6 Φεβρουαρίου, 2017
Η Όλια Λαζαρίδου θαμμένη σε βιβλία ως μπεκετική Γουίνυ στο Bios
Από τον θεατρολόγο και κριτικό Κωνσταντίνο Μπούρα
Από τις πιο επιτυχημένες και νόμιμες αναγνώσεις του μπεκετικού αριστουργήματος για το Χρόνο, τη Φθορά και το Θάνατο, για την Πλήξη, για την ιεροτελεστία της συνήθειας και τον εξορκισμό του υπαρξιακού άγχους για το Κενό.
Η ανθρώπινη νόηση αδυνατεί για κάποιον ανεξιχνίαστο λόγο να βουλιάξει στο Μηδέν και στο Άπειρο με τη σοφία μιας γάτας, με την παράδοση ενός σκύλου, με την ραθυμία ενός χορτάτου λύκου, με την επαγρύπνηση ενός πάνθηρα που παραμονεύει τη διψασμένη αντιλόπη στις όχθες μιας λιμνούλας.
Το εσωτερικό τοπίο του Ανθρώπου προσομοιάζει με έρημο, μετά από μία βιβλική καταστροφή. Κι όταν η νεότης παρέλθει κι ο Έρως Δώσει τη θέση του στον Ύπνο που είναι δίδυμος αδελφός του Θανάτου, τότε η ύπαρξή μας βουλιάζει στο όνειρο και στις δαιδαλώδεις απόπειρες ερμηνείες του. Τότε η Ζωή γίνεται Όνειρο κι οι άλλοι άνθρωποι Σκιές, Φάσματα και Φαντάσματα. Τότε ο άνθρωπος επιθυμεί διακαώς την επιστροφή του στη Γη, στην κοσμική μήτρα, να αφομοιωθεί, να επανενώσει τον ομφάλιο λώρο του και να τραφεί για πάντα ως παράσιτο, σαν σκουλήκι στα σπλάχνα αυτού του γαλαζοπράσινου πλανήτη.
Δεν υπάρχει πιο σκληρό, πιο ωμό έργο, για την τραγικωμική ανθρώπινη Κόλαση επί γης, για την προθανάτια τιμωρία, για τα βασανιστήρια που υπόκειται το σώμα του ανθρώπου προκειμένου να υποφέρει το σισύφειο βάρος τής ύπαρξής του. Δεν είναι τυχαίο ότι πάμπολλοι γάλλοι εκδότες της εποχής συγγραφής αυτού του προφητικού έργου αρνήθηκαν την κυκλοφορία του σε μορφή βιβλίου, όχι μόνον γιατί δεν κατάλαβαν τον καινούργιο θεατρικό κώδικα, αλλά γιατί συνήχησε βαθιά μέσα τους με τα κύτταρά τους κι απαίτησε αυτογνωσία, μια πολυτέλεια για τον μέσο άνθρωπο, κάτι που πληρώνεται με χρυσάφι και κανένα νόμισμα δεν μπορεί να την ισοσκελίσει.
Ο Μπέκετ με αυτό του το έργο “Oh! Les Beaux Jours” καθώς και με το «Περιμένοντας τον Γκοντό» γίνεται ο τραγικός ποιητής του εικοστού ταραγμένου αιώνα κι αφήνει ανεξίτηλο το σαιξπηρικά ευριπίδειο και στριντμπεργκικό αποτύπωμά του στο Παγκόσμιο Πνεύμα. Η καθημερινότητα τών διαλόγων, η απλότης τής προσεκτικώς φιλοτεχνημένες ιδιολέκτου (και για τον Μπέκετ και για τον Ιονέσκο, τα γαλλικά ήταν δεύτερη γλώσσα, όχι η μητρική τους) προσδίδει μια διαφανή οικουμενικότητα στο λεγόμενο «θέατρο του παράλογου» [αταίριαστος όρος, κατά την ταπεινή μου γνώμη]…
Εξαίρετοι η Όλια Λαζαρίδου και ο Άγγελος Σκασίλας [ψευδώνυμο; Και άγγελος και …σκασίλας; Αστειεύομαι]. Χαμένοι αμφότεροι στα σκουπίδια-βιβλία της πολυγνωσίας τους που δεν ταυτίζεται ουδαμώς με την Γνώσιν και σε καμία περίπτωση με τη Σοφία, συνεχίζουν να ομιλούν ως ασώματες κεφαλές εις το διηνεκές, μόνο και μόνο για να καλύψουν το Κενό, για να σκοτώσουν την ώρα, για να έρθουν λίγο πιο κοντά στον πολυπόθητο θάνατο που θα τους χαρίσει γαλήνη κι αταραξία.
Έργο-κόλαφος για τον Δυτικό Πολιτισμό που πνέει τα λοίσθια.
Έχω δει αυτό το έργο με την Πατεράκη, θαμμένη σε ένα νυφικό και με τον συγχωρεμένο τον άντρα της και καλό συγγραφέα Γιάννη Πάνου. Το έχω επίσης δει με τη γυναίκα του Πήτερ Μπρουκ στο παρισινό “Bouffes du Nord” στην πάλαι ποτέ γειτονιά μου. Το είδα τώρα και στο Bios και ξετρελάθηκα. Γιατί κάθε φορά ανακαλύπτω καινούργιες πτυχές του κι ανάλογα με τις διαφοροποιημένες προσλαμβάνουσες και με τη συσσωρευμένη εμπειρία της μέσης πλέον ηλικίας μου καταβυθίζομαι σε άλλες στοές ορυχείου, εκεί που λάμπουν φωσφορίζοντας πολύτιμα κι ημιπολύτιμα πετρώματα του Συλλογικού Ασυνείδητου.
Δείτε αυτή τη μπεκετική εκδοχή σε σκηνοθεσία Σύλβιας Λιούλιου. Ή που θα πετάξετε τα παλαιά σας βιβλία ή που θα τα …πολλαπλασιάσετε!
Κωνσταντίνος Μπούρας
