Pazolinitopmovie

Παζολίνι, σαράντα χρόνια μετά την αναγκαστική σιωπή του. Ο Γιάννης Σολδάτος μιλάει εκ μέρους του σε ένα έργο εικονοκλαστικό και προκλητικό, από ιδεολογική κυρίως πλευρά

PazoliniPhoto02

Γράφει ο θεατρολόγος και κριτικός Κωνσταντίνος Μπούρας

 

Οι μύθοι αναβιώνουν πάντα μέσα από το συλλογικό ασυνείδητο. Είναι σαν τον νερό των ωκεανών: εξατμίζεται, ταξιδεύει με τα σύννεφα, κάνει το γύρο της γης – όσο προλάβει – και μετά πέφτει στη γη ή στη θάλασσα, ως βροχή, χαλάζι, χιόνι, αποθηκεύεται στον υδροφόρο ορίζοντα και βγαίνει στην επιφάνεια ως ρυάκι, ποτάμι, καταρράκτης σε ανύποπτα σημεία εκβάλλεται για να χυθεί στην πλατιά γκρίζα θάλασσα. Ο Πιερ Πάολο Παζολίνι, όπως και η Κάλλας, ιερά τέρατα της Τέχνης του εικοστού αιώνα, γίνανε φορείς μιας Γνώσης που τους υπερέβαινε, μιας Γνώσης αρχαίας, βυθισμένης στα ζωικά ένστικτα της προαιώνιας ανθρώπινης φυλής. Το Ιερό και το Ά-λογο, το ταπεινόν και υψηλόν, το ζωώδες και το αγγελικό συμπλέκονται δημιουργικά στο παρασυμπαθητικό σύστημα του ανθρώπου, που ανεβαίνει συμπλεκόμενο τη σπονδυλική στήλη σε δύο ρεύματα (ανιόν και κατιόν – η γνωστή κουνταλίνι – τα φίδια στο κηρύκειο του Ερμή…). Στο Μουσείο Ανατολίτικης Τέχνης του Σαν Φρανσίσκο είδα ένα άγαλμα του Βούδα μετά τη φώτιση. Ήταν σοκαριστικό! Επτά κόμπρες ανέβαιναν στη ραχοκοκκαλιά του και πετούσαν τα ανοιγμένα τους κεφάλια στο φωτοστέφανό του. Μία για κάθε τσάκρα (ενεργειακό τροχό που μεταλαμπαδεύει κοσμική ενέργεια – οργόνη – στο υλικό μας σώμα. Ουδείς μπορεί να φωτιστεί, να χρησιμοποιήσει το 100% του εγκεφάλου και της ψυχοσωματικής του δομής χωρίς την αγαστή, την ελεγχόμενη, την καθαγιασμένη από την Αγάπη έκρηξη της κουνταλίνι εντός του. Ασώματες κεφαλές δεν μπορούν να αγαπούν γιατί μισούν τον εαυτό τους και θεωρούν το σώμα τους ρυπαρόν. Το σώμα όμως είναι ο ναός της ψυχής, καθαγιάζεται από την παρουσία του Πνεύματος εντός του και λειτουργεί ως φορέας της αυτό-κινήτου ψυχής, σύμφωνα με τον Πλάτωνα. Η τραγικότητα του Δυτικού Πολιτισμού μας – τουλάχιστον μέχρι σήμερα – είναι η ρασιοναλιστική απαγόρευση των φυσικών ενστίκτων, ως ταραχοποιά κι επικίνδυνα για την Τάξι. Το μόνο που επιτυγχάνεται είναι η δυστυχία του ατόμου και η διαστροφή των υγιών ροπών του, σε σαδομαζοχιστικές ακρότητες, σαν αυτές που εικονοποίησε ο Πιερ Πάολο Παζολίνι στην προκλητική του ταινία «Σαλό». Το μήνυμα εκεί είναι καθαρό. Αγαπηθείτε γιατί αλλιώς χανόμαστε. Ερωτευθείτε χωρίς συμφέρον και υπολογισμό, γιατί μόνον έτσι θα λυτρωθείτε. Αποτινάξτε πεπαλαιωμένες μεσαιωνικές συμβάσεις και βαδίστε ελεύθεροι προς την Ισότητα, τη Δημοκρατία, την Ελευθερία. Μην επιτρέπετε σε δυνάστες να κατέχουν το σώμα και την ψυχή σας. Ελευθερία ή Θάνατος! Κι ο Θάνατος τον περίμενε στα μάτια ενός ταλαίπωρου βιασμένου ορφανού, που τον είδε σαν εκπρόσωπο της τάξης των εξουσιαστών και τον εκδικήθηκε, για να δηλώσει μετά από χρόνια φυλακής ότι «τον αγαπάει». Αυτό το «σκότωσε γιατί τον αγαπούσε» είναι τόσο γελοίο και παιδιάστικο. Σα να στραγγαλίζεις ένα αηδόνι για να το κάνεις να τραγουδήσει! Ο Πιερ Πάολο Παζολίνι, ο Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ, ο Κώστας Ταχτσής, ο Μένης Κουμανταρέας πλήρωσαν στην πράξη την ελευθεριάζουσα άποψή τους για τη λατρεία του  λαϊκού στην πιο βίαια, ακαλλιέργητη κι απολίτιστη μορφή του. Όταν παίζεις με τη φωτιά καίγεσαι. Ο Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ αναζήτησε την αγάπη στους υπονόμους των σφαγείων («Η χρονιά με τα δεκατρία φεγγάρια»). Ο ποιητής Γιώργος Χρονάς στο ποίημά του όπου συναντιούνται η Μαρία Κάλλας με τον Πιερ Πάολο Παζολίνι βάζει τον μεγάλο κινηματογραφιστή να ζητάει να του φέρουν ένα ανάξιο άτομο για να το υπηρετήσει. Τι μεγάλος στίχος! Πόσο αληθινός. Υπήρχε ένας Ολυμπιονίκης, ο Τζωρτζ Λουγκάνις, που είχε σαρώσει όλα τα χρυσά μετάλλια κολύμβησης, πέθανε όμως από aids και στα ειλικρινή και τίμια απομνημονεύματά του καταδίδει τον «δεσμό» του, έναν ανάξιο, κομπλεξικό, χωρίς ίχνος αυτογνωσίας, επικίνδυνο λούμπεν άνθρωπο. O Ζαν Ζενέ μεγάλωσε στα ορφανοτροφεία, στα αναμορφωτήρια στις φυλακές. Όνειρό του ήταν να σφαχθεί από ένα λαϊκό τεκνό. Πέθανε «άδοξα» από καρκίνο σε ένα φτηνό ξενοδοχείο. Το ίδιο κι ο Τεννεσσή Ουίλλιαμς. Πνίγηκε από το φελλό μιας μποτίλιας γεμάτης φτηνό αλκοόλ. “Each man kills the thing he loves” (από τον «Καυγατζή» των Ζενέ-Φασσμπίντερ). «Ο καθένας διαλέγει τον δικό του θάνατο κι αυτό το παιχνίδι είναι η Ζωή» (γράφει ο Νομπελίστας Γιώργος Σεφέρης). Οφείλουμε αγάπη πρωτίστως στον εαυτό μας. Μόνον τότε μπορούμε να αγαπήσουμε τον πλησίον μας «ως σεαυτόν». Και η  Κάλλας και ο Παζολίνι πλήρωσαν την ανιδιοτελή, την ανυπέρβλητη αγάπη τους για τους Άλλους, ταπεινοί, απελπισμένοι, συνειδητοποιώντας το μάταιο της ύπαρξης έφυγαν «νωρίς», γιατί πρόλαβαν κι αυτοπραγματώθηκαν.

Ο Γιάννης Σολδάτος είναι ένας αναγεννησιακός άνθρωπος, πολύπλευρος, πολυτάλαντος, πολύφερνος. Έπιασε το νόημα της Παζολινικής ιδιαιτερότητας χωρίς τις αντίστοιχες προσλαμβάνουσες. Έγινε ως ηθοποιός η προσωπίδα μέσα από την οποία ομίλησε η φωνή του μεγάλου εκλιπόντος. Ως καλός γνώστης του κινηματογράφου διάβασε τις ταινίες του Παζολίνι, με τη δική του επτανησιακή θεώρηση του Ά-λογου κι εμπλούτισε το συλλογικό μας συνειδητό με την ελληνική λαλιά ενός πανανθρώπινου μύθου. Άθλος, συγγραφικός και λογοτεχνικός. Η τόλμη του δεν προκαλεί, η ιδεολογική θρασύτητά του είναι απολύτως συμβατή με το πνεύμα των Καιρών, την εποχή της Κρίσης, όπου όλες οι αξίες αναθεωρούνται και μια καινούργια Χρυσή Εποχή γλυκοχαράζει πάνω από το Χάος και τα σαστισμένα κεφάλια των ανθρώπων. Είναι σημαντικό το γεγονός ότι ένας καρα-στρέιτ άνθρωπος (πιο πολύ δεν γίνεται) διαβάζει τίμια το έργο και τη σκέψη ενός ακραία αυτοκαταστροφικού  ομοφυλόφιλου. Αυτή η δημοκρατία των φύλων και των ερωτικών πεποιθήσεων βρίσκει σύμφωνη την πλειονότητα των σκεπτομένων ανθρώπων (με ελάχιστες σκοτεινές εξαιρέσεις). Ο καθημερινός φασισμός πηγάζει από το γεγονός ότι δεν αναγνωρίζουμε τον Θεό στους άλλους και δεν αντέχουμε την αντανάκλασή μας στα μάτια του συνανθρώπου μας. Μας ενοχλεί μόνο αυτό που δεν μπορούμε να αντέξουμε μέσα μας, αυτό που η αυτογνωσία μας έχει παραχώσει σαν γάτα, έχει αγνοήσει σαν στρουθοκάμηλος.

 

Ο Γιάννης Σολδάτος επιτυγχάνει έναν άθλο, όπου όλες οι Τέχνες συναντιώται: Λόγος – εικόνα – μουσική – χορός – σώμα. Ναι, το σώμα είναι τέχνη αφ’ εαυτής. Και το γίγνεσθαι όταν κατακτά το ευ ζην γίνεται σοφία.

 

Με βάση τον αυτοσχεδιασμό της πρόβας, ένα έργο εν εξελίξει με σαφή δομή και ξεκάθαρες προθέσεις. Αυτό είναι το θεατρικό έργο του Γιάννη Σολδάτου «Όταν ο Παζολίνι συνάντησε το αγόρι που του πρόσφερε το θάνατο» στο Studio Κυψέλης σε σκηνοθεσία Γιώργου Λιβανού.

 

Ένα δίωρο θέαμα γροθιά στο στομάχι των «τα φαιά φορούντων» για να θυμηθούμε τον Καβάφη.

 

Ο Γιώργος Λιβανός έχει αναπτύξει μια ειδικότητα στο αισθητικό θεατρικό γυμνό, ξεγυμνώνοντας ταυτόχρονα τις ψυχές των ηθοποιών του. Ήταν όλοι ταιριαστοί στη διανομή. Άψογοι. Κάποιοι περισσότερο ελεύθεροι σωματικώς, κάποιοι λιγότερο. Όμως ηθοποιός σημαίνει φως. Όταν εγκάλεσαν την αρχαία εταίρα Φρύνη στο δικαστήριο, αυτοί έπεισε τους άντρες δικαστές να την αθωώσουν πετώντας τα ρούχα της (κι όχι βγαίνοντας έξω από τα ρούχα της). Εκείνοι αναγνώρισαν την αρμονία του Κάλλους ενός σώματος που χρησίμευσε ως πρότυπο για το άγαλμα της θεάς Αφροδίτης και την άφησαν ελεύθερη. Οι δικές μας κοινωνίες είναι περισσότερον υποκριτικές. Ξεχνούν το Κάλλος, εις όφελος – νομίζουν – της Ισχύος. Όμως Σοφία χωρίς Αρμονία δεν είναι εφικτή. Για την ακρίβεια, πρόκειται για σχήμα οξύμωρον. Η Εξουσία χωρίς Δημοκρατία και Αγάπη είναι απάνθρωπη και τυραννική.

 

Δεν θα ξεχωρίσω κανέναν από τους ηθοποιούς, γιατί αυτού του είδους τα θεάματα είναι εύθραυστα και προϋποθέτουν ευγενή σύμπνοια, χωρίς άμιλλες. Η ενέργεια που μεταδίδεται από σκηνής στο θεατή είναι τρομακτικά συμπαγής και κάθε προσπάθεια αυτοπροβολής θα την διέστρεφε σε ένα προ πολλού νεκρό αστικό θέατρο. Γι’ αυτό προσοχή. Το εγγρηγορός της ομάδας είναι ένα και μοναδικό. Διασφαλίστε το όλοι! Ο θεατής έρχεται για να δει την ουσία του έργου και της προσωπικότητας του Παζολίνι και δεν πρέπει να θαμπωθεί από κατά τόπους λάμψεις. Ευτυχώς, όλα τα «παιδιά» ήταν υπέροχα, σεμνά και υπάκουα στα κελεύσματα σκηνοθέτη, συγγραφέα, χορογράφου, μουσικού, σκηνογράφου κι ενδυματολόγου. Μια κάποια σεμνοτυφία καλόν είναι να απαλειφθεί γιατί και γυμνό και ντυμένο δεν γίνεται. Η Κλασική Αρχαιότητα μας δείχνει το μέτρο, το ανθρώπινο. Ό,τι είναι φυσικό είναι αγνό και όμορφο. Αλλιώς δεν θα το έπλαθε ο Πάνσοφος Δημιουργός μας. Περισσότερη τόλμη λοιπόν κι αγνότητα, προθέσεων, σκέψεων κι εκφράσεων.

 

ΈΝΑ ΘΕΑΜΑ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΟΥΜΕ ΚΑΙ ΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΤΟΥΜΕ.

 

Ο Γιάννης Σολδάτος παραμένει για δεκαετίες έκπληξη. Σαν παιδί που ανακαλύπτει τον κόσμο κι εξελίσσεται. Ας τον ανακαλύψουμε κι εμείς. Το αξίζει και το δικαιούται!

 

Ο Παζολίνι πλήρωσε με τη ζωή του αυτό το κήρυγμα. Ας ελπίσουμε ότι δεν θα χρειαστούμε άλλους. Το ανθρώπινο είδος έχει γίνει πολλές φορές φονιάς τρώγοντας τις ίδιες του τις σάρκες και τα παιδιά του. Αρκεί! Ας πάρουμε τα μαθήματά μας με τον κόσμιο, πνευματικό τρόπο. Όχι άλλο αίμα, βία κι αδικία, συνάνθρωποί μου!

 Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

 

Πληροφορίες για την παράσταση:

Oι ΘΕΑΤΡΙΝΩΝ ΘΕΑΤΕΣ γιορτάζουν τα δέκα χρόνια τους στο θεατρικό μας γίγνεσθαι με μια νέα υποσχόμενη παραγωγή. Παράλληλα με τα ΒΡΩΜΙΚΑ ΚΟΛΠΑ και το LEONARDO’S RING ξεκινούν στο STUDIO ΚΥΨΕΛΗΣ οι παραστάσεις την Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου για το έργο του Γιάννη Σολδάτου » ΟΤΑΝ Ο ΠΑΖΟΛΙΝΙ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕ ΤΟ ΑΓΟΡΙ ΠΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΕ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ» σε σκηνοθεσία Γιώργου Λιβανού και κινηματογράφιση Γιάννη Σολδάτου.

Πρόκειται για ένα φιλόδοξο εγχείρημα , που προετοιμάζεται 6 μήνες. Αφετηρία αποτέλεσε, ένα καινούριο θεατρικό , με αφορμή τα σαράντα χρόνια από το θάνατο του μεγάλου σύγχρονου δημιουργού, που ο Γιάννης Σολδάτος έγραψε για το Γιώργο Λιβανό και τη συγκεκριμένη ομάδα ηθοποιών, που διαλέχτηκε μετά από ακρόαση και που η γραφή του, ολοκληρώθηκε στη διάρκεια των προβών.
Η βασική ιδέα. Ένας σκηνοθέτης στην Ελλάδα του σήμερα, αποφασίζει να ασχοληθεί με το έργο του Πιερ Πάολο Παζολίνι. Συνθέτει μια ομάδα καλλιτεχνών και μαζί δοκιμάζουν να αναπαραστήσουν, τις πιο γνωστές σκηνές από ταινίες του δημιουργού. Λεπτό με λεπτό ταυτίζονται με το αυθεντικό έργο του καλλιτέχνη και με ένα άλμα στο χωροχρόνο βρίσκονται 50 χρόνια πριν στα πλατό που γυρίζονταν οι ταινίες του. ΟΙ πρωταγωνιστές του Παζολίνι, οι προσεγγίσεις που δοκίμασε και τον χαρακτήρισαν, πληροφορίες για τον ίδιο και τον τρόπο που πειραματίστηκε με το φακό , τον άνθρωπο, το σώμα και την φιλοσοφία και πάνω απ΄ όλα η σχέση του με τη Μαρία Κάλλας, όπως ξεπηδά από τις επιστολές που αντάλλαξαν και συνεντεύξεις εποχής, δημιουργούν ένα σκληρό κείμενο , τολμηρό και απαιτητικό, το οποίο επιχειρεί να σκιαγραφήσει το μύθο ενός σύγχρονου κολασμένου.
Πώς ο Παζολίνι, που αποτύπωσε όσο κανείς στο σύγχρονο κινηματογράφο το ρεαλισμό και το πάθος μαζί τον έρωτα και τις εναγώνιες υπαρξιακές αναζητήσεις, σχηματοποιείται μέσα από την επαφή του με ανθρώπους , σκηνές από ταινίες του και τον αιφνίδιο θάνατο του, που όχι μόνο δεν τον άφησε στη λήθη , αλλά τον πέρασε στους δημιουργούς που σφράγισαν με την ιδεολογία του και την τοποθέτηση τους την Σύγχρονη Έβδομη Τέχνη, θα το μάθουμε 25 Φλεβάρη.
Ο Πιερ Πάολο, Η Κάλλας, ο Σέρτζιο, ο Φάμπιο, η Μαρκέλλα, η Συλβάννα Μαγκάνο, και δεκάδες ακόμα ήρωες θα σας περιμένουν να σας παρασύρουν μαζί με σκηνές από το ΔΕΚΑΗΜΕΡΟ, το ΘΕΩΡΗΜΑ, τη ΜΗΔΕΙΑ, τον ΟΙΔΙΠΟΔΑ, τις ΧΙΛΙΕΣ ΚΑΙ ΜΙΑ ΝΥΧΤΕΣ, τη ΜΑΜΑ ΡΟΜΑ, το ΣΑΛΟ, τους ΘΡΥΛΟΥΣ ΤΟΥ ΚΑΝΤΕΡΜΠΟΥΡΥ, το ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ, δεμένες με όπερα και ιταλικές καλτσονέττες του ’60, που εκτελούνται ζωντανά με συνοδεία από πιάνο και κιθάρα.
Μια εικονοκλαστική παράσταση με κινηματογραφική δόμηση, ερωτισμό και πάθος , τιμή στα 40 χρόνια από το θάνατο του Παζολίνι.

Σκηνοθεσία – φωτισμοί Γιώργος Λιβανός
Κείμενο – κινηγματογράφιση Γιάννης Σολδάτος
Σύμβουλος Βασίλης Μπουζιώτης
στίχοι Μαριάννα Τόλη
Χορογραφία Σίμωνας Πάτροκλος
Σκηνικό – κοστούμια Γιοβάννα Πρασσίνου
Δραματουργική ανάλυση Γιάννης Ζέρβας
Μουσικοί αυτοσχεδιασμοί- διδασκαλία Νίκη Γκουντούμη
Βοηθοί σκηνοθέτη Βασίλης Θεοδώρου – Έλενα Μιχαλάκη
Βοηθοί σκηνογράφου Απόστολος Κρίτσας – Διονύσης Κατερέλλος
Βοηθός ενδυματολόγου Βάνια Αλεξάντροβα
Φωτογραφίες Ήρα Σαραντάκη -Δευκαλίων Βελερεφώντης -Απόστολος Κρίτσας

Πρωταγωνιστούν Γιώργος Λιβανός, Γιώτα Φωτοπούλου, Βερόνικα Ηλιοπούλου, Παναγιώτης Κατσίκης , Νίκος Χαλατζίδης, Έλενα Μιχαλάκη, Μάγδα Φράγκου, Έρη Παπαγαλάνη, Γιάννος Τριανταφύλλου, Κέλλυ Καιμάκη, Λίλη Τέγου, Βασίλης Θεοδώρου και ο Αγησίλαος Σιούνας
στο πιάνο ζωντανά η Νίκη Γκουντούμη

ΤΟ ΕΡΓΟ ΕΙΝΑΙ ΑΥΣΤΗΡΑ ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΟ ΓΙΑ ΑΝΗΛΙΚΟΥΣ

Διάρκεια παράστασης 120′ χωρίς διάλειμμα

ΗΜΕΡΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ
ΤΕΤΑΡΤΗ και ΠΕΜΠΤΗ 21.15
STUDIO ΚΥΨΕΛΗΣ Σπετσοπούλας 9 , από Κυψέλης 51
Τηλέφωνο – πληροφορίες κρατήσεις 210 8819571
ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ
15 ευρώ με ποτό
10 ανέργων