Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

απολογίασωκράτουςΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ

Εις βαθείαν περισυλλογήν και θλίψην περιέπεσα διαπιστώνοντας δια μίαν ακόμην φοράν ότι είμεθα αληθή τέκνα των αρχαίων ημών προγόνων: ο φθόνος, οι διαβολές, η μετριοκρατία, η συνωμοσία των ηλιθίων, η δαιμονοποίηση του διαφορετικού καλά κρατεί. Όπως γράφω στο τελευταίο μου πόνημα «Φιλοσοφώντας άνευ… (δοκίμια για την Κρίση και τον σύγχρονο Άνθρωπο)», στο κεφάλαιο «Φθόνος», αυτή η αυτό-καταστροφική μανία του νεοέλληνα να θερίζει τους αξίους, τους ταλαντούχους, τους αρίστους, ως προεξέχοντα στάχυα, ως ερμαϊκές κεφαλές, έλκει την καταγωγή τους από την περίφημη κι απολύτως εξιδανικευμένη «άμεση δημοκρατία» της αρχαίας Αθήνας, που πόρρω απείχε από τη Νομιμότητα, αλλά βασιζόταν – ενίοτε – σε παρωδίες δικών με παραδόπιστους ψευδομάρτυρες και μετρημένα-εξαγορασμένα κουκιά-ψήφους. Μάλιστα. Κι όποιο στάχυ προεξείχε, θεριζόταν. Μακρά η παράθεσις ονομάτων: Ίβυκος, Πυθαγόρας, Ευριπίδης, Σωκράτης (για να αναφέρω μόνον τους σοφώτατους). Η εξορία ήταν κοινή μοίρα όλων. Μόνον ο καλοπερασάκιας Σοφοκλής τη γλίτωσε. Θα ήταν το ίδιο “πυκνόσωμος” και διπλωμάτης με τον Γαλιλαίο κι άλλους λιγότερον ιδιοφυείς, αλλά – δυστυχώς – συγχρόνους μας…

Ο Σωκράτης είχε την παιδική αφέλεια της Αντιγόνης να πιστεύει στη Λογική και στο Άγραφο-Εθιμικό Δίκαιο. Πάλεψε να πείσει τους δικαστές μέχρι τέλους. Παραιτήθηκε κι αποδέχθηκε τον θάνατο από αηδία, από απελπισία, συνειδητοποιώντας το αδιέξοδο, το «λάθος» της ύπαρξής του. Η παραπαίουσα αθηναϊκή δημοκρατία εξόρμησε σε κυνήγι μαγισσών και το εύκολο θύμα είναι πάντα ο πλέον αθώος. Πηγαίνοντας κάποτε (για πολλοστή φορά) σε μια ανακρίτρια, συκοφαντημένος από αδίστακτους συναδέλφους κι άσπονδους φίλους, την άκουσα να σιγοψιθυρίζει στη γραμματέα της: «γαμώτο, πάλι έναν αθώο μου στείλανε σήμερα! Κι έξω χιονίζει». Ναι. Χιόνιζε στην Αθήνα, ενώ την άλλη φορά έκανε καύσωνα και την παράλλη είχε νέφος αφόρητο. Μάλιστα. Τα ίδια περιττώματα αρχαιόθεν και σήμερα, να περιφέρουν την ανικανότητα, την αναξιοκρατία, την κολακεία, την ανηθικότητά τους ανενδοίαστα.

Αυτές οι σκέψεις αναδύονταν στο μυαλό μου, παρακολουθώντας τον ταλαντούχο Κωνσταντίνο Κωνσταντόπουλο να υποδύεται τον Σωκράτη, αργά, τελετουργικά, ήπια (χωρίς φανφαρονισμούς και καμποτινισμούς). Ανέδειξε το μεγαλείον του φιλοσόφου, ως προχριστιανικού προδρόμου της Αλήθειας και της Ζωής (έννοιες ταυτόσημες).

Ο παθιασμένος αυτός θεατράνθρωπος θαρρώ πως αυταναφλέγεται μέσα στο ταλέντο του, πυραναλώνεται, αναγεννάται από την τέφρα του, αποθνήσκει σαν τον Άδωνι αλλά δεν πεθαίνει. Ταλαίπωρη Ελλάδα! Ένας τέτοιος ηθοποιός θα έπρεπε να είναι στο Εθνικό Θέατρο, να παίζει στην Επίδαυρο. Παντού και πάντα τα ίδια. Έλεος νεοέλληνες κι ας είστε μόνον κατ’ επίφασιν χριστιανοί. Τηρείστε τουλάχιστον τα προσχήματα. Φτιάξτε (ποιος να φτιάξει θα μου πεις, ιδού η απορία) σκαρώστε μία επετηρίδα ταλαντούχων-σοφών, αρίστων, με την έξωθεν καλή μαρτυρία, ανθεκτικών μέσα στο Χρόνο και στην πυρά της τέχνης τους αναγεννώμενοι. Μόνον έτσι θα βγούμε από αυτό το τέλμα κακογουστιάς κι αμορφωσιάς που μας εξοντώνει. Όχι, η Κρίση που βιώνουμε δεν είναι οικονομική, αλλά πολιτισμική. Βαθιά απαξίωση τών ικανών, παραγκωνισμός τών αρίστων, αποκεφαλισμός των καινοτόμων… Όταν αλλάξει αυτό, θα έρθει κι η πολυπόθητη ανάπτυξη, που έχει ως προϋπόθεση την δημιουργικότητα. Χωρίς αυτήν, παραγωγικότητα δεν υφίσταται και δεν νοείται.

Δείτε την παράσταση στο «Θέατρο Αλκμήνη». Αξίζει. Μακάρι να την βλέπαμε και στην τηλεόραση, κάθε βράδυ μετά τις ειδήσεις. Ή μάλλον πριν.

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

info από το Facebook:

2ος χρόνος

Η δίκη του Σωκράτηη οποία είχε μια ξεκάθαρη πολιτική διάσταση και που για κάποιους ήταν σχεδόν μια τραγωδία, μια σύγκρουση, δηλαδή, στην οποία και οι δύο πλευρές (φαίνεται να) είχαν δίκιοαποτελεί ιστορικό γεγονός. Έγινε το 399π.Χ., τέσσερα χρόνια μετά την κατάλυση της τυραννίας των Τριάκοντα και την επάνοδο της δημοκρατίας. Ο Σωκράτης κατηγορείται ότι δεν αναγνωρίζει και δεν πιστεύει στους θεούς της πόλης, ότι εισάγει νέες θεότητες και ότι διαφθείρει τους νέους. Τίμημα: θάνατος! Ο Πλάτωνμαθητής του Σωκράτη και παρών στην δίκημε το κείμενό του, την ΑΠΟΛΟΓΙΑ ΣΩΚΡΑΤΟΥΣ, θέλει να αποδείξει όχι μόνον την αθωότητα του Σωκράτη, αλλά και την ηθική του μεγαλωσύνη. Θέλει να εξασφαλίσει την αθώωση του Δασκάλου του από το δικαστήριο της ιστορίας.

μετάφραση

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΩΡΑΪΤIΔΗΣ

μουσική

ΧΡΗΣΤΟΣ ΛΕΟΝΤΗΣ

δραματουργική επεξεργασία

ΜΑΤIΝΑ ΜOΣΧΟΒΗ

σκηνοθεσίαερμηνεία

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ

φωνή Μέλητου

ΟΡΕΣΤΗΣ ΤΡΙΚΑΣ

βοηθοί σκηνοθέτηεκτέλεση και οργάνωση παραγωγής

ΚΩΣΤΗΣ ΣΑΒΒΙΔΑΚΗΣ

ΑΝΝΥ ΖΕΡΒΟΥ

ΧΙΟΝΊΑ ΧΙΩTEΛΛΗ

φωτισμοί

ΜΑΝΩΛΗΣ ΜΠΡΑΤΣΗΣ

φωτογραφίες

ΘΕΑΝΩ ΜΑΝΟΥΔΑΚΗ

κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 18:30

στο θέατρο ΑΛΚΜΗΝΗ

Αλκμήνης 8, Γκάζι (μετρό Κεραμεικός)

τηλ: 210. 3428650 ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΜΕΤΑ ΤΙΣ 17:30

VIDEO

https://www.youtube.com/watch?v=Is9o-XO9RGM

παραγωγή

«θέατρο ΣΥΝ ΚΑΤΙσύνολο τέχνης»

συμπαραγωγή

θέατρο ΑΛΚΜΗΝΗ

πληροφορίες: Σαββιδάκης Κωστής

e-mail: synkati@hotmail.com

μονόλογος

διάρκεια: 70΄

διάλειμμα: όχι

είσοδος: 10 ευρώ & μειωμένο 7 ευρώ

έναρξη: Δευτέρα 11 Ιανουαρίου 2016