ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΜΟΛΑΡΗ

Της  Παρασκευής  Μόλαρη, Εκπαιδευτικού-μεταφράστριας

Το  θεατρικό ανέβασμα του έργου του Ρεμύ ντε Βος «Μέχρι να μας χωρίσει ο θάνατος» που συνεχίζει, με ιδιαίτερη επιτυχία, τις παραστάσεις του στο θέατρο «Μικρό Γκλόρια» (βλ. πρόσφατη διεισδυτική  κριτική του Κωνσταντίνου Μπούρα), φέρνει πάλι στην επιφάνεια, την ιδιαίτερη  σημασία που έχουν, εν μέσω κρίσης, εκδοτικές  αποφάσεις και κινήσεις που συχνά αποτελούν τον αναγκαίο προθάλαμο,τη γόνιμη μήτρα μέσα στην οποία  θα κυοφορηθούν παρόμοιες θεατρικές απόπειρες. Σε καιρούς δίσεκτους για τον εκδοτικό χώρο, οι καλές εκδόσεις «Γρηγόρη» τόλμησαν, πριν από τέσσερα χρόνια, να εγκαινιάσουν  μια νέα εκδοτική σειρά με τον  θεματικό τίτλο »Γαλλόφωνη Λογοτεχνία», φιλοδοξώντας, σε εποχές πνευματικής άπνοιας και ιδεολογικής σύγχυσης, να στρέψουν  το ενδιαφέρον του αναγνώστη προς άγνωστα στο ευρύ κοινό έργα της σύγχρονης (κυρίως) γαλλόφωνης λογοτεχνίας. Εμπνευστές της σημαντικής αυτής καινοτομίας, ήταν και παραμένουν ο κος Δημήτρης  Σεφεριάδης, διευθυντής των εκδόσεων «Γρηγόρη» και ο κος Δημήτρης Φίλιας, Καθηγητής  Λογοτεχνικής Μετάφρασης του Ιονίου Πανεπιστημίου. Σήμερα, στη δύση του 2015, η εκδοτική αυτή σειρά αριθμεί ήδη δέκα βιβλία.

Στις ημέρες μας, ο όρος »Γαλλοφωνία», έχοντας πια απελευθερωθεί από την αποικιακή του χροιά, αποκτά μια όλο και ευρύτερη έννοια περιλαμβάνοντας το σύνολο των δράσεων προώθησης της γαλλικής γλώσσας και των αξιών των οποίων  είναι φορέας, ανεξάρτητα από τις χώρες στις οποίες καλλιεργούνται. Η Γαλλοφωνία αποτελεί όμως και θεσμική έννοια αφού προσδιορίζει έναν διεθνή οργανισμό πάνω από εξήντα κρατών και κυβερνήσεων που έχουν επιλέξει να γίνουν μέλη του Διεθνούς Οργανισμού της Γαλλοφωνίας. Η Ελλάδα αποτελεί, από το 2004, μέλος της Γαλλοφωνίας  και, ως εκ τούτου, έχει το δικαίωμα, αλλά και την υποχρέωση, να αξιοποιήσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τη συμμετοχή της στο συγκεκριμένο Διεθνή Οργανισμό. Με το »Μέχρι να μας χωρίσει ο θάνατος» , του Ρεμί ντε Βος που σήμερα γνωρίζει  μεγάλη θεατρική  επιτυχία, ο εκδοτικός οίκος  »Γρηγόρη» εγκαινίασε, το Νοέμβριο του 2011, μέσα από μετάφραση του Δημήτρη Φίλια, τη συμμετοχή του στη Γαλλοφωνία στηρίζοντας ουσιαστικά την πολυγλωσσία και, μέσω αυτής, την ελληνική γλώσσα. Σκοπός ήταν και παραμένει  η προβολή  μεταφράσεων  γαλλόφωνων συγγραφέων στα Ελληνικά αναδεικνύοντας έτσι τη γλωσσική και πολιτιστική πολυμορφία. Περιδιαβαίνοντας τις γραμμές των καλογραμμένων  εισαγωγικών σημειωμάτων των δέκα καλαίσθητων βιβλίων, ξανανιώθω τον μοναδικό κειμενικό παλμό που μεταδίδουν οι επιτυχημένες μεταφράσεις…..

Ο Ρεμί ντε Βος θεωρείται σήμερα ένας από τους σημαντικότερους Γάλλους ανατρεπτικούς κωμικούς θεατρικούς συγγραφείς της τελευταίας δεκαπενταετίας. Το πικρό χιούμορ του που αγγίζει, μερικές φορές, τα όρια της τρέλλας έχει οδηγήσει αρκετούς κριτικούς του θεάτρου να κάνουν λόγο για τον Φευντώ του εικοστού αιώνα. Το «Μέχρι να μας χωρίσει ο θάνατος» (2002), είναι μια σύγχρονη κωμωδία μαύρου χιούμορ, βασισμένη σε ένα θεατρικό τρίο (μητέρα – γιος – ερωμένη)  που προσφέρει στον ντε Βος την ευκαιρία να μιλήσει, με τον δικό του τρόπο, για αγάπη, για το χρόνο που περνά, για ψέμα, μίσος, επιθυμία και πόθο αλλά και για τρέλλα. Ο ντε Βος μάς παγιδεύει επιδέξια στα πλοκάμια μιας σειράς ανατροπών και καταστάσεων που μοιάζουν διασκεδαστικές, ουσιαστικά όμως αγγίζουν τη σφαίρα του παραλόγου. Βρισκόμαστε μπροστά σε μια οικογενειακή κωμωδία με στοιχεία σύγχρονου κωμειδυλλίου που κινείται σε μια ατμόσφαιρα ευτράπελου πένθους και ψυχαναλυτικού «κεκλεισμένων των θυρών». Μια σύγχρονη ανατρεπτική γραφή από ένα δημιουργό που ανοίγει νέα θεατρικά μονοπάτια στην αυγή του εικοστού πρώτου αιώνα.

Ο Δημήτρης Φίλιας ήταν ο μεταφραστής και των δύο επόμενων θεατρικών έργων  της σειράς : «Το κερί της ζωής μου – Ο συνένοχος θεατής» ( 2012 ) του Φαμπρίς Μελκιό και του «Στο σπίτι περιμένοντας τη βροχή» του Ζαν Λυκ Λαγκάρς ( 2012 ).

Ο Φαµπρίς Μελκιό θεωρείται σήµερα ένας από τους σηµαντικότερους σύγχρονους Γάλλους θεατρικούς συγγραφείς. Από το 2001 µέχρι σήµερα, έχουν δηµοσιευτεί πάνω από τριάντα θεατρικά του έργα, αρκετά από τα οποία έχουν αποσπάσει βραβεία και µεταφραστεί σε ξένες γλώσσες. Ο αναγνώστης των κειµένων του Μελκιό, βρίσκεται συχνά µπροστά σε ένα σχετικά νέο είδος θεατρικής γραφής, το κινηµατογραφικό θέατρο. Η επιρροή του κινηµατογράφου (και κυρίως του µοντάζ) και της τηλε-πραγµατικότητας είναι προφανής και καθοριστική σε αρκετά του έργα. «Το κερί της ζωής µου» (ή «Ο συνένοχος θεατής»), αποτελεί µια καυστική, ανατρεπτική και τολµηρή θεατρική γραφή στην οποία συνδυάζονται στοιχεία ποιητικής κωµωδίας µε κάποια στοιχεία τραγωδίας µέσα από έναν έντονα αποδοµηµένο ελλειπτικό λόγο που σκιαγραφεί εύθραυστες διαταραγµένες συγκρουσιακές συναισθηµατικές σχέσεις στις οποίες εµπλέκεται, µε άµεσο τρόπο, «ο συνένοχος θεατής». Η υπόθεση: ένα συνηθισµένο ζευγάρι στο οποίο ο άντρας είναι ασφαλιστής και η γυναίκα οργανώνει events. Στην επαναλαµβανόµενη και σταδιακά φθίνουσα καθηµερινότητά του, θα εισέλθει ένα τρίτο άτοµο που θα έρθει να ταράξει κοινωνικούς και θεατρικούς κώδικες. Πρόκειται για έναν άντρα, τον «άλλο άντρα» του έργου, που είναι ερωτευµένος µε τον άντρα του ζευγαριού και που αποφασίζει να «κρατήσει το κερί της ζωής τους», να γίνει δηλαδή ο «εξυπηρετικός» συνένοχος «τρίτος» της σχέσης τους, ζώντας µαζί µε το ζευγάρι, στο ίδιο σπίτι, στο ίδιο δωµάτιο, οργανώνοντας-καθορίζοντας τη ζωή τους, τη σκηνική δράση αλλά και τη συµµετοχή του κοινού στη θεατρική πράξη. Θέατρο υψηλού επιπέδου από ένα από τα πιο αγαπηµένα παιδιά των Γάλλων κριτικών, κείµενο που, µέσα από ενίοτε ξέφρενους θεατρικούς ρυθµούς, παρασύρει µεταφραστή, αναγνώστη και θεατή σε µονοπάτια παρανοϊκών φαντασιώσεων µε έντονα ρεαλιστικά στοιχεία.

Ο Λαγκάρς ανήκει σε μια γενιά δραματουργών η οποία επανέφερε την ποίηση στην θεατρική γραφή. Με την απλότητα των λέξεων, την πρωτοτυπία της σύνταξης των κειμένων του και το βαθύ ανθρωποκεντρικό στοχασμό, θεωρείται σήμερα ένας κλασσικός σύγχρονος θεατρικός συγγραφέας. Τα έργα του αποτελούν άλλοτε δημιουργία εμπνευσμένη από άλλα έργα ή μύθους που δανείζεται μέσα από διείσδυση σε άλλους κόσμους. Ενίοτε μάλιστα μέσα από θεατρικά παιχνίδια που βασίζονται στην έννοια του ρόλου, προσεγγίζει το επίμαχο θέμα της εξουσίας και το πως τη χρησιμοποιεί ο εκάστοτε εξουσιαστής. Ας μη παραλειφθεί όμως η σημασία και ο ρόλος του λεπτού χιούμορ σε θέματα που αφορούν τις κοινωνικές συμβάσεις.

Η υπόθεση του «Στο σπίτι περιμένοντας τη βροχή»: πέντε γυναίκες που αντιπροσωπεύουν τρεις γενιές (η «γηραιότερη», προφανώς η γιαγιά, η μητέρα και οι τρεις κόρες), έχουν περάσει τη ζωή τους αναμένοντας την επιστροφή στο σπίτι του μικρού αδελφού (αλλά και γιου και εγγονού) που είχε, πριν από χρόνια, εκδιωχθεί από το σπίτι από τον πατέρα ο οποίος όμως έχει πια φύγει από τη ζωή. Κανένα νέο όλα αυτά τα χρόνια απουσίας, κανένα σημάδι ζωής από τον μικρό αδελφό. Σε όλο αυτό το μεγάλο διάστημα προσμονής, η επιστροφή αυτή αποτελούσε τη μόνιμη και αποκλειστική επιθυμία και των πέντε γυναικών. Η επιστροφή του όμως δεν θα ικανοποιήσει τις προσδοκίες τους αφού, τη στιγμή της εισόδου του στο σπίτι, εξουθενωμένος, θα καταρρεύσει. Τώρα βρίσκεται ξαπλωμένος (κοιμισμένος, άρρωστος ή νεκρός;) στο παιδικό του κρεβάτι αφήνοντας την ερμητική σιωπή του να πλανάται στο σπίτι. Η μεγάλη συναισθηματική φόρτιση που έχει δημιουργήσει και στις πέντε γυναικείες μορφές η επιστροφή αλλά και η απρόσμενη κατάρρευση της αγαπημένης αντρικής ύπαρξης, θα τις οδηγήσει σε ένα μπωντλαιρικό «ξεγύμνωμα ψυχής» μέσα από την κατάθεση προσωπικών εκμυστηρεύσεων, την αναζήτηση αναμνήσεων και την έκφραση προσωπικών επιθυμιών. Έτσι, εκείνο το απόγευμα (προς το τέλος της θερινής περιόδου) και μέχρι το ξημέρωμα της επόμενης ημέρας, γύρω από τον σκηνικά απόντα αποκοιμισμένο άντρα, θα συγκροτηθεί ένας πένθιμος γυναικείος χορός που κινείται σε μία ατμόσφαιρα η οποία θυμίζει αρχαία ελληνική τραγωδία, παραπέμποντας όμως και σε στοιχεία τσεχωφικής κληρονομιάς αλλά και απόηχους από Κάφκα, Ιονέσκο, Μπέκετ και Ντυράς. Με βήματα αργά και μέσα από μπεργκμανικές «Κραυγές και Ψιθύρους», η κάθε μία από τις πέντε γυναίκες, θα επιχειρήσει να αναδειχθεί σε θεματοφύλακα της οικογενειακής μνήμης, περιφρουρώντας – φροντίζοντας τον νεαρό άντρα, ουσιαστικά όμως διεκδικώντας ένα κομμάτι από την ψυχή του, σε μία προσπάθεια να περισώσει για τον εαυτό της κάποιο υπόλειμμα τρυφερότητας και αγάπης. Διείσδυση στα απόκρυφα της υποταγής; Δοκίμιο βίας; Ο Λαγκάρς φροντίζει να σπείρει την ασάφεια και την αβεβαιότητα έτσι ώστε, το τέλος του έργου, να βρει τον αναγνώστη (και τον θεατή) να αναρωτιέται αν ο άντρας επέστρεψε πραγματικά και βρίσκεται στο δωμάτιό του, ετοιμοθάνατος ή αναρρώνοντας, ή αν οι πέντε γυναίκες ονειρεύτηκαν την επιστροφή του.

Το τέταρτο βιβλίο της σειράς εκδόθηκε επίσης τι 2012 και αποτελεί μετάφραση από τα γαλλικά και τα ισπανικά του Χρήστου Κωνσταντέλλου του θεατρικού έργου «Frida-Frida» της γαλλομεξικάνας συγγραφέως ,σκηνοθέτιδος και ηθοποιού Εστέρ Αντρέ Γκονζάλεζ.  Η μεξικανή Frida Kahlo (1907-1954) ήθελε, κατά μία ομολογία της σε φιλικό της πρόσωπο, τρία πράγματα. Να ζωγραφίζει, να είναι κομμουνίστρια και να ζει με τον Diego Rivera. Σήμερα η Kahlo είναι περισσότερο γνωστή ως ζωγράφος. Τα πάντα στο βίο και την τέχνη της είναι τόσο αληθινά που η συμβατική ζωή κάθε εποχής τα καθιστά εξωπραγματικά σαν να βρίσκονται όλα στη σφαίρα της μεταφοράς. Πλάθοντας τη δική του Frida, η Eστέρ Αντρέ Γκονζάλεζ, κατορθώνει να αντλήσει όση ποιητικότητα της ήταν δυνατόν από το βίο και τα πάθη της ηρωίδας της και, συνάμα, να την εμπλουτίσει με μια σύγχρονη, πρισματική όσο και γόνιμη θεατρικότητα. Το έργο το ορίζουν ασφαλώς πολλά στοιχεία, είναι δυναμικό, ανοιχτό σε προσεγγίσεις και δεν αγιογραφεί. Αποτελεί, μεταξύ άλλων, όχι μια κάποια μελέτη θανάτου, όπως εκ πρώτης θα μπορούσε να το εκλάβει κανείς ή χειρότερα, κάτι το μακάβριο, παρά έναν ύμνο στη ζωή. Και μέσα σε όλα –γιατί όχι;- αποτελεί και μια υπόμνηση – εάν και εφόσον, φυσικά, θελήσει κάποιος να φανταστεί τη σκηνική ετούτη Frida/Frida και σαν έναν δερβίση που, στροβιλιζόμενος εκστατικά, με το ένα χέρι κατεβασμένο δείχνει στη γη, ενώ με το άλλο υψωμένο δείχνει κατά τον ουρανό. 

Το πεζογραφικό είδος κάνει την εμφάνισή τους στη σειρά «Γαλλόφωνη Λογοτεχνία» το 2013 με τα «Τρεχαντήρια της Μεσογείου» που αποτελούν το πέμπτο βιβλίο της σειράς. Σε με μετάφραση Δημήτρη Φίλια, παρουσιάζονται εδώ ,για πρώτη φορά στον Έλληνα αναγνώστη, αντιπροσωπευτικά δείγματα δημιουργίας του γαλλόφωνου Βέλγου συγγραφέα Μαξ Βιλαίν από την τριακονταετία 1970-2000 της λογοτεχνικής του παρουσίας. Πρόκειται για ένα πρωτότυπο είδος δοκιμίου που αποτελεί μια λογοτεχνική γεωγραφική εξερεύνηση και καταγραφή, βασισμένη σε γνώσεις, εμπειρίες, ταξίδια και κυρίως ποιητικές ευαισθησίες που εκκολάπτονται από βιωματικές συναντήσεις με αναγνώσεις λογοτεχνικών και άλλων κειμένων. Από τους «ηλιοκεντρικούς» που ανακαλύπτουν την ουσία του φωτός της ζωής και την καθημερινότητα του πνεύματος μέσα από την ευεργεσία των αχτίνων του «άρχοντα της ακτής» και την αναζήτηση ενός χαμένου παραδείσου μέσα από το χάρισμα της παιδικότητας και του νοσταλγικού περιπλανώμενου Ρεμύ, του Έκτορα Μαλώ, αλλά και τους ψυχικούς δαιδάλους του Αρθούρου Ρεμπώ, μέχρι την ερωτική σχεδόν συνάντηση του ανθρώπου του Βορρά με τα ελληνικά μεσογειακά ακρογιάλια στη διάρκεια του ταξιδιού στην «ακτινοβόλο» χώρα μας που αποτελεί ανακάλυψη και βίωση του φωτός και συναισθηματική πλήρωση, ο Βιλαίν μας προσφέρει σελίδες γεμάτες μοναδικής αισθητικής μεσογειακές και κυρίως ελληνικές αποχρώσεις. Από τη γαλλική Προβηγκία και την Ιταλία, το Τολέδο του Γκρέκο και τη φλογερή Ανδαλουσία, μέχρι την Αθήνα, τις Μυκήνες, την Επίδαυρο, την Ολυμπία, τους Δελφούς και την Κνωσό, ο Βιλαίν προσκαλεί τον αναγνώστη σε μια ονειρική μύηση στην ψυχή της Μεσογείου μέσ’ από την εξύμνηση του ελληνικού πνεύματος και του μεσογειακού ουρανού που οδηγούν στην «πασχαλιάτικη αυγή».

Με τη μετάφραση από το Δημήτρη Φίλια,του θεατρικού έργου της γαλλόφωνης Καναδής συγγραφέως Καρόλ Φεσέτ «Η Βιολέτ στη γη» ( 2013 ), έχουμε το έκτο βιβλίο της σειράς. Η υπόθεση του έργου εξελίσσεται σε ένα εγκαταλελειµµένο ορυχείο γύρω από το οποίο κινούνται τέσσερις ανθρώπινες µορφές. Ο Πωλ, παλιός ανθρακωρύχος, ο Ετιέν, θυµωµένος επαναστάτης συνδικαλιστής ,η γυναίκα του Μαρί Ζαν και η Ζουντίντ. Τα θεατρικά αυτά πρόσωπα θα έχουν µια απροσδόκητη συνάντηση µε την Βιολέτ, µια µυστηριώδη γυναίκα που σταµατά στα µέρη τους. Θα προσπαθήσουν να την προσεγγίσουν, να την «δαµάσουν», αλλά τελικά θα βρουν στο πρόσωπό της τον άνθρωπο στον οποίο θα καταθέσουν τα µύχια της ψυχής τους, εκµυστηρευόµενοι τις αµφιβολίες,τους φόβους, τις αγωνίες, τις επιθυµίες, ακόµα και τις φαντασιώσεις τους. Σταδιακά και µε λέξεις που περιέχουν απελευθερωτική δύναµη, η αινιγµατική αυτή γυναικεία φιγούρα, θα υφάνει, ίσως παρά την θέλησή της, τις σχέσεις µιας κοινότητας που έχει απολέσει κάθε έννοια επικοινωνίας. Στο τέλος, η Βιολέτ θα τους ενώσει όλους σε µια αυτοσχέδια γιορτή όπου τρώνε, πίνουν και τραγουδούν όλοι µαζί την «Εποχή των κερασιών». Επαναστατική µατιά, ύµνος στην αγάπη ή και τα δύο;
Όποια ερµηνεία και να δώσεις, στο τέλος της ανάγνωσης της «Βιολέτ στη γη» νιώθεις την πληρότητα ενός έργου βαθιά ανθρώπινου, συγκινητικού αλλά και κωµικού µαζί, ενός θεατρικού µικρόκοσµου που κινείται ανάµεσα στο σκοτάδι και το φως. Μέσα από µια απλή ιστορία, η Φρεσέτ µάς καλεί να συνειδητοποιήσουµε την ανάγκη αναζήτησης τρόπων να ζούµε µαζί ξεφεύγοντας από τη µοναξιά. Ίσως τελικά αυτός να είναι και ένας από τους σκοπούς του θεάτρου, να επιχειρήσει, βγάζοντας τους ανθρώπους από την ατοµική-οικογενειακή τους κατάσταση, να τους συνενώσει για να µετάσχουν µιας κοινής απόλαυσης παρακολουθώντας τους ηθοποιούς που διηγούνται μια ιστορία.

Με τη μετάφραση του θεατρικού έργου του Μωρίς Μάτερλινκ «Αλλαντίνη και Παλομίδης» από τη Χαρά Μπακονικόλα (2014, έβδομο βιβλίο της σειράς), γνωρίζουμε άγνωστες πτυχές  του θεάτρου του μεγάλου Βέλγου συμβολιστή και νομπελίστα που, όπως αναφέρει και η μεταφράστρια,εκτείνεται στη θαυμαστή περιοχή της ενορατικής ανθρώπινης εμπειρίας, στην οποία κυριαρχεί το δέος και το θάμβος μπροστά στο μυστήριο του μικροκόσμου, της ατομικής ψυχής και του μακροκόσμου του σύμπαντος.Τα δραματικά πρόσωπα του Μάτερλινκ είναι πολύ ιδιαίτερα, καθώς κινούνται ανάμεσα στο φως και το σκότος, το ορατό και το αθέατο, υπερβαίνοντας τα όρια της συμβατικής ηθικής. Τα πρόσωπα του έργου «Αλλαντίνη και Παλομίδης» ακροβατούν επίσης πάνω σε ακραία αισθήματα που φαίνονται σαν να υπαγορεύονται από έναν κόσμο που δεν αποκρυπτογραφείται από την φτωχή λογική των θνητών.

Επιστροφή στην πεζογραφία και εκδοτική καινοτομία αποτελεί το όγδοο βιβλίο στο οποίο η Αίγλη Σιούτη μεταφράζει Νουβέλες από το «Επταήμερο» της Μαργαρίτας της Ναβάρρας. Μια ξαφνική καταιγίδα στα λουτρά του Κολντερέ στα Πυρηναία, προκαλεί καταστροφικές πλημμύρες, αφαιρεί ανθρώπινες ζωές και απειλεί την ίδια τη ζωή όσων επέζησαν. Με αυτό το “θαυμαστό τρόπο”, η βασίλισσα Μαργαρίτα της Ναβάρρας συγκεντρώνει τους αφηγητές – συζητητές του “Επταημέρου”, στο μοναστήρι της Παναγίας, στην άκρη του ποταμού Γκέιβ στη Σεράνς. Για να μη νιώσουν πλήξη και αρρωστήσουν, επιλέγουν την αφήγηση “αληθινών” ιστοριών που φανερώνουν “την αλήθεια του ανθρώπου μέσα από τον τρόπο ζωής και συμπεριφοράς του”. Οι αφηγητές, ευχάριστοι, πέντε άντρες και πέντε γυναίκες, πρόθυμοι να τέρψουν την παρέα με τη βιωμένη εμπειρία τους. Οι νουβέλες και οι συζητήσεις – διάλογοι που ακολουθούν την κάθε νουβέλα, είναι αυθεντικές. Τα πρόσωπα είναι αληθινά, αν και με διαφορετικά προφανώς ονόματα. Ο χώρος ησυχαστικός. Χώρος προσευχής, περισυλλογής, πνευματικής ανάτασης. Η συντροφιά χαίρεται, πικραίνεται, γελάει, κλαίει, συζητά, σχολιάζει, επιχειρηματολογεί ή φιλονικεί. Οι ιστορίες, με επίκεντρο το μυστήριο των ανθρωπίνων σχέσεων, γεμάτες πίκρα και γλύκα, απεικονίζουν την ανθρώπινη φύση με τα πάθη της, κοινά στους άντρες και τις γυναίκες, σε έναν άγριο και αδίστακτο κόσμο, προκαλώντας γέλιο. Το γέλιο είναι ευεργετικό, λυτρωτικό, συμφιλιωτικό, επικοινωνιακό. Είναι χαρά που πηγάζει από τη συνεννόηση και τη συμφιλίωση, την ανθρώπινη συνάφεια, συλλογικότητα, συντροφικότητα.Ιστορίες τολμηρές, αληθινές, γοητευτικές, με αγάπη και φλογερούς έρωτες, φρίκη, μοιχείες, βιασμούς, αιμομιξίες, ωμούς εκβιασμούς, δολοφονίες, απάνθρωπες τιμωρίες και σαδιστικούς τρόπους εκδίκησης. Νουβέλες γεμάτες ανατροπές που τονίζουν το απρόβλεπτο και ευμετάβλητο των ανθρωπίνων πραγμάτων και αναδεικνύουν τη δυσκολία των ανθρώπων να επικοινωνήσουν μεταξύ τους. Kαταγγέλοντας την κάθε μορφή βίας, η συγγραφέας διεισδύει στο εσωτερικό της ψυχής, φανερώνοντας την ανθρώπινη ατέλεια και προσεγγίζει υπαρκτά ζητήματα τα οποία διαταράσσουν τις ανθρώπινες σχέσεις. Κι όλες αυτές οι νουβέλες του “Επταημέρου” συμπλέκονται επιδέξια με την απαράβατη και σκληρή νομοτέλεια της ζωής και εμπεριέχουν έναν συμβολισμό αναγέννησης και ένα μήνυμα ζωής πως η ελπίδα μας έχει ως μοναδικό στήριγμα “Αυτόν που είναι ο μόνος τέλειος”…

Με το «Δωμάτιο Φίλων» (2010),  ένατο βιβλίο, ο Έλληνας αναγνώστης έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με τη δημιουργία της γαλλόφωνης συγγραφέως Ντομινίκ Ρομπέρ από την επαρχία Κεμπέκ του Καναδά. Πρόκειται για το πρώτο μυθιστόρημά της για το οποίο απέσπασε στον Καναδά το βραβείο Prix littéraire Jacques-Poirier – Outaouais (2012). Έχει δημοσιεύσει, ως επί τω πλείστον, ποίηση αλλά και διηγήματα, ενώ η πρώτη της δημοσίευση (ποίηση) έγινε το 1986. Η συγγραφέας μας «υποδέχεται» μέσα στον προσωπικό της «χώρο», στο Δωμάτιο Φίλων, όπου οι χαρακτήρες εκθέτουν πολύ προσωπικές στιγμές τους. Επίκεντρο του μυθιστορήματος, που μεταφράζει  η Στέλλα Κόκκαλη, αποτελεί το μπαρ Νάιτ, εκεί από όπου περνούν αλλά και όπου συναντιούνται οι χαρακτήρες: η φωτογράφος Ζουλιέτ, η Ιζά και ο εραστής της Φρανσίς, η φοιτήτρια Φαννύ, η πόρνη Μινχ, ο μεταφραστής Ντανιέλ, η συγγραφέας Κατρίν που μιλάει για φιλοσοφία με τις γάτες έχοντας χάσει την έμπνευσή της. Πρόκειται για μια γραφή νεορεαλιστική. Η δε τεχνική στο Δωμάτιο Φίλων αντικατοπτρίζει το διάλογο μεταξύ λογοτεχνίας και φωτογραφίας. Ο διάλογος μεταξύ των διαφορετικών μορφών τέχνης έγινε ήδη εμφανής στην ποιητική συλλογή Leçons d’extérieur (2009) της Ντομινίκ Ρομπέρ. Το «Δωμάτιο Φίλων» είναι εμπνευσμένο από την τέχνη της φωτογραφίας, ενώ το κείμενο αποτελεί ένα είδος έκθεσης ή άλμπουμ φωτογραφίας.

Το δέκατο βιβλίο (τελευταίο, μέχρι στιγμής) της σειράς, είναι η μονογραφία  του Δημήτρη Φίλια «Ο Πρεβελάκης και η Γαλλία» με το οποίο ενσωματώνεται στη σειρά και η δοκιμιακή γραφή ως λογοτεχνικό είδος. Η προσέγγιση των σχέσεων του μεγάλου Κρητικού συγγραφέα Παντελή Πρεβελάκη (1909-1986) με τη γαλλική σκέψη, αποτελεί ευρύ και  πολυδιάστατο πεδίο έρευνας. Ως εκ τούτου, οι φιλοδοξίες του παρόντος δοκιμίου δεν μπορούν παρά να περιορίζονται σε μια συμβολή στη  «συνάντηση» του Πρεβελάκη με τα γαλλικά γράμματα – την κλασική και τη σύγχρονη γραμματεία – «συνάντηση» η οποία απέβη μια από τις σημαντικότερες πηγές έμπνευσης στη δημιουργία πρωτότυπου και μεταφραστικού έργου. Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου αυτού, παρακολουθούμε τον ρόλο που διαδραμάτισαν και τη σημασία που είχαν στην εξέλιξη της λογοτεχνικής πορείας του Ρεθυμνιώτη δημιουργού οι πνευματικές συγγένειές του με εκπροσώπους της γαλλικής διανόησης και λογοτεχνικής γραφής του εικοστού αιώνα. Παρακολουθούμε επίσης και καταγράφουμε την πρόσληψη του έργου του στη Γαλλία.

Πλησιάζοντας στη αυγή του νέου έτους,ας ευχηθούμε μακροημέρευση στην ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και μοναδική στο είδος της αυτή εκδοτική σειρά εκφράζοντας την επιθυμία να πραγματοποιήσει σύντομα μια βραδιά παρουσίασης της σειράς ώστε να γίνει ακόμα πιο γνωστή. Θα τολμούσαμε επίσης να συστήσουμε σύντομα η σειρά να φιλοξενήσει και μετάφραση ποίησης αλλά και λογοτεχνία από τα Μαύρη Ήπειρο !

Παρασκευή Μόλαρη