κατερίναευαγγελάτου

 

 

 

 

Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα

«Γηράσκω αεί διδασκόμενος» κι η από σκηνής διδασκαλία ενός κλασικού αριστουργήματος που διερευνά τα δυσθεώρητα βένθεα της πανανθρώπινης ψυχής και του λεγόμενου συλλογικού ασυνείδητου, είναι η καλύτερη ψυχ-αγωγία στους χαλεπούς καιρούς που ζούμε. Η άμεση-ενστικτώδης αντίδραση στην Κρίση είναι η φυγή. Αντίθετή της: η δράση, η αυτοβελτίωση, η μόρφωση, η διαμόρφωση προσωπικοτήτων ικανών να αυτενεργήσουν προκειμένου να βγούμε όλοι από το αδιέξοδο της στενωπού, που βρεθήκαμε να ακροβατούμε εκόντες-άκοντες. Το διαρκές αίτημα για την κατάκτηση μιας Γνώσεως απολύτου και διαχρονικής, αυτό είναι και το φιλοσοφικό υπόβαθρο στο αθάνατο αυτό έργο του Γκαίτε. Οι μεσαιωνικοί αλχημιστές κι ο συμβολισμός της αιωνίας νεότητος ως συνεκδοχή του Άφθαρτου και Τέλειου πλατωνικού κόσμου των Ιδεών, συντηρούν κι εμπνέουν τους διανοούμενους απανταχού της Γης, κι ειδικά σε μεταβατικές-μεταιχμιακές-παρακμιακές εποχές σαν τη δική μας. Ο νεοκλασικισμός κι ο εξιδανικευτικός ρομαντισμός δίνουν τη θέση τους στον σαδομαζοχισμό (BDSM) των παντοειδών επαναστάσεων, όπου το ανθρώπινο αίμα παραπέμπει σε αρχαίες θυσίες κι αποδιοπομπαίους φαρμακούς. «Όποιον φεύγει από το κοπάδι τον τρώνε οι λύκοι κι όποιον μένει στο κοπάδι τον τρώει ο βοσκός»: διαλέγετε και παίρνετε. Ο κατά Γκαίτε Φάουστ επιλέγει να αποκοπεί από την Κοινή Λογική, τα συνήθη ανθρώπινα μέτρα και τις κατεστημένες κοινωνικές συμβάσεις. Πληρώνει βεβαίως το τίμημα. Με γενναιότητα. Στον όλεθρο και στην καταστροφή παρασέρνει όμως μια αθώα, ρομαντική, άμαθη ύπαρξη, η οποία ΣΩΖΕΤΑΙ ΓΙΑΤΙ ΠΟΛΥ ΗΓΑΠΗΣΕΝ. Αυτό ακριβώς το τελικό μήνυμα και «συμπέρασμα» του έργου παρέκαμψε η Κατερίνα Ευαγγελάτου, υποτονίζοντάς το αντί να το υπογραμμίσει. Τελικά, αν κάτι μας αθωώνει ή μας προσδίδει ελαφρυντικά σε αυτό το παιχνίδι της τυφλόμυγας που βρεθήκαμε να περπατάμε υπό το κράτος της Αγνοίας, αν κάτι μας κάνει ανθρώπους κι όχι τέρατα είναι η Αγάπη (ως Φιλότης κι Έρως ορφικός-συμπαντικός). Αυτό είναι – κατά την ταπεινή μου γνώμη – και το μήνυμα του έργου. Όλα τα άλλα είναι συγγνωστά. «Την ελευθερία του ανθρώπου να αμαρτάνει από άγνοια τη ζήλεψαν ακόμα κι οι θεοί», έγραφα σε ένα ποίημα με ημερομηνία 11/11/2001. Αυτή η διάσταση έλειπε από την ροκ-σαδομαζοχιστική-υπερμεταμοντέρνα-υπερσύγχρονη παράσταση της Κατερίνας Ευαγγελάτου στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά. Κατά τα άλλα, η έκδηλη σωματικότητα, ο παν-ερωτισμός, η διονυσιακή μανία, η έγερσις της ιεράς ενέργειας της κουνταλίνι που διατρέχει την σπονδυλική στήλη, ήταν όλα σωστά, εκτός από τα αναγεννησιακά σωβρακάκια των χορευτών-ηθοποιών στη «Βαλπουργία Νύκτα». Ή κάνεις μια δουλειά ή δεν την κάνεις. Η αναπαριστάς το όργιο ή το προσπερνάς. Όχι μισές δουλειές και μισοειπωμένα πράγματα. Ο νεοκλασικισμός, ο ρομαντισμός και ο απόλυτα υλιστικός σαδομαζοχισμός δεν παντρεύονται εύκολα, ούτε καν μέσα από τον κώδικα του γερμανικού εξπρεσσιονισμού στην υποκριτική τέχνη.

φαουστ1      Παρά τις όποιες επισημάνσεις-επιφυλάξεις μου, η ταλαντούχα κόρη του Σπύρου Ευαγγελάτου έστησε μια σχεδόν τολμηρή (για τα μεσαιωνικά ελληνικά πράγματα) παράσταση του «Φάουστ». Κι αν δεν τόλμησε να θέσει βαθύτερα «τον δάκτυλον επί τον τύπον των ήλων», ίσως ευθύνεται η περιρρέουσα ατμόσφαιρα και οι κραυγές μιας αναχρονιστικής Εκκλησίας κατά του συμφώνου συμβίωσης ατόμων του ίδιου φύλου. Μην ξεχνάμε ότι στον Πειραιά ο ιεράρχης βάλλει συνεχώς κατά ερωτικών πρακτικών λες και τον αφορά …προσωπικώς το τι κάνει ο κάθε ενήλιξ, ελεύθερος και χρηστοήθης πολίτης στην κρεβατοκάμαρά του! Έλεος πια. Σε ποια χώρα ζούμε; Σε ποιον αιώνα; Με τους ταλιμπάν της Ορθοδοξίας να μας εξωθούν σε μιαν ιδιότυπη εσωτερική προσφυγιά. Όσο κι αν θέλεις να είσαι θρήσκος μέσα σε αυτό το κλίμα, δεν σε αφήνει ο ρασοφόρος …Μεφιστοφελής ν’ αγιάσεις!

φάουστ4

Τέτοια μανία, τέτοιο μένος, τέτοια μισαλλοδοξία ούτε από τα αλλοπαρμένα ημιδαιμονικά πλάσματα της φαντασίας του Γκαίτε δεν θα περίμενε κανείς. Κι όχι βεβαίως από τους εκπροσώπους επί γης ενός Θεανθρώπου που κήρυξε την Αγάπη, την Ισότητα, την Ελευθερία, την Ανοχή… Μέσα σε αυτά τα πλαίσια, και συνεξετάζοντας την περιρρέουσα ατμόσφαιρα, η Κατερίνα Ευαγγελάτου έκανε μια τομή στα θεατρικά μας πράγματα, έστω και ημι-σοβαρευμένη. Αυτή η μεταμοντέρνα αισθητική του γυμνού με εσώρουχο-παπιγιόν είναι απολύτως θεμιτή κι αναμενόμενη σε μια χώρα που κινείται ιδιότυπα μεταξύ της θεοκρατικής Ανατολής και της πολιτισμένης Δύσεως, η οποία εμπνέεται από τα ιδεώδη του Γαλλικού Διαφωτισμού κι έχει σα σημαία της το σύνθημα της Γαλλικής Επανάστασης: «Ελευθερία – Ισότης – Αδελφότης».

φάουστ2            Περιμένω να δω περισσότερο ρηξικέλευθες σκηνοθεσίες της Κατερίνας Ευαγγελάτου. Μακριά από καθωσπρεπισμούς, ακαδημαϊσμούς και διδακτισμούς κάθε είδους. Σύγχρονες ερμηνείες κι αισθητικές, συνάδουσες με το χάος της εποχής μας. Για την ώρα τη θαυμάζω, συνοδοιπορώ πνευματικώς μαζί της κι επιφυλάσσομαι να την δω να απελευθερώνεται και να ιερουργεί…επί σκηνής κι επί πλατείας (με την έννοια της αρχαίας «αγοράς»).

φάουστ3

Με ιδιαίτερη εκτίμηση και σεβασμό και μετά λόγου Γνώσεως,

 

Κωνσταντίνος Μπούρας

www.konstantinosbouras.gr

 Info:

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΠΕΙΡΑΙΑΦάουστ¨ του Γκαίτε

Μια παραγωγή του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά με την Λυκόφως/Γιώργος Λυκιαρδόπουλος.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Μετάφραση: Σπύρος Α. Ευαγγελάτος
Σκηνοθεσία: Κατερίνα Ευαγγελάτου
Σύμβουλος δραματουργίας: Πλάτων Μαυρομούστακος
Σκηνικά: Εύα Μανιδάκη
Χορογραφία: Πατρίσια Απέργη
Κοστούμια: Βασιλική Σύρμα
Μουσική Σύνθεση: Γιώργος Πούλιος
Φωτισμοί: Ελευθερία Ντεκώ
Ειδικά ΕφφέΚατασκευές: Προκόπης Βλασερός

Βοηθοί σκηνοθέτη: Καλλιόπη Παναγιωτίδου, Βικτώρια Φώτα
Βοηθός σκηνογράφου: Μυρτώ Μεγαρίτου

ΔΙΑΝΟΜΗ
Φάουστ: Νίκος Κουρής
Μεφιστοφελής: Αργύρης Πανταζάρας
Μαργαρίτα: Νάνσυ Σιδέρη
Βάγκνερ: Ερρίκος Μηλιάρης
Μάρθα: Δήμητρα Βλαγκοπούλου
Βάλεντιν: Κλήμης Εμπέογλου
Σπουδαστής, Mάγισσα: Αγησίλαος Μικελάτος
Λίζα: Καλλιόπη Παναγιωτίδου

Συμμετέχουν 30 σπουδαστές από την Δραματική Σχολή του Πειραϊκού Συνδέσμου.