από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

ΈναθέατροΡΟΕΣφωτό

Σε ένα τεράστιο μεταλλικό κλουβί η ψυχή τής γυναίκας-καλλιτέχνιδος ασφυκτιά κάτω από το βάρος τών ενοχών για μια αγάπη που δεν διακόπηκε με το θάνατο. “Οι άνθρωποι που είναι για εμάς χαμένοι σαν τους πεθαμένους… κάποτε μες στα όνειρά μας τριγυρνούνε, κάποτε μες στη σκέψη τες ακούει το μυαλό…” που θα έλεγε κι ο Καβάφης.

Η πορεία προς την Ελευθερία είναι η αποδοχή της μοναξιάς, η ανάληψη τής δύναμης και των ευθυνών τού όντος απέναντι στην ατομική υπάρξή του. Οι άλλοι είναι απλώς η πρόφαση για να καθρεφτίσουμε την αγωνία και την ανασφάλειά μας, μπορούν να σηκώσουν για λίγο το σταυρό μας, όμως οι δικοί τους ώμοι είναι σχεδιασμένοι για τον δικό τους – καταδικό τους σταυρό. Δεν μπορούμε να απαιτούμε από τους ξένους να θυσιαστούν γι’ εμάς κι όταν κάποιος δικός μας το πράττει αυτοβούλως, αυτοκλήτως κι αυτομάτως, τότε το βάρος τών ενοχών για τις πλάτες του ευεργετηθέντος είναι δυσβάστακτο. Ουδείς αχαριστότερος κι επικινδυνότερος τού ευνοηθέντος. Φοβού την εκδίκηση τών ανθρώπων που κάποτε έπεσαν στα πόδια σου ζητώντας βοήθεια γιατί βρέθηκαν στην Ανάγκη. Η μνησικακία από την ταπείνωση είναι ανεξίτηλη, περισσότερο κι από τον Έρωτα τον ίδιον. Έχω δεχθεί πολλές φορές την επιθετικότητα τών επαιτών, τών ανθρώπων που ελεούμε συνήθως στους δρόμους, στα πεζοδρόμια ή στις πλατείες για να ξορκίσουμε για λίγο τους φόβους μας, για να νιώσουμε ανώτεροι, απρόσβλητοι από τον ισοπεδωτικό τροχό τής Τύχης και τής Ανάγκης. Στο μετρό τού Παρισιού συναντούσα τα πρωινά όταν σπούδαζα εκεί στο τέλος τής “χρυσής” ακόμα δεκαετίας του 1990, συναντούσα τα απολυθέντα στελέχη τών επιχειρήσεων (τα “κάδρα”) με άψογη εμφάνιση και σε πλήρη επαγγελματική περιβολή να ζητιανεύουν, αφού είχαν κρύψει την απόλυσή τους από τον στενό οικογενειακό περίγυρο κι έπρεπε να γυρίσουν το μεσημέρι στο σπίτι με το μεροκάματο. Βεβαίως, οι μεσοαστοί ή η μεσο-μικροαστοί έσπευδαν αμέσως να τους ελεήσουν από φόβο και μόνον μήπως βρεθούν εκείνοι την επόμενη ημέρα στη θέση τών δυστύχων. Οι ελεηθέντες προφανώς μισούσαν τους ευεργέτες τους κι ο τροχός τών επαναληπτικών μεταμορφώσεων και τών εναλλαγών ρόλων καλά κρατεί.

Αυτές οι σκέψεις γεννήθηκαν στο φτωχό ταλαίπωρο μυαλό μου ακούγοντας την καταιγίδα να πολιορκεί τη σκεπή τού θεάτρου “Ροές” πάνω από το μεταλλικό κλουβί του σκηνικού μέσα στο οποίο μονομάχησαν μέχρι τελικής …πτώσεως-λυτρώσεως το αρχετυπικό ζευγάρι τού animus-anima με το αρσενικό εδώ γενναιόδωρο κι αυτοθυσιαστικό στο βωμό τής συζυγικής αγάπης. Μιας αγάπης που είναι πιο φυλακή κι από τις φυλακές όταν δεν δίνει ο ένας την άδεια στον άλλον να ανασάνει, όταν ακόμα και μετά τον θάνατο τον πολιορκεί με τη φορτική δοτικότητά του, που είναι απλώς απόδειξη τού εγωισμού και τού συμπλέγματος ανωτερότητάς τους.

Φιλοσοφική-υπαρξιακή ενατένιση πάνω στις δαιδαλώδεις μονογαμικές-υποχρεωτικές-συμβατικές σχέσεις, όπου ο ιδεαλισμός κι ο ρομαντισμός γίνεται πρόφαση για καταπίεση κι άσκηση εξουσίας πάνω στον ταλαίπωρο σύντροφο και συνάνθρωπό μας.

Εκπληκτικοί και οι δύο ηθοποιοί, εναρμονισμένες οι φωνές και οι κινήσεις τους, μουσική η εκφορά τού λόγου τους με τα ανάλογα μελοδραματικά crescendi καταλλήλως μετριασμένα στον ρεαλιστικό βωμό τής αληθοφάνειας.

Ήταν και οι δύο άψογοι: Λήδα Ματσάγγου και Θύμιος Κούκιος. Τα εύσημα ανήκουν όμως πρωτίστως στον σκηνοθέτη Σπύρο Μιχαλόπουλο που έστησε ένα απολύτως φιλ-αισθητικόν θέαμα (ας μου συγχωρεθεί ο νεολογισμός – αλλά έχουμε εξαντλήσει τις συνήθεις επαινετικές εκφράσεις).

Το βιολί και το πιάνο που ακούγονται είναι μια απλή υπενθύμιση τής Ουράνιας Αρμονίας που είναι απλώς ανέφικτη στον ατελή “εν εξελίξει” κόσμο που βιώνουμε παραισθητικώς και ψευδαισθητικώς.

Είναι εκπληκτικό πώς όταν η ηθοποιός αναφερόταν στη βροχή εντεινόταν η βροχόπτωση στην οροφή τού θεάτρου. Είναι από εκείνες τις ευτυχείς συγκυρίες όπου το “πραγματικό” και το “φανταστικό” συνωμοτούν για να μας βυθίσουν στο υπο-υπο-υποσυνείδητό μας για να ανασυρθούν “διαμάντια και κοράλλια, κεχριμπάρια κι έβενους” για να κλείσουμε όπως αρχίσαμε – με τον μεγάλο Αλεξανδρινό.

info:

Ένα

Παραστάσεις: Δευτέρα και Τρίτη Ώρες παραστάσεων: 21:00
Τιμή εισιτηρίου: Κανονικό: 12 ευρώ, Ατέλειες, φοιτητικό, κάτοχοι κάρτας ανεργίας: 8 ευρώ
Πώληση εισιτηρίων: Θέατρο Ροές (Ιάκχου 16, Γκάζι)
Ώρες ταμείου Θεάτρου Ροές: Καθημερινά, από τις 17:30 Τηλεφωνικές κρατήσεις: Καθημερινά, 10:00-16:00 στα τηλέφωνα 2103474312 και 2103479169.