε με τη «μηχανή του Χρόνου» από τη δεκαετία του 1980 και να προσγειώθηκε στην Αθήνα της Κρίσης του 2015 χωρίς να έχει περάσει από πάνω του ούτε μια μέρα. Μιλάει και σκέφτεται σαν έφηβος της μεταπολίτευσης, όταν μετά τη Χούντα ανθούσε μεν η σεξουαλική ελευθεριότητα, αλλά οι νέοι είχαν ακόμα οράματα, ιδεολογίες, φιλοδοξίες πνευματικές, διατηρούσαν μια ηθική υπόσταση κατά το μάλλον ή ήττον ηθική. Δεν υπονοώ τίποτα για το γενικό ξεχαρβάλωμα, την ισοπέδωση κι απαξίωση των πάντων που βιώνουμε τώρα (θέλοντας και μη) στη εποχή του Χάους! Και βέβαια, το Χάος αναδομείται κάποια στιγμή κι ανακρυσταλλώνεται με νεοπαγή τρόπο, υπακούοντας σε άλλη κάθε φορά μαθηματική Εξίσωση, όμως μέχρι τότε έχουμε πολλά ακόμα να δούμε, να ακούσουμε και να διαβάσουμε. Κι η «Σάλπιγγα Αγγέλου» του Χρήστου Ναούμ είναι από τα πλέον ενδιαφέροντα πνευματικά επιτεύγματα της πολυθρύλητης Κρίσης, που θα εμπνέει, ως φαίνεται, για δεκαετίες μετά… αν επιβιώσουμε (που το ελπίζω και το εύχομαι από καρδιάς, για όλους μας… για όλον τον κόσμο, ειδικά για τους καλούς κ’ αγαθούς ανθρώπους, τους αναξιοπαθούντες, τα θύματα αυτής της λαίλαπας, της μάστιγας, της ανωτέρας και κατωτέρας Βίας – αμήν! Γέγονε!!!).

 

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

 

Info:

http://gefira.gr/%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B9%CF%83%CE%BC%CE%BF%CF%83/%CE%B7-%CF%83%CE%AC%CE%BB%CF%80%CE%B9%CE%B3%CE%B3%CE%B1-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%AD%CE%BB%CE%BF%CF%85-%CF%83%CF%84%CE%BF-%CE%B8%CE%AD%CE%B1%CF%84%CF%81%CE%BF-%CF%8C/

Πρεμιέρα Τετάρτη 5 Απριλίου 21:00

Οι θεατρικές παραγωγές των εκδόσεων «Όστρια» απέκτησαν από φέτος μόνιμη στέγη στο ομώνυμο θέατρο στα Ιλίσια (πρώην «Ελυζέ», οδός Νυμφαίου 10-12) και παρουσιάζουν για 12 μόνο παραστάσεις το έργο του Χρήστου Ναούμ.

Η «Σάλπιγγα του Αγγέλου» είναι ένα κοινωνικό έργο που πραγματεύεται την διαφορετικότητα και τη σημερινή κατάσταση της σύγχρονης οικογένειας. Μιλάει για  τις ανάγκες ενός άνδρα που ψάχνει έναν σύντροφο πλάι του και την ανάγκη του να αποκτήσει παιδί. Ανθρώπινες καταστάσεις που  καλούμαστε καθημερινά, ως κοινωνία και ως άνθρωποι να αντιμετωπίσουμε, θέτοντας ερωτήματα και διλήμματα  βάζοντας το θεατή να αναμετρηθεί με τα νέα κοινωνικά δεδομένα.

Λίγα λόγια για το έργο

Ο Τώνης ένας νέος ευαίσθητος και ευάλωτος άντρας που θέλει να αποκτήσει παιδί. Αναζητάει το κατάλληλο σύντροφο, αλλά και μια παρένθετη μητέρα. Οι συνθήκες δεν είναι όμως και οι πιο κατάλληλες για εκείνον. Έχει να αντιμετωπίσει τον πατέρα του ο οποίος έχει άλλα όνειρα για εκείνον, αλλά και ο νέος του σύντροφος δεν τον στηρίζει και δεν τον ενθαρρύνει στα όνειρα του. Από την άλλη η μητέρα του θα βρεθεί σε μεγάλα διλήμματα αλλά είναι εκείνη που θα δώσει τη λύση…

 

Συντελεστές:

Σκηνοθεσία – Εικαστική επιμέλεια: Σίμος Παπαναστασόπουλος

Μουσική: Αναστάσιος Στέλλας

Φωτισμοί: Γιώργος Μελισσαρίδης

Φωτογραφίες: Διονύσης Κούτσης

Σοπράνο: Μαρία Λυμπεράκου

 

Παίζουν (με σειρά εμφάνισης):

Στέφανος Κακαβούλης, Αλέξιος Κοτσώρης, Αλεξία Μπογδάνου, Ανδρέας Μαριανός, Ήριννα Κέρα.

Παραγωγή: Εκδόσεις Όστρια

Θέατρο Όστρια (πρώην Ελυζέ)

Νυμφαίου 10-12

Προγραμματισμένη πρεμιέρα 5 Απριλίου.

Παραστάσεις: Τετάρτη, Πέμπτη στις 21.30, Κυριακή στις 20.00.

Εισιτήρια: 12 και 10 ευρώ. Μειωμένο 7

Τηλ. Κρατήσεων: 2112136882