διαχρονικός και σύγχρονος, σε μια αγαπησιάρικη, βασισμένη στη συναισθηματική διέγερση τού θεατή παράσταση στο «Θέατρο Κατερίνα Βασιλάκου».


 

Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

Συμπαθής ο μπρεχτικός πρόλογος των άβαφων (προς το «φυσικό» βαμμένων) ηθοποιών, αριστοφανική παράβασις ίσως, περιττή ενδεχομένως και ναρκισσιστική ούτως ή άλλως, αφού δεν μας ενδιαφέρει να προϊδεαστούμε για τις προσλαμβάνουσες εικόνες που επεστράτευσε στο χτίσιμο του ρόλου του ο καλός ηθοποιός και πολυπράγμων Δημήτρης Λιγνάδης.

Στο έργο τώρα: διαχρονικός ο Τολστόι, κολακεύει ομοιοπαθητικώ τω τρόπω τους ανελέητους αφέντες-κερδοσκόπους τής προεπαναστατικής Ρωσίας, ελπίζοντας να επιτύχει δια της Τέχνης το «ποιοτικό άλμα», τη δημιουργία της απαραίτητης «κρίσιμης μάζας» έτσι ώστε να επιτευχθεί η απόσεισις του «Μαύρου νέφους» πάνω από το συλλογικό συνειδητό κι ασυνείδητο της μεταιχμιακής εποχής του.

Τώρα, ένας αφέντης που θυσιάζει τη ζωή του για να ζεστάνει απελπισμένα το βρωμιάρικο σώμα του μουζίκου που μέχρι τότε τον είχε για φτύσιμο, εεε…. Αυτά τα πράγματα δεν συμβαίνουν ούτε στα μυθιστορήματα. Από αυτή την άποψη είναι περισσότερο αληθοφανής και ρεαλιστικός ο Βλαντιμίρ Ναμπόκωφ στο διήγημά του «Βόρειος Πόλος» (που το είδα στο Παρίσι, σκηνοθετημένο από τον συχωρεμένο Κλάους Μίκαελ Γκρύμπερ και με τον Μπρούνο Γκαντς στον έναν εκ των δύο πρωταγωνιστικών ρόλων – γύρισα στο ξενοδοχείο Hotel de France απέναντι από το πανεπιστήμιό μου Paris III – La nouvelle Sorbonne και δεν κοιμήθηκα όλη τη νύχτα φοβούμενος μην τύχει και πεθάνω από κρυοπαγήματα!!! ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΘΕΑΤΡΟ, ΌΧΙ ΟΙ ΕΥΚΟΛΟΙ ΜΕΛΟΔΡΑΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟ ΓΑΡΓΑΛΙΣΜΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΗ – ΤΟ ΑΚΟΥΤΕ ΘΕΑΤΡΙΝΟΙ, ΚΑΜΠΟΤΙΝΟΙ, ΔΗΘΕΝ;).

Ένα κείμενο λοιπόν που πάσχει εξ ορισμού, από ποιητική αναληθοφάνεια, που δεν αιτιολογεί δραματουργικώς τη μεταστροφή, που βασίζεται σε ευσεβείς πόθους κι απονέμει εύφημες μνείες σε κοινωνικές τάξεις δια του σχήματος της συνεκδοχής («το μέρος αντί του όλου»), δεν μπορεί παρά να απαιτεί ειδικό χειρισμό και από τον μεταφραστή ή δραματουργό κι από τον σκηνοθέτη-διασκευαστή, αλλά και από τους ηθοποιούς. Στην συγκεκριμένη περίπτωση απλώς χαλαρώσαμε και ταξιδέψαμε στον υπέρ-ρεαλιστικό χώρο του εξορκισμού του φόβου ενός επικείμενου, απρόσκλητου κι απότομου Θανάτου [λες κι ο Χάρος πρέπει εξάπαντος να μας στείλει κουφέτα πριν έρθει να μας πάρει].

Δεν χάρηκα αυτή την παράσταση. Δεν συμμετείχα. Δεν εμπνεύστηκα. Δεν ενοχλήθηκα όμως. Ήταν τόσο ζεστό, τηλεοπτικό, ευτυχισμένο κι εκδηλωτικό το πολυπληθές κοινό, τόσο που νόμισα για μια στιγμή πως δεν έχουμε Κρίση, πως έχουμε λεφτά στις τσέπες μας, πως μπορούμε να πάμε διακοπές εφέτος… Εεεε, δεν είναι και λίγο για …παράπλευρη απώλεια μιας παράστασης. Και μόνο γι’ αυτό αξίζει να πληρώσει κανείς ένα εισιτήριο!!! (μπορεί και δύο).

Αυτά για την ώρα. Συγχωρήστε μου την αυστηρότητα. Δεν είναι ποτέ προσωπική. Έχει να κάνει με τις εκατοντάδες παραστάσεις που έχω δεί/παρακολουθήσει/μελετήσει εδώ και σαράντα χρόνια.

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

Info:

http://vasilakou.theater/project/%CE%B1%CF%86%CE%AD%CE%BD%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B4%CE%BF%CF%8D%CE%BB%CE%BF%CF%82/

Αφέντης και Δούλος

Ο Γιώργος Νανούρης διασκευάζει και σκηνοθετεί το διήγημα του Λέοντος Τολστόι «Αφέντης και Δούλος» με τον Δημήτρη Λιγνάδη στο ρόλο του Αφέντη και τον ίδιο στο ρόλο του Δούλου. Τη μουσική της παράστασης υπογράφει ο Λόλεκ.

Μετά τις επιτυχίες Κατερίνα και Χειρόγραφο ο Γιώργος Νανούρης ξανασυνεργάζεται με την Λυκόφως, με την παράσταση Αφέντης και Δούλος.

Το διήγημα του Λέοντος Τολστόι που γράφτηκε σε μια πολύ δύσκολη οικονομική περίοδο της Ρωσίας 125 χρόνια πριν, είναι ίσως πιο επίκαιρο από ποτέ. Μοιάζει με σύγχρονη παραβολή που μιλά για την αναζήτηση του νοήματος της ζωής. Ένας πλούσιος έμπορος αψηφά τις ακραίες καιρικές συνθήκες και με μοναδικό κίνητρο το κέρδος, αποφασίζει να βγει με τον υπηρέτη του μέσα στη νύχτα για να προλάβει να αγοράσει πρώτος ένα κτήμα σε τιμή ευκαιρίας. Στο δρόμο, εξαιτίας μιας δυνατής χιονοθύελλας, χάνονται στις παγωμένες εκτάσεις της ρωσικής επαρχίας. Οι δύο άντρες βρίσκονται τώρα μόνοι και ανυπεράσπιστοι μπροστά στους κινδύνους της μανιασμένης φύσης. Ο αφέντης θα προσπαθήσει να σώσει τον εαυτό του αφήνοντας τον δούλο μόνο και αβοήθητο. Πολύ σύντομα όμως θα βρεθεί στην ίδια θέση μ’ αυτόν και τότε θα ακούσει για πρώτη φορά την καρδιά του να χτυπά πραγματικά…

Λέων Τολστόι

Ο Λέων Τολστόι (Λεφ Νικολάιεβιτς Τολστόι 1828 – 1910) ήταν Ρώσος συγγραφέας. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς όλων των εποχών. Αν και καταγόταν από πλούσια οικογένεια, αφοσιώθηκε με μεγάλη αγάπη στους μουζίκους, βοηθώντας τους και μελετώντας τη ζωή τους. Ως καλλιτέχνης, ο Τολστόι διακρίνεται για τη βαθιά γνώση των κρυφών πτυχών της ψυχής και την άμεση καθαρότητα του αισθήματος. Το έργο του είχε τεράστια σημασία και άσκησε γόνιμη επίδραση στη ρωσική και στην παγκόσμια λογοτεχνία. Γεννήθηκε στη Γιάσναγια Πολιάνα το 1828 και από το 1844 ως το 1847 σπούδασε στο πανεπιστήμιο του Καζάν. Στον πόλεμο της Κριμαίας πήρε μέρος ως αξιωματικός του πυροβολικού. Ο αποτροπιασμός για τις φρικαλεότητες του πολέμου αυτού καθρεφτίστηκε στα Διηγήματα της Σεβαστούπολης (1855-1859). Από το 1863 ως το 1869 ασχολήθηκε με τη συγγραφή του μυθιστορήματος Πόλεμος και Ειρήνη. Στο άλλο του μεγαλειώδες μυθιστόρημα, την Άννα Καρένινα (1873), αντικατοπτρίζεται ανάμεσα στα άλλα η τραγωδία μιας γυναίκας που έπεσε θύμα της ψεύτικης και απάνθρωπης ηθικής της κοινωνίας. Άλλα σημαντικά έργα του: Ανάσταση (1889), Το κράτος του ζόφου (θεατρικό), Ο θάνατος του Ιβάν Ιλίτς (1884), Αφέντης και δούλος (1895) κ.α. Ο Λέων Τολστόι πέθανε το 1910 από πνευμονία στην περιοχή Αστάποβο σε ηλικία 82 ετών.

Ταυτότητα παράστασης

Διασκευή-Σκηνοθεσία
Γιώργος Νανούρης

Παίζουν

Δημήτρης Λιγνάδης
Γιώργος Νανούρης

Μουσική

Λόλεκ

Σκηνικά-Κοστούμια

Μαίρη Τσαγκάρη

Φωτισμοί

Χρήστος Τζιόγκας

Εικαστική σύλληψη και επιμέλεια: Γιώργος Νανούρης
Βοηθ. σκηνοθέτη: Δημήτρης Κυπραίος, Αντώνης Κολοβός
Βοηθ. σκηνογράφου: Νατάσα Τσιντικίδη, Σωτήρης Μήτσουλας
Διεύθυνση Παραγωγής: Κατερίνα Μπερδέκα
Οργάνωση Παραγωγής: Όλγα Μαυροειδή
Παραγωγός: Γιώργος Λυκιαρδόπουλος

Η διασκευή είναι βασισμένη στο βιβλίο:

Λέων Τολστόι, Αφέντης και υπηρέτης
Μετάφραση από τα ρωσικά: Σταυρούλα Αργυροπούλου
Εκδόσεις Ροές, Αθήνα 2016.
Παραστάσεις

Δευτέρα & Τρίτη στις 21.15

Τιμές εισιτηρίων

15 € & 12 € (Φοιτητικό, άνω των 65 ετών, Ανέργων, ΑΜΕΑ)
Νέο Θέατρο Κατερίνα Βασιλάκου
Προφήτη Δανιήλ 3-5 και Πλαταιών, Κεραμεικός
Τηλ.: 2110132002-5, 2121042777

Μια παραγωγή της Λυκόφως