του Στέφανου Κακαβούλη στο «Θέατρο κάτω από τη γέφυρα» και η ψυχοπαθολογία της νεοελληνικής Κρίσης

%ce%b3%ce%ba%cf%81%ce%b5%ce%ba%ce%b1%ce%bc%ce%b1%ce%bd%ce%b1%ce%b1%cf%86%ce%b9%cf%83%cf%83%ce%b1

Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

 

Ταλαιπωρημένο πλάσμα ο νεοέλληνας. Αγχωμένος, αγχωτικός κι αγχωγόνος. Παραγνωρισμένος αλλά και παραγνωρίζων, κοινωνικός αλλά και ατομοκεντρικός, με εξαίρετες ατομικές επιδόσεις κι αποδόσεις αλλά με χλωμό ομαδικό πνεύμα. Ίσως είμαστε ο μόνος λαός που αυτοσαρκάζεται διαρκώς από την Αρχαιότητα μέχρι σήμερα, αλλά δεν αυτό-βελτιώνεται. Ίσως είμαστε οι μόνοι σήμερα ευρωπαίοι (λέμε τώρα!) που δουλεύουν 18 ώρες το εικοσιτετράωρο σε 2-3 δουλειές ο καθένας αλλά δεν κάνουν καμία καλά κι αποτελεσματικά (οι εξαιρέσεις υπάγονται στην κατηγορία τού πρωταθλητισμού). Πολλή προσπάθεια με ισχνό αποτέλεσμα. Γι’ αυτό διαπρέπουμε όταν πάμε στο «εξωτερικό» και βρούμε έτοιμες δομές και θεσμούς αξιοκρατικούς που λειτουργούν. Την μέρα της αναγγελίας του θανάτου της Μαρίας Κάλλας, ο συνεργάτης της Γιάννης Τσαρούχης ανακοίνωσε στο κοινό των «Τρωάδων» που φιλοτεχνούσε: «Η Ελλαδίτσα βρήκε μικρή τη Μαρία Καλογεροπούλου και την έδιωξε». Αυτοί είμαστε: φθονεροί, μισαλλόδοξοι, μετριοκράτες κι αναξιοκράτες, εγωκεντρικοί και νάρκισσοι μέχρι αυτισμού. Το βλέπεις αυτό όταν προσπαθείς να βγεις από το λεωφορείο ή από το τραίνο. Εισβάλλουν όλοι κι ορμάνε για να πιάσουν ανύπαρκτες θέσεις πριν προλάβεις να εξέλθεις του σταματημένου οχήματος. Στο θέατρο επίσης. Εκεί που δεν είναι αριθμημένες οι θέσεις (αλλά κι εκεί που είναι αριθμημένες) όλοι τρέχουν να καταλάβουν την πρώτη σειρά, λες κι είναι «επίσημοι», βασιλιάδες, αυτοκράτορες, κόμητες και δούκισσες, λες κι έχουν προσφέρει στην τέχνη του θεάτρου και στον Πολιτισμό, λες κι είναι «κάποιοι», τους οποίους η κοινωνία οφείλει να προσκυνάει και να τιμάει ανελλιπώς… Αλλιώς, ποιος είδε τον θεό και δεν τον φοβήθηκε.

%ce%b3%ce%ba%cf%81%ce%b5%ce%ba%ce%b1%ce%bc%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%86%cf%89%cf%84%ce%bf1            Έτσι πήγα κι εγώ στο «Θέατρο κάτω από τη γέφυρα» να δω την καινούργια πρεμιέρα του πολύ ταλαντούχου Στέφανου Κακαβούλη, πήρα την δημοσιογραφική πρόσκληση κριτικού, κάθησα διακριτικά στην άκρη αριστερά, για ευρυχωρία, το θέατρο άρχισε να γεμίζει, δίπλα μου κάθησε ο ταλαντούχος μουσικός συντελεστής της παράστασης με μία ευσταλή κυρία, κι ανάμεσά μας έμεινε ελάχιστος χώρος τόσος ώστε να φιλοξενηθεί μια γάτα. Η παράσταση κόντευε ν’ αρχίσει, είχε χτυπήσει το τρίτο κουδούνι, οπότε εφόρμησε ανάμεσά μας μια οξυζεναρισμένη τυπική ελληνίδα μικροαστή, καταπιεσμένη και ανοργασμική, η οποία ανήγγειλε ηρωικώς στην επίσης πανομοιότυπη συνοδό της («όμοιος ομοίω… κι η κοπριά στο λάχανο»): «εμένα εδώ είναι η θέση μου κι εδώ θα κάτσω!!!» και σφηνώθηκε ανάμεσά μας. Πετάχτηκα ευθύς επάνω, γιατί εθεώρησα ο τάλας ότι η κυρία ήταν ηθοποιός και συμμετείχε στην παράσταση. Πήγα διακριτικά στα πίσω καθίσματα και παρακολούθησα το έργο, που μια σύγχρονη Ιοκάστη-Μήδεια-Αγαύη ευνουχίζει τελετουργικά το γιο της και εξοντώνει την υποψήφια παρ’ ολίγον νύφη της. «Γκρέκα μάνα» αυτιστική, εγωιστική, ατομοκεντρική, ατομίστρια, αμόρφωτη, ανύπαρκτη, ακρωτηριασμένη συναισθηματικά κι ερωτικά «γουρούνα και χήρα-χοίρα-ζωντοχήρα», απαράδεκτη. Ένας γιος «μορφωμένος» που πληρώνει πολύ ακριβά το πέταγμα προς την ανεξαρτησία του κι ένας ομφάλιος λώρος που δεν κόπηκε ποτέ, πριν από τη βίαια χειρουργική γόρδια τομή που του επέβαλε η μοίρα.

%ce%b3%ce%ba%cf%81%ce%b5%ce%ba%ce%b1%ce%bc%ce%b1%ce%bd%ce%b1%cf%86%cf%89%cf%84%ce%bf2           Συγκλονιστικός ο λόγος από τον συγγραφέα Στέφανο Κακαβούλη. Ξέρει να δημιουργεί δραματικές εντάσεις και να τις αναπτύσσει σκηνικά. Γνωρίζει την τέχνη δομήσεως ρόλων, διδάσκει τους ηθοποιούς ως άνθρωπος που κατέχει την τέχνη της υποκριτικής εκ των έσω, είναι ποιητής της σκηνής και της οθόνης, είναι καλλιτέχνης ολικός κι ευαίσθητος, είναι καταγραφέας της νοσηρής πραγματικότητας γύρω μας, στα χρόνια της μεγάλης Κατάθλιψης που προηγήθηκε και θα έπεται βεβαίως της οικονομικής κρίσεως ταύτης…

Εξαίρετοι και οι τρείς ηθοποιοί: Μαρία Χριστοδούλου, Γιάννης Βλάχος, Μαρία Γουλά. Δεν θα ξεχωρίσω κανέναν. Λειτούργησαν ως ομάδα και υπάκουσαν πειθήνια στην ενορχήστρωση ετούτου τού αποτροπιαστικού αλλά συνταρακτικού θεάματος. Η ωμότητα της μάνας είναι τόσο αληθοφανώς ρεαλιστική, τόσο πειστική που καταντά σχεδόν αντι-αισθητική. Καταργεί δηλαδή την χαρμολύπη του μαγικού ρεαλισμού κι ακυρώνει οποιαδήποτε αισθητική ηδονή του θεατή, που τρομάζει, θέλει να το βάλει στα πόδια και δεν νιώθει ούτε καν τον αριστοτελικόν «έλεον και φόβον» που προκαλεί στο κοινό η κλασική αττική τραγωδία. Γιατί η νέα ελληνική τραγωδία είναι σαν απόστημα, σαν λέπρα, σαν σύφιλη στο τρίτο στάδιο, είναι γεμάτη πύον κι εμετό… «Έτσι θα μιλούσε η ζωή αν μιλούσε», γράψανε συχνά για τα έργα του νατουραλισμού. Ο Στέφανος Κακαβούλης πηγαίνει ακόμα πάρα πέρα: παρά τις ποιητικές υπερβάσεις, με τις οποίες εμβολιάζει στοχαστικά το πρωτογενές δραματικό του κείμενο, συνηγορεί υπέρ ενός θεάτρου της ωμότητας, σκληρό κι ανελέητο. Οι άνθρωποι χωρίς τις μάσκες τους. Οι ρόλοι στην πρωτόγονη κυριαρχία των ενστίκτων παραδομένοι. Θέματα ταμπού, όπως η παιδεραστία των προτεσταντών-καθολικών κληρικών, ο ασφυκτικός έρωτας της μάνας για τον μοναχογιό της, η απαίτηση της τρυφερότητας και της συνενοχής μεταξύ ατόμων διαφορετικών γενεών και με χάσμα ηλικίας, όλ’ αυτά είναι θέματα που αποτελούν σαφώς την πρώτη ύλη της Λογοτεχνίας και της Τέχνης, αλλά απαιτούν λεπτό χειρισμό για να μην προκαλέσουν την πλήρη αποστροφή στο θεατή.

Εδώ είδαμε την ελληνίδα Μάνα στη χειρότερη εκδοχή της. Το άσμα του Μαρκόπουλου Λένγκω «Στην κυρά-μάνα μας μην δίνετε βοήθεια…», βρήκε εδώ την πλέον δυσαρμονική απόδοσή του, αφού εκεί υπήρχε μελωδία και μια κάποια γλυκύτητα τής υχώρεσης (συν-χωρώ) [αν όχι της συν-γνώμης, που είναι ανώτερη έννοια κι απαιτεί λεπτοφυέστερες πνευματικές διεργασίες]…

Ήμουνα τόσο επηρεασμένος από τις καλές ερμηνείες των ηθοποιών και την άριστη απόδοση του έργου, που πήγα στην θρασύτατη οξυζεναρισμένη κυρία κι ενόσω εκείνη το έπαιζε κουλτουριάρα σε μια τρίτη γνωστή της (του ίδιου, υποθέτω, φυράματος) κι ετοιμαζόταν να προβεί σε μια βαθυστόχαστη ανάλυση του έργου, την κεραυνοβόλησα: «ΕΙΣΤΕ ΚΙ ΕΣΕΙΣ ΣΑΝ ΤΗ ΜΑΝΑ-ΓΚΡΕΚΑ ΤΟΥ ΈΡΓΟΥ. ΜΕ ΣΗΚΩΣΑΤΕ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΣΗ ΜΟΥ ΜΕ ΤΟ ΈΤΣΙ ΘΕΛΩ. ΔΕΝ ΘΑ ΈΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΗΓΑΙΝΕΤΕ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΛΛΑ ΣΕ ΡΩΜΑΪΚΕΣ ΑΡΕΝΕΣ, ΣΤΟ ΓΗΠΕΔΟ ΜΕ ΤΟΥΣ ΧΟΥΛΙΓΚΑΝΣ ΚΑΙ ΜΕ ΆΛΛΑ ΠΡΩΤΟΓΟΝΑ ΘΕΑΜΑΤΑ» (το απέναντι γήπεδο είχε αγώνα εκείνην ακριβώς την ώρα). Έφυγα πριν προλάβω να εισπράξω τις αντιδράσεις της. Δεν με ενδιέφεραν εξάλλου. Ανοϊκιές και πανομοιότυπες. Μπαίνοντας στο τραίνο με τσαλαπάτησαν φίλαθλοι και μη. Ξέρετε, σε αυτή την κρίσιμη πραγματικότητα που βιώνουμε καθημερινά εκόντες-άκοντες («μαζί με τα ξερά καίγονται και τα χλωρά»), η ενσυναίσθηση (empathy) γίνεται συχνά εμπάθεια κι η εκτόνωση δεν περιορίζεται πάντα σε φραστικά-λεκτικά μέσα… Το θέατρο, από αυτή την άποψη, και η Τέχνη γενικότερα, είναι ένα πεδίο ασφαλούς, υγιούς κι εποικοδομητικής εκτονώσεως της διαμεσολαβημένης εμπειρίας. Προς γνώσιν και συμμόρφωσιν… Μάλιστα.

Ο Στέφανος Κακαβούλης είναι σημαντική μονάδα στη θεατρική μας πραγματικότητα. Μοναχική, ποιητική, ανέγγιχτη από τη μιζέρια του κόσμου και την αθλιότητα της εποχής. Αν δεν αυτοκαταστραφεί ή αν δεν καταποντιστεί από το τσουνάμι της κακογουστιάς των διαπλεκόμενων που μας κατακλύζει καθημερινώς, θα γίνει κάποτε κλασικός και θα δρέψει δάφνες, διεθνείς, στην τρίτη του ηλικία προφητεύω, γιατί εντός Ελλάδος τα φίλτρα, οι κρησάρες και τα «δίχτυα» απ’ όπου πρέπει να περάσεις ένα πολλά, συνυφασμένα, αλληλοδιαπλεκόμενα κι αμείλικτα για τους εισβολείς, για τους μεμονωμένους, για τους παρίες, γι’ αυτούς που δεν θα τα λέγαμε «δικά μας παιδιά», που όσο κι αν δεν είναι «επικίνδυνοι» για τους τα φαιά φορούντες, είναι σίγουρα απέναντί τους αφού δεν είναι «μαζί» τους.

Η «Γκρέκα Μάνα» του Στέφανου Κακαβούλη είναι από τα λίγα νεοελληνικά έργα που απεικονίζουν με τόσο μελανά και αληθινά χρώματα τη νοσούσα περιρρέουσα ατμόσφαιρα της Ελλάδας στα τσαλακωμένα χρόνια τής Κρίσης, ετούτης της Κρίσης, που δεν είναι ούτε η πρώτη και δεν θα είναι – αλίμονο – η τελευταία. Μια πραγματικότητα για γερά νεύρα. Μέσα όμως από παρόμοιες αντιξοότητες προέκυψε η περίφημη «γενιά του 1930» κι όλοι όσοι δόξασαν την Ελλάδα εκτός των συνόρων της.

Ο Στέφανος Κακαβούλης είναι ένας από τους μύθους του μέλλοντος. Για την ώρα είναι απλώς ήρωας, με πρώτο του μέλημα (αλλά όχι έσχατο) να επιβιώσει.

Εξαίρετοι όλοι οι συντελεστές αυτής της συνταρακτικής παράστασης:

 

Πρωτότυπη μουσική: Ηλίας Κουρτπαρασίδης,

Φωτογράφος: Άγγελος Μανιάτης,

Φωτισμοί: Σωκράτης Μπασιακούλης,

Ενδυματολόγος: Αναστασία Αβιώτη,

Βοηθός Ενδυματολόγου: Λιλί Πόνου.

Graphics: Σοφία Κακαβούλη.

 

 

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

 

 

INFO:

 

http://www.zougla.gr/politismos/8eatro-politismos/article/greka-mana8eatro-kato-ap-ti-gefira

 

Προγραμματισμένη πρεμιέρα: Κυριακή 5 Φεβρουαρίου, στις 21.00

Το έργο του Στέφανου Κακαβούλη, Γκρέκα Μάνα («Μια Μάνα – Μια χώρα»), θα ανέβει σε δική του σκηνοθεσία στην κεντρική σκηνή του θεάτρου «Κάτω από τη Γέφυρα». Πρόκειται για ένα έργο που πρέπει όλες οι μανάδες -και κυρίως αυτές που έχουν γιους- να δουν.

Με αφορμή την Οιδιππόδεια, ερωτική και αφαιμακτική σχέση μιας μάνας με τον γιο της και την απόρριψη της σχέσης του με μια μεγαλύτερη του γυναίκα, περιγράφεται αλληγορικά η σημερινή Ελλάδα της κρίσης που καταπιέζει τα παιδιά της και τα διώχνει προς το εξωτερικό.

 

Η Αργυρώ, πρόσφατα συνταξιοδοτημένη από σούπερ μάρκετ, ζει με τον γιο της, Νίκο. Του έχει παθολογική αγάπη και τον θέλει κοντά της. Δεν εγκρίνει τη σχέση του με τη Γιάννα, μια μεγαλύτερη του γυναίκα που θέλει να τον πάρει μαζί της στην Αυστραλία μιας και εδώ είναι άνεργος. Η Αργυρώ προτιμά να ξαναδουλέψει και να ζει τον γιο της παρά να τον στερηθεί.
Συντελεστές
Συγγραφή-Σκηνοθεσία: Στέφανος Κακαβούλης

Παίζουν: Μαρία Χριστοδούλου, Γιάννης Βλάχος, Μαρία Γουλά


Τιμές εισιτηρίων
:
Γενική είσοδος: 12 ευρώ
Άνεργοι, φοιτητές: 7 ευρώ

Προπώληση: 10 ευρώ

Θέατρο «Κάτω απ’ τη Γέφυρα»
Πλατεία ηλεκτρικού σταθμού Ν. Φαλήρου
Τηλ.: 210 4816200
Τηλ. & Φαξ: 210 4816207
E-mail: info@katoapotigefyra.gr
www.katoapotigefyra.gr
fb: Θέατρο Κάτω απ’ τη Γέφυρα

Τελευταία ενημέρωση: Τετάρτη, 18 Ιανουαρίου 2017, 14:35

 

 

http://katoapotigefyra.gr/%CE%B3%CE%BA%CF%81%CE%B5%CE%BA%CE%B1-%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%B1/

Γκρέκα Μάνα

Συγγραφή-Σκηνοθεσία: Στέφανος Κακαβούλης

 

Μια Μάνα – Μια χώρα»

Το έργο του Στέφανου Κακαβούλη θα ανέβει σε δική του σκηνοθεσία στην κεντρική σκηνή του θεάτρου «Κάτω από τη Γέφυρα». Πρόκειται για ένα έργο που πρέπει όλες οι μανάδες και κυρίως αυτές που έχουν γιους να δουν.
Με αφορμή την Οιδιππόδεια, ερωτική και αφαιμακτική σχέση μιας μάνας με το γιο της και την απόρριψη της σχέσης του με μια μεγαλύτερη του γυναίκα, περιγράφεται αλληγορικά η σημερινή Ελλάδα της κρίσης που καταπιέζει τα παιδιά της και τα διώχνει προς το εξωτερικό.

Η Αργυρώ πρόσφατα συνταξιοδοτημένη από σούπερ μάρκετ ζει με τον γιο της, Νίκο. 

‘Του έχει παθολογική αγάπη και τον θέλει κοντά της.’

 

Δεν εγκρίνει τη σχέση του με την Γιάννα, μια μεγαλύτερη του γυναίκα που θέλει να τον πάρει μαζί της στην Αυστραλία μιας κι εδώ είναι άνεργος. Η Αργυρώ προτιμά να ξαναδουλέψει και να ζει τον γιο της παρά να τον στερηθεί.

 

Πρεμιέρα 5 Φεβρουαρίου στις 21.00

 

Κάθε Κυριακή στις 21:00

Τιμές εισιτηρίων: 12 € γενική είσοδος, 7 € ανέργων, φοιτητών

Προπώληση : 10 €

ΘΕΑΤΡΟ «ΚΑΤΩ ΑΠ’ ΤΗ ΓΕΦΥΡΑ»

Πλατεία ηλεκτρικού σταθμού Ν. Φαλήρου

Τηλέφωνο 210 4816200, τηλ.&φαξ 210 4816207

e-mail: info@katoapotigefyra.gr